Bài 10: Cộng hòa nhân dân Trung Hoa

Địa lý Trung Quốc trải dài khoảng 5026 km dọc theo lục địa Đông Á giáp với Biển Đông Trung Hoa, Vịnh Triều Tiên, Hoàng Hải, và Biển Nam Trung Hoa, giữa Bắc Triều Tiên và Việt Nam trong m

Địa lý Trung Quốc trải dài khoảng 5026 km dọc theo lục địa Đông Á giáp với Biển Đông Trung Hoa, Vịnh Triều Tiên, Hoàng Hải, và Biển Nam Trung Hoa, giữa Bắc Triều Tiên và Việt Nam trong một hình dạng thay đổi của các đồng bằng rộng lớn, các sa mạc mênh mông và các dãy núi cao chót vót, bao gồm các khu vực rộng lớn đất không thể ở được Nửa phía Đông của quốc gia này

là các vùng duyên hải rìa các đảo là một vùng bình nguyên phì nhiêu, đồi và núi, các sa mạc và các thảo nguyên và các khu vực cận nhiệt đới Nửa phía Tây của Trung Quốc là một vùng các lưu vực chìm trong các cao nguyên, các khối núi, bao gồm phần cao nguyên cao nhất trên trái đất.

Trung Quốc là quốc gia lớn thứ 4 thế giới về tổng diện tích (sau Nga, Canada,

và Hoa Kỳ).[1] Số liệu về diện tích của Trung Quốc hơi khác nhau, tùy theo việc người ta lấy số liệu từ các biên giới mập mờ Con số chính thức do Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa đưa ra lá 9,6 triệu km2, khiến cho quốc gia nhày chỉ hơi nhỏ hơn một tý so với Hoa Kỳ Trung Hoa Dân Quốc đóng ở Đài Loan đưa ra con số là 11 triệu km2, nhưng số liệu này bao gồm cả Mông Cổ, một quốc gia

có chủ quyền độc lập Trung Quốc có đường viền khá giống với Hoa Kỳ và phần lớn có cùng vĩ độ của Hoa Kỳ Tổng diện tích Trung Quốc ước tính là 9.596.960 km², trong đó diện tích đất là 9.326.410 km² và nước là 270.550 km² Tọađộ:35°00′N,105°00′E

• Địa lý và khí hậu

– Bài chính: Địa lí Trung Quốc

• Do lãnh thổ trải rộng nên Trung Quốc có phong cảnh tương đối đa dạng, phía tây có nhiều cao nguyên và núi non, trong khi phía đông đất đai bằng phẳng và thấp hơn

Do vậy, hầu hết các con sông chính đều chảy từ tây sang đông, trong đó có Dương Tử, Hoàng Hà và Hắc Long Giang cũng như chảy từ phía tây về phía nam như Châu Giang, Mê Kông, và Brahmaputra ), và tất cả các sông này đều đổ ra Thái Bình Dương, trừ Brahmaputra đổ ra Ấn Độ Dương.

• Hầu hết các vùng đất trồng trọt được đều nằm dọc theo hai con sông chính là Dương Tử và Hoàng Hà, và đây cũng là trung tâm phát sinh các nền văn minh cổ đại rực rỡ của Trung Quốc.

• Về phía đông, dọc theo bờ biển Hoàng Hải và Đông Hải là

• Về phía tây, miền bắc có đồng bằng phù sa lớn ( bình nguyên Hoa Bắc), còn miền nam có cao nguyên đá vôi mênh mông bao phủ bởi các ngọn đồi với độ cao tương đối, trong đó dãy Himalaya có đỉnh cao nhất là ngọn Everest Phía tây bắc cũng

có các cao nguyên khá cao trong các vùng đất sa mạc khô cằn như Takla-Makan và sa mạc Gobi ngày càng mở rộng Do hạn

hán kéo dài và có thể là kỹ thuật canh tác kém nên các cơn

bão cát đã ngày càng phổ biến vào mùa xuân ở Trung Quốc Các trận bão cát thổi xuống tận phía nam Trung Quốc, Đài Loan, và có cả dấu vết ở Bờ Tây Hoa Kỳ.

• Biên giới tây nam của Trung Quốc có nhiều núi cao và thung

lũng sâu phân cách với các nước Miến Điện, Lào và Việt Nam.

