Tuần 10 hai đứa trẻ

Phố huyện lúc chiều tối: - Những câu văn mở đầu: + Nhịp điệu chậm rãi, nhẹ nhàng + Gợi cảm , tinh tế Giúp người đọc nhận biết cảnh vật khơi gợi cảm xúc trước cảnh vật... 1.Phố huyện lúc

Trang 1

Thạch Lam HAI ĐỨA TRẺ ĐỌC VĂN: TIẾT 35,36,37

Trang 2

Thạch Lam HAI ĐỨA TRẺ ĐỌC VĂN: TIẾT 35,36

Trang 3

-I Tìm hiểu chung

1 Tác giả:

a Cuộc đời:

 Tuổi thơ nhọc nhằn, cuộc sống lao lực,

ông mất vì bệnh lao phổi ở tuổi 32 , độ

tuổi rực rỡ trên văn đàn.

- Là em ruột của Nhất Linh, Hoàng Đạo,

thành viên chủ chốt của nhóm văn “Tự lực

văn đoàn”.

Trang 4

b Sự nghiệp:

- Là cây bút xuất sắc trong nhóm“Tự lực văn đoàn”

- Có quan niệm văn chương lành mạnh và tiến bộ

- Có biệt tài về truyện ngắn: Truyện không có cốt truyện  như một bài thơ trữ tình

Trang 5

“ Về bút pháp, có thể nói Thạch Lam là nhà văn mở đầu cho một giọng điệu riêng: trữ tình hướng nội trong truyện ngắn.

“ Đối với tôi, văn chương không phải là một cách đem đến cho người đọc

sự thoát li hay sự quên, trái lại văn chương là một thứ khí giới thanh cao

và đắc lực mà chúng ta có, để vừa tố cáo và thay đổi một cái thế giới giả dối và tàn ác, làm cho lòng người thêm trong sạch và phong phú hơn”

“ Ngay trong tác phẩm đầu tay (Gió đầu mùa), người ta đã thấy Thạch Lam đứng vào một phái riêng Ông có một ngòi bút lặng lẽ, điềm tĩnh

vô cùng, ngòi bút chuyên tả tỉ mỷ những cái rất nhỏ và rất đẹp Phải là người giàu tình cảm lắm mới viết được như vậy ” – Vũ Ngọc Phan -

Trang 8

II Đọc hiểu văn bản

1 Phố huyện lúc chiều tối:

- Những câu văn mở đầu:

+ Nhịp điệu chậm rãi, nhẹ nhàng

+ Gợi cảm , tinh tế

Giúp người đọc nhận biết cảnh vật khơi gợi cảm xúc trước cảnh vật

Trang 9

1 Phố huyện lúc chiều tối

a.Cảnh vật:

- Âm thanh:

+ Tiếng trống thu không

+ Tiếng ếch nhái kêu ran

+ Tiếng muỗi vo ve

 Âm thanh quen thuộc, gần gũi, bình dị

Trang 10

+ Phương Tây đỏ rực như lửa cháy và

những đám mây ánh hồng như hòn than

sắp tàn

+ Dãy tre làng trước mặt đen lại,và cắt

hình rõ rệt trên nền trời

 Khung cảnh thanh bình êm ả và thi vị

- Hình ảnh:

Trang 11

a Cảnh vật: - Âm thanh:

- Hình ảnh :

 Một bức hoạ đồng quê quen thuộc gần gũi vợi mọi làng quê Việt, một bức tranh quê bình dị mà không kém phần thơ mộng

Trang 12

a Cảnh vật:

b Cuộc sống con người:

* Chợ tàn: người về hết, tiếng ốn ào cũng mất, trên đất chỉ còn lại rác rưởi một mùi âm ẩm bốc lên

* Mấy đứa trẻ con nhà nghèo: nhặt nhạnh thanh nứa, thanh tre hay bất cứ thứ gì của người bán hàng để lại

* Mẹ con chị Tí: ngày mò cua bắt tép, tối dọn hàng nước, chả kiếm được bao nhiêu nhưng chiều nào chị cũng dọn hàng

