gan11cbtu tiét4-het

- Nêu được chiều hướng tiến hoá của hệ tiêu hoá.- Thấy được sự khác nhau trong hấp thụ các chất từmôi trường vào cơ thể ởí động vật và thực vật.. Các hoạt động dạy học: HOẠT ĐỘNG 1: KHÁI

Trang 1

- Phát hiện hô hấp của thực vật qua sự thải CO2

- Phát hiện hô hấp ở thực vật qua sự hút O2

2 Kĩ năng:

3 Thái độ:

B/ CHUẨN BỊ DỤNG CỤ:

- Mỗi nhóm 5 -6 học sinh cung chuẩn bị dụng cụ vàtiến hành thí nghiệm

+ Mẫu vật: hạt mới nhú mầm (hạt lúa, ngô hay cácloại đậu)

- Dụng cụ: Bình thuỷ tinh có dung tích 1 lít, nút cao su cókhoan 2 lỗ vừa khít với ống thuỷ tinh hình chữ U

- Phểu thuỷ tinh, ống nghiệm, cốc có mỏ

- Bình thuỷ tinh có cỡ vừa nêu và có nút cao su khôngkhoan lỗ

+ Hoá chất: Nước bari [Ba(OH)2] hay nước vôi trong[Ca(OH)2] diêm

C/ TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

1 Kiểm tra bài cũ:

2 Bài mới:

3 Các hoạt động dạy học:

Thí nghiệm 1: Phát hiện hô hấp qua sự thải CO2

Tiến hành thí nghiệm:

- Cho vào bình thuỷ tinh 50g các hạt mới nhú mầm Nútchặt bằng nút cao sư đã gắn ống thuỷ tinh hình chữ U vàphểu(hình 14.1)

Công việc này HS phải tiến hành trước giờ lên lớp ítnhất từ 1,5 - 2 giờ (chuẩn bị theo nhóm) Do hô hấp của hạt,CO2 tích luỹ lại trong bình CO2 nặng hơn không khí nên nókhông thể khếch tán qua ống và phểu vào không khí xungquanh

Trang 2

- Vào thời điểm bắt đầu thí nghiệm, cho đầu ngoài củaống hình chữ U vào ống nghiệm có chứa nước bari(haynước vôi) trong suốt Sau đó, rót nước từ từ từng ít mộtqua phiểu vào bình chứa hạt Nước sẽ đẩy không khí ra khỏibình vào ống nghiệm Vì không khí đó giàu CO2 nước bari sẽ

bị vẫn đục

- Để so sánh, lấy 1 ống nghiệm có chứa nước bari (haynước vôi trong suốt) và thở bằng miệng vào đó qua 1 ốngthuỷ tinh hay ống nhựa Nước vôi trong trường hợp này cũng

bị vẫn đục HS tự rút ra kết luận về hô hấp của cây

Thí nghiệm 2: Phát hiện hô hấp qua sự hút O2(hình14.2)

Lấy 2 phần hạt mới nhú mầm (mỗi phần: 50g) đổnước sôi lên một trong 2 phần hạt đó để giết chết hạt.Tiếp theo, cho mỗi phần hạt vào mỗi bình và nút chặt.Thao tác đó phải được HS tự tiến hành trước giờ lên lớp từ1,5 - 2giờ

Đến thời điểm thí nghiệm, mở nút bình chứa hạt sống(bình a) và nhanh chóng đưa nến(que diêm) đang cháy vàobình Nến(que diêm) bị tắt ngay, vì sao? Sau đó, mở nút củabình chứa hạt chết(bình b) và lại đưa nến hay diêm đangcháy vào bình nến tiếp tục cháy, vì sao?

4 Thu hoạch:

Mỗi học phải viết tường trình các thí nghiệm trên, rút

ra kết luận cho từng thí nghiệm và chung cho cả 2 thínghiệm

Các nhóm báo cáo kết quả trước lớp

B CHUYỂN HOÁ VẬT CHẤT VÀ NĂNG LƯỢNG Ở

Trang 3

- Nêu được chiều hướng tiến hoá của hệ tiêu hoá.

- Thấy được sự khác nhau trong hấp thụ các chất từmôi trường vào cơ thể ởí động vật và thực vật

2 Kĩ năng:

3 Thái độ:

- Tranh phóng to các hình từ 15.1 đến 15.6 SGK

- Máy chiếu qua đầu nếu dùng bản trong

- Bảng 15 trang 63 SGK

- Phiếu học tập

- Vì sao nói cây xanh tồn tại và phát triển như một thểthống nhất?

2 Bài mới:

Mở bài: Cây xanh tồn tại được là nhờ thường xuyên traođổi chất với môi trường, thông qua quá trình hút nước, muốikhoáng ở rễ và quá trình quang hợp diễn ra ở lá Ngườiđộng vật, thực hiện trao đổi chất với môi trường như thếnào?

HOẠT ĐỘNG 1: KHÁI NIỆM TIÊU HOÁ

NỘI DUNG KIẾN THỨC HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

Tiêu hoá là quá trình biến đổi

và hấp thụ thức ăn

Quá trình tiêu hoá xảy ra ở:

- Bên trong tế bào: tiêu hoá

nội bào

- Bên ngoài tế bào: tiêu hoá

ngoại bào

GV: cho HS quan sát các hình từ

15.1 đến 15.6, xem câu hỏi vàđánh X vào câu trả lời đúng vềtiêu hoá?

Từ đó cho biết tiêu hoá là gì?Sau khi quan sát, thảo luận họcsinh nêu được:

- Tiêu hoá là quá trình biến đổivà hấp thụ thức ăn

HOẠT ĐỘNG 2: TIÊU HOÁ Ở ĐỘNG VẬT ĐƠN BÀO

Trang 4

- Thức ăn  vào không bào

tiêu hoá  Enzym(lizoxom ) chất đơn

giản đi vào tế bào chất,

còn chất thải thải ra ngoài

GV: Cho HS quan sát hình 15.1.

Hãy mô tả quá trình tiêu hoá vàhấp thụ thức ăn ở trùng đếgiày?

HS: Sau khi quan sát mô tả được:

- Thức ăn từ môi trường vào cơthể hình thành không bào tiêu hoá

- Tại đây nhờ enzym của lizôxômđược biến đổi thành chất đơngiản đi vào tế bào chất

- Chất cặn bã thải ra ngoài

HOẠT ĐỘNG 3: TIÊU HOÁ THỨC ĂN TRONG TÚI TIÊU

Trang 5

Trường THPT Vĩnh Định Năm học 2007 - 2008

- Ống tiêu hoá được

cấu tạo từ nhiều bộ

phận với chức năng

khác nhau

- Thức ăn đi theo một

chiều trong ống tiêu hoá

- Khi đi qua ống tiêu hoá,

thức ăn được biến đổi

cơ học và hoá học để

trở thành những chất

dinh dưỡng đơn giản và

được hấp thụ vào

máu

- Các chất không được

tiêu hoá sẽ tạ thành

phân và được thải ra

ngoài qua hậu môn

- Mỗi bộ phận có một

chức năng riêng, nên

hiệu quả tiêu hoá cao

GV: Cho HS quan sát hình 15.3 đến

15.6, phát phiếu học tập số 1 choHS

Phiếu học tập số 1

Nội dung Túi tiêu

hoá

Ôúng tiêu hoá

trộn lẫn thức ăn với chất thải

hoà loãng của dịch tiêu hoá

chuyên hoá của các bộ phận

Chiều đi của thức ăn

Ôúng tiêu hoá là gì? Khác với túi tiêuhoá ở điểm nào?

HS: Ống tiêu hoá là 1 ống dài gồmnhiều bộ phận với chức năng khácnhau

- Thức ăn chỉ đi theo một chiều GV: Thức ăn được tiêu hoá trongống tiêu hoá như thế nào?

HS: Trả lời bằng cách điền vào nộidung của phiếu học tập số 2

Bộ phận

Tiêu hoá cơ học

Tiêu hoá hoá học

Miệng Thực quản Dạ dày Gan Tụy Ruột non Ruột già

4 Cũng cố bài:

a Phân biệt tiêu hoá nội bào với tiêu hoá ngoại bào

b Hãy chọn câu trả lời đúng:

Trang 6

Tiêu hoá nội bào là quá trình tiêu hoá diễn ra:

A Bên ngoài tế bào B Bên trong tế bào

C Bên ngoài cơ thể D Bên trong cơ thể

5 Dặn dò HS về nhà:

- Chuẩn bị câu hỏi SGK trang 64

- Em hãy rút ra chiều hướng tiến háo của hệ tiêu hoá ởđộng vật?

- Đọc trước bài: 16 giải thích sự khác nhau giữa cơ quantiêu hoá của động vật ăn thịt và động vật ăn thực vật

Phần bổ sung kiến thức:

- Đọc thêm phần em có biết trang 64 SGK

Đáp án phiếu học tập số 1

thải vào ra cùng chiều

Một chiều

Đáp án phiếu học tập số 2 TIÊU HOÁ CỦA NGƯỜI

Thực

quản

prôtêin Ruột già Co bóp tống phân ra

ngoài

Không

Trang 7

- Hình 16.1 và 16.2 phóng to

- Phân biệt tiêu hoá nội bào và tiêu hoá ngoại bào? Cho

ví dụ

- Cho biết những ưu điểm của tiêu hoá thức ăn trongống tiêu hoá thức ăn trong ống tiêu hoá và tiêu hoá thức ăntrong túi tiêu hoá?

2 Bài mới:

Mở bài: Động vật ăn động vật ăn thịt và động vật ănthực vật đều có cơ quan tiêu hoá là ống tiêu hoá Vậy cấutạo của ống tiêu hoá ở hai nhóm động vật này có điểm nàogiống và khác nhau?

HOẠT ĐỘNG 1: ĐẶC ĐIỂM TIÊU HOÁ VÀ HẤP THỤ THỨC ĂN TRONG ỐNG TIÊU HOÁ CỦA ĐỘNG

VẬT ĂN THỊT

Trang 8

1 Miệng:

- Động vật ăn thịt có răng

nanh, răng hàm và răng cạnh

hàm phát triển để giữ mối,

cắt nhỏ thịt

2 Dạ dày và ruột:

- Dạ dày to chứa nhiều thức

ăn và tiêu hoá cơ học và hoá

học

- Ruột ngắn do thức ăn dễ

tiêu hoá và hấp thụ

GV: Cho HS quan sát hình 16.1,

đọc thông tin ở mục I

- Cấu tạo của miệng, dạ dàyvà ruột phù hợp với chứcnăng tiêu hoá như thế nào?

HS: trả lời bằng cách điền cácthông tin thích hợp vào

Phiếu học tập số 1 CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG ỐNG TIÊU HOÁ Ở ĐỘNG

VẬT ĂN THỊT

tạo

Chức năng

Miệng Dạ dày Ruột

Sau đó GV gọi một HS trìnhbày, các HS khác bổ sung

GV: bổ sung và hoàn chỉnhphiếu số 1

HOẠT ĐỘNG 2: ĐẶC ĐIỂM TIÊU HOÁ VÀ HẤP

THỤ THỨC ĂN TRONG ỐNG TIÊU HOÁ CỦA ĐỘNG

có răng cạnh hàm, răng

hàm phát triển để

cứng khó tiêu hoá

- Thức ăn qua ruột non

GV: Cho HS quan sát hình 16.2 đọc

thông tin ở mục II

- Cấu tạo của miệng, dạ dày vàruột phù hợp với chức năng tiêuhoá thức ăn thực vật như thếnào?

HS: trả lời bằng cách điền các

thông tin thích hợp vào

Trang 9

trãi qua quá trình tiêu

hoá thành các chất đơn

giản và hấp thụ

- Manh tràng phát triển

có vi sinh vật phát triển

- Động vật ăn các loại

thức ăn khác nhau nên

ống tiêu hoá cũng biến

đổi để thích nghi với

thức ăn

Miệng Dạ dày Ruột

HS: làm trong 5 phútSau đó GV gọi 1 HS trình bày, các

em khác bổ sung hoàn chỉnh

Em có nhận xét gì về mối quanhệ giữa cấu tạo của ống tiêuhoá với các loại thức ăn?

HS: Thức ăn khác nhau, cấu tạo

ống tiêu hoá cũng thay đổi

- Hãy so sánh điểm khác nhau và giống nhau giữa ốngtiêu hoá của động vật ăn thực vật và động vật ăn thịt?Bằng cách điền vào

Hãy chọn câu trả lời đúng:

Chức năng của dạ múi khế ở động vật nhai lại là:

A Chức năng ăn, tiêu hoá sinh học nhờ các vi sinhvật

B Tiêu hoá hoá học nhờ nước bọt

C Tiêu hoá hoá học nhờ nước bọt, hấp thu bớtnước

D Tiết ra pepxin và HCl tiêu hoá prôtêin

- Đọc trước bài: các hình thức hô hấp ở động vật

Phần bổ sung kiến thức:

Trang 10

Em có biết vì sao thỏ lại ăn phân của mình? Vì trong viênphân có màu xanh là những viên phần chưa được tiêu hoáhết, mặt khác trong viên phân đó lại có chứa nhiều vi sinhvật cộng sinh Vì vậy, ăn những viên phân này hoàn toàn cólợi trong tiêu hoá của thỏ.

Đáp án phiếu học tập số 1 CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG ỐNG TIÊU HÓA Ở ĐỘNG

- Gặm và lấy thịt ra.

- Cắm và giữ con mồi

- Ít sử dụng.

Dạ dày

- Tiêu hoá cơ học

- Tiêu hoá hoá học

Ruột

Ruột:

- Ruột non ngắn

- Ruột già ngắn

- Manh tràng nhỏ

- Tiêu hoá và hấp thụ thức ăn.

- Hấp thụ lại nước và thải bả.

- Hầu như không có tác dụng.

Đáp án phiếu học tập số 2 CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG ỐNG TIÊU HOÁ Ở ĐỘNG

- Răng hàm có nhiều giờ

- Giữ và giật cỏ

- Nghiền nát cỏ

Dạ dày * Động vật nhai lại có 4

ngăn:

- Dạ cỏ

- Dạ tổ ong

- Dạ lá sách

- Chứa thức ăn, tiêu hoá sinh học nhờ các vi sinh vật.

- Tiêu hoá hoá học nhờ nước bọt.

- Tiêu hoá hoá học nhờ nước bọt hấp thu bớt nước.

- Tiết ra pepxin và HCl tiêu hoá

Trang 11

- Dạ múi khế

* Động vật ăn thực vật khác:

- Dạ dày đơn.

prôtêin có trong cỏ và vi sinh vật.

- Chứ thức ăn, tiêu hoá cơ học và hoá học.

- Tiêu hoá và hấp thụ thức ăn.

- Hấp thụ lại nước và thải bả.

- Tiêu hoá nhờ vi sinh vật, hấp thụ thức ăn.

- Răng nanh giống răng cửa

- Răng hàm có nhiều giờ

- Dạ dày đơn.

Tiết thứ: 17 Ngày soạn: 24/10/2007 Dạy cáclớp:11C,11B1,B4, B6

TÊN BÀI: CÁC HÌNH THỨC HÔ HẤP CỦA ĐỘNG

Trang 12

3 Thái độ:

- Tranh phóng to hình 17.1 đến 17.5 SGK

- Phiếu học tập: Đặc điểm chung của các kiểu hô hấp

- Vì sao trong dạ có của động vật nhai lại có nhiều visinh vật sống cộng sinh?

2 Bài mới:

HOẠT ĐỘNG 1: KHÁI NIỆM HÔ HẤP Ở ĐỘNG VẬT

- Ở cạn: phổi, da, ống khí

HS tham gia thảo luận các câuhỏi sau:

- Hô hấp là gì? Liệt kê các hìnhthức hô hấp của động vật ởnước và ở cạn?

Sau khi HS trả lời, GV giới thiệunội dung của bài học

HOẠT ĐỘNG 2: BỀ MẶT TRAO ĐỔI KHÍ

NỘI DUNG KIẾN

THỨC

HOẠT ĐỘNG CỦA GV - HS

- Bề mặt trao đổi khí

quyết định hiệu quả

trao đổi khí

- Đặc điểm bề mặt:

+ Diện tích bề mặt lớn

+ Mỏng và luôn ẩm ướt

+ Có rất nhiều mao

mạch

+ Có sắc tố hô hấp

+ Có sự lưu thông khí

+ Nguyên tắc trao đối

khí: Khuếch tán

GV: Cho HS đọc mục II

- Bề mặt trao đổi khí có tầm quantrọng như thế nào?

Đặc điểm và nguyên tắc trao đổikhí qua bề mặt hô hấp?

HS: Sau khi thảo luận

- Phải nêu được 5 đặc điểm của bềmặt trao đổi khí

- Những đặc điểm trên của bề mặttrao đổi khí có tác dụng gì?

HS giải thích được:

- Tăng độ hoà tan của chất khí

- Tăng diện tích tiếp xúc giữa máuvới không khí

Trang 13

HOẠT ĐỘNG 3: CÁC HÌNH THỨC HÔ HẤP

THỨC

1 Hô hấp qua bề mặt

cơ thể:

- Trao đổi khí qua da có

đủ 5 đặc điểm của bề

- Cấu tạo của mang

+ Gồm nhiều tia mang

+ Có mạng lưới mao

mạch phân bố dày đặc

+ Phối hợp nhịp nhàng

giữa miệng và xương

nắp mang để tạo dòng

nước lưu thông

- Đại diện: cá,

GV: Cho HS đọc từ mục II đến mục

V và quan sát từ hình 17.1 đến hình17.5

Hãy điền các thông tin thích hợp

vào Phiếu học tập số 1 Đặc điểm chung của các kiểu hô

hấp

điểm

Đại diện

Hô hấp qua bề mặt cơ thể

Hô hấp bằng mang

Hô hấp bằng hệ ống khí

Hô hấp bằng phổi

Sau đó, GV cho 1 HS trình bày các HSkhác nghe và bổ sung

- Vì sao da của giun đảm nhiệmđược chức năng hô hấp?

HS: Nêu được vì da của giun có đầyđủ 5 đặc điểm của bề mặt hôhấp

- Vì sao hệ thống ống khí trao đổikhí đạt hiệu quả cao?

HS: Giải thích hệ thống ống khíphân bố đến tận tế bào

- Vì sao sự trao đổi khí ở cá xươnglại đạt hiệu quả cao?

HS: giải thích được:

Ngoài 5 đặc điểm của bề mặt traođổi khí ở cá còn có 2 đặc điểm:+ Mang và nắp mang hoạt độngnhịp nhàng, tạo điều kiện cho dòngnước lưu thông

+ Cách sắp xếp của mao mạch tạođiều kiện cho dòng nước và máu

Trang 14

4 Hô hấp bằng phổi.

- Phổi gồm nhiều túi

phổi nên bề mặt trao

đổi khí rất lớn

- Ở chim nhờ có hệ túi

khí ở phía sau phổi nên

cả hít vào và thở ra đều

có không khí giàu ôxy để

trao đổi

vận chuyển ngược chiều, tănghiệu quả trao đổi khí

Tại sao mang cá thích hợp trao đổikhí ở nước nhưng không thích hợptrao đổi khí ở cạn?

HS: Vì mang chỉ trao đổi khí hoà tantrong nước và được lưu chuyển quamang

- Vì sao phổi của thú trao đổi khíđạt hiệu quả cao, đặc biệt là ởchim?

HS: gải thích được cấu tạo củaphổi đặc biệt là phổi người cónhiều túi phổi nên có diện tích bềmặt tiếp xúc rất lớn

Riêng ở chim nhờ có hệ thống túikhí ở phía sau phổi nên cả hít vàovà thở ra đều có không khí giàu ôxyđể trao đổi

* Phân biệt hô hấp ngoài và hô hấp trong?

- Hô hấp ngoài: Trao đổi chất khí giữa cơ thể với môitrường

- Hô hấp trong: Trao đổi chất khí giữa tế bào với môitrường trong cơ thể và hô hấp tế bào

- Sự vận chuyển chất khí trong cơ thể như thế nào?

- Hô hấp ở động vật đã tiến hoá theo chiều hướngnào?

(Từ đơn giản đến phức tạp vàn gày càng chuyên hoá)

* Loài động vật nào sau đây có cơ quan trao đổi khíhiệu quả nhất? Câu trả lưòi đúng là:

A Chim B Bò sát C Lưỡng cư D Giunđất

- Đọc trước bài: Hệ tuần hoàn ở động vật

Trang 15

- Chưa có cơ quan hô hấp.

- Chất khí được trao đổitrực tiếp qua bề mặt cơthể ẩm ướt

Giun đất

Hô hấp bằng

hệ ống khí

- Cơ quan hô hấp là hệthống ống khí

- Chất khí trao đổi trựctiếp giữa tế bào với cácống nhỏ nhất

Côn trùng

Hô hấp bằng

mang

- Cơ quan hô hấp là mang

- Trao đổi khí diễn ra giữacác phiến mang với môitrường nước

Cá

Hô hấp bằng

phổi

- Cơ quan hô hấp là phổi

- Trao đổi khí diễn ra ởcác phế nang

Động vật: lưỡng

cư, bò sát, chim,thú, người,

Đáp án phiếu học tập số 2

SO SÁNH TRAO ĐỔI KHÍ Ở THỰC VẬT VÀ ĐỘNG VẬT

Có cơ quan chuyênbiệt Trao đổi khíqua: da, mang, phổi

Cơ chế thực

hiện

Thụ động Chủ động, được

điều hoà bằngthần kinh và thểdịch

Trang 16

Giống nhau Đều là quá trình lấy ôxy từ ngoài vàocung

cấp cho quá trình ôxy hoá các chất trongtế bào, tạo năng lượng cho các hoạtđộng sống, đồng thời thải khí cacbonnic rakhỏi cơ thể dựa trên sự khếch tán vàthẩm thấu các chất khí, bao gồm hô hấpngoài và hô hấp trong

TÊN BÀI: HỆ TUẦN HOÀN Ở ĐỘNG VẬT(tt)

A/ MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

- Phân biệt được tuần hoàn hở và tuần hoàn kín

- Nêu được đặc điểm tuần hoàn máu của hệ tuầnhoàn hở và kín

- Phân biết được tuần hoàn đơn và kép

- Nêu được ưu điểm tử tuần hoàn đơn và tuần hoànkép

- Phân biệt được sự khác nhau trong tuần hoàn máulưỡng cư, bò sát, chim và thú, đồng thời nêu được sự tiếnhoá của hệ tuần hoàn trong giới động vật

2 Kĩ năng:

3 Thái độ:

- Phiếu học tập

- Hãy nêu các đặc điểm của bề mặt trao đổi khí Vì saokhi lau khô da ếch thì ếch bị chết

2 Bài mới:

Trang 17

HOẠT ĐỘNG 1: CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA

HỆ TUẦN HOÀN

1 Cấu tạo chung:

- Động vật đơn bào, đa bào có

kích thước nhỏ chưa có hệ

+ Tim và hệ thống mach máu

2 Chức năng chủ yếu của

HS: Nêu được các bộ phận

chính của hệ tuần hoànnhư: tim, hệ mạch, dịchtuần hoàn

Hệ tuần hoàn có chức nănggì?

HS: Nêu được chức năng của

hệ tuần hoàn là vậnchuyển các chất trong cơthể

Sau đó, GV cho HS chỉ ra độngmạch, tĩnh mạch, mao mạch

ở hệ tuần hoàn kín

GV: Lưu ý căn cứ hệ mạch,

người ta chia hệ tuần hoànlàm 2 loại:

+ Hệ tuần hoàn hở

+ Hệ tuần hoàn kín

HOẠT ĐỘNG 2: CÁC HỆ TUẦN HOÀN Ở ĐỘNG

là hệ tuần hoàn có

một đoạn máu đi ra khỏi

mạch và trộn lẫn với

GV: Có HS đọc thông tin ở mục I vàquan sát sơ đồ 18.1 và 18.2 kết hợpnghiên cứu mục II.1 và II.2 điềnvàophiếu học tập số 1

Trang 18

nước mô, lưu thông với

tốc độ chậm

- Hệ tuần hoàn hở có

các đặc điểm sau:

+ Máu xuất phát từ tim

qua hệ thống động

mạch tràn vào xoang,

sau đó vào tĩnh mạch

trở về tim

+ Sắc tố hô hấp là

hemôxian(chứa Cu) nên

có màu xanh

+ Tốc độ máu chảy

chậm

+ Khả năng điều hoà và

phân phối máu đễn các

cơ quan chậm

Đặc điểm

Hệ tuần hoàn hở

Hệ tuần hoàn kín

Hệ mạch Sắc tô hô hấp

Tốc độ, áp lực Phân phối

Hệ tuần hoàn hở có những đặcđiểm gì?

HS: Nêu được 4 đặc điểm của hệtuần hoàn

Vì sao hệ tuần hoàn hở chỉ thíchhựop cho động vật có kích thướcnhỏ, ít hoạt động?

HS: Vì tốc độ máu chảy chậm, khảnăng điều hoà phân phối máu đếncác cơ quan chậm

Côn trùng vẫn hoạt động mạnh vìsao?

HS: Vì trao đổi khí không liên quanđến hô hấp

HOẠT ĐỘNG 3: HỆ TUẦN HOÀN KÍN

2 Hệ tuần hoàn kín:

- Gồm: Hệ tuần hoàn đơn

và hệ tuần hoàn kép

- Hệ tuần hoàn có máu

lưu thông trong mạch kín

với tốc độ cao, khả năng

điều hoà phân phối nhanh

Đặc điểm của hệ tuần

hoàn kín:

+ Máu lưu thông liên tục

trong mạch kín

+ Sắc tố hô hấp (Fe) nên

có màu đỏ

+ Máu chảy trong động

mạch dưới áp lực cao,

GV: Cho HS đọc thông tin ở mục II,quan sát sơ đồ 18.3 và 18.4

Hãy mô tả hệû tuần hoàn kín?Giải thích được vì sao gọi là hệtuần hoàn kín?

HS: Mô tả được hệ tuần hoànkín: có hệ mạch liên tục, khépkín

Hệ tuàn hoàn kín có đặc điểmgì?

HS: Cũng nêu được 4 đặc điểmcủa hệ tuần hoàn kín

Phân biệt hệ tuần hoàn đơn vàtuần hoàn kép?

