Hướng dẫn chi tiết cách thực hHướng dẫn chi tiết cách thực hành trên Eview 7 ành trên Eview 7 Hướng dẫn chi tiết cách thực hành trên Eview 7 Hướng dẫn chi tiết cách thực hành trên Eview 7 Hướng dẫn chi tiết cách thực hành trên Eview 7 Hướng dẫn chi tiết cách thực hành trên Eview 7 Hướng dẫn chi tiết cách thực hành trên Eview 7 Hướng dẫn chi tiết cách thực hành trên Eview 7 Hướng dẫn chi tiết cách thực hành trên Eview 7
Trang 1B,BÀI TẬP THỰC HÀNH TRÊN EVIEWS 7
Đề bài
Một nhà phân tích kinh tế muốn ước lượng khối lượng xuất khẩu gạo Y của Việt Nam thông qua các biến: Diện tích đất trồng lúa X (nghìn ha) và sản lượng thu được Z (nghìn tấn) trong giai đoạn 1995-2010 thu được bảng sau:
Bảng số liệu:
(nghìn ha)
Sản lượng Z (nghìn tấn)
Khối lượng xuất khẩu
Y (nghìn tấn)
Nguồn: TCTK (2009) và Hiệp hội lương thực Việt Nam (2006)
Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn
Để làm 1 bài toán ước lượng bình thường , ta làm:
Bước 1: Mở Eviews
Vào File => New Workfile, xuất hiện cửa sổ Workfile Create, ta khai báo các
loại dữ liệu nhập vào cửa sổ:
- Tại dữ liệu Workfile structure type chọn Dated – regular frequency
- Tại dữ liệu Date specification lần lượt chọn Annual và điền 1995 vào ô Start date và 2010 vào ô End date
1
Trang 2Sau đó ấn Ok
Bước 2: Nhập dữ liệu
Từ cửa sổ Eviews chọn Quick => Empty group ( copy số liệu từ exel vào, đổi tên ở hàng obs) => Quick => Estimate equation sẽ ra cửa sổ Estimate equation, nhập câu lệnh “y c x z” => Ok ra mô hình hồi quy (Bảng Equation)
1 Phát hiện hiện tượng tự tương quan.
1.1 Phát hiện có tự tương quan bằng phương pháp đồ thị
- Từ cửa sổ Equation chọn procs/ Make Residual Series…
- Cửa sổ Make Residuals hiện ra tại ô name for resid series nhập tên phần
dư là “E”, ta được bảng phần dư Từ menu chính chọn Quick/ Graph
- Cửa sổ Series List sẽ xuất hiện, yêu cầu nhập tên biến “E” cần vẽ đồ thị
- Sau khi nhập tên biến xong, chọn “OK” ta được đố thị phần dư dưới đây:
-3,000
-2,000
-1,000
0
1,000
2,000
95 96 97 98 99 00 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10
E
Nhìn vào đồ thị phần dư ei ta thấy có xu thế tuyến tính, tăng hoặc giảm trong các nhiễu Nó ủng hộ cho giả thiết có sự tương quan trong mô hình hồi quy tuyến tính cổ điển
1.2 Phát hiện tự tương quan bằng phương pháp Durbin- Watson d
Ước lượng mô hình với 3 biến Y; X; Z và n = 16 Ta
được bảng kết quả:
Dependent Variable: Y
Method: Least Squares
Trang 3Date: 10/24/14 Time: 19:25
Sample: 1995 2010
Included observations: 16
Variable Coefficient Std Error t-Statistic Prob
