Tiết 20: Đời sống kinh tế văn hóa

Giáo dục: Những biểu hiện nào cho thấy nền giáo dục thời Lý đã phát triển?. Quốc Tử GiámNăm 1076, nhà Quốc Tử Giám được xây dựng trong khu Văn Miếu, được xem là trường đại học đầu tiên

KIỂM TRA BÀI CŨ:

Câu1: Nhà Lý đã làm gì để đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp?

Câu2: Nêu tình hình thủ công nghiệp

và thương nghiệp thời Lý? Mối quan

hệ giữa nông nghiệp, thủ công nghiệp

và thương nghiệp.

1 Những đổi thay về mặt xã hội:

Trong xã hội thời Lý có những tầng lớp nào?

Tá điền

Thợ thủ công

Thương nhân

Nô tì

Vua, quan, địa chủ

Nông dân

tự do

Đời sống của các tầng lớp trong

xã hội thời Lý như thế nào?

- Vua quan: Bộ phận chính trong giai cấp thống trị,

được hưởng nhiều đặc quyền đặc lợi

- Địa chủ: Có nhiều ruộng đất, có thế lực ở

địa phương

-Nông dân: Lực lượng sản xuất chủ yếu, bị bóc

lột

- Thợ thủ công, thương nhân: Nộp thuế và làm

nghĩa vụ với nhà vua

- Nô tì: Phục vụ ở cung điện và các nhà quan.

Quan lại,hoàng tử, công chúa,

một số nông dân giàu

Vẽ sơ đồ về sự hình thành các tầng lớp chính trong xã hội thời Lý và rút ra nhận xét?

Địa chủ

Được cấp ruộng

và có ruộng.

Nông dân (từ 18 tuổi trở lên)

Nông dân thường

Được nhận đất công

cấy nộp tô, thuế.

* Xã hội thời Lý đã có sự phân biệt đẳngcấp sâu sắc Địa chủ nhiều hơn, số nông dân tá điền bị bóc lột càng tăng thêm.

2 Giáo dục và văn hoá.

a Giáo dục:

Những biểu hiện nào cho thấy nền giáo dục thời Lý đã phát triển?

- Năm 1070: xây dựng Văn Miếu, đặt nền

móng cho nền giáo dục Việt Nam

- Năm 1075: mở khoa thi đầu tiên

- Năm 1076: thành lập Quốc Tử Giám

Văn Miếu

Văn Miếu chính thức được xây dưng vào tháng 9-1070 Miếu thờ tổ đạo Nho

(Khổng Tử) và là nơi dạy học cho các con vua.Văn Miếu dài 350m, ngang 75m Năm 1075, khoa thi đầu tiên được mở tại đây…

Quốc Tử Giám

Năm 1076, nhà Quốc

Tử Giám được xây dựng trong khu Văn Miếu, được xem là trường đại học đầu tiên của Đại Việt Lúc đầu

ở đây chỉ dành cho các con vua, sau đó nhà Lý

mở rộng cho các con

em quan lại và những người giỏi vào học

Nội dung chủ yếu của nền giáo dục thời Lý l à gì?

Nội dung giáo dục chủ yếu là chữ Hán

và đạo Nho

Giáo dục, thi cử thời Lý còn hạn chế gì?

Chưa có nề nếp, quy củ Khi nhà nước

có nhu cầu mới mở khoa thi

Con nhà giàu và con quan mới có điều kiện đi học

b Văn hoá :

Sự phát triển của giáo dục tạo cơ sở thuận

lợi cho sự phát triển của văn học

Văn học chữ Hán bước đầu phát triển.

Sự phát triển của giáo dục tác động như thế nào đến nền văn học thời Lý?

Lý Thường Kiệt khẳng định nền độc lập tự chủ của dân tộc.

Ý nghĩa của bài thơ ?

Em hãy nêu vị trí của đạo Phật ở thời

Lý trong xã hội?

Thời Lý đạo Phật rất được coi trọng.

Vì sao đạo Phật thời Lý được coi

trọng và phát triển?

