Tổng quan về các nghiên cứu liên quan đến tình huống: Vận dụng kiến thức liên môn: - Kiến thức môn Sinh học giúp em hiểu về tư duy, tâm lí của lứa tuổi - Kiến thức môn Toán học giúp em b
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THƯỜNG XUÂN
BÀI DỰ THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN DÀNH CHO HỌC SINH TRUNG HỌC
Họ và tên: Lê Thị An
Ngày sinh: 04/03.2002; Lớp 8A
- Trường THCS Thọ Thanh
- Địa chỉ: Thôn 3, xã Thọ Thanh, huyện Thường Xuân
- Điện thoại:
- Email: thcsthothanh.thgx@thanhhoa.edu.vn
Trang 2Tháng 12 năm 2015
BÀI DỰ THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC
TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN
1 Tên tình huống: BẠO LỰC HỌC ĐƯỜNG
Hiện nay, hiện tượng bạo lực học đường đang thường xuyên diễn ra Em
sẽ thuyết phục các bạn học sinh trường em nâng cao ý thức rèn luyện đạo đức, tránh bạo lực học đường.
Ca dao Việt Nam có câu: “ Khôn ngoan đối đáp người ngoài
Gà cùng một mẹ chớ hoài đá nhau”
Ngụ ý rằng, anh em trong gia đình, cùng huyết thống, cùng cha mẹ sinh ra thì nên yêu thương, chăm sóc, đùm bọc lẫn nhau Lời khuyên ấy không chỉ giới hạn trong một phạm vi nhất định là gia đình mà còn mở rộng ra, ở phạm vi đất nước Bởi tất
cả mọi công dân Việt Nam, đều có chung nguồn gốc, đều được sinh ra trong bọc trăm trứng của mẹ Âu Cơ Ấy vậy mà, thực trạng hiện nay lại đi ngược lại với những câu ca dao mang tính nhân văn sâu sắc ấy Trên khắp dải đất hình chữ S, nơi nào cũng đều rấy lên nạn “Bạo lực học đường.” Nếu HIV làm cho xã hội nhức nhối thì “Bạo lực học đường” lại là vấn đề làm đau đầu bao người đặc biệt là những người trong ngành giáo dục hiện nay Vẫn biết là trong cuộc sống dễ xảy ra các xích mích nhưng không chỉ dừng lại ở việc tranh luận, tìm ra đúng sai mà còn cãi nhau, gây gỗ, sẵn sàng gọi người hỗ trợ, săn đón để đánh Là một học sinh, em
Trang 3cũng muốn góp chút phần nho nhỏ để cùng với mọi người chung tay xây dựng một môi trường học đường lạnh mạnh, an toàn
2 Mục tiêu giải quyết tình huống: Giúp các bạn HS:
- Hiểu được thế nào là bạo lực học đường? Thực trạng của bạo lực trong nhà trường
- Các biểu hiện và nguyên nhân dẫn đến bào lực học đường
- Hậu quả
- Phương hướng giải quyết
3 Tổng quan về các nghiên cứu liên quan đến tình huống: Vận dụng kiến thức
liên môn:
- Kiến thức môn Sinh học giúp em hiểu về tư duy, tâm lí của lứa tuổi
- Kiến thức môn Toán học giúp em biết cách thống kê số liệu tình hình bạo lực
ở trong các nhà trường
- Kiến thức môn Địa lí giúp em biết vẽ biểu đồ
- Kiến thức môn Giáo dục công dân, Ngữ Văn sẽ giúp em biết ứng xử, đạo đức; Tuyên truyền nâng cao ý thức của các bạn về hành vi ứng xử, đạo đức
- Kiến thức môn Ngữ Văn sẽ giúp em viết bài và trình bày vấn đề trước các bạn một cách thuyết phục
- Kiến thức môn tin học giúp em biết cách tìm kiếm thông tin cần thiết và bổ ích
trên google để phục vụ cho bài viết được chính xác và đầy đủ
4 Giải pháp giải quyết tình huống:
Trước tiên em xác định vai trò của việc rèn luyện đạo đức, thực trạng đạo đức hiện nay của các bạn học sinh THCS Tiếp đến, em chỉ ra các biểu hiện và nguyên nhân dẫn đến bào lực học đường, ngay ở trường em và hậu quả của những hành vi đó Từ đó, em đề xuất những biện pháp giải quyết cụ thể, thiết thực nhất và kêu gọi các bạn, mọi người hãy chung tay xây dựng một môi trường học đường lạnh mạnh, an toàn
5 Thuyết minh tiến trình giải quyết tình huống:
5.1 Thế nào là Bạo lực học đường? Thực trạng nạn bạo lực học đường trong nhà trường hiện nay.
Dân tộc Việt Nam có truyền thống hiếu học từ lâu đời Việc cắp sách đến trường chính là một cách hiệu quả để nâng cao tri thức, rèn đức, luyện tài Đã là học trò, thì phải kính trọng thầy cô, yêu mến bạn bè Nhưng thật không may, đi đôi với truyền thống đó là mặt xấu mà không ai muốn nhìn thấy nhưng luôn phải đối diện, đó là bạo lực học đường? Vậy “Bạo lực học đường” là gì? Chính là việc con người có những hành vi thô bạo, trái với thuần phong mĩ tục, ngang ngược, bất chấp đạo lí, xúc phạm và gây tổn thương đến người khác Bạo lực học đường hiện nay phổ biến rộng rãi, thông qua chủ yếu là hai hình thức Một là bạo lực tinh thần:
Trang 4Xúc phạm, đay nghiến người khác, lăng nhục, xỉ vả đến danh dự họ, khiến họ xấu
hổ, ngại tiếp xúc với mọi người, lâu dần có thể dẫn đến chứng trầm cảm Hai là, bạo lực thể xác: Dùng sức lực cùng với những dụng cụ gây tổn thương đến người khác, gây tổn hại về sức khỏe, xâm phạm đến cơ thể Nhà trường giáo dục học sinh bằng cách xử phạt nặng đối với những hành vi như thế Nhưng học sinh bằng nhiều cách khác nhau, không đánh được trong trường thì ra khỏi phạm vi quản lí của nhà trường sẽ đánh, bản thân không đánh được thì sẽ nhờ đàn anh, đàn chị đánh
Người ta khi nhắc đến đánh nhau sẽ hướng cái nhìn về con trai, nhưng trong
xã hội giờ đây, sự thiếu thiện cảm ấy đang đổ dồn cả về con gái (là giới mà theo quan niệm của ông cha ta là hiền lành, nết na) Ngay cả người thầy – người lái đò cũng có nhiều người không tránh khỏi những vụ bạo lực này Đây là một hiện tượng xấu, gây hậu quả nghiêm trọng đối với bản thân, gia đình, nhà trường và toàn
xã hội Khi bị tra hỏi về nguyên nhân đánh nhau, đa số các bạn thường trả lời là do ghét nhau, tranh người yêu, đổ nước vào người, bị xúc phạm, … Mấy ai nói ra được nguyên nhân sâu xa của những sự vụ đó Khảo sát cho thấy, có những lí do rất đơn giản nhưng cũng là cớ gây ra xung đột, như không ưa thì đánh (24%); bị khiêu khích nên đánh (16%); đánh vì lí do tình cảm (13,3%) Đáng lo ngại là, có những lí
do không thể hình dung được, ví dụ: người khác nhờ đánh (20%) và chẳng có lí do
gì cũng đánh (12%) Còn phải kể thêm một yếu tố thúc đẩy hành vi bạo lực học đường, đó là sự cổ vũ của bạn bè
Bạo lực học đường đang diễn ra ngày càng nghiêm trọng
Trang 5Bạo lực học đường đang diễn ra ngày càng nghiêm trọng
5.2 Bạo lực học đường diễn ra như thế nào?
a Giữa học sinh với học sinh
Ngày xưa, người ta cứ quan niệm rằng, bạo lực học đường vẫn là một khái niệm xa vời thì hiện tại nó diễn ra vô cùng rộng rãi Bạn bè - những người cùng học, cùng chơi trong mái trường, nhưng chỉ cần một việc rất nhỏ thôi cũng có thể dẫn đến đánh nhau Những xích mích, xung đột mà đáng lẽ có thể hòa hoãn, có thể giải quyết bằng việc tranh luận để tìm ra đúng sai thì lại đang được giải quyết bằng việc đánh nhau Tính trong cả nước, số liệu được Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa ra gần nhất, trong một năm, toàn quốc xảy ra gần 1600 vụ việc học sinh đánh nhau ở trong và ngoài trường học Tính trung bình khoẳng 5 vụ/ngày Cũng theo thông kê của Bộ GD- ĐT, cứ khoảng trên 5200 học sinh thì có một vụ đánh nhau, cứ 11000 học sinh thì có một em bị buộc thôi học vì đánh nhau, cứ 9 trường thì có một trường có học sinh đánh nhau Việc nhà trường trở thành một đấu trường là một việc đáng báo động
Trên cộng động mạng vẫn lan truyền các video học sinh đánh nhau, như đoạn clip về 2 nữ sinh ở thành phố Hạ Long (Quảng Ninh) gây gỗ đánh nhau trước
sự cổ vũ nhiệt tình của người xung quanh Trước đó, vào hồi 22 giờ ngày 6/4, sau khi đăng tải đoạn clip lên mạng đã thu hút được rất nhiều lượt xem và chia sẻ của
cư dân mạng Hay là một bạn lớp 7 trường THPT Nguyễn Đình Chiểu, bị bạn bè đánh hội đồng vì hay ghi tên các bạn vào sổ đầu bài…Ngay tại trường THCS Thọ Thanh em, tính riêng trong tháng 11/2015 cũng đã có 03 vụ, trong đó có vụ đánh
Trang 6hội đồng giữa một nhóm học sinh nữ khối lớp 9 với một nhóm học sinh nữ trường THCS Thị Trấn
b Giữa học trò và thầy cô.
Không chỉ dừng lại ở học sinh mà ngay cả thầy cô giáo cũng nhiều người dính đến bạo lực học đường Như vụ của thầy giáo H cho biết, đã đuổi 2 học sinh
ra khỏi lớp, sau khi tan học, 2 học sinh này đã dùng mũ bảo hiểm đánh liên tiếp vào đầu Đó là lỗi từ phía học sinh Như vụ thầy giáo R đã đánh học sinh vì tội không học bài ở trường Tiểu học Phú Mỹ B thì đó là lỗi từ thầy giáo, đã không kiềm chế được bản thân
Người ta nói: Một chữ là thầy, nửa chữ cũng là thầy Mối quan hệ thiêng liêng gắn bó ấy nay dần mai một vì học sinh ngày nay khác với học sinh ngày xưa Tình cảm thầy trò cũng ngày một xa cách, e dè
5.3 Nguyên nhân dẫn đến “Bạo lực học đường” và hậu quả:
a Nguyên nhân
Nguyên nhân đầu tiên có thể nói đến chính là xuất phát từ bản thân mỗi học sinh: Do bị tác động từ xã hội và bạn bè xấu lôi kéo Mặt khác do tâm lý muốn
khẳng định mình, muốn gây ấn tượng trong mắt người lớn và bạn bè….Đây cũng là nét tâm lý đặc trưng của lứa tuổi HS THCS Khi bị tra hỏi về nguyên nhân đánh nhau, đa số các bạn thường trả lời là do ghét nhau, tranh người yêu, đổ nước vào người, bị xúc phạm, … Khảo sát cho thấy, có những lí do rất đơn giản nhưng cũng
là cớ gây ra xung đột, như không ưa thì đánh (24%); bị khiêu khích nên đánh (16%); đánh vì lí do tình cảm (13,3%) Đáng lo ngại là, có những lí do không thể hình dung được, ví dụ: người khác nhờ đánh (20%) và chẳng có lí do gì cũng đánh
Trang 7(12%) Còn phải kể thêm một yếu tố thúc đẩy hành vi bạo lực học đường, đó là sự
cổ vũ của bạn bè
Thứ hai, nguyên nhân từ phía gia đình: Hầu hết các bạn HS thường xuyên
gây gổ đánh nhau là những HS cá biệt, thiếu sự quan tâm, giáo dục từ phía gia đình Bố mẹ chỉ chăm chú vào các công việc làm ăn hàng ngày thiếu sự kiểm soát
và chăm sóc con cái thường xuyên Cũng có trường hợp do gia đình ít con nên sự chiều chuộng con cái quá mức chỉ biết cung cấp, đáp ứng về tiền bạc theo yêu cầu của con cái mà thiếu sự kiểm soát, quan tâm đến suy nghĩ, hành động của con em mình
Thứ ba, nguyên nhân từ xã hội: Cùng với sự phát triển của kinh tế xã hội,
thế hệ trẻ đang bị đầu độc bởi ma lực của các trò chơi chém giết trong game on line, các truyện tranh bạo lực, những trò chơi điện tử, phim ảnh đầy những pha bắn giết, những phim ảnh kích động sự hung bạo của các em cũng đang ngày một xuất hiện nhiều hơn, thường xuyên hơn, đặc biệt các em cũng bị ảnh hưởng từ chính những cảnh bạo hành trong gia đình và ngoài xã hội như bạo lực trên các sân cỏ, đâm chém để tranh giành quyền lợi, đánh người thi hành công vụ, …
b Hậu quả.
Trang 8Với tình trạng bạo lực học đường đang ngày càng gia tăng hiện nay đã gây ra nhiều hậu quả tương đối đáng sợ, hậu quả này không chỉ ảnh hưởng tới nạn nhân bạo lực học đường mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng tới sự hình thành và phát triển nhân cách của người gây ra tình trạng bạo lực học đường
Thứ nhất: Ảnh hưởng đến bản thân học sinh:
*Đối với nạn nhân: Ảnh hưởng trực tiếp đến học tập, tâm lý của các bạn, các bạn
sẽ bị tổn thương về cả thể xác lẫn tinh thần với những chấn động nặng nhẹ phụ thuộc vào mức độ của bạo lực Người bị bạo lực phải chịu những phí tổn về vật chất phải chi trả sau khi bị đánh để tiến hành dưỡng thương Ngoài ra còn tạo tâm
lí hoang mang, lo lắng đối với người thân, bạn bè và tạo nên tính bất ổn, thiếu trật
tự, kỉ cương trong xã hội
*Đối với người gây ra bạo lực: Con người sẽ phát triển không toàn diện dẫn đến
thiếu hụt về nhân cách, mất dần nhân tính, làm gương xấu cho người khác học theo Bạo Lực học đường là mầm mống của tội phạm, tội ác, là căn nguyên tạo ra sự biến đổi của xã hội, của lương tri con người Chủ thể gây ra bạo lực sẽ không định hướng cho sự phát triển nhân cách của mình, làm ảnh hưởng xấu tới học tập, gây nguy hại cho xã hội Người gây ra bạo lực trở lên lẻ loi bị cô lập, mọi người xa lánh căm ghét Liệu đó có phải là điều các bạn gây ra bạo lực mong muốn
* Đối với trẻ chứng kiến bạo lực: Với trường hợp này, khi chứng kiến những
hành vi bạo lực, trẻ sẽ thấy sợ hãi hoặc có thể hùa theo số đông, ủng hộ hành vi này, thậm chí có nhiều khả năng trở thành người có hành vi bạo lực trong tương lai
Thứ 2: Ảnh hưởng đến gia đình.
Bạo lực học đường ảnh hưởng đến hạnh phúc, tương lai của mỗi gia đình Những gia đình có con em là nạn nhân thường phải chịu đựng những nỗi đau về mặt tinh thần không thể nào bù đắp được Không chỉ vậy, nó khiến các bậc phụ huynh luôn trong trạng thái lo lắng về sự an toàn, tương lai và cả tính mạng của con
em mình
Đối với gia đình có con em gây ra hành vi bao lực sẽ dễ dẫn đến mâu thuẫn gia đình trong việc nuôi dạy và quản lý con cái Không chỉ vậy, cuộc sống gia đình cũng bị ảnh hưởng, xáo trộn do phản ứng của dư luận và mọi người xung quanh Chưa kể nếu những vụ bạo lực để lại hậu quả nghiêm trọng và mặt thể xác, gia đình phải mất thêm khoản tài chính lớn để giải quyết hậu quả
Thứ 3: Ảnh hưởng đến nhà trường.
Bạo lực học đường gây ra những ảnh hưởng xấu đến môi trường học tập chung vì các em học sinh không còn cảm thấy an toàn trong chính ngôi trường của mình Nhiều học sinh tỏ ra sợ hãi, ngại đến trường, vắng học thường xuyên
Ngoài ra, những hành vi bạo lực sẽ ảnh hưởng đến danh tiếng của trường và thành tích thi đua của lớp Không chỉ vậy, bản thân chính các thầy cô và phụ huynh đều tỏ ra lo lắng, căng thẳng và không an tâm về sự an toàn của trẻ nhỏ bởi bạo lực học đường luôn rình rập và có thể xuất hiện bất cứ lúc nào
Trang 9Thứ 4: Ảnh hưởng đến xã hội.
Bạo lực học đường thể hiện sự suy đồi về mặt đạo đức và sự sai lệch về mặt hành
vi đáng báo động của một bộ phận trong xã hội hiện nay Những vụ bạo lực học đường đã góp phần làm mất trật tự xã hội, để lại gánh nặng cho xã hội, ảnh hưởng đến thế hệ tương lai của đất nước cũng như sự phát triển của quốc gia sau này
Hành vi bạo lực để lại hậu quả nghiêm trọng về mặt thân thể
Hành vi bạo lực để lại hậu quả nghiêm trọng về mặt tinh thần
Trang 10Chính vì vậy, ngay từ bây giờ, các bạn học sinh, gia đình, nhà trường và toàn
xã hội, cần chung tay góp sức ngăn chặn sự phát triển của bạo lực học đường để môi trường xã hội trở nên lành mạnh và phát triển hơn
5.4 Phương hướng giải quyết:
Thứ nhất, chính trong bản thân mỗi học sinh phải có sự kiềm chế Nóng nảy không phải là cách hay, đánh nhau không phải là giải pháp tốt nhất Cần chăm chỉ học tập, biết cách ứng xử, đối nhân xử thế, làm chủ được tình hình Không được quá bốc đồng, làm càn Đối với các bạn bị hại, nên học những mẹo nhỏ, những cách khắc phục khi bị đánh hội đồng, có thái độ hòa hoãn tích cực, tránh vệc hung càn, sẽ gây hỗn chiến
Thứ hai, về phía gia đình: Cha mẹ nên chăm lo, quan tâm hơn đến con cái của mình Cố gắng để thân thiết và hiểu tâm lí của con, có như vậy thì mới dễ dạy bảo Không nên quá nuông chiều con trẻ, sẽ làm chúng sinh hư, hóng hách
Thứ ba, về phía nhà trường: Cần tăng cường tổ chức các buổi ngoại khóa tuyên truyền giáo dục pháp luật cho học sinh Trong các buổi tập trung toàn trường, Ban giám hiệu cần khen, chê kịp thời các chi đội, phê bình các bạn học sinh có hành vi gây gổ, đánh nhau Đặc biệt, phân tích nguyên nhân, lý do của các vụ việc đánh nhau cũng như hình thức xử lý kỉ luật một cách công khai, đó cũng là cách để giáo dục tất cả các học sinh khác về phía Đoàn thanh niên, nên tổ chức đội thanh niên xung kích mà thành phần tham gia được lấy từ chính các học sinh trong trường
và dưới sự chỉ đạo của các thầy cô trong chi đoàn giáo viên Việc phát hiện sớm những nguy cơ có thể dẫn đến việc học sinh đánh nhau sẽ tốt hơn rất nhiều việc chúng ta phải giải quyết hậu quả của những hành vi đó Vì thế, việc thành lập đội xung kích mà thành viên là chính các bạn học sinh sẽ giúp các thầy cô nhanh chóng nắm bắt tình hình cũng như dễ dàng tìm hiểu chính xác nguyên nhân của những mâu thuẫn nảy sinh từ phía học sinh Từ đó việc giải quyết tình trạng học sinh đánh nhau sẽ dễ dàng hơn rất nhiều Về phía giáo viên chủ nhiệm, đây là những người gần gũi, thân thiết và hiểu HS của mình nhất - cần thường xuyên trao đổi, trò chuyện để nắm bắt được những tâm tư, nguyện vọng của học sinh Giáo viên cần đặt mình vào vị thế của các em để lắng nghe tích cực các vấn đề của các em, khích
lệ những suy nghĩ và thái độ hành vi tích cực đối với những vấn đề các em đang phải đương đầu Muốn thay đổi hành vi của học sinh một cách hiệu quả, giáo viên cần có sự hợp tác của học sinh, được học sinh tin cậy
6 Ý nghĩa của việc giải quyết tình huống.
Bạo lực học đường là một vấn đề đã và đang được mọi người quan tâm Bởi
lẽ, nó là hành vi không tốt, ảnh hưởng đến chính bản thân, gia đình và xã hội Nhắc tới học sinh ta sẽ nghĩ đến ngay hình tượng áo trắng, nhưng bây giờ thì khác, ẩn sau lớp áo trắng đó là một mối nguy cơ đáng lo ngại Áo trắng hiện nay đang đổi màu