R-squared 0.970896 Mean dependent var 10261.88 Adjusted R-squared 0.966419 S.D dependent var 7183.021 S.E of regression 1316.299 Akaike info criterion 17.37040 Sum squared resid 22524373 Schwarz criterion 17.51526 Log likelihood -135.9632 Hannan-Quinn criter 17.37781 F-statistic 216.8398 Durbin-Watson stat 1.439131 Prob(F-statistic) 0.000000
d
Mô hình: Y i=β1+β2Xi+β3Zi+ei
Kiểm định giả thiết :{H0: không có tự tương quan
H1:có tự tương quan
n=16 k=3 α=5%
k ,=k-1=2 ta có d l=0.982 d u=1.539 4-d l=3.018 4-d u=2.46
0 (1) d l (2) d u (3) 4-d u (4) 4-d l (5) 4
0 0.982 1.539 2.461 3.018 4
Từ bảng kết quả ta có giá trị Durbin-watson là : d=1.439131 thuộc khoảng (2)
Kết luận : với mức ý nghĩa α=5% có không có kết luận về tự tương quan
1.3 Kiểm định Breusch- Godfrey ( BG)
- Từ cửa sổ Equation, chọn View/Residual Diagsontics/ Serial Correlation LM Test… Xuất hiện bảng Lag Specification, gõ số 1 để
skiểm định bậc 1; gõ số 2 để kiểm định bậc 2
3
Trang 4a.Kiểm định tự tương quan bậc 1
Breusch-Godfrey Serial Correlation LM Test:
F-statistic 0.892561 Prob F(1,12) 0.3634 Obs*R-squared 1.107691 Prob Chi-Square(1) 0.2926
Test Equation:
Dependent Variable: RESID
Method: Least Squares
Date: 10/24/14 Time: 19:37
Sample: 1995 2010
Included observations: 16
Presample missing value lagged residuals set to zero
Variable Coefficient Std Error t-Statistic Prob
R-squared 0.069231 Mean dependent var -1.25E-12 Adjusted R-squared-0.163462 S.D dependent var 1225.408 S.E of regression 1321.773 Akaike info criterion 17.42365 Sum squared resid 20964995 Schwarz criterion 17.61680 Log likelihood -135.3892 Hannan-Quinn criter 17.43354 F-statistic 0.297520 Durbin-Watson stat 1.568071 Prob(F-statistic) 0.826540
Ta thu được:
R2= 0.069231
Với mức ý nghĩa α=5 % ta cần kiểm định
{H0: ρ1=0
H1: ρ1≠ 0 ↔{H0: không có tự tương quan
H1:có tự tương quan
TCKĐ: 2 = (n n – p) *) * R 2
Nếu H0 đúng thì 2 ~ 2(n p) *)
Trang 5Wα = {2 tn:2 tn>2 (1) 0.05=3.84146}
Vậy chấp nhận H0 bác bỏ H1
Kết luận : với mức ý nghĩa 5 % ta có thể kết luận không có tự tương quan bậc 1
b.Kiểm định tự tương quan bậc 2
Breusch-Godfrey Serial Correlation LM Test:
F-statistic 7.026143 Prob F(2,11) 0.0108
Obs*R-squared 8.974693 Prob Chi-Square(2) 0.0113
Test Equation:
Dependent Variable: RESID
Method: Least Squares
Date: 10/24/14 Time: 19:41
Sample: 1995 2010
Included observations: 16
Presample missing value lagged residuals set to zero
Variable Coefficient Std Error t-Statistic Prob
RESID(-1) 0.355670 0.216182 1.645236 0.1282
RESID(-2) -0.836615 0.238373 -3.509687 0.0049
R-squared 0.560918 Mean dependent var -1.25E-12 Adjusted R-squared 0.401252 S.D dependent var 1225.408 S.E of regression 948.2059 Akaike info criterion 16.79733
5
Trang 6Sum squared resid 9890039 Schwarz criterion 17.03876 Log likelihood -129.3786 Hannan-Quinn criter 16.80969 F-statistic 3.513072 Durbin-Watson stat 2.254148 Prob(F-statistic) 0.044177