• Khí hậu của Trung Quốc cũng rất đa dạng Miền bắc có khí hậu với mùa đông khắc nghiệt kiểu Bắc cực Miền trung có khí hậu ôn đới hơn Miền nam chủ yếu là khí hậu tiểu nhiệt đới.

• Vào Đại Cổ Sinh đến đầu Kỷ Than Đá hình thành nên biển , trong khi vào Đại Trung Sinh và Kỷ Đệ Tam hình thành các cửa sông và nước ngọt khởi nguồn trên cạn Các miệng núi lửa có ở đồng bằng Hoa Bắc Ở bán đảo Liêu Đông và Sơn Đông, có các đồng bằng bazan.

• Một cảnh đông đúc trên đại lộ Nam Kinh ở Thượng Hải.

• Tại Trung Quốc có khoảng hơn một trăm dân tộc, trong

đó đông nhất là người Hán, là dân tộc với sắc thái ngôn ngữ và văn hóa có nhiều khác biệt vì thực ra là kết hợp của nhiều dân tộc khác nhau được coi là cùng chia sẻ một thứ ngôn ngữ và văn hóa Trong lịch sử Trung Quốc, nhiều dân tộc bị các dân tộc xung quanh đồng hóa hoặc biến mất không để lại dấu tích Một số dân tộc khác biệt lọt vào trong vùng sinh sống của dân tộc Hán đã bị Hán

hóa và được coi là người Hán, khiến cho dân tộc này trở nên đông một cách đáng kể; và trong cộng đồng người Hán thực ra có nhiều người được coi là người Hán nhưng có truyền thống văn hóa và đặc điểm ngôn ngữ khác hẳn Thêm vào đó trong lịch sử cũng có nhiều sắc

• Chính phủ nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa hiện chính thức công nhận tổng cộng 56 dân tộc, trong đó người Hán chiếm đa số Với số dân hiện nay là 1,3 tỉ người trên tổng số dân toàn thế giới là

6,4 tỉ, Trung Quốc là nơi có xấp xỉ 20% loài người (homo sapiens)

sinh sống

• Vào thời Mao Trạch Đông, tình hình phát triển dân số không được kiểm soát tốt đã khiến cho số dân Trung Quốc bùng nổ nhanh chóng và đạt đến con số 1,3 tỉ người hiện nay Để giải quyết vấn nạn này, chính phủ CHNDTH đã áp dụng một chính sách kế hoạch hóa gia đình dưới tên gọi chính sách một con

• Người Hán nói các thứ tiếng mà các nhà ngôn ngữ học hiện đại coi

là những ngôn ngữ hoàn toàn khác biệt, tuy nhiên tại Trung Quốc nhiều người coi đấy là những "thổ ngữ" hay "ngôn ngữ địa phương"

(topolect) cùng trong tiếng Trung Quốc Tuy có nhiều ngôn ngữ nói

khác nhau nhưng kể từ đầu thế kỷ 20, người Trung Quốc bắt đầu dùng chung một chuẩn viết là "Bạch thoại" được dựa chủ yếu trên văn phạm và từ vựng của Phổ thông thoại là ngôn ngữ nói được dùng làm chuẩn Ngoài ra từ hàng ngàn năm nay giới trí thức Trung Quốc dùng một chuẩn viết chung là Cổ văn Ngày nay Cổ văn không còn là cách viết thông dụng nữa, tuy nhiên trong chương trình học nó vẫn tiếp tục được dạy và như vậy người Trung Quốc bình thường ở một góc độ nào đó có thể đọc hiểu được Không như Phổ thông thoại, các ngôn ngữ nói khác chỉ được nói mà không có cách viết;

• Tại Trung Quốc, đa phần dân chúng là vô thần, số còn lại theo những tôn giáo chính sau với tỉ lệ chỉ mang tính ước lượng có thể không chính xác:

• Lão giáo: xuất hiện dưới nhiều trạng thái khác biệt và khó phân ranh rõ ràng với những tôn giáo khác nên người ta không nắm

rõ số người theo

• Phật giáo: khoảng 8%, bắt đầu du nhập vào Trung Quốc khoảng

Mông Cổ

• Cơ Đốc giáo: khoảng 1 đến 4% tùy nguồn, một số nhánh của đạo này được truyền rải rác vào Trung Quốc thành nhiều đợt bắt đầu từ thế kỷ thứ 8 Ngoài ra còn có những người Trung Quốc

