Chất hoạt động bề mặt - P4

chất hoạt động bề mặt (tiếng Anh: Surfactant, Surface active agent) đó là một chất làm ướt có tác dụng làm giảm sức căng bề mặt của một chất lỏng

2.2 Khả năng tẩy rửa

2.2 Khả năng tẩy rửa

2.2.1 Một số khái niệm

trong một dung dịch, trong đó có các quá trình hóa lý xảy ra

và vết bẩn dạng hạt (các hạt mịn) Các vết bẩn này

có thể tồn tại độc lập hay hòa lẫn với nhau

Sạch?

Sạch?

2.2 Khả năng tẩy rửa

2.2.2 Cơ chế tẩy rửa

Tẩy rửa bao gồm:

 Lấy đi các vết bẩn khỏi các bề mặt rắn

 Giữ các vết bẩn đã lấy đi đang lơ lững để

tránh chúng tái bám lại trên các bề mặt rắn

2.2 Khả năng tẩy rửa

Sợi (S)

Nước (N)

Chất béo (B)

Trước khi tẩy

Chất béo (B)

Sợi (S) Nước (N)

Sau khi tẩy

2.2 Khả năng tẩy rửa

Để tẩy đi vết bẩn thì θ phải bằng 180° hay cos θ = -1 hay σNS + σBN = σBS

CHĐBM hấp phụ lên sợi và vết bẩn làm giảm sức căng giao diện sợi/nước và bẩn/nước, lúc đó màng dầu sẽ cuốn lại và tách khỏi sợi do lực cơ học như chà xát (giặt bằng tay hay bằng máy)

2.2 Khả năng tẩy rửa

 Cơ chế hòa tan

 Sự hình thành micelle

 Các hợp chất không tan trong nước được hòa tan trong micelle

 Nồng độ CHĐBM cao hơn CMC

2.2 Khả năng tẩy rửa

2.2 Khả năng tẩy rửa

Cơ chế tẩy rửa các vết bẩn dầu mỡ nói chung bằng các dung dịch tẩy rửa bao gồm các bước sau:

 CHĐBM vào dung dịch => sức căng bề mặt giảm => dễ thấm vào mao quản của vải sợi bẩn

 Phần kỵ nước của CHĐBM sẽ hấp phụ trên các hạt dầu mỡ, phần ái nước của CHĐBM sẽ hướng ra ngoài dung dịch nước => tạo ra áp suất tách các vết bẩn dầu mỡ ra khỏi vải đi vào dung dịch tẩy rửa

 Các CHĐBM => phân tán các vết bẩn dầu mỡ dưới dạng nhũ tương, ngăn không cho vết bẩn bám trở lại trên bề mặt đã được tẩy rửa

 Các dung dịch chất tẩy rửa có khả năng tạo bọt cao => một phần chất bẩn sẽ tách vào bọt, nhất là những hạt bẩn ít thấm ướt

2.2 Khả năng tẩy rửa

 Thuyết nhiệt động học và điện học

2.2 Khả năng tẩy rửa

phản ứng hóa học, chứa các ion kim loại,…

 Các loại vết bẩn : từ con người, từ môi trường, từ thức ăn,

từ nghề nghiệp

 Các loại vải sợi : sợi thiên nhiên, sợi tổng hợp, sợi nhân tạo, …

tẩy rửa (9,0 – 11,5)

2.2 Khả năng tẩy rửa

2.2.4 Đánh giá khả năng tẩy rửa

 Làm bẩn vải như dầu mỡ, màu => giặt vải phần chất bẩn còn lại sẽ được trích ra bằng các dung môi thích hợp => đo

độ màu, so sánh giữa mẫu thí nghiệm và mẫu chuẩn (giặt bằng các hỗn hợp tẩy rửa chuẩn)

chỉ số phản xạ của vải bẩn, vải mới và vải bản được giặt Tính theo công thức: