Sự chuyển biến của nền nông nghiệp Ruộng đất thời Lý thuộc quyền sở hữu của ai1. Sự chuyển biến của nền nụng nghiệp - Ruộng đất thuộc quyền sở hữu của nhà vua, do nụng dõn canh tỏc và
Trang 2Kiểm tra bài cũ:
Trình bày ý nghĩa và nguyên nhân thắng lợi của cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Như Nguyệt.
* Nguyên nhân thắng lợi:
- Do tinh thần đoàn kết, chiến đấu anh dũng của nhân dân ta.
- Sự chỉ huy tài tình của Lý Thường Kiệt.
Trang 3Tiết 20 Bài 12 ĐỜI SỐNG KINH TẾ, VĂN HÓA
I ĐỜI SỐNG KINH TẾ
Nền kinh tế nước ta thời phong kiến gồm những lĩnh vực chính nào?
1 Sự chuyển biến của nền nông nghiệp
Ruộng đất thời Lý thuộc quyền sở hữu của ai? Được
sử dụng như thế nào?
- Ruộng đất thuộc quyền sở hữu của
nhà vua, do nông dân canh tác và
nộp thuế.
Trang 4H×nh 22: §Òn §«- n¬i thê 8 vÞ vua nhµ Lý (Tõ S¬n - B¾c Ninh)
Trang 5Đền Đô là nơi thờ 8 vị vua nhà Lý, nằm trên vùng đất địa
linh nhân kiệt ở làng Đình Bảng, huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc
Ninh Đền đ ợc xây dựng từ lâu và th ờng xuyên đ ợc tu bổ, lần xây dựng lớn nhất vào thế kỉ XVII Đền đ ợc xây dựng để ghi lại công đức to lớn của nhà Lý và thể hiện đạo lớ uống n ớc nhớ nguồn của dõn tộc ta.
Trang 6Tượng LÝ THÁI TỔ
Trang 7Tiết 20 Bài 12 ĐỜI SỐNG KINH TẾ, VĂN HểA
I ĐỜI SỐNG KINH TẾ
1 Sự chuyển biến của nền nụng nghiệp
- Ruộng đất thuộc quyền sở hữu của
nhà vua, do nụng dõn canh tỏc và
nộp thuế.
Năm 1038, mùa xuân, vua (Thái Tông) ngự ra Bố Hải Khẩu (thị xã Thái Bình) cày ruộng tịch
điền, sai hữu ti dọn cỏ đắp đàn Vua thân tế thần Nông, tế xong
tự cầm cày Các quan tả hữu có
ng ời can rằng: “Đó là việc của nông phu, bệ hạ cần gì làm thế'' Vua đáp: '' Trẫm không tự mình cày thì lấy gì làm xôi cúng, lấy gì cho thiên hạ noi theo”.
Qua đoạn trích trên, em có nhận xét gì về thái độ của nhà Lý đối với sản xuất nông nghiệp?
- Nhà Lý rất quan tõm đến sản xuất
nụng nghiệp.
Nhà Lý cú những biện phỏp gỡ để quan tõm phỏt triển nụng nghiệp?
- Đề ra nhiều biện phỏp khuyến
khớch nụng nghiệp phỏt triển: vua
cày tịch điền, khai hoang, làm thủy
lợi…
Cày tịch điền là như thế nào? Việc cày ruộng tịch điền của nhà vua cú ý nghĩa gỡ?
Trang 8Lễ cày Tịch điền bắt đầu có và diễn
ra từ năm 987 thời vua Lê Đại Hành
Lễ hội này bị xóa bỏ vào thời vua Khải Định (cách nay khoảng 100 năm) Hiện nay Đảng và Nhà nước ta đã khôi phục và tổ chức lại lễ hội này.
Trang 9Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết thực hiện đường cày khai hội
Tịch điền ở Đọi Sơn ( Hà Nam) năm 2010
Trang 10Tiết 20 Bài 12 ĐỜI SỐNG KINH TẾ, VĂN HÓA
I ĐỜI SỐNG KINH TẾ
1 Sự chuyển biến của nền nông nghiệp
- Ruộng đất thuộc quyền sở hữu của
nhà vua, do nông dân canh tác và
nộp thuế.
- Nhà Lý rất quan tâm đến sản xuất
nông nghiệp.
- Đề ra nhiều biện pháp khuyến
khích nông nghiệp phát triển: vua
cày tịch điền, khai hoang, làm thủy
1030, 1044 (triÒu Lý Th¸i T«ng), n¨m 1131 (triÒu Lý ThÇn T«ng), n¨m 1139, 1140 (triÒu Lý Anh T«ng)
- Nông nghiệp phát triển, được mùa
- Nhân dân hăng hái chăm
lo sản xuất.
2 Thủ công nghiệp và thương nghiệp
Trang 11Tiết 20 Bài 12 ĐỜI SỐNG KINH TẾ, VĂN HÓA
I ĐỜI SỐNG KINH TẾ
2 Thủ công nghiệp và thương nghiệp
công nghiệp nào?
- Các nghề thủ công nghiệp được
công nghiệp thời Lý là gì?
- Có nhiều công trình nổi tiếng:
chuông Quy Điền, tháp Báo Thiên,
vạc Phổ Minh.
Trang 12Nghề chăn tằm ươm tơ Dệt lụa
Trang 13Nghề làm mộc Nghề làm gốm
Trang 14Bát gốm Đĩa men ngọc
Chậu hoa Bát men
CÁC SẢN PHẨM CỦA NGHỀ GỐM THỜI LÝ
Trang 15ấm Lý trắng quai cá ấm Lý trắng quai rồng Tô Lý lục L h ơng đời Lý
ấm Lý trắng ấm Lý trắng men ngọc ấm Lý nâu chân chim
CÁC SẢN PHẨM CỦA NGHỀ GỐM THỜI Lí
Trang 16Đĩa men ngọc Bát men ngọc
CÁC SẢN PHẨM CỦA NGHỀ GỐM THỜI LÝ
Em có nhận xét gì về đồ gốm thời Lý?
Trang 17Tiết 20 Bài 12 ĐỜI SỐNG KINH TẾ, VĂN HểA
- Cú nhiều cụng trỡnh nổi tiếng:
chuụng Quy Điền, thỏp Bỏo Thiờn,
vạc Phổ Minh.
Tháng 2 năm 1040, “vua đã dạy cung nữ dệt d ợc gấm vóc Tháng ấy xuống chiếu phát hết gấm vóc của n ớc Tống ở trong kho ra để may
áo ban cho các quan, từ ngũ phẩm trở lên thì áo bào
bằng gấm, từ cửu phẩm trở lên thì áo bào bằng vóc, để
tỏ là vua không dùng gấm vóc của n ớc Tống nữa”.
Qua nội dung đoạn trớch trờn cho thấy nghề thủ công nào phát triển?
Cõu hỏi thảo luận nhúm:
(thời gian thảo luận 2 phỳt)
Qua việc làm trờn của vua
Lý, em nghĩ gỡ về hàng tơ lụa của Đại Việt thời đú? Vỡ sao nhà Lý lại khụng dựng gấm vúc của nhà Tống?
Hàng tơ lụa của Đại Việt thời đú cũng phỏt triển, đạt chất lượng cao, vỡ nhà Lý muốn thể hiện ý thức tự chủ của đất nước, nõng cao giỏ trị mặt hàng trong
nước, khuyến khớch nghề ươm tơ dệt lụa phỏt triển.
Trang 18Chuông Quy Điền được đúc năm 1080 đời Lý Nhân Tông Để đúc quả chuông này, vua Lý Nhân Tông đã cho sử dụng đến 12 ngàn cân đồng (tương đương với 7,3 tấn
đồng)
SẢN PHẨM CỦA NGHỀ ĐÚC ĐỒNG
Trang 19Chùa Diên Hựu được xây
vào tháng 10 năm Kỷ Sửu (1049) đời Lý Thái Tông
Chùa hình vuông, mỗi bề 3 m, mái cong, dựng trên một cột
đá hình trụ có đường kính 1,2
m, cao 4 m nên còn được gọi
là chùa Một Cột Phía trên là
hệ thống những thanh gỗ, tạo thành bộ khung sườn kiên cố,
đỡ cho ngôi đài dựng bên trên, biểu tượng của Phật Quan Âm ngồi trụ toà sen.
MỘT SỐ CÔNG TRÌNH KIẾN TRÚC TIỂU BIỂU
Trang 20Tháp Phổ Minh Tháp Báo Thiên
MỘT SỐ CÔNG TRÌNH KIẾN TRÚC TIỂU BIỂU
Trang 21V¹c Phæ Minh
Trang 22Tiết 20 Bài 12 ĐỜI SỐNG KINH TẾ, VĂN HểA
- Cú nhiều cụng trỡnh nổi tiếng:
chuụng Quy Điền, thỏp Bỏo Thiờn,
vạc Phổ Minh.
b Thương nghiệp
Thương nghiệp nước ta dưới thời Lý như thế nào?
- Trao đổi buụn bỏn trong và ngoài
nước được mở mang hơn trước.
“Kỉ Tị (1149) mùa xuân, tháng 2, thuyền buôn ba n ớc Trảo Oa (đảo Gia-va- In-đô-nê-xi-a), Lộ Lạc (V
ơng quốc La-vô - Thái Lan), Xiêm
La (Thái Lan) vào Hải Đông (Quảng Ninh) xin c trú buôn bán, (nhà Lý bèn cho lập trang ở nơi hải đảo gọi là Vân Đồn, để mua bán hàng hoá quý, dâng tiến sản vật địa ph ơng”
“Giáp thìn, năm 1184, ng ời buôn các n ớc Xiêm La và Tam Phật Tề ( Pa-lem-bang - ở tây In-đô-nê- xi- a) vào trấn Vân Đồn dâng vật báu
để xin buôn bán”.