Phong cảnh non nước ở khu tự trị dân tộc Choang - Quảng Tây

Quảng Tây

Kênh đào Linh Cừ nối hai hệ thống sông Trường Giang

và Chu Giang

và Chu Giang

Cảnh đẹp về đêm của Quảng Châu-Trung Quốc

• Thiên Sơn:

• Thiên Sơn là một dãy núi nằm ở khu vực Trung Á, về phía bắc và phía tây của sa mạc Taklamakan trong khu vực biên giới của Kazakhstan, Kyrgyzstan và khu tự trị Tân Cương Duy Ngô Nhĩ ở phía tây bắc Trung Quốc Về phía nam, nó nối liền với dãy núi Pamir.

• Tên gọi Thiên Sơn được sử dụng rộng rãi hiện nay là sự phiên âm sang tiếng Trung của tên gọi trong tiếng Duy Ngô Nhĩ Tengri Tagh (dãy núi thần linh).

• Đỉnh cao nhất của dãy núi Thiên Sơn là đỉnh Pobeda với

độ cao 7.439 m (24.408 ft), và là đỉnh cao nhất ở Kyrgyzstan và nó nằm trên biên giới với Trung Quốc Đỉnh

Một số hình ảnh

• Karakoram:

• Karakoram cùng với Himalaya là 2 dãy có nhiều đỉnh núi cao nhất trên thế giới nằm giữa biên giới Ấn Độ,Trung Quốc và Pakistan.

Dãy Karakoram có tới hơn 6 đỉnh núi cao hơn 7000m trong đó có đỉnh K2 là đỉnh núi cao thứ 2 thế giới(8611m).Hầu hết các đỉnh núi trên đều thuộc phía bắc Pakistan.

Một số hình ảnh

bí hiểm,tiếp giáp với nhiều mảnh đất in đậm dấu ẩn của lịch sử nhân loại cả trước đó và về sau.

Ở phía Tây là Trung Á mênh mông,đại bàn cư trú của nhiều dân tộc trong đó có bộ tộc Thổ Phồn đang tìm cách thoát khỏi vòng kiềm chế của phong kiến Trung Quốc.Phía Bắc có Thập bát ký đài hùng vĩ,cảnh quan có

1 không 2 của tự nhiên.Phía Đông Bắc là sa mạc Gobi,quê hương của bộ lạc Hung Nô,tổ tiên của đế quốc Mông Cổ.Còn phía Nam là cao nguyên Tây Tạng,phát tích của huyền thoại Phật

Một số hình ảnh

• Ngọc Môn Quan:

• Tục gọi thành Tiểu Phương Bàn, nay khoảng 90 km phía Tây Bắc của thành phố Đôn Hoàng, tỉnh Cam Túc, là một trong những cái ải quan trong nối liền con đường tơ lụa với địa phận Trung Quốc được thiết lập 2 lần vào đời Hán và Đường Ngọc Môn Quan (ải Ngọc Môn) hiện nay là di chỉ của đời Đường Ngọc Môn Quan là nơi văn nhân mặc khách ngâm vịnh của Trung Quốc từ ngàn xưa

Ở Tiểu Phương Bàn Thành phía tây Huyện Đôn Hoàng, tỉnh Cam Túc Tên Ngọc MaQuan là do tất cả

đá ngọc sản xuất ở Hoà Điền, Tân Cương thời cổ đều phải đi qua cửa ải này

Ngọc Môn Quan

• Hang Đôn Hoàng:

• Một kho tàng khổng lồ gồm hơn 50.000 bản thảo, bức vẽ,

đồ tạo tác từ những hang động, đình chùa trên Con đường tơ lụa đang được trưng bày trên website do Thư viện Anh và thư viện quốc gia Trung Quốc phối hợp xây dựng

Những cổ vật được tìm thấy ở hang Dunhuang (Trung Quốc) đầu thế kỷ 20 mang lại một cái nhìn toàn cảnh về đời sống của nhà buôn, quan lại, binh lính, sư sãi và nông dân ở các vùng dọc theo Con đường tơ lụa Trong số đó

có hàng trăm bản vẽ trên lụa và hàng chục nghìn bản thảo viết bằng hơn 15 thứ tiếng.Đôn Hoàng trước thời nhà Đường đã là một thành phố giao lưu văn hóa và thương mãi rất quan trọng của con đường tơ lụa nối liền Trường An đến Địa trung hải Đôn Hoàng nằm cạnh sa mạc tử thần Taklimakan (hay Gobi), và cũng là một thánh địa Phật giáo từ thế kỷ thứ 4 và nay vẫn còn lưu truyền rất nhiều di tích qúy giá trong các vách núi đá vôi.