* Chị em Liên: cửa hàng tạp hóa nhỏ xíu bán cũng chẳng

ăn thua gì

* Bà cụ Thi: một bà già hơi điên, tiếng cười khanh khách

Trang 13

- Mấy đứa trẻ con nhà nghèo:

- Mẹ con chị Tí:

- Bà cụ Thi:

- Chị em Liên:

a Cảnh vật:

 Đó là những cảnh đời nghèo nàn, lặng lẽ, đáng thương

Trang 14

a Cảnh vật:

c Tâm trạng Liên:

- Trước thiên nhiên: lòng buồn man mác, cảm nhận thấm

thía cái mùi riêng của đất quê

- Trước con người: Động lòng thương những đứa trẻ, chia

sẻ cảm thông với mẹ con chị Tí và bà cụ Thi

 Tâm hồn nhạy cảm, tinh tế, chan chứa yêu thương, sớm

động lòng trắc ẩn trước những cảnh đời, kiếp người

Trang 15

1.Phố huyện lúc chiều tối:

Cảnh vật:

- Quen thuộc, gần gũi

với mọi làng quê Việt

Cuộc sống con người:

- Nghèo nàn, lặng lẽ,

đáng thương

Tâm trạng Liên

- Trước thiên nhiên: lòng buồn man mác, cảm nhận thấm

thía cái mùi riêng của đất quê

- Trước con người: Động lòng thương những đứa trẻ, chia

sẻ cảm thông với mẹ con chị Tí và bà cụ Thi

 Tâm hồn nhạy cảm, tinh tế, chan chứa yêu thương, sớm

động lòng trắc ẩn trước những cảnh đời, kiếp người

Trang 16

1.Phố huyện lúc chiều tối:

* Tóm lại:

Bức tranh phố huyện lúc chiếu tối mang đậm cái hồn của làng quê Việt Nam Cảnh vật và cuộc sống con người vừa gợi nét êm đềm, thi vị, vừa gợi sự lam lũ vất vả, cơ cực của chất bùn lầy nước đọng.

Trang 17

Chân thành cảm ơn các thầy cô giáo

và các em học sinh

Trang 18

2 Phố huyện về đêm và khi đoàn tàu đi qua

- Khe sáng, vệt sáng, quầng sáng

- Chấm lửa nhỏ vàng lơ lửng, hột sáng

- Bóng tối - Ánh sáng

- Đường phố và các ngõ con

chứa đầy bóng tối

- Tối hết cả con đường thăm

thẳm các ngõ vào làng sẫm

đen hơn nữa

* Cảnh vật

 Mênh mông, hiu quạnh,

dày đặc  Nhỏ bé, yếu ớt, le lói

a Phố huyện về đêm

Trang 19

Trang 20

* Cảnh vật

* Cuộc sống con người:

- Bác phở Siêu: bóng bác mênh mông ngả xuống một vùng đất

- Gia đình bác Xẩm ngồi trên manh chiếu bác chưa hát vì

chưa có khách nghe

- Mẹ con chị Tí, chị em Liên

“Chừng ấy con người trong bóng tối mong đợi một cái gì tươi sáng cho sự sống nghèo khổ hàng ngày của họ”

Trang 21

a.1 Cảnh vật

a.2 Cuộc sống con người:

 Những thân phận nhỏ bé, sống lay lắt, đang dần héo mòn nơi phố huyện tăm tối

Ước mơ mờ mịt, xa xăm nhưng vẫn ánh lên vẻ đẹp của tình người và ngày mai tươi sáng

 Nhịp sống của họ cứ lặp đi lặp lại, ngày này qua ngày

khác, đơn điệu, mệt mỏi., quẩn quanh, tù túng nhưng họ vẫn

hi vọng

Trang 22

a Phố huyện về đêm a.1 Cảnh vật

a.2 Cuộc sống con người:

a.3 Tâm trạng Liên

- Lặng lẽ dõi theo những mảnh đời nghèo nàn và cảm thương cho họ

- Nhớ lại những ngày tháng tươi đẹp ở Hà Nội

 Ý thức sâu sắc về cuộc sống ngưng đọng, buồn tẻ ở phố

Trang 23

Giờ dạy nghiên cứu bài học

từ tiết 37

Trang 24

KHÁI QUÁT NỘI DUNG 2 TIẾT TRƯỚC

I.Tìm hiểu chung

II.Đọc – hiểu văn bản

1.Phố huyện lúc chiều tối

2.Phố huyện về đêm và khi đoàn tàu đi qua

a.Phố huyện về đêm

Tiết 35

Tiết 36

Trang 25

1 Phố huyện lúc chiều tối

Gần gũi, thân thiết , bình dị mà

nên thơ, gợi nỗi buồn man mác

trong lòng người

- Nghèo khổ, lầm than, đáng thương  cái nhìn đầy xót thương

của Liên Cảnh vật Cuộc sống con người

Buồn man mác, sớm động lòng trắc ẩn trước những cảnh đời, cảnh người.

Tâm trạng Liên

Trang 26

2 Phố huyện khi đêm về

Cảnh vật

Bóng tối mênh mông, dày đặc

Ánh sáng nhỏ bé, yếu ớt  biểu

tượng về cuộc sống

Cuộc sống con người

- Quẩn quanh, tù túng, đơn điệu, mệt mỏi Ước mơ mờ mịt, xa xăm nhưng vẫn ánh lên vẻ đẹp

Tâm trạng Liên Buồn mơ hồ, khó hiểu trước cuộc sống buồn tẻ,vô vị, khắc khoải đợi chờ

Trang 27

b Phố huyện khi đoàn tàu đi qua

- Ngọn lửa xanh biếc, sát mặt đất

Trang 28

*Nghệ thuật: Miêu tả từ xa  gần  xa

Miêu tả bằng nhiều giác quan

Trang 29

b.2 Sau khi tàu đi qua

- Phố huyện bây giờ hết náo động, chị Tí đang sửa soạn đồ đạc, bác Siêu gánh hàng đi vào trong làng, vợ chồng bác Xẩm ngủ trên manh chiếu, Liên ngập vào giấc ngủ yên tĩnh

- Đêm tối vẫn bao bọc xung quanh, đồng ruộng mênh mang

và yên lặng

 Phố huyện trở lại cảnh yên lặng, tĩnh mịch, cuộc sống mòn mỏi, phủ đầy bóng tối và kéo dài triền miên

Trang 30

Khi tàu đi qua Sau khi tàu đi qua

- Sáng rực rỡ, âm thanh sôi

động, huyên náo, sang trọng

- Chìm trong bóng đêm dày đặc, không gian tịch mịch, tăm tối, nghèo đói

 Nghệ thuật tương phản giữa động và tĩnh, giữa ánh sáng và bóng tối phản ánh hiện thực tù đọng, bế tắc của những kiếp người sống ở phố huyện nghèo

* Nghệ thuật

Trang 31

b.3 Ý nghĩa của chuyến tàu đêm

- Gợi kỷ niệm, đánh thức trong Liên và An về một Hà Nội sáng rực

- Giúp nhìn thấy một thế giới khác – thế giới sáng lấp lánh khác hẳn ánh sáng hắt hiu của phố huyện

- Đem lại niềm vui, niềm an ủi, niềm hy vọng, nỗi khát khao

về một ngày mai tươi sáng

 Tóm lại: Chuyến tàu đêm qua phố huyện càng làm rõ hơn cảnh sống đơn điệu, tối tăm, tù túng nơi phố huyện nghèo Đó cũng là hình ảnh thu nhỏ của xã hội Việt Nam những năm

trước cách mang

Trang 32

c Tâm trạng Liên

- Nhìn theo cái chấm lửa nhỏ của chiếc đèn xanh

- Liên lặng theo mơ tưởng: Hà Nội xa xăm, sáng rực, vui vẻ, - Liên thấy mình sống giữa bao nhiêu sự xa xôi không biết như chiếc đèn con của chị Tí chiếu sáng một vùng đất nhỏ

Trang 33

c Tâm trạng Liên

 Tiếc nuối quá khứ tươi đẹp; Buồn thấm sâu lắng về cuộc

sống hiện tại không thể thay đổi

 Liên tiêu biểu cho những con người tuy phải đối mặt với khó khăn những rất nhân hậu, luôn khao khát về ngày mai tươi

sáng

 Tấm lòng của nhà văn: Qua tâm trạng nv Liên ta thấy được niềm cảm thông, thương yêu của nhà văn với mỗi cuộc đời tăm tối trong xã hội cũ  giá trị nhân đạo

Trang 34

Nhà thơ Thế Lữ có nhận xét:

“Sự thực của tâm hồn mà Thạch Lam diễn trong lời văn thì nhiều hình, nhiều vẻ nhưng bao giờ cũng đằm thắm, cũng nhân hậu, cũng nghẹn ngào một chút lệ thầm kín của tình thương Nếu Thạch Lam theo một chủ ý nào trong công việc viết văn của anh thì chủ ý ấy là diễn ra, gợi lên sự thương xót”

 Tóm lại: Phố huyện về đêm và khi đoàn tàu đi qua càng rõ hơn cảnh sống đơn điệu, tối tăm, tù túng nơi phố huyện nghèo

Đó cũng là hình ảnh thu nhỏ của xã hội Việt Nam những năm trước cách mang

Trang 36

2 Nội dung:

a Giá trị hiện thực:

+ Bức tranh thiên nhiên đẹp, thơ mộng nhưng đượm buồn

+ Bức tranh cuộc sống đơn điệu, tẻ nhạt, tù túng của con

ngừơi

b Giá trị nhân đạo:

+ Lên án tố cáo xã hội thực dân nửa phong kiến đã đẩy con

người vào cảnh sống tối tăm bế tắc

+ Niềm cảm thông, xót thương của tác giả với những kiếp người nghèo khổ, quẩn quanh, tăm tối trước cách mạng

+ Khẳng định và trân trọng ước mơ vươn tới một cuộc sống tốt đẹp hơn của con người

Trang 37

Kết cấu truyện

Theo sự vận động của thời gian

Lúc chiều tối Khi đêm xuống Khi tàu đi qua

Buồn man mác trước

cảnh ngày tàn

Buồn khắc khoải trong

cảnh đợi chờ

Buồn thấm thía lắng sâu

về kiếp người tăm tối

Sự vận động của tâm trạng Liên

Trang 38

Kết cấu truyện

Bức tranh phố huyện nghèo – theo không gian

Bức tranh thiên nhiên Bức tranh c/s con người

Khung cảnh quen thuộc của

làng quê Việt

Những kiếp người nghèo khổ, tàn tạ, cuộc sống bế tắc, vô vị

Giá trị nhân đạo

Niềm cảm thông sâu sắc với

người lao động nghèo khổ

Phát hiện, khẳng định và đặt niềm tin vào phẩm chất tốt đẹp ở người

lao động

Trang 40

Câu 3: Sự xuất hiện của các nhân vật biểu hiện cho kiếp người tàn tạ trong “Hai đứa trẻ” theo thứ tự:

a.(1) Liên và An  (2) mấy đứa trẻ con nhà nghèo (3) mấy người bán hàng muộn  (4) mẹ con chị Tí  (5) bà cụ Thi hơi điên  (6) bác Siêu bán phở  (7) gia đình bác Xẩm

a.Câu chuyện có tính tự thuật bởi nhắc tới kỉ niệm thời thơ ấu

ở phố huyện Cẩm Giàng – Hải Dương

b.Để miêu tả tâm lí vừa trẻ con vừa ngây thơ vừa chín chắn như người lớn của nhân vật Liên

c.Cả a và b

Trang 41

Bài tập tự luận

Bài 1:

Nhân vật nào trong truyện “Hai đứa trẻ ” để lại cho

em nhiều ấn tượng nhất? Tại sao?

Bài 3:

Qua việc đợi tàu của chị em Liên và những người dân phố huyện, nhà văn muốn nói với chúng ta điều gì về cách sống?

Bài 2:

Từ truyện “Hai đứa trẻ” em học tập được điều gì trong cách sống khi không may rơi vào hoàn cảnh khó khăn, bế tắc ?

Định dạng
Số trang	41
Dung lượng	809 KB