Bài 43: Cấu trúc các loại virus

Virus là gì?Virus là thực thể sống đặc biệt, chưa có cấu tạo tế bào, gồm 2 phần chính là vỏ protein buộc, kích thước siêu hiển vi trung bình 10 – 100 nm.. - Adeno virus: hình khối cầu

Chương 3

VÀ CÁC BỆNH TRUYỀN NHIỄM

Bài 43 CẤU TRÚC CÁC LOẠI

VIRUS

Bệnh đậu mùa ở Ấn Độ và bệnh dại ở Trung Hoa

Nhà sinh lý thực người Nga Dimitri Ivanopxkii

Nuôi c y ấy

tr ên MT

th ch ạch

Không th y ấy khu n l c ẩn lạc ạch

I Virus là gì?

Virus là thực thể sống đặc biệt, chưa có cấu tạo tế bào, gồm 2 phần chính là vỏ protein

buộc, kích thước siêu hiển vi trung bình 10 –

100 nm.

+ Virus nhỏ nhất = 1/100 vi khuẩn E coli

(virus bại liệt đường kính 10A o )

+ Virus lớn nhất = 1/10 vi khuẩn E coli

(virus đậu mùa đường kính 300A o )

? Virus ngồi tế bào chủ được gọi là gì.

+ Virus ngồi tế bào chủ được gọi là hạt virus hay virion

II Hình thái - Cấu tạo virus

- Acid nucleic là ARN đơn

xoắn.

Virut d i ạch Virut kh m thu c ảm thuốc ốc lá

b Đối xứng khối:

- Cơ thể có 3 trục đối xứng.

- Adeno virus: hình khối cầu đa diện 20 mặt, mỗi mặt là tam giác đều; Lõi acid nucleic là ADN xoắn kép; các capsome ghép thành vỏ capsit.

- HIV: các capsome xếp thành hình cầu; acid nucleic là 2 sợi ARN đơn; có vỏ ngoài với gai glicoprotein.

Virut HIV

Virut Adeno

c Đối xứng phức hợp:

+ Phần đầu có cấu trúc đối xứng khối do các chuỗi capsome hình tam giác ghép lại.

+ Phần đuôi có cấu trúc đối xứng xoắn hình trụ với đĩa gốc gắn 6 sợi lông đuôi có chứa thụ thể.

+ Lõi acid nucleic là ADN xoắn kép.

Phage T2

Ngoài 3 dạng cơ bản trên, một số virus có hình dạng bất định như virus cúm.

Virut cúm

2 Cấu tạo chung của virus: Gồm 2 phần chính:

(capsome), mang các thành phần kháng nguyên giúp bảo vệ lõi acid nucleic.

ADN hoặc ARN mạch đơn hay kép.

tạo bởi lipid kép và protein, có thể có gai glicoprotein chứa các thụ thể giúp virus hấp

• VR trần VR có màng bao

Axit nucleic Capsit

M ng ào bao ngo i ào

Gai glycoprotein

Lõi Capsit

VR HECPET VR SARS

VR H5N1

 Kích thước virus liên quan đến số lượng

các capsome trên vỏ capside.

VD: VR hecpet có số lượng capsome: 72

kích thước 150 – 200

nm

Parvovirut có số lượng capsome: 12

kích thước: 18 – 26 nm

? Các tiêu chuẩn để phân loại virus.

? Nêu đặc điểm acid nucleic của virus ở người - động vật, virus ở vi sinh vật và virus ở thực vật.

? Nêu một số bệnh do virus gây ra ở Người, Động vật và thực vật.

III Phân loại virus:

1 Căn cứ vào vật chủ gây nhiễm:

2 Căn cứ vào triệu chứng lâm sàng:

3 Căn cứ vào cấu trúc và đặc điểm sinh học của

virus:

1 Điền từ: Virus là thực thể sống chưa có (1)…,

kích thước …(2)…, sống …(3)…

2 HIV, virus SARS có cấu tạo thuộc nhóm:

b Cấu trúc khối d Cấu trúc đặc biệt.

3 Cấu tạo của các virus gồm có:

a Vỏ protein, lõi acid nucleic, màng bao

b Vỏ protein, lõi ADN, màng bao

c Vỏ protein, lõi ARN, màng bao

d Vỏ glicoprotein, lõi acid nucleic, màng bao

4 Điền từ: Dựa vào tế bào vật chủ chia Virus

thành 3 nhóm: (1)…, …(2)…, …(3)…

5 Virus có kích thước nhỏ nhất là:

b H5N1 d Hecpet

6 Chức năng của phần vỏ protein của virus:

a Giúp virus gắn vào tế bào chủ

b Bảo vệ phần lõi acid nucleic

c Ổn định hình dạng và cấu trúc của virus

d Tất cả các chức năng trên

* Học bài – Trả lời các câu hỏi SGK/146

* Đọc phần “Em có biết” SGK/147 để trả lời câu hỏi:

Vậy virus cĩ phải là sinh vật gây bệnh cĩ kích thước nhỏ nhất khơng ?

Hãy cho biết tên và đặc điểm của tác nhân gây bệnh cĩ kích thước nhỏ hơn cả virus này?

? Nêu chức năng của phần vỏ protein, phần lõi acid nucleic và màng bao.

 Chức năng phần vỏ

 Chức năng của phần nhân

virus.

tế bào chủ.

nguyên đặc hiệu của virus

mọi đặc điểm của virus.

mặt vi khuẩn nhờ các gai glicoprotein.

Phân biệt Viroit và Prion

bệnh Nhân lên nhờ hệ thống enzim của TB chủ

Prion bình thường biến đổi thành prion độc gây thóai hóa hệ TK

thoi Bệnh bò điên (xốp não)