Hang Đôn Hoàng

CaÛnh thành phố đêm ở Trung Quốc

Một số hình ảnh tài nguyên du lịch của Trung Quốc

• Nếu như bạn đứng trên tường thành trong một khung cảnh hoang dã khơng một bĩng người, bạn sẽ thấy bức tường uốn lượn như một con rắn chạy dài

từ phía trước và từ phía sau bạn Đĩ thực sự là một cảnh hùng vĩ, hồnh tráng của Vạn Lý Trường Thành

• Vạn Lý Trường Thành là một cơng trình kiến trúc vĩ đại, được khởi cơng từ thời Tần Thủy Hồng, vị Hồng Ðế đầu tiên của Trung Hoa, và trở thành một trong những kỳ quan thế giới Cĩ thể nĩi đây là niềm

tự hào của văn hĩa Trung Quốc Khởi nguyên của nĩ chỉ là một bức tường trấn thủ và bảo vệ nướcTrung

Vạn lí trường thành của Trung Quốc

• Thoạt tiên tường thành ấy chỉ được đắp bằng bùn và đá, chạy dài ngăn cách Trung quốc và phần đất của Mông Cổ Bao nhiêu triều đại phong kiến của xứ sở Trung Hoa đến rồi đi, một vài triều đại đã

có công xây dựngthêm, làm cho tường thành ấy càng dài hơn nữa, trong khi những triều đại khác chỉ lo tranh giành quyền lực, chém giết lẫn nhau Nhưng tường thành đầu tiên là một bức tường thành đầy hữu dụng đã ngăn cản quân Hung Nô, bảo vệ an tòan đất nước Trung quốc phong kiến cho đến khi vó ngựa quân Mông Cổ dưới

sự chỉ huy của Thành Cát Tư Hãn tràn vào Trung quốc năm 1211

• Mãi đến năm 1368, khi quân Mông Cổ bị đánh đuổi ra khỏi Trung thổ, triều đại nhà Minh được thiết lập, việc xây dựng giai đoạn cuối của Vạn Lý Trường Thành mới được bắt đầu Lúc ấy có thể nói, tường thành đã được xây hoàn chỉnh trên 200 năm với những lớp gạch trộn lẫn với hỗn hợp xi măng và đá, nhà Minh chỉ xây thêm phần tường thành kéo dài về phía Đông giáp với Bắc Hàn và xây thêm một đoạn tường thành khác về phía Tây trong vùng Xinjiang

• Năm 1644, bức tường thành ấy đã không ngăn cản bước tiến của quân Mãn Thanh, khi họ kéo quân vào Trung quốc và trị vì đất nước này gần ba trăm năm Trong suốt triều đại nhà Thanh, bức tường thành ấy vẫn đứng im sừng sững, không một ai ngó ngàng đến

• Cho đến thế kỷ 20, Vạn Lý Trường Thành mới gặp mối đe dọa, các dân làng lân cận nhìn bức tường thành như là một nguồn nguyên liệu cho họ xây cất nhà cửa và những viên gạch của

Vạn Lý Trường Thành bị nạy ra để xây nhà cho những người

dân làng trong vùng Tuy nhiên, sự trộm vặt ấy không thấm vào đâu, nếu so với việc phá hủy Vạn Lý Trường Thành mà Cuộc Cách Mạng Văn Hóa đã gây ra Chiến dịch 1966-1967 của Mao Trạch Đông nhằm phá sạch những gì gọi là tàn dư của chế độ phong kiến đã làm cho Vạn Lý Trường Thành trở thành một mục tiêu bị tàn phá với từng miếng gạch bị tháo dỡ đi

• Vạn Lý Trường Thành hiện giờ không còn được xem là tường thành bảo vệ biên giới cho Trung quốc hay là mục tiêu cần phải phá hủy như Cuộc Cách Mạng Văn Hóa của Mao Trạch Đông đề

ra, nhưng lại là nơi thu hút những du khách nội địa lẫn ngoại

quốc đến đây thăm viếng Hiện nay, chỉ tại Badaling phía Bắc của Bắc Kinh, một phần tường thành trong Vạn Lý Trường