Ta thu được R 2 = 0.560918
Với mức ý nghĩa α=5 % ta cần kiểm định
{ H0: ρ1=ρ2=0
H1:Tồn tại ít nhất 1 ρ j ≠ 0 ↔{H0:không có tự tương quan
H1:có tự tương quan
TCKĐ: 2 = (n n – p) *) * R 2
Nếu H0 đúng thì 2 ~ 2(n p) *)
Wα = {2 tn:2 tn>2 (2) 0.05=5.99147}
Vậy chấp nhận H1 bác bỏ H0
Kết luận : với mức ý nghĩa 5 % ta có thể kết luận có tự tương quan bậc 2
2 Khắc phục hiện tượng tự tương quan
2.1 Khắc phục tự tương quan bằng phương pháp ước lượng ρ dựa trên thống
kê d- Durbin - Watson
Từ bảng kết quả hồi quy ở dòng Durbin- Watson, ta có kết quả của thống kê, suy
ra : d=1.439131
Ta có
^
ρ=1- d/2 =0.2804345
Phương trình sai phân tổng quát:
Y1t=Yt - 0.2804345×Yt-1
X1t=Xt - 0.2804345×Xt-1
Z1t=Zt - 0.2804345×Zt-1
Trang 7Với t=2,3,…16
Tạo biến mới trên Eviews:
- Từ cửa sổ Equation, chọn Genr sau đó nhập câu lệnh “x1= x – 0.2804345*x(-1) “ và ấn OK
- Tương tự với z1 và y1
Ta có bảng số liệu mới như sau:
4386.92
4416.02
7 10608.31 1307.907
5652.13
4 10352.93 2405.546
5588.84
5 11426.91 2697.338
5519.96
7 13212.55 4464.114
5342.80
5 15192.52 5727.912
5403.08
8 21808.11 7150.167
5347.73
5 21871.66 6784.209
6355.44
6 21856.79 8916.133
6960.84
7 33378.11 16945.51
5708.57 27118.11 12823.27
5472.83
9 26047.96 9845.729
5210.73
6 27369.79 12491.35
4864.82
9 28614.76 14835.06
4443.75
7 29118.23 14715.92
Ước lượng mô hình trên với 3 biến X1, Y1, Z1 và n=15 ta được kết quả
7
Trang 8Dependent Variable: Y1
Method: Least Squares
Date: 11/01/14 Time: 15:09
Sample (adjusted): 1996 2010
Included observations: 15 after adjustments
Variable Coefficient Std Error t-Statistic Prob.
R-squared 0.949307 Mean dependent var 8160.229
Adjusted
S.E of regression 1280.566 Akaike info criterion 17.32485
Sum squared resid 19678189 Schwarz criterion 17.46646
Log likelihood -126.9364 Hannan-Quinn criter 17.32334
F-statistic 112.3604 Durbin-Watson stat 1.561226
Prob(F-statistic) 0.000000
Từ bảng trên => d= 1.561226
Với n=15, k’=k-1=2, dL=0.946 ; dU=1.543 Ta có bảng sau:
0 (1) dL (2) dU (3) 4-dU (4) 4-dL (5) 4
0 0.946 1.543 2.457 3.054 4
Với các khoảng như sau:
(1) Có tự tương quan thuận chiều
(2) Miền không có kết luận
(3) Không có hiện tượng tụ tương quan
(4) Miền không có kết luận
(5) Có tự tương quan ngược chiều
Trang 9Nhận thấy d thuộc khoảng (3) nên ta khắc phục được hiện tượng tự tương quan.
Kiểm định BG bậc 1:
Breusch-Godfrey Serial Correlation LM Test:
Obs*R-squared 0.538878 Prob Chi-Square(1) 0.4629
Test Equation:
Dependent Variable: RESID
Method: Least Squares
Date: 11/01/14 Time: 21:09
Sample: 1996 2010
Included observations: 15
Presample missing value lagged residuals set to zero.
Variable Coefficient Std Error t-Statistic Prob.