HS: nêu được hệ tuần hoàn đơn

Trang 19

tốc độ máu chảy nhanh

+ Khả năng điều hoà và

phân phối máu đến các cơ

quan nhanh

chỉ có 1 vòng tuần hoàn, hệtuần hoàn kép co 2 vòng tuầnhoàn, trong đó vòng lớn đi khắp cơthể, vòng nhỏ qua phổi

Tim có chức năng gì trong hệtuần hoàn?

- Phân biệt hệ tuần hoàn đơn và hệ tuần hoàn kép?HS: nêu được hệ tuần hoàn đơn chỉ có 1 vòng tuầnhoàn, hệ tuần hoàn kép có 2 vòng tuần hoàn, trong đó vònglớn đi khắp cơ thể, vòng nhỏ qua phổi

- Tim có chức năng gì trong hệ tuần hoàn?

HS: Tim như cái bơm hút và đẩy máu đi trong hệ mạch

So sánh sự vận chuyển các chất trong cơ thể thựcvật và động vật? (Phiếu học tập số 2)

- Đọc trước bài: Các cơ chế cân bằng nội môi

- Hoàn thành phiếu học tập số 2

Phần bổ sung kiến thức: Đọc mục em có biết ở

cuối SGK

SO SÁNH SỰ VẬN CHUYỂN CÁC CHẤT TRONG CƠ

Động lực

vận

chuyển

Gradien nồng độ bơm Aïp suất rễ

(động lực

Sự co bóp của tim tạo lực đẩy hút

Trang 20

dưới) Ba lực Thoát hơi nước

(động lực trên)

Lực liên kết

giữa các phân tử

nước và giữa phân

tử nước với mạch gỗ.

Chênh lệch áp

suất thẩm thấu

Chất dinh dưỡng, khí ôxy, CO 2 , sản phẩm bài tiết.

Đáp án phiếu học tập số 1 Đặc

điểm

Hệ tuần hoàn hở Hệ tuần hoàn kín

Hệ mạch Hở (giữa TM và ĐM không

có mao mạch)

Kín (giữa TM và ĐM khôngcó mao mạch)

Tốc độ nhanh, áp lựccao

Phân phối Phân phối máu đến các

cơ quan chậm

Phân phối máu đến các

cơ quan nhanh

Trang 21

- Trình bày cơ chế duy trì huyết áp.

- Vận dụng được vào thực tiễn cuộc sống

2 Kĩ năng:

3 Thái độ:

- Máy chiếu qua đầu (nếu sử dụng các bản trong thaytranh)

- Phiếu học tập số 1,2,3,4

- Phân biệt HTH kín và HTH hở?

- Cho biết ưu điểm của HTH kín so với HTH hở?

2 Bài mới:

HOẠT ĐỘNG 1: KHÁI NIỆM MÔI TRƯỜNG TRONG VÀ

CÂN BẰNG NỘI MÔI

1 Khái niệm môi trường

trong:

- Môi trường ngoài là môi trường

trong đó sinh vật sinh sống

- Môi trường trong là môi trường

bao quanh tế bào, từ đó tế bào

nhận chất dinh dưỡng và thải

chất thải

GV: Phát phiếu học tập số

1 và cho HS đọc mục 1 Hãyđiền vào phiếu số 1

KHÁI NIỆM MÔI TRƯỜNG

TRONG

Môi trường ngoài

Môi trường trong

Trang 22

2 Khái niệm cân bằng nội

môi:

Là duy trì sự ổn định của môi

trường trong

- Khi các điều kiện lí hoá của

môi trường trong thay đổi và

không duy trì được sự ổn định

bình thường thì gọi là mất cân

bằng nội môi

Khái niệm

bằng nôi môi có sự

tham gia của các bộ

Mất cân bằng nội môi

Khái niệm

Thế nào là liên hệ ngược?

GV: Giải thích và nêu được vai trò quantrọng của liên hệ ngược trong cơ chếduy trì cân bằng nội môi

HOẠT ĐỘNG 3: MỘT SỐ CƠ CHẾ DUY TRÌ CÂN

Trang 23

1 Cơ chế duy trì

huyết áp.

- Cơ sự tham gia của

thụ quan áp lực, trung

khu điều hoà tim mạch

- Duy trì huyết áp ổn

định nhờ sự tham gia

của thụ quan áp lực,

trung khu điều hoà tim

mạch máu

GV: Phát phiếu học tập và cho HSđọc thông tin ở mục II, quan sát sơđồ 19.1

Hãy điền các nội dung phù hợp vàphiếu số 3

Phiếu học tập số 3 KHÁI QUÁT CƠ CHẾ CÂN BẰNG

Sau đó GV cho 1 HS trình bày, các HSkhác bổ sung

THỨC

GV: PHát phiếu học tập số 4 và cho

HS đọc mục 1, 2 quan sát sơ đồ 19.2,19.3

Hãy điền các nội dung phù hợp vàphiếu số 3

Điều khiển Thực hiện

Hãy mô tả cơ chế điều hoà huyết áp?Giải thích vì sao khi chạy huyết áp tăngnhưng khi được nghĩ 1 lúc huyết áptrở lại bình thường?

- Sau khi HS đã mô tả GV cho HS điền cácthông tin thích hợp vào phiếu số 4

Tầm quan trọng của duy trì cân bằng nội môi là gì?

Trang 24

- Nắm vững phần in nghiêng trong SGK

- Chuẩn bị câu hỏi 1 đến 4 SGK trang 81

- Đọc trước bài: 20 cho biết động vật điều hoà thânnhiệt bằng cách nào?

Đáp án phiếu học tập số 3 KHÁI QUÁT CƠ CHẾ CÂN BẰNG NỘI MÔI

Điều

khiển

- Trung ươngthần kinh

- Tuyến nộitiết

Điều khiển hoạt động của các

cơ quan thực hiện

Thực

hiện

- Thận, gan,mạch máu,

Tăng hoặc giảm hoạt động

Trang 25

CƠ CHẾ DUY TRÌ HUYẾT ÁP Bộ

Điều

khiển

Trung khu điềuhoà tim mạch ởhành não

Gửi các tín hiệu đến tim vàmạch máu

Thực

hiện

Tim, mạch máu - Tim giảm nhịp và giảm áp lực

co bóp

- Mạch máu giảm

TÊN BÀI: CÂN BẰNG NỘI MÔI

Trang 26

- Sơ đồ cơ chế điều hoà hấp thu nước ở thận.

- Sơ đồ cơ chế điều hoà hấp thu bari ở thận

- Mấy chiếu qua đầu nếu dùng bản trong

- Cho biết tên của các bộ phận tham gia duy trì nồng độglucôzơ trong máu?

- Tại sao cân bằng nội môi lại đóng vai trò quan trọng?