Đoạn trích trên cho thấy hoạt
động buôn bán với n ớc ngoài diễn ra sôi nổi nhất ở đâu?
- Võn Đồn là nơi buụn bỏn rất thuận
tiện với thương nhõn nước ngoài.
Việc thuyền buụn nhiều nước vào trao đổi với Đại Việt đó phản ỏnh tỡnh hỡnh thương nghiệp của nước ta thời đú như thế nào?
Hãy kể tên một số nghề thủ công x a còn l u truyền đến ngày nay? Ở địa ph ơng em
có nghề thủ công cổ truyền nào phát triển?
Trang 24Vân Đồn ngày xưa Vân Đồn ngày nay
- Vân Đồn nằm ở phía Đông Nam vịnh Hạ Long (thuộc tỉnh Quảng Ninh) Đây là cảng ngoại thương đầu tiên của nước ta.
- Là nơi có vị trí tự nhiên thuận lợi để thuyền bè qua lại và trú đỗ,
nằm trên trục hàng hải từ Trung Quốc xuống các nước vùng Đông Nam Á.
Trang 25Tiết 20 Bài 12 ĐỜI SỐNG KINH TẾ, VĂN HểA
- Cú nhiều cụng trỡnh nổi tiếng:
chuụng Quy Điền, thỏp Bỏo Thiờn, vạc
Phổ Minh.
b Thương nghiệp
- Trao đổi buụn bỏn trong và ngoài
nước được mở mang hơn trước.
- Võn Đồn là nơi buụn bỏn rất thuận
tiện với thương nhõn nươc ngoài.
Tại sao nhà Lý chỉ cho ng ời
n ớc ngoài buôn bán ở vùng hải đảo biên giới mà không cho họ đi lại tự do ở vùng
đất liền?
Trang 26Tiết 20 Bài 12 ĐỜI SỐNG KINH TẾ, VĂN HÓA
I ĐỜI SỐNG KINH TẾ
1 Sự chuyển biến của nền nông nghiệp
- Ruộng đất thuộc quyền sở hữu của nhà
vua, do nông dân canh tác và nộp thuế.
- Nhà Lý rất quan tâm đến sản xuất nông
nghiệp.
- Đề ra nhiều biện pháp khuyến khích
nông nghiệp phát triển: vua cày tịch điền,
khai hoang, làm thủy lợi…
- Nông nghiệp phát triển, được mùa liên
- Có nhiều công trình nổi tiếng:
chuông Quy Điền, tháp Báo Thiên, vạc Phổ Minh
b Thương nghiệp
- Trao đổi buôn bán trong và ngoài nước được mở mang hơn trước
- Vân Đồn là nơi buôn bán rất
thuận tiện với thương nhân nước ngoài.
Trang 27Nông nghiệp
BÀI TẬP
Hỏi: Em hãy nêu mối quan hệ giữa nông nghiệp, thủ công
nghiệp và thương nghiệp nước ta thời Lý.
Trả lời: Nông nghiệp phát triển, được mùa liên tục, đời sống nhân dân ổn định là cơ
sở cho thủ công nghiệp phát triển Thủ công nghiệp phát triển tạo ra nhiều hàng hóa chất lượng cao là cơ sở cho việc trao đổi ở trong và
ngoài nước, thúc đẩy thương nghiệp phát triển Thương nghiệp phát triển sẽ thúc đẩy nông nghiệp và thủ công nghiệp phát triển theo.
Trang 28BÀI TẬP
Hỏi: Vì sao nền kinh tế n ớc ta d ới thời Lý lại phát triển mạnh
nh vậy? Sự phát triển đó thể hiện điều gì?
Trả lời:
* Kinh tế thời Lý phát triển vì:
- Do đất n ớc đ ợc độc lập, hoà bình.
- Nhân dân cần cù hăng say lao động và cú ý thức dân tộc cao.
- Do nhà n ớc có nhiều chính sách quan tâm phát triển kinh tế *í nghĩa: Khẳng định nhân dân Đại Việt có đủ khă năng xây dựng nền kinh tế tự chủ và phát triển không thua kém gì các n ớc khác.
Trang 29Hướng dẫn về nhà
- Học bài cũ, trả lời câu hỏi 1, 2 sách giáo khoa trang 46.
- Chuẩn bị bài 12: “Đời sống kinh tế, văn hóa” (tiếp theo)
Mục II: Sinh hoạt xã hội và văn hóa
+ Xã hội thời Lý có những thay đổi như thế nào so với thời
Đinh – Tiền Lê?
+ Giáo dục, văn hóa thời Lý phát triển ra sao?
+ Sưu tầm một số tranh ảnh về nghệ thuật thời Lý + Em có nhận xét gì về nghệ thuật thời Lý?
Trang 30Tiết học kết thúc