Bài 29: Thấu kính mỏng

PHÂN LOẠI THẤU KÍNH1/ Định nghĩa: Thấu kính là một khối chất trong suốt thủy tinh, nhựa, … giới hạn bởi hai mặt cong hoặc bởi một mặt cong và một mặt phẳng... Theo hình dạng, gồm 2 loại

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

SỞ GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO TIỀN GIANG

TỔ : VẬT LÝ

BÀI 29:

THẤU KÍNH MỎNG

I- THẤU KÍNH PHÂN LOẠI THẤU KÍNH

1/ Định nghĩa:

Thấu kính là một khối chất trong suốt ( thủy tinh, nhựa, …) giới hạn bởi hai mặt cong hoặc bởi một mặt cong và một mặt phẳng.

2/ Phân loại thấu kính:

a Theo hình dạng, gồm 2 loại:

- Thấu kính lồi ( thấu kính rìa mỏng)

- Thấu kính lõm ( thấu kính rìa dày)

b Trong không khí:

- Thấu kính lồi là thấu kính hội tụ

- Thấu kính lõm là thấu kính phân kì

là thấu kính có bề dày chính giữa rất nhỏ so với bán kính mặt cầu.

Kí hiệu:

3/ Thấu kính mỏng

II- KHẢO SÁT THẤU KÍNH HỘI TỤ

1/ Quang tâm Tiêu điểm Tiêu diện

Trục phụ

Trục chính

* O : quang tâm của thấu kính Mọi tia tới qua quang tâm O đều truyền thẳng.

* Trục chính: đường thẳng đi qua O và vuông góc với mặt thấu kính

* Trục phụ: các đường thẳng khác đi qua O

b Tiêu điểm Tiêu diện

• Khi chiếu tới thấu kính một chùm tia tới song song

thì chùm tia ló cắt nhau ( hội tụ ) tại tiêu điểm ảnh

của thấu kính.

• Trên mỗi trục có 1 tiêu điểm ảnh:

- Trên trục chính: tiêu điểm ảnh chính F’

- Trên trục phụ: tiêu điểm ảnh phụ F’ n ( n = 1, 2, 3,…)

• Các tiêu điểm ảnh của thấu kính hội tụ đều là tiêu

điểm ảnh thật ( hứng được trên màn)

_ Tiêu điểm ảnh:

Tiêu điểm ảnh phụ F’ 1

Tiêu điểm ảnh chính F’

F’

O

F’ 1 O

_ Tiêu điểm vật:

• Trên mỗi trục của thấu kính hội tụ, chùm tia tới

xuất phát từ tiêu điểm vật sẽ cho chùm tia ló song

song.

• Trên mỗi trục có 1 tiêu điểm vật:

- Trên trục chính: tiêu điểm vật chính F

- Trên trục phụ: tiêu điểm vật phụ F n ( n = 1, 2, 3,…)

• Tiêu điểm ảnh và tiêu điểm vật trên một trục nằm

đối xứng với nhau qua quang tâm O.

Tiêu điểm vật chính F

F’

O F

F’ 1 O

F 1

_ Tiêu diện: tập hợp tất cả các tiêu điểm tạo thành tiêu diện

Mỗi thấu kính có 2 tiêu diện: tiêu diện ảnh và tiêu diện vật.

Chiều truyền ánh sáng

2/ Tiêu cự Độ tụ

là khoảng cách từ quang tâm đến tiêu điểm chính của thấu kính.

Đối với thấu kính hội tụ: f > 0 (ứng với tiêu điểm ảnh F’ thật)

b Độ tụ: D = 1

f

Thấu kính có khả năng hội tụ chùm tia sáng càng mạnh khi f càng nhỏ.

( m )

( dp ) : điốp

f = OF’= OF

a Tiêu cự :

III- KHẢO SÁT THẤU KÍNH PHÂN KÌ

_ Quang tâm của thấu kính phân kì có cùng tính chất như quang tâm của thấu kính hội tụ.

O

Trục phụ

Trục chính

1/ Quang tâm Tiêu điểm Tiêu diện

_ Các tiêu điểm và tiêu diện (ảnh và vật) cũng được xác định tương tự như thấu kính hội tụ Điểm khác biệt là : tất cả chúng đều ảo (được tạo bởi đường kéo dài của tia sáng )

O



F’



F

O



F’



F

F’

F 1

2/ Tiêu cự Độ tụ

Đối với thấu kính phân kì: f < 0 (ứng với tiêu điểm ảnh F’ ảo)

f = OF’= OF ( m )

D = 1

f ( dp ) : điốp

a Tiêu cự:

b Độ tụ:

CHÀO TẠM BIỆT ! CHÚC CÁC BẠN HỌC TỐT

Câu 2: Nêu tính chất quang học của quang tâm,

tiêu điểm ảnh, tiêu điểm vật

Minh họa bằng đường truyền của tia sáng cho mỗi trường hợp.

Câu 3: Tiêu cự, độ tụ của thấu kính là gì ?

Đơn vị của tiêu cự và độ tụ.

Câu 1: Thấu kính là gì ? Kể các loại thấu kính.