R-squared 0.035925 Mean dependent var -1.22E-12
Adjusted R-squared -0.227004 S.D dependent var 1185.190
S.E of regression 1312.838 Akaike info criterion 17.42095
Sum squared resid 18958967 Schwarz criterion 17.60976
Log likelihood -126.6571 Hannan-Quinn criter 17.41894
F-statistic 0.136634 Durbin-Watson stat 1.722361
Prob(F-statistic) 0.936075
Từ bảng kết quả ta thu được R 2 = 0.035925
Với mức ý nghĩa α=5 % ta cần kiểm định
{H0: ρ1=0
H1: ρ1≠ 0 ↔{H0: không có tự tương quan
H1:có tự tương quan
TCKĐ: 2 = (n n – p) *) * R 2
Nếu H0 đúng thì 2 ~ 2(n p) *)
Wα = {2 tn:2 tn>2 (1) 0.05=3.84146}
9
Trang 10=> Chấp nhận H0: Không có tự tương quan bậc 1
Kiểm định BG bậc 2:
Breusch-Godfrey Serial Correlation LM Test:
Obs*R-squared 5.312414 Prob Chi-Square(2) 0.0702
Test Equation:
Dependent Variable: RESID
Method: Least Squares
Date: 11/01/14 Time: 21:21
Sample: 1996 2010
Included observations: 15
Presample missing value lagged residuals set to zero.
Variable Coefficient Std Error t-Statistic Prob.
RESID(-2) -0.701660 0.316093 -2.219792 0.0507 R-squared 0.354161 Mean dependent var -1.22E-12 Adjusted R-squared 0.095825 S.D dependent var 1185.190 S.E of regression 1126.975 Akaike info criterion 17.15366 Sum squared resid 12700717 Schwarz criterion 17.38968 Log likelihood -123.6525 Hannan-Quinn criter 17.15115 F-statistic 1.370933 Durbin-Watson stat 2.388269 Prob(F-statistic) 0.311335
Từ bảng kết quả ta thu được R 2 = 0.354161
Với mức ý nghĩa α=5 % ta cần kiểm định
{ H0: ρ1=ρ2=0
H1:Tồn tại ít nhất 1 ρ j ≠ 0 ↔{H0:không có tự tương quan
H1:có tự tương quan
TCKĐ: 2 = (n n – p) *) * R 2
*
Nếu H0 đúng thì 2 ~ 2(n p) *)
Wα = {2 tn:2 tn>2 (2) 0.05=5.99147}
Trang 11=> Chấp nhận H0: Không có tự tương quan bậc 2
MÔ HÌNH SAU KIỂM ĐỊNH: ^ρ=1- d/2 = 1 - 1.5612262 = 0.219387
Kiểm định dựa trên Durbin-Waston, kiểm định BG đều cho biết mô hình sai phân tổng quát không có hiện tượng tự tương quan Nếu chấp nhận mô hình này thì ước lượng của mô hình ban đầu là:
^
ρ=1- d/2 = 1 - 1.5612262 = 0.219387
Y t = 1−0.219387−2621.061 – 0.464818X i + 0.617217Z i
= - 3357.696 – 0.464818X i + 0.617217Z i
Với R2 = 0.949307
2.2 Khắc phục Cochrane-Orcutt
Đổi câu lệnh hồi quy bằng cách thêm ký hiệu của tự tương quan bậc 2 tương
ứng vào phương trình hồi quy LS: “Y C X Z AR(2)” Ta được kết quả như sau
Dependent Variable: Y
Method: Least Squares
Date: 11/01/14 Time: 15:58
Sample (adjusted): 1997 2010
Included observations: 14 after adjustments
Convergence achieved after 7 iterations
Variable Coefficient Std Error t-Statistic Prob.