Một số hình ảnh

Cung Polata rực rỡ của tây Tạng _ Trung Quốc

Quang cảnh Nam Kinh – Trung Quốc

Lăng Tôn Trung Sơn ở Nam Kinh– Trung Quốc

• Bản đồ Bắc Kinh

• Bắc Kinh có tên gọi tắt là Kinh, nằm ở đồng bằng Hoa Bắc, cách vịnh Bột Hải

150 km, là thành phố trực thuộc trung ương, thủ đô nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa Bắc Kinh là trung tâm chính trị, văn hóa, giáo dục của Trung Quốc, cũng

là một trung tâm công nghiệp hiện đại, thương mại sầm uất Bắc Kinh còn là kinh

đô hơn 3.000 năm lịch sử của nhiều triều đại phong kiến với tên gọi Yên Kinh, Trung

Đô, Đại Đô

• Địa lý:

• Vị trí: Bắc Kinh nằm trong tỉnh Hà Bắc, phía

Đông Nam giáp với thành phố Thiên Tân Địa hình Bắc Kinh cao về phía Tây Bắc, thấp về phía Đông Nam Phía Bắc có Quân Định Sơn, phía Tây có Tây Sơn, núi đồi chiếm 62% diện tích thành phố, cao nhất là đỉnh Đông Linh với độ cao 2.303 m; Đông Nam có các sông Vĩnh Định, Triều Bạch đổ ra Bột Hải.

• Diện tích: 16.800 km2

• Khí hậu: Bắc Kinh thuộc loại hình khí hậu lục địa

ôn đới điển hình, mùa hè nóng nực, có mưa, mùa đông khô lạnh Nhiệt độ trung bình năm 10 – 120C Lượng mưa hàng năm khoảng 600 mm

• Kinh tế - xã hội:

• Tài nguyên thiên nhiên ở Bắc Kinh có than ở Môn Đầu Câu, đá ở Phòng Sơn, các ngành công nghiệp điện, xây dựng, công nghiệp nhẹ, thực phẩm… rất phát triển

• Đặc sản Bắc Kinh có hạt dẻ Yên Sơn, táo Mật Vân, mứt hoa quả, vịt quay, thuốc Đông y Đồng Nhân Đường, sản phẩm gốm sứ Cảnh Thái Lam.

• Bắc Kinh là đầu mối giao thông của cả nước với hệ thống giao thông hiện đại Đường ô tô toàn thành có chiều dài tổng cộng 5.500 km và có 6 tuyến đường cao tốc nối với

hệ thống đường cao tốc cả nước Bắc Kinh có 8 tuyến đường sắt chính là Kinh Cáp, Kinh Thông, Kinh Hộ, Kinh Quảng, Kinh Cửu, Kinh Bao, Kinh Nguyên, Kinh Tần Sân

Đường cao tốc ở Bắc Kinh

• Bản đồ tỉnh Sơn Đông

• Địa lý:

• Vị trí: Sơn Đông có tên gọi tắt là Tề, Lỗ, nằm phía đông

Trung Quốc, hạ lưu sông Hoàng Hà Sơn Đông là một trong những tỉnh ven biển chủ yếu của Trung Quốc Địa hình phân thành hai phần: bán đảo và phần đất trong lục địa Bán đảo cùng tên phía đông nằm giữa hai biển Hoàng Hải và Bột Hải, nhìn sang bán đảo Liêu Đông qua

eo biển Bột Hải Quần đảo Miếu Đảo nằm ở eo Bột Hải,

là phân giới tự nhiên giữa Bột Hải và Hoàng Hải, tạo thành cửa ngõ trên biển quan trọng bảo vệ thủ đô Bắc Kinh Phần đất trong lục địa từ Bắc xuống Nam giáp bốn tỉnh Hà Bắc, Hà Nam, An Huy và Giang Tô Chiều dọc dài nhất 420 km, từ Tây sang Đông rộng nhất khoảng 700 km.

• Diện tích: 156.700 km2, chiếm 1,6% tổng diện tích Trung

Quốc, đứng thứ 19 trong toàn quốc