- Tiếp tục sự phát triển của thời đại trước

- Lý Công Uẩn lên ngôi được sự ủng hộ của

các nhà sư

- Nhà sư có học vấn uyên bác,có công với nước

Hãy kể tên một số công trình kiến trúc, điêu khắc thời Lý?

Có tên chữ là chùa Diên Hựu, được xây dựng năm 1049 thời vua Lý Thái Tông Ngôi chùa làm bằng

gỗ, mái lợp ngói, trong điện thờ tượng Phật bà Quan Âm Toàn bộ ngôi chùa dựng trên một cột đá.

Tượng Phật A-di-đà

(Chùa Phật Tích-Bắc Ninh)

Tượng này được vua

Lý Thánh Tông cho đúc bằng vàng năm

1057, tượng cao 1,87m, kể cả bệ cao 2,77m Phật A-di-đà ngồi kiểu thuyết pháp, những quý tướng nổi

rõ trên đỉnh đầu ,tóc xoắn hình ốc, dái tai rất dài,cổ cao ba ngấn (hoạ sĩ Nguyễn Tiến Cảnh)

Hình rồng thời Lý (ở chùa Phật Tích).

Em có nhận xét gì về hình rồng thời Lý?

Rồng là một con vật tưởng tượng của người thời xưa, mình trơn, toàn thân uốn khúc, uyển chuyển như một ngọn lửa Thể hiện trình

độ điêu khắc tinh

vi, thanh thoát của nghệ thuật điêu khắc thời Lý.Kiến trúc, điêu khắc phát triển rực rỡ

Em hãy trình bày những hình thức vui chơi,

ca hát của nhân dân ở thời Lý?

- Ca hát, hát chèo,múa rối nước

- Đá cầu,vật, đua thuyền

- Lễ hội mùa xuân

Múa rối nước rất được ưa chuộng ở thời Lý Để rối

có thể cử động linh hoạt các phần cơ thể được làm rời ra và nối với nhau bởi các khớp

Vài cảnh múa rối

Em có nhận xét gì về nền văn hoá thời Lý ?

- Đa dạng, độc đáo, linh hoạt

- Đánh dấu sự ra đời nền văn hoá riêng của dân tộc

Văn hoá Thăng Long

Đàn nhị Đấu vật.

Vì sao gọi văn hoá thời Lý là văn hoá Thăng Long?

- Thăng Long là kinh đô của nhà Lý – Trung tâm của đất nước

- Thăng Long là nơi tập trung những thành tựu văn hoá,giáo dục tiêu biểu của thời Lý Phản ánh trình độ phát triển chung của cả nước

Cho học sinh chơi trò chơi ô chữ.

1 Đây được xem là trường Đại học đầu tiên của Việt Nam? Được xây dựng năm 1076 (10 chữ cái)

3 Để đặt nền móng cho nền giáo dục Việt Nam nhà

Lý đã xây dựng công trình này vào năm1070

Hãy so sánh đời sống văn hoá xã hội thời Lý với thời Nhà Đinh -Tiền Lê theo yêu cầu sau:

- Bộ máy thống trị:

- Những người bị trị:

- Lực lượng lao động chủ yếu:

Hãy sưu tầm tên 9 đời vua Lý và cho biết ai làm vua lâu nhất và ai làm vua ngắn nhất?

1 Lý Thái Tổ (Lý Công Uẩn) 1010-1028

2 Lý Thái Tông ( Lý Phật Mã) 1028-1054

3 Lý Thánh Tông (Lý Nhật Tôn) 1054-1072

4 Lý Nhân Tông ( Lý Càn Đức) 1072-1127

5 Lý Thần Tông ( Lý Dương Hoán) 1128-1138

6 Lý Anh Tông ( Lý Thiên Tộ) 1138-1175

7 Lý Cao Tông (Lý Long Càn) 1176-1210

8 Lý Huệ Tông (Lý Hạo Sâm) 1211-1224

9 Lý Chiêu Hoàng (Phật Kim) 1224-1225