hoa9

Câu 1 công thức cấu tạo của: Metan H H H H C Etilen H H C C H H Axetilen H C C H Câu 2: Tính chất hoá học đặc trưng -Metan có phản ứng thế vì phân tử chỉ có liên kết đơn - Etilen, axe

C¸c ThÇy Gi¸o, C« Gi¸o

tØnh th¸i b×nh

VÒ dù héi thi gi¸o viªn

giái

N¨m häc: 2006 - 2007

Trường THCS vũ lạc

Đỗ Thị Thanh

Thuỷ



Giáo viên thực hiện

Câu 1: Viết công thức cấu tạo của Metan, etilen,

axetilen?

Câu 2: Cho biết tính chất hoá học đặc trưng của

metan,etilen; axetilen?

Câu 1 công thức cấu tạo của:

Metan

H H H

H C

Etilen H H

C C

H H

Axetilen H C C H

Câu 2: Tính chất hoá học đặc trưng -Metan có phản ứng thế vì phân tử chỉ có liên kết đơn

- Etilen, axetilen có phản ứng cộng vào liên kết kém bền trong liên kết đôi và liên kết ba

* Thí nghiệm:

Nội dung các thí nghiệm Thí nghiệm 1: nhỏ vài giọt benzen vào ống nghiệm đựng

nước sau đó lắc nhẹ rồi để yên.

Thí nghiệm 2: Cho 1-2 giọt dầu ăn vào ống nghiệm đựng

benzen và lắc nhẹ

Qua quan sát với benzen và làm thí nghiệm với benzen

em hãy cho biết tính chất vật lý của ben zen?

Với các hoá chất và dụng cụ có sẵn trên mặt bàn

chúng ta làm các thí nghiệm sau để tìm hiểu tính

chất vật lý của benzen

Chú ý: Benzen độc nên sau khi làm xong thí nghiệm phải

đậy nút lọ lại, không được để benzen dây ra tay, quần áo

Benzen là chất lỏng, không màu, không tan trong nước,

nhẹ hơn nước , hoà tan trong nhiều chất như: dầu ăn, nến,

cao su, iot Ben zen độc.

Câu hỏi: Từ công thức phân tử C6H6 em hãy dự đoán

công thức cấu tạo và sử dụng mô hình lắp ráp phân tử

để lắp mô hình cấu tạo ứng với công thức phân tử C6H6?

I tính chất vật lý

Benzen là chất lỏng, không màu, không tan trong nước,

nhẹ hơn nước , hoà tan trong nhiều chất như: dầu ăn, nến,

cao su, iot Ben zen độc.

II Cấu tạo phân tử

Cấu tạo phân tử bezen

Qua công thức cấu tạo trên em hãy nhận xét đặc

điểm cấu tạo của benzen?

Đặc điểm cấu tạo :

- 6 nguyên tử cacbon liên kết với nhau tạo thành vòng 6

cạnh đều

- Phân tử có 3 liên kết đơn xen kẽ giữa 3 liên kết đôi

cH

Hc

CH

cH

cH

Mô hình phân tử benzen

c

c c c

c

c

–

–

–

–

–

–

–

– –

–

H

H

H

H H H

I tính chất vật lý

Benzen là chất lỏng, không màu, không tan trong nước,

nhẹ hơn nước , hoà tan trong nhiều chất như: dầu ăn, nến,

cao su, iot Ben zen độc.

II Cấu tạo phân tử

Quan sát hình ảnh và cho biết nhận xét của em về vị trí

các liên kết kém bền trong vòng benzen?

Chú ý: Các liên kết kém bền trong vòng benzen không cố định mà luôn di chuyển quanh vòng tạo nên hệ liên hợp khép kín bền vững làm cho liên kết kém bền trong vòng benzen bền hơn liên kết kém bền trong etilen và axetilen

I tính chất vật lý

Benzen là chất lỏng, không màu, không tan trong nước,

nhẹ hơn nước , hoà tan trong nhiều chất như: dầu ăn, nến,

cao su, iot Ben zen độc.

II Cấu tạo phân tử

Cấu tạo phân tử bezen

(e) (d)

cH

Hc

CH

cH

cH

Hc

c

c c c

c

c

–

–

–

–

–

–

–

– –

–

H

H

H

H H H

H

Bài tập1 :Một bạn học sinh viết công thức cấu tạo của benzen theo các cách dưới đây Em hãy chọn cách viết đúng

I tính chất vật lý

Benzen là chất lỏng, không màu, không tan trong nư

ớc, nhẹ hơn nước , hoà tan trong nhiều chất như: dầu ăn,

nến, cao su, iot Ben zen độc

II Cấu tạo phân tử

Hc

cH

cH

HC cH

HC

III Tính chất hoá học

1 Benzen có cháy không?

Benzen là hiđrocacbon khi cháy trong khí oxi tạo ra khí C02 và H20

Phương trình:

2C6H6 + 15 02 12C0to 2 + 6H20

Thí nghiệm: Cho vài giọt benzen vào bát sứ rồi đốt Cho biết hiện tượng xảy ra?

Chú ý: Khi benzen cháy ngoài không khí tạo

C02 và H20, còn sinh ra nhiều muội than

- 6 nguyên tử cacbon liên kết với nhau tạo thành vòng 6 cạnh đều Phân tử có 3 liên kết đơn xen kẽ giữa 3 liên kết đôi

Lưu ý: HơI benzen độc nên quan sát benzen cháy thật nhanh rồi dùng giấy trắng đậy lên miệng bát sứ

I tính chất vật lý

Benzen là chất lỏng, không màu, không tan trong nước,

nhẹ hơn nước , hoà tan trong nhiều chất như: dầu ăn, nến,

cao su, iot Ben zen độc.

II Cấu tạo phân tử

III Tính chất hoá học

1 Benzen có cháy không?

Phương trình:

2C6H6 + 15 02 12C0to 2 + 6H20

2 Benzen có phản ứng thế với brom không?

Thí nghiệm; Đốt nóng hỗn hợp benzen, brôm lỏng nguyên chất, sắt bột

Dụng cụ và hoá chất thí nghiệm

Giá sắtBình cầuĐèn cồn ống sinh hàn Hoá chất

Hc

cH

cH

HC cH

HC

- 6 nguyên tử cacbon liên kết với nhau tạo thành vòng 6 cạnh đều Phân tử có 3 liên kết đơn xen kẽ giữa 3 liên kết đôi

I tính chất vật lý

Benzen là chất lỏng, không màu, không tan trong nước,

nhẹ hơn nước , hoà tan trong nhiều chất như: dầu ăn, nến,

cao su, iot Ben zen độc.

II Cấu tạo phân tử

III Tính chất hoá học

1 Benzen có cháy không?

Phương trình:

2C6H6 + 15 02 12C0to 2 + 6H20

2 Benzen có phản ứng thế với brom không?

Hiện tượng thí nghiệm : Hỗn hợp gồm dd Na0H và phenolphtalein mất màu Màu đỏ nâu của brôm bị mất đi và có chất khí không màu bay ra là khí Hyđrôbrômua (HBr) và chất lỏng còn lại là Brômbenzen (C6H5Br)

Hc

cH

cH

HC cH

HC

- 6 nguyên tử cacbon liên kết với nhau tạo thành vòng 6 cạnh đều Phân tử có 3 liên kết đơn xen kẽ giữa 3 liên kết đôi

Quan sát thí nghiệm đốt nóng hỗn hợp gồm

C6H6, Brôm lỏng nguyên chât, sắt bột và nhận xét hiện tượng xảy ra?

c c c c c

c

–

–

–

–

–

–

–

– –

–

H

H

H

H H H

+ Br – Br Fe, t0

c c c c c

c

–

–

–

–

–

–

–

–

–

–

H

H

H

H H

Br

H

Trong ph¶n øng trªn nguyªn tö nµo trong ph©n tö benzen ®­îc thay thÕ bëi nguyªn tö nµo?

I tính chất vật lý

Benzen là chất lỏng, không màu, không tan trong nước,

nhẹ hơn nước , hoà tan trong nhiều chất như: dầu ăn, nến,

cao su, iot Ben zen độc.

II Cấu tạo phân tử

III Tính chất hoá học

1 Benzen có cháy không?

Phương trình:

2C6H6 + 15 02 12C0to 2 + 6H20

2 Benzen có phản ứng thế với brom không?

c

H

H

H

H

H

H

H H

H Br

H

H

c

c

c

c

c c

Fe,t o +

PTHH thu gọn:

C6H6(l) + Br2(l) Fe,to C6H5Br(l) + HBr(K)

(Brômbenzen)

+

khí ( hiđrôbrômua)

Chú ý: Benzen có phản ứng thế với brom cho các sản phẩm khác nhau phụ thuộc vào vị trí thế sẽ đư

ợc học ở lớp sau.

Hc

cH

cH

HC cH

HC

- 6 nguyên tử cacbon liên kết với nhau tạo thành vòng 6 cạnh đều Phân tử có 3 liên kết đơn xen kẽ giữa 3 liên kết đôi

I tính chất vật lý (SGK / 123)

II Cấu tạo phân tử

III Tính chất hoá học

1 Benzen có cháy không?

PTHH: 2C6H6 + 15 02 12C0to 2 + 6H20

2 Benzen có phản ứng thế với brom không?

PTHH thu gọn:

C6H6(l) + Br2(l) Fe,to C6H5Br(l) + HBr(K)

3 Benzen có tham gia phản ứng cộng không?

Hãy quan sát quá trình mô tả phản ứng cộng của benzen với khí H2 (xúc tác Ni,to P= 10atm

Hc

cH

cH

HC cH

HC - 6 nguyên tử cacbon liên kết với nhau

tạo thành vòng 6 cạnh đều Phân tử có 3 liên kết đơn xen kẽ giữa 3 liên kết đôi

c c c c c

c

–

–

–

–

–

–

–

– –

–

H

H

H

H H H

+ H2 Ni, t0

3

c c c c

c

–

–

–

–

–

– –

–

–

–

H H

H

H H H

H

H

H

H

–

H

–H

–

–

–

–

Nh­ vËy Benzen kh«ng tham gia ph¶n øng céng víi Br«m trong dd chøng tá Benzen khã tham gia ph¶n øng céng h¬n etilen vµ axetilen Tuy nhiªn trong ®iÒu kiÖn thÝch hîp benzen cã thÓ tham gia ph¶n øng céng víi mét sè chÊt nh­ víi H2 vµ víi Clo

I tính chất vật lý (SGK / 123)

II Cấu tạo phân tử

III Tính chất hoá học

1 Benzen có cháy không?

PTHH: 2C6H6 + 15 02 12C0to 2 + 6H20

2 Benzen có phản ứng thế với brom không?

PTHH thu gọn:

C6H6(l) + Br2(l) Fe,to C6H5Br(l) + HBr(K)

3 Benzen có tham gia phản ứng cộng không?

+

H

c

3H2 Ni;to

H

c

H

c

H

c

H

c

H

c

H

c

H

c

H

c

H

c

H

H

H H

H

H

Viết gọn: C6H6 + 3H2 Ni;tCo6H12

XiClohexan

biệt nên benzen vừa có phản ứng thế vừa có phản ứng cộng.Tuy nhiên phản ứng cộng của benzen xảy ra khó hơn so với etilen và axetilen

Hc

cH

cH

HC cH

HC

- 6 nguyên tử cacbon liên kết với nhau tạo thành vòng 6 cạnh đều Phân tử có 3 liên kết đơn xen kẽ giữa 3 liên kết đôi

I tính chất vật lý (SGK / 123)

II Cấu tạo phân tử

III Tính chất hoá học

1 Benzen có cháy không?

PTHH: 2C6H6 + 15 02 12C0to 2 + 6H20

2 Benzen có phản ứng thế với brom không?

PTHH thu gọn:

C6H6(l) + Br2(l) Fe,to C6H5Br(l) + HBr(K)

3 Benzen có tham gia phản ứng cộng không?

PTHH thu gọn:C6H6 + 3H2 Ni;to C6H12

XiClohexan

IV ứng dụng

benzen

Quan sát hình vẽ và hãy kể những ứng dụng của benzen?

Benzen là nguyên liệu để sản xuất chất dẻo, phẩm

nhuộm, thuốc trừ sâu

Benzen còn được sử dụng làm dung môi trong công

nghiệp và trong phòng thí nghiệm

Hc

cH

cH

HC cH

HC

- 6 nguyên tử cacbon liên kết với nhau tạo thành vòng 6 cạnh đều Phân tử có 3 liên kết đơn xen kẽ giữa 3 liên kết đôi

I tính chất vật lý (SGK / 123)

II Cấu tạo phân tử

III Tính chất hoá học

1 Benzen có cháy không?

PTHH: 2C6H6 + 15 02 12C0to 2 + 6H20

2 Benzen có phản ứng thế với brom không?

PTHH thu gọn:

C6H6(l) + Br2(l) Fe,to C6H5Br(l) + HBr(K)

3 Benzen có tham gia phản ứng cộng không?

PTHH thu gọn:C6H6 + 3H2 Ni;to C6H12

XiClohexan

IV ứng dụng

Benzen là nguyên liệu để sản xuất chất dẻo, phẩm

nhuộm, thuốc trừ sâu

Benzen còn được sử dụng làm dung môi trong công

nghiệp và trong phòng thí nghiệm

Những nội dung chính của bài học hôm nay

1 Benzen là chất lỏng không tan trong nước nhưng hoà tan đuợc nhiều chất hữu cơ và chất vô cơ Benzen độc

2 Công thức cấu tạo của benzen

3 Benzen tham gia phản ứng cháy, phản ứng thế và khó tham gia phản ứng cộng

4 Benzen là nguyên liệu quan trọng trong công nghiệp

hoặc

Hc

cH

cH

HC cH

HC

Hc

cH

cH

HC cH HC

- 6 nguyên tử cacbon liên kết với nhau tạo thành vòng 6 cạnh đều Phân tử có 3 liên kết đơn xen kẽ giữa 3 liên kết đôi

I tính chất vật lý (SGK / 123)

II Cấu tạo phân tử

III Tính chất hoá học

1 Benzen có cháy không?

PTHH: 2C6H6 + 15 02 12C02 + 6H20

to

2 Benzen có phản ứng thế với brom không?

PTHH thu gọn:

C6H6(l) + Br2(l) Fe,to C6H5Br(l) + HBr(K)

3 Benzen có tham gia phản ứng cộng không?

PTHH thu gọn:C6H6 + 3H2 Ni;to C6H12

XiClohexan

Bài tập 1: Hãy chọn câu đúng nhất trong mỗi câu sau:

Cấu tạo đặc biệt của benzen là:

A Phân tử có vòng 6 cạnh

B Phân tử có 3 liên kết đôi

C Phân tử có vòng 6 cạnh chứa 3 liên kết đơn và 3 liên kết đôi xen kẽ

D Phân tử có vòng 6 cạnh chứa liên kết đôi

và liên kết đơn

IV ứng dụng

Benzen là nguyên liệu để sản xuất chất dẻo, phẩm

nhuộm, thuốc trừ sâu

Benzen còn được sử dụng làm dung môi trong công

nghiệp và trong phòng thí nghiệm

Hc

cH

cH

HC cH

HC

Bài tập 2: Hãy cho biết chất nào trong các chất sau có thể làm mất màu Brôm lỏng ở nhiệt độ cao xúc tác bột Fe

C CH3 CH3 D CH2 CH CH CH2

- 6 nguyên tử cacbon liên kết với nhau tạo thành vòng 6 cạnh đều Phân tử có 3 liên kết đơn xen kẽ giữa 3 liên kết đôi

I tính chất vật lý (SGK / 123)

II Cấu tạo phân tử

III Tính chất hoá học

1 Benzen có cháy không?

PTHH: 2C6H6 + 15 02 12C02 + 6H20

PTHH :

C6H6(l) + Br2(l) C6H5Br(l) + HBr(K)

3 Benzen có tham gia phản ứng cộng không?

PTHH C6H6 + 3H2 Ni;to C6H12

2 Benzen có phản ứng thế với brom không?

Fe,t o

to

Hướng dẫn về nhà

1 Học thuộc phần ghi nhớ

2 Làm bài tập 1; 2 ; 3 ; 4 / 124 (SGK)

IV ứng dụng

Benzen là nguyên liệu để sản xuất chất dẻo, phẩm

nhuộm, thuốc trừ sâu

Benzen còn được sử dụng làm dung môi trong công

nghiệp và trong phòng thí nghiệm

Hc

cH

cH

HC cH

HC

- 6 nguyên tử cacbon liên kết với nhau tạo thành vòng 6 cạnh đều

Phân tử có 3 liên kết đơn xen kẽ giữa 3 liên kết đôi

Kính Chúc các thầy cô giáo mạnh khoẻ

Hạnh phúc thành đạt!

Chúc Các em học sinh!

Chăm ngoan học giỏi

Hẹn gặp lại!