2 Bài mới:

HOẠT ĐỘNG 1: CƠ CHẾ ĐIỀU HOÀ THÂN NHIỆT Ở

Khi trời lạnh:

- Tăng sinh nhiệt (run cơ)

- Giảm mất nhiệt (dựng lông

mạch máu co)

Khi trời nóng:

- Gảim sinh nhiệt

- Tăng thải nhiệt (toát mồ hôi

mạch máu giảm)

GV: Thế nào là động vật

biến nhiệt, đẳng nhiệt? Cho

THỨC

Cơ chế duy trì cân

bằng nôi môi có sự

tham gia của các bộ

Phiếu học tập số 1

phận tiếp nhận

Bộ phận điều khiển

Bộ phận trả lời

Trời lạnh

Trang 27

Trời nóng

thẩm thấu tăng

thẩm thấu giảm

GV: Chỉnh sửa và hoàn chỉnh

GV: Áp suất thẩm thấu của máu là docác chất hoà tan và lượng nước trongmáu quyết định Khi 1 trong 2 yếu tốnày thay đổi dẫn đến làm cho áp suấtthẩm thấu của máu bị thay đổi

HOẠT ĐỘNG 2: CƠ CHẾ ĐIỀU HOÀ ÁP SUẤT

-Cơ chế điều hoà áp suất thẩm

thấu của máu chủ yếu dựa trên

cơ chế điều hoà muối và nước

- Khi áp suất thẩm thấu tăng:

Khi áp suất thẩm thấutăng hoặc giảm cơ thểđiều tiết bằng cách nào?HS: trả lời bằng cách điềncác thông tin cần thiếtvào phiếu học tập

Thực hiện câu hỏi lệchsau mục III.3

- Trình bày cơ chế chống nóng, chống lạnh ở độngvật hằng nhiệt

- Vì sao trời nóng chó thở gấp và lưỡi thè ra

- Vì sao các động vật vùng nhiệt đới tai lại lơn hơnđộng vật vùng lạnh?

- Hãy chọn đáp đúng

Trang 28

a Bộ phận điều khiển cơ chế điều hoà thân nhiệtcủa động vật hằng nhiệt là:

A hành não B vùng dưới đồi

C tuyến yên D tuyến trên thận

- Nắm vững phần in nghiêng trong SGK

- Chuẩn bị câu hỏi 1,2 trang 82 - 83

- Đọc trước bài: thực hành

Đáp án phiếu học tập số 1 Kích thích

Bộ phận tiếp nhận

Bộ phận điều khiển

Bộ phận trả lời

Trời lạnh Thụ quan

nhiệt ở da

Trung khuchống

lạnh ởvùng dướiđồi

Mạch máu co

Lông dựngTăng chuyển hoá sinhnhiệt

Trời nóng Thụ quan

nhiệt ở da

Trung khuchống

nóng ởvùng dướiđồi

Mạch máu dãnTăng tiết mồ hôiGiảm chuyển hoá sinhnhiệt

Aïp suất

thẩm thấu

tăng

Vùng dướiđồi

Tuyến yên Thận hấp thụ nước trả

Tuyến trênthận

Thận hấp thụ Na+ trảvề máu

Trang 29

TÊN BÀI: THỰC HÀNH: ĐO MỘT SỐ CHỈ TIÊU

SINH LÝ Ở NGƯỜI

- Huyết áp kế đồng hồ

- Nhiệt kế đo thân nhiệt

- Cho biết tên của các bộ phận tham gia duy trì nồng độglucôzơ trong máu?

- Tại sao cân bằng nội môi lại đóng vai trò quan trọng?

2 Bài mới:

- Chia lớp thành 4 nhóm.

Lần lượt 2 thành viên trong được 3 thành viên khác trongnhóm đo đồng thời các trị số : nhịp tim, huyết áp tối đa vàtối thiểu, thân nhiệt Các trị số được đo vào các thời điểmsau:

+ Trước khi chạy nhanh tại chỗ (hoặc chống hai tayxuống ghế và nâng cơ thể lên vài chục lần)

+ Ngay sau khi chạy nhanh 2 phút tại chỗ

+ Sau khi nghĩ chạy 5 phút

Trang 30

1 Cách đếm nhịp.

+ Cách 1: Đeo ống nghe tim phổi vào tai và đặt một đầuống nghe vào phía ngực bên trái và đếm nhịp tim trong 1phút

+ Cách 2: Đếm nhịp tim thông qua bắt mạch cổ tay Âún

ba ngón tay(ngón trỏ, ngón giữa và ngón đeo nhẫn) vào rãnhquay cổ tay (tay để ngữa) và đếm số lần mạch đập trong 1phút)

2 Cách đo huyết áp:

- Người được đo nằm ở tư thế thoải mái hoặc ngồi vàduỗi thẳng cánh tay lên bàn

- Kéo tay áo lên gần nách, quấn bao su bọc vải của huyếtáp kế quanh cánh tay phía trên khuỷu tay(hình 21 SGK)

- Vặn chặt núm xoay và bơm khí vào bao cao su của huyếtáp kế cho đến khi đồng hồ chỉ 160 - 180mmHg thì dừng lại

- Văn ngược từ từ để xả hơi, đồng thời nghe tim mạchđể nghe thấy tiếng đập đầu tiên, đó là huyết áp tối đa.Tiếp tục nghe cho đến khi không có tiếng đập nữa là huyếtáp tổi thiểu

3 Cách đo nhiệt độ cơ thể:

Kẹp nhiệt kế vào nách hoặc ngậm vào miệng trong 2phút, rồi lấy ra đọc kết quả

ït)

Huyết áp tối đa(mmHg)

Huyết áp tối thiểu(mmH

g)

Thân nhiệ t

Trang 31

TÊN BÀI: BÀI TẬP, ÔN TẬP

1 Nguyên nhân làm cho khí khổng mở là:

A Các tế bào khí khổng giảm áp suất thẩm thấu.

B hàm lượng ABA trong tế bào khí khổng tăng.

C lục lạp trong tế bào khí khổng tiến hành quang hợp.

D hoạt động của các bơm ion ở tế bào khí khổng làm giảm hàm lượng các ion.

2 Nhân tố ảnh hưởng chủ yếu đến quá trình thoát hơi nước ở lá với vai trò là tác nhân gây mở khí khổng là:

3 Sự biểu hiện triệu chứng thiếu phôtpho của cây là:

A lá màu vàng nhạt, mép lá màu đỏ và nhiều chấm đỏ ở mặt lá.

B lá nhỏ có màu lục đậm, màu của thân không bình thường, sinh trưởng rễ bị tiêu giảm.

C lá mới có màu vàng, sinh trưởng rễ bị tiêu giảm.

D sinh trưởng bị còi cọc, lá có màu vàng.

4 Quá trình khử nitrat diễn ra theo sơ đồ:

C Pha chuyển hoá năng lượng của ánh sáng đã được diệp lục hấp thụ thành năng lượng của các liên kết hoá học trong NADPH.

D Pha chuyển hoá năng lượng của ánh sáng đã được chuyển thành năng lượng của các liên kết hoá học trong ATP và NADPH.

6 Khái niệm Quang hợp nào dưới đây là đúng?

A Quang hợp là quá trình thực vật sử dụng năng lượng ánh sáng để tổng hợp chất hữu cơ(đường glucôzơ) từ các chất vô cơ(chất khoáng và H 2 O).

B Quang hợp là quá trình thực vật có hoa sử dụng năng lượng ánh sáng để tổng hợp chất hữu cơ (đường glucôzơ) từ các chất vô cơ(CO 2 và H 2 O).

Trang 32

C Quang hợp là quá trình thực vật sử dụng năng lượng ánh sáng để tổng hợp chất hữu cơ(đường galactôzơ) từ các chất vô cơ(CO 2 và H 2 O).

D Quang hợp là quá trình thực vật sử dụng năng lượng ánh sáng để tổng hợp chất hữu cơ (đường glucôzơ) từ các chất vô cơ(CO 2 và H 2 O).

7 Về bản chất, pha sáng của quá trình quang hợp là:

A pha oxi hoá nước để sử dụng H + , CO 2 và điện tử cho việc hình thành ATP và NADPH, đồng thời giải phóng O 2 vào khí quyển.

B pha oxi hoá nước để sử dụng H + và điện tử cho việc hình thành ADP và NADPH, đồng thời giải phóng O 2 vào khí quyển.

C pha oxi hoá nước để sử dụng H + và điện tử cho việc hình thành ATP và NADPH, đồng thời giải phóng O 2 vào khí quyển.

D pha khử nước để sử dụng H + và điện tử cho việc hình thành ATP và NADPH, đồng thời giải phóng O 2 vào khí quyển.

8.Ý nào dưới đây không đúng với ưu điểm của thực vật C 4 so với thực vật C 3 ?

A Cường độ quang hợp cao hơn.

B Nhu cầu nước thấp hơn, thoát hơi nước ít hơn.

C Năng suất cao hơn.

D Thích nghi với những điều kiện khí hậu bình thường.

9 Chất được tách ra khỏi chu trình Canvin để khởi đầu cho tổng hợp glucôzơ là:

A APG (axit photphoglixêric) B RiDP (ribulôzơ - 1.5 - điphôtphat)

C ALPG (anđêhit photphoglixêric) D AM(axitmalic)

10 Chu trình Canvin diễn ra ở pha tối trong quang hợp ở nhóm hay các nhóm thực vật nào?

A Chỉ ở nhóm thực vật CAM B Ở cả 3 nhóm thực vật C 3 , C 4 và CAM.

C Ở nhóm thực vật C 4 và CAM.D Chỉ ở nhóm thực vật C 3

A Trong phân tử CO 2 được thải ra từ quá trình này B Mất dưới dạng nhiệt.

FADH 2

13 Ở động vật chưa có túi tiêu hoá, thức ăn được tiêu hoá như thế nào?

C Tiêu hoá nội bào và ngoại bào.

D Một số tiêu hoá nội bào, còn lại tiêu hoá ngoại bào.

14 Ý nào dưới đây không đúng với hiệu quả trao đổi khí ở động vật?

A Có sự lưu thông khí tạo ra sự cân bằng về nồng độ khí khổng khí O 2 và CO 2 để các khí đó dễ dàng khuếch tán qua bề mặt trao đổi khí.

B Có sự lưu thông khí tạo ra sự chênh lệch về nồng độ khí O 2

và CO 2 để các khí đó dễ dàng khuếch tán qua bề mặt trao đổi khí.

C Bề mặt trao đổi khí mỏng và ẩm ướt giúp O 2 và CO 2 dễ dàng khếch tán qua.

D.Bề mặt trao đổi khí rộng và có nhiều mao mạch và máu có sắc tố hô hấp.

15 Hô hấp ngoài là

Trang 33

B tập hợp những quá trình, trong đó cơ thể lấy CO 2 từ môi trường ngoài vào để oxi hoá các chất trong tế bào và giải phóng năng lượng cho các hoạt động sống, đồng thời thải O 2 ra bên ngoài.

C tập hợp những quá trình, trong đó cơ thể lấy O 2 từ môi trường ngoài vào để oxi hoá các chất trong tế bào và giải phóng năng lượng cho các hoạt động sống, đồng thời thải CO 2 ra bên ngoài.

D tập hợp những quá trình, trong đó cơ thể lấy O 2 từ môi trường ngoài vào để ôxi hoá các chất trong tế bào và tích luỹ năng lượng cho các hoạt động sống, đồng thời thải CO 2 ra bên ngoài.

17 Diễn biến của hệ tuần hoàn hở diễn ra theo trật tự nào?

A Tim  Động mạch  Khoang máu  Trao đổi chất với tế bào

 Hỗn hợp dịch mô - máu  Tĩnh mạch  Tim.

B Tim  Động mạch  Trao đổi chất với tế bào  Hỗn hợp dịch mô - máu  Khoang máu  Tĩnh mạch  Tim.

 Trao đổi chất với tế bào  Tĩnh mạch  Tim.

18 Vì sao ở người già, khi huyết áp cao dễ bị xuất huyết não?

A Vì mạch bị xơ cứng, máu bị ứ đọng, đặc biệt các mạch ở não, khi huyết áp cao dễ làm vỡ mạch.

B Vì mạch bị xơ cứng, tính đàn hồi kém, đặc biệt các mạch ở não, khi huyết áp cao dễ làm vỡ mạch.

C Vì mạch bị xơ cứng nên không co bóp được, đặc biệt các mạch ở não khi huyết áp cao dễ làm vỡ mạch.

D Vì thành mạch bị dày lên, tính đàn hồi kém, đặc biệt các mạch ở não, khi huyết áp cao dễ làm vỡ mạch.

19 Cơ chế duy trì cân bằng nội môi diễn ra theo trật tự nào?

A Bộ phận tiếp nhận kích thích  Bộ phận điều khiển  Bộ phận thực hiện  Bộ phận tiếp nhận kích thích.

B Bộ phận điều khiển  Bộ phận tiếp nhận kích thích  Bộ phận thực hiện  Bộ phận tiếp nhận kích thích.

C Bộ phận tiếp nhận kích thích  Bộ phận thực hiện  Bộ phận điều khiển  Bộ phận tiếp nhận kích thích.

D Bộ phận thực hiện  Bộ phận tiếp nhận kích thích  Bộ phận điều khiển  Bộ phận tiếp nhận kích thích.

20 Liên hệ ngược là:

A Sự thay đổi bất thường của điều kiện lí hoá ở môi trường trong sau khi được điều chỉnh tác động đến bộ phận tiếp nhận kích thích.