Adjusted R-squared 0.972750 S.D dependent var 6795.017 S.E of regression 1121.683 Akaike info criterion 17.11800 Sum squared resid 12581729 Schwarz criterion 17.30059
11
Trang 12Log likelihood -115.8260 Hannan-Quinn criter 17.10110 F-statistic 155.6907 Durbin-Watson stat 1.392607 Prob(F-statistic) 0.000000
Thu được ^ρ= - 0.676066
Xây dựng phương trình sai phân tổng quát:
Y 2t =Y t + 0.676066×Y t-1
X 2t =X t + 0.676066×X t-1
Z 2t =Z t + 0.676066×Z t-1
Ước lượng mô hình: Từ cửa sổ Equation vào Quick/ Estimate equation… Nhập câu lệnh “ y2 c x2 z2” rồi ấn OK Ta thu được bảng sau:
Dependent Variable: Y2
Method: Least Squares
Date: 11/01/14 Time: 16:14
Sample (adjusted): 1996 2010
Included observations: 15 after adjustments
Variable Coefficient Std Error t-Statistic Prob.
R-squared 0.978911 Mean dependent var 17342.63 Adjusted R-squared 0.975396 S.D dependent var 11498.21 S.E of regression 1803.559 Akaike info criterion 18.00977 Sum squared resid 39033895 Schwarz criterion 18.15138 Log likelihood -132.0733 Hannan-Quinn criter 18.00826 F-statistic 278.5100 Durbin-Watson stat 1.263598 Prob(F-statistic) 0.000000
Trang 13Ta có ^ρ = 1 – d/2 => d = 2*(1-^ρ ) = 2*(1 + 0.676066) = 3.352132
n =15 , k’ = k – 1 = 2 , dl = 0.946 , du= 1.543
Ta thấy: 4 – dl = 3.054 < d < 4 => Mô hình không có tự tương quan
Kiểm định BG bậc 1:
Thu được bảng sau:
Từ bảng kết quả ta thu được R 2 =
Với mức ý nghĩa α=5 % ta cần kiểm định
{H0: ρ1=0
H1: ρ1≠ 0 ↔{H0: không có tự tương quan
H1:có tự tương quan
TCKĐ: 2 = (n n – p) *) * R 2
Nếu H0 đúng thì 2 ~ 2(n p) *)
Wα = {2 tn:2 tn>2 (1) 0.05=3.84146}
=> Chấp nhận H0: Không có tự tương quan bậc 1
Kiểm định BG bậc 2:
Ta thu được bảng sau:
Từ bảng kết quả ta thu được R 2 =
Với mức ý nghĩa α=5 % ta cần kiểm định
{ H0: ρ1=ρ2=0
H1:Tồn tại ít nhất 1 ρ j ≠ 0 ↔{H0:không có tự tương quan
H1:có tự tương quan
TCKĐ: 2 = (n n – p) *) * R 2
*
Nếu H0 đúng thì 2 ~ 2(n p) *)
Wα = {2 tn:2 tn>2 (2) 0.05=5.99147}
13
Trang 14=> Chấp nhận H0: Không có tự tương quan bậc 2
MÔ HÌNH SAU KIỂM ĐỊNH: ^ρ= - 0.676066
Y t = 1+0.676066−2621.061 – 0.464818X i + 0.617217Z i
= -1563.817 – 0.464818X i + 0.617217Z i
Với R2 = 0.978911
2.3 Khắc phục bằng phương pháp Durbin Watson 2 bước
Phương trình phương sai tổng quát
Yt = β1(1-ρ) + β2Xt - ρ β2Xt-1 + β2Zt - ρ β2Zt-1- + ρ β2Yt-1
Bước 1: coi như là mô hình hồi quy Yt theoXt , Xt-1 , Zt ,Zt-1 ,Yt-1 và coi giá trị ước lượng được của hệ số hồi quy của Yt-1 ( ¿ ^ρ ) là ước lượng của ρ
Từ cửa sổ Estimate equation , nhập “y c x z x(-1) z(-1) y(-1)”
Theo số liệu xử lí trên phần mềm eview ta có:
Dependent Variable: Y
Method: Least Squares
Date: 10/25/14 Time: 00:36
Sample (adjusted): 1996 2010
