Bài 37: Nguồn Hidrocacbon thiên nhiên

Thành phần: Ngoài thành phần chính là hiđrocacbon, trong dầu mỏ còn có một lượng nhỏ các hợp chất hữu cơ chứa oxi, nitơ, lưu huỳnh và một lượng nhỏ chất vô cơ dạng hòa tan.. Khai thác: -

Bài 37

Khí mỏ dầu Khí thiên nhiên

Than mỏ Dầu mỏ

Nguoàn hidrocacbon

Sơ đồ cấu tạo mỏ dầu

I Dầu mỏ

1 Thành phần:

Ngoài thành phần chính là hiđrocacbon, trong dầu mỏ còn có một lượng nhỏ các hợp chất hữu cơ chứa oxi, nitơ, lưu huỳnh và một lượng nhỏ chất vô cơ dạng hòa tan

Hiđrocacbon

Hợp chấthữu cơ chứa

O, N, S

Hợp chất

vô cơ dạnghòa tan

I Dầu mỏ

2 Khai thác:

- Muốn khai thác dầu mỏ, người ta khoan những lỗ khoan gọi là giếng dầu

I Dầu mỏ

2 Khai thác:

- Khi khoan trúng

lớp dầu lỏng, dầu tự

phun lên do áp suất

cao của khí dầu mỏ

- Khi lượng dầu giảm

thì áp suất khí cũng

giảm, người ta phải

dùng bơm hút dầu lên

hoặc bơm nước xuống

để đẩy dầu lên

khí dầu TÚI DẦU nước

Mỏ dầu ở

Khu chế biến dầu

Một số nước cĩ trữ lượng dầu cao trên

thế giới (khối OPEC)

2 Irac 5 Arập 8 Venezuela 11 Ecuador

3 Kuwait 6 Qatar 9 Angiêria 12 Gabon

Ở Việt Nam

Dầu mỏ ở nước ta chủ yếu tập trung ở thềm lục địa phía nam

Túi dầu khai thác Dầu thô xử lí

Sơ bộ

loại bỏ nước, muối và phá nhủ tương

Dầu sau xử lí

Chưng cất

Sản phẩm sau chưng cất

Sử dụng

Chế biến hóa học

I Dầu mỏ

3 Chế biến:

- Công dụng: tách được những phân đoạn dầu mỏ có

nhiệt độ sôi khác nhau

Ảnh một nhà máy

tinh cất dầu mỏ

I Dầu mỏ

3 Chế biến:

b Chế biến hóa học:

- Mục đích: làm tăng giá trị sử của dầu mỏ

- Để thu nhiều xăng có chất lượng cao và nguyên liệu cho tổng hợp hóa học, người ta dùng phương pháp Crăckinh và Rifominh

- Rifominh là quá trình dùng xúc tác và nhiệt làm biến đổi

cấu trúc của phân tử hiđrocacbon từ mạch cacbon không

phân nhánh thành phân nhánh (đồng phân hóa), từ không thơm thành thơm

Sơ đồ chưng cất, chế hóa và ứng dụng của dầu mỏ

Chưng cất dưới áp suất thấp

Crackinh

Rifominh

Chưng cất dưới áp suất cao

Dầu nhờn Dầu diezen chứa lưu hùynh Tách tạp chất

- Làm nguyên liệu cho các quá trình sản

xuất hóa học

II Khí thiên nhiên và khí dầu mỏ:

- Tích tụ trong các lớp đất, đá xốp ở những

độ sâu khác nhau.

-Có trong các mỏ dầu -1 phần tan trong dầu

mỏ, phần lớn được tích tụ lại thành lớp khí phía trên lớp dầu.

……

- thành phần gồm

CH4 ( 50%-70% thể tích) và một số

ankan khác với thành phần cao hơn.

II Khí thiên nhiên và khí mỏ dầu:

2 Ứng dụng:

- Khí thiên nhiên và khí mỏ dầu là nguồn nhiên liệu và

nguyên liệu quan trọng; được dùng làm nhiên liệu cho các nhà máy nhiệt, điện

- Khí thiên nhiên ở Tiền Hải (Thái Bình); khí mỏ dầu ở

mỏ Bạch Hổ, Lan Tây, Lan Đỏ,…

- Khí thiên nhiên và khí mỏ dầu ở Việt Nam có chất

lượng tốt do có rất ít hợp chất lưu huỳnh

III.Than mỏ:

* Than mỏ: là phần còn lại của cây cỏ cổ đại đã bị biến hóa

- Có 3 loại than chính: than gầy, than mỡ và than

nâu, trong đó than mỡ được dùng để chế than cốc

và cung cấp một lượng nhỏ hiđrocacbon

Than mỡ

Lò cốc (1000 0 C không có không khí)

Khí lò cốcNhựa than đáThan cốc

III.Than mỏ:

* Khí lò cốc: là hỗn hợp các chất dễ cháy

- Thành phần: chứa chủ yếu là H2 (59%), CH4

* Nhựa than đá: là chất lỏng, có chứa nhiều

hiđrocacbon thơm và phenol

- Từ nhựa than đá, người ta đã tách được nhiều chất

có giá trị như benzen, toluen, phenol, naphtalen,…còn lại là hắc ín

- Các hợp chất thơm thu được từ chưng cất than đá là

nguồn bổ sung nguyên liệu cho công nghiệp

Công việc Nội dung

1 Xử lí sơ bộ A

‘Bẻ gãy’ phân tử hidrôcacbon mạch dài, tạo thành các phântử hidrôcacbon mạch ngắn hơn nhờ tác dụng của nhiệt hoặc của xúc tác và nhiệt.

2 Chưng cất B

Dùng xúc tác và nhiệt làm biến đổi cấu trúc của hidrôcacbon từ mạch cacbon không phân nhánh thành phân nhánh, từ không thơm thành thơm.

3 Crăckinh C Loại bỏ nước, muối, phá nhũ tương,

4 Rifominh D

Tách dầu mỏ thành những sản phẩm khác nhau dựa vào nhiệt độ sôi khác nhau của các

hidrôcacbon có trong dầu mỏ.

Củng cố bài

Câu 1: Ghép hai cột (công việc chế biến dầu mỏ và nội

dung) cho phù hợp

1-C2-D3-A

4-B

Câu 2: Hãy ghép tên khí và nguồn khí cho phù hợp.

1 Khí thiên nhiên A Thu được khi nung than mỡ trong điều kiện không có không khí.

2 Khí mỏ dầu B Thu được khi chế biến dầu mỏ bằng phương pháp crăckinh.

3 Khí crăckinh C Khai thác từ các mỏ khí.

4 Khí lò cốc D Có trong các mỏ dầu.