B Sự thay đổi bất thường của điều kiện lí hoá ở môi trường trong trước khi điều chỉnh tác động đến bộ phận tiếp nhận kích thích.

C Sự thay của điều kiện lí hoá ở môi trường trong trở về bình thường sau khi được điều chỉnh tác động đến bộ phận tiếp nhận kích thích.

D Sự thay của điều kiện lí hoá ở môi trường trong trở về bình htường trước khi điều chỉnh tác động đến bộ phận tiếp nhận kích thích.

Trang 35

KIỂM TRA 1 TIẾT

CHƯƠNG II: CẢM ỨNG

Chương II: Giới thiệu về cảm ứng, một chức năng quan

trọng giúp cho cơ thể thích nghi với điều kiện của môitrường Thông qua việc nghiên cứu các hình thức cảm ứng ở

Trang 36

thực vật(hướng động và ứng động) và cảm ứng ở độngvật(phản xạ vàt ập tính động vật), cơ chế chung của hiệntượng cmả ứng ở thực vật và động vật và những khácbiệt trong biểu hiện phản ứng trả lời đối với có thể độngvật và thực vật.

- Tranh minh hoạ 22.1 đến 22.4 SGK

- GV giới thiệu sơ bộ nội dung cơ bản của chương II

2 Bài mới:

HOẠT ĐỘNG 1: KHÁI NIỆM CHUNG VỀ HƯỚNG

ĐỘNG

1 Khái niệm về tính

cảm ứng ở thực vật.

* Khả năng của thực

vật(TV) phản ứng đối với

kích thích gọi là tính phản

ứng

vận động, hướng tới, tránh

xa kích thích(k/th)

Treo tranh 22.1 để HS quan sát

- Em có nhận xét gì về sự sinhtrưởng của thân cây non ở cácđiều kiện chiếu sáng khác nhau?

* Điều kiện chiếu sáng khác nhau

 cây non sinh trưởng khác nhau

a Cây non sinh trưởng về hướngánh sáng

b Cây nọc vóng lên  úa vàng

c Cây mọc thẳng, khoẻ mạnh

Trang 37

bôa không đều của auxin

dưới tác động của kích

thích

- Thế nào là tình cảm ứng ởthực vật?

+ GV nhận xét, bổ sung, kếtluận

+ treo tranh 22.2 để HS quan sát.Hướng động là gì? Các kiểuhoạt động

Nguyên nhân gây ra tính hướngđộng?

HS: Dựa vào tranh và SGK đểdựng bài

GV: Nhận xét, bổ sung và kếtluận

HOẠT ĐỘNG 2: CÁC KIỂU HƯỚNG ĐỘNG

THỨC

Tuỳ thuộc vào tác

nhân kích thích, có

* Vai trò của hướng

động (theo đáp án)

+ Treo tranh (từ 22.1 đến 22.4), phátphiếu học tập số 1

+ HS quan sát trang và nghiên cứu SGKđể điền vào phiếu học tập

+ GV cho 2 HS đọc kết quả ghi trênphiếu

Phiếu học tập số

Các kiểu hướng động

Khá i niệ m

Tác nhân

Cơ chế chung

Vai trò

Hướng sáng

tốc độ sinh trưởng không đồng

nguồn sáng để QH.

+ Bảo đảm sự phát

Hướng trọng lực

Hướng hoá

Trang 38

đều của các tế bào

phía cơ quan.

+ Tác nhân anxin

triển của bộ rễ + Thực hiện TĐ nước MK + Cây leo lên hướng tiếp xúc.

Hướng tiếp xúc

+ Đồng thời làm bài tập():

- Hướng động có vai trò như thế nàođối với đời sống cây xanh?

+ GV nhận xét, bổ sung và kết luận

- Cảm ứng của thực vật là gì?

- Hướng động của thực vật là gì?

- Giải thích các hiện tượng hướng động(hướng sáng,trọng lực, )

- Vai trò của hướng động: ứng dụng?

Hãy chọn câu trả lòi đúng:

Rễ cây hướng tới vùng đất ẩm thuộc kiểu hướngđộng:

A Hướng sáng B Hướng trọng lực

C Hướng hoá D hướng tiếp xúc

- Trả lời các câu hỏi SGK

- Đọc mục "em có biết"

Đáp án phiếu học tập CÁC KIỂU HƯỚNG ĐỘNG Các kiểu

Aïnhsáng

Tìmnguồnsáng đểQH

+ Do tốcđộ sinhtrưởngkhôngđồng

Trang 39

đều củacác TB ở

2 phía cơquan

+ Tácnhân gâynên sựtái phânbố auxin

Hướng

trọng lực

Là phản ứng sinhtrưởng của câyđối với sự kíchthích từ 1 phíacủa trọng lực

Trọnglực

Bảo đảmsự pháttriển bộrễ

Hướng hoá Là phản ứng sinh

trưởng của câyđối với các hợpchất hoá học

Các hoáchất

Thựchiện TĐnước, MK

Hướng

tiếp xúc

Là phản ứng sinhtrưởng của câyđối với sự tiếpxúc

Tiếpxúc

Cây leovươn lênhướngtiếp xúc

Trang 40

TÊN BÀI: ỨNG ĐỘNG

A/ MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

- Nêu khái niệm về ứng động(tr/đ)

- Phân biệt ứng động với hướng động

- Phân biệt được bản chất của ứng động không sinhtrưởng (ƯĐKST) và ứng động sinh trưởng (ƯĐST)

- Nêu một số ví dụ về ƯĐKST

- Trình bày vai trò của ứng động trong đời sống thựcvật

2 Kĩ năng:

3 Thái độ:

- Tranh minh hoạ phóng to hình 23.1 đến 23.5 SGK

- Hãy kể những tác nhân gây ra hướng hoá ở thực vật?Giải thích?

2 Bài mới:

HOẠT ĐỘNG 1: KHÁI NIỆM CHUNG VỀ ỨNG ĐỘNG

- Ứng động là sự vận

động thuận nghịch của các

cơ quan có cấu tạo kiể

hình đẹp đối với sự biến

đổi của tác nhân khuếch

tán của ngoại cảnh (A/S,

t0, )

- Hướng ứng động không

xác định theo hướng tác

nhân kích thích mà phụ

thuộc cấu trúc cơ quan

- Xảy ra do sinh trưởng không

đồng đều tại mặt trên,

- GV treo tranh 23.1 và 23.2 cho HSquan sát và làm bài tập ()

- Tìm hiểu sự khác biệt trongphản ứng của cây (h.23.1) và vậnđộng nở hoa(h23.2)

+ ứng động: Không xác định theohướng kích thích mà phụ thuộc

Định dạng
Số trang	135
Dung lượng	1,19 MB

gan11cbtu tiét4-het

TÊN BÀI: CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT

TÊN BÀI: ĐIỆN THẾ NGHỈ