Included observations: 15 after adjustments
Variable Coefficient Std Error t-Statistic Prob
R-squared 0.973383 Mean dependent var 10852.40 Adjusted R-squared 0.958596 S.D dependent var 7021.620 S.E of regression 1428.750 Akaike info criterion 17.65616 Sum squared resid 18371946 Schwarz criterion 17.93938 Log likelihood -126.4212 Hannan-Quinn criter 17.65315 F-statistic 65.82699 Durbin-Watson stat 1.728748
Trang 15Prob(F-statistic) 0.000001
Tìm được^ρ= 0.2327
Bước 2 : thay ^ρ=0.2327vào phương trình sai phân Yt = β1(1-ρ) + β2Xt - ρ β2Xt-1 + β2Zt - ρ β2Zt-1- + ρ β2Yt-1 và xử lí trên phần mềm eview
Từ cửa sổ Estimate equation , nhập” y c x-0.2327*x(-1) z-0.2327*z(-1)” ta có
Dependent Variable: Y
Method: Least Squares
Date: 10/25/14 Time: 00:42
Sample (adjusted): 1996 2010
Included observations: 15 after adjustments
Variable Coefficient Std Error t-Statistic Prob
X-0.2327*X(-1) -0.751127 0.586747 -1.280155 0.2247 Z-0.2327*Z(-1) 0.803330 0.048295 16.63382 0.0000 R-squared 0.961920 Mean dependent var 10852.40 Adjusted R-squared 0.955574 S.D dependent var 7021.620 S.E of regression 1479.985 Akaike info criterion 17.61431 Sum squared resid 26284255 Schwarz criterion 17.75592 Log likelihood -129.1073 Hannan-Quinn criter 17.61280 F-statistic 151.5645 Durbin-Watson stat 1.661943 Prob(F-statistic) 0.000000
d = 1.661943, n =16 , K’ = K -1=2 , dl = 0.982 , du= 1,539
du < d < 4 - du => Mô hình không có tự tương quan
Kiểm định BG bậc 1:
Thu được bảng sau:
Breusch-Godfrey Serial Correlation LM Test:
15
Trang 16F-statistic 0.236433 Prob F(1,11) 0.6363 Obs*R-squared 0.315624 Prob Chi-Square(1) 0.5742
Test Equation:
Dependent Variable: RESID
Method: Least Squares
Date: 11/01/14 Time: 21:33
Sample: 1996 2010
Included observations: 15
Presample missing value lagged residuals set to zero.
Variable Coefficient Std Error t-Statistic Prob.
X-0.2327*X(-1) 0.099830 0.640171 0.155943 0.8789 Z-0.2327*Z(-1) -0.002807 0.050242 -0.055867 0.9564
R-squared 0.021042 Mean dependent var 8.19E-13 Adjusted R-squared -0.245947 S.D dependent var 1370.200 S.E of regression 1529.444 Akaike info criterion 17.72637 Sum squared resid 25731191 Schwarz criterion 17.91519 Log likelihood -128.9478 Hannan-Quinn criter 17.72436 F-statistic 0.078811 Durbin-Watson stat 1.879543 Prob(F-statistic) 0.970164
Từ bảng kết quả ta thu được R 2 = 0.021042
Với mức ý nghĩa α=5 % ta cần kiểm định
{H0: ρ1=0
H1: ρ1≠ 0 ↔{H0: không có tự tương quan
H1:có tự tương quan
TCKĐ: 2 = (n n – p) *) * R 2
*
Nếu H0 đúng thì 2 ~ 2(n p) *)
Wα = {2 tn:2 tn>2 (1) 0.05=3.84146}
=> Chấp nhận H0: Không có tự tương quan bậc 1
Kiểm định BG bậc 2:
Ta thu được bảng sau:
Breusch-Godfrey Serial Correlation LM Test: