Trình bày đặc điểm cấu tạo của hồng cầu phù hợp với chức năng của chúngb. Tại sao cơ thể người sống ở vùng núi cao, số lượng hồng cầu tăng lên so với hồng cầu của người sống ở vùng thấp.
Trang 1UBND HUYỆN BẢO THẮNG
PHÒNG GD & ĐT
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP TRƯỜNG
Lớp 8 – Năm học 2016 – 2017
Môn: Sinh học
Thời gian: 150 phút ( không kể thời gian giao đề)
Câu 1: (2.0 điểm)
Hô hấp ở cây xanh là gì? Viết sơ đồ tóm tắt quá trình hô hấp của cây xanh? Vì sao ban đêm không nên để nhiều hoa hoặc cây xanh trong phòng ngủ đóng kín cửa?
Câu 2: (3 điểm)
a Theo em, không có cây xanh thì không có sự sống ngày nay trên Trái Đất, điều
đó có đúng không? Vì sao?
b Vì sao hô hấp và quang hợp trái ngược nhau nhưng lại có quan hệ chặt chẽ với nhau?
Câu 3: (2,0 điểm)
So sánh điểm giống và khác nhau giữa các củ: Dong ta, khoai tây, su hào?
Câu 4: (1,5 điểm)
Người ta thường chọn phần nào của cây gỗ để làm cột nhà, làm trụ cầu, tà vẹt? vì sao
Câu 5: ( 3 điểm)
Trình bày cấu tạo của thằn lằn thích nghi với đời sống hoàn toàn ở cạn?
Câu 6: (1.0 điểm)
Cho các động vật sau: San hô, chim bồ câu, cá sấu, trai sông, trùng giày, ếch trun, khỉ, ong mật Hãy sắp xếp chúng vào đúng các ngành, lớp cho phù hợp theo hướng tiến hoá từ thấp đến cao?
Câu 7: (2.5 điểm)
a Trình bày đặc điểm cấu tạo của hồng cầu phù hợp với chức năng của chúng? Tại sao cơ thể người sống ở vùng núi cao, số lượng hồng cầu tăng lên so với hồng cầu của người sống ở vùng thấp?
b Giải thích nguyên nhân có hiện tượng “Chuột rút” ở cầu thủ bóng đá?
Câu 8: (2,0 điểm)
Khi kiểm tra sức khoẻ ở người trưởng thành,bác sỹ nghi kết luận :Huyết áp tối đa 120mmHg,huyết áp tối thiểu 80mmHg Em hiểu thế nào về huyết áp và kết luận trên ?
Tại sao người bị cao huyết áp thường dẫn đến suy tim ?
C©u 9 (3 ®iÓm)
Cho biết tâm thất trái mỗi lần co bóp đẩy đi 70 ml máu và trong một ngày đêm đã đẩy đi được 7560 lít máu Thời gian của pha dãn chung bằng 1/2 chu kỳ tim, thời gian pha co tâm nhĩ bằng 1/3 thời gian pha co tâm thất Hỏi:
1 Số lần mạch đập trong một phút?
2 Thời gian hoạt động của một chu kỳ tim?
3 Thời gian của mỗi pha: co tâm nhĩ, co tâm thất, dãn chung?
-Hết -Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm
Đáp án
ĐỀ CHÍNH THỨC 1
Trang 2Câu Nội dung
Câu 1
( 1.0
điểm)
- Hô hấp là quá trình cây xanh lấy ôxi để phân giải các chất hữu cơ, sản sinh
ra năng lượng cần cho các hoạt động sống của tế bào, đồng thời thải ra môi trường ngoài khí cacbonic và hơi nước
- Sơ đồ tóm tắt quá trình hô hấp của cây xanh
Chất hữu cơ + Khí ôxi Năng lượng + Khí cacboonic + Hơi nước
- Giải thích: Ban đêm cây không thực hiện quang hợp chỉ xảy ra hiện tượng
hô hấp Vì vậy cây sẽ lấy O2 của không khí trong phòng và thải ra nhiều khí
CO2, nếu đóng kín cửa phòng, không khí trong phòng sẽ thiếu O2 và làm tăng lượng khí CO2 nên người ngủ dễ bị ngạt và có thể bị chết
Câu 2
(3.0
điểm)
a Không có cây xanh thì không có sự sống ngày nay trên Trái Đất điều đó đúng vì: Con người và hầu hết các loài động vật trên Trái Đất đều phải sống nhờ vào chất hữu cơ và khí ôxi do cây xanh tạo ra
b Mối quan hệ giữa quang hợp và hô hấp
- Hô hấp và quang hợp trái ngược nhau sản phẩm của quang hợp (chất hữu
cơ + O2) là nguyên liệu của hô hấp và ngược lại sản phẩm của hô hấp (nước
và CO2) là nguyên liệu của quang hợp
- Hô hấp và quang hợp liên quan chặt chẽ với nhau vì 2 quá trình này cân có nhau hô hấp cần chất hữu cơ do quang hợp chế tạo ra ngược lại quang hợp
và mọi hoạt động sống của cây lại cần năng lượng do hô hấp sản ra mỗi cơ thể sống đều tồn tại song song 2 hình thức trên nếu thiếu 1 trong 2 hình thức thì sự sống sẽ không còn
Câu 3
(2.0
điểm)
* Giống nhau: Đều là thân biến dạng
* Khác nhau:
- Củ dong ta là thân rễ
- Củ khoai tây là thân củ dưới mặt đất
- Củ su hào là thân củ trên mặt đất
Câu 4
(1.5
điểm)
- Người ta thường chọn phần ròng của cây gỗ để làm cột nhà, làm trụ cầu, tà vẹt
- Vì : Phần ròng gồm những tế bào chết, vách dày, rắn chắc
Câu 5
(3
điểm)
Cấu tạo của thằn lằn thích nghi với đời sống hoàn toàn ở cạn ( trả lời đúng mỗi ý được 0,25 điểm)
* Cấu tạo ngoài:
- Da khô có vảy sừng,
- Cổ dài linh hoạt, đuôi dài
- Mắt có mi, có tuyến lệ
- Có màng nhĩ nằm trong hốc tai
- Chi năm ngón, có vuốt
* Cấu tạo trong:
- Tim 3 ngăn có vách hụt( 4 ngăn chưa hoàn toàn)
- Hô hấp hoàn toàn bằng phổi phổi có nhiều phế nang và mao mạch bao quanh
- Thận sau ( hậu thận) có khả năng hấp thụ lại nước
- Ruột già có khả năng hấp thụ lại nước
- Hệ thân kinh phát triển
- Trứng có vỏ đá vôi bao bọc, giàu noãn hoàng
Câu 6 - Ngành động vật nguyên sinh: Trùng giày
Trang 3( 1.0
điểm)
- Ngành ruột khoang: San hô
- Ngành thân mềm: Trai sông
- Ngành chân khớp: Ong mật
- Ngành động vật có xương sống:
+ Lớp lưỡng cư: ếch trun
+ Lớp bò sát: Cá sấu
+ Lớp chim: Chim bồ câu
+ Lớp thú: Khỉ
a * Đặc điểm cấu tạo của hồng cầu phù hợp với chức năng.
- Chức năng của hồng cầu là vận chuyển khí ôxi và khí cácbonic
- Cấu tạo của hồng cầu phù hợp với chức năng:
+ Hồng cầu là tế bào màu hồng không nhân, hình đĩa, lõm 2 mặt, kích thước nhỏ( đường kính từ 7 - 8µm, dày 1-2µm) có số lượng lớn trong cơ thể ( khoảng 4,4 -> 4,5 triệu/ ml ở nam và 4,1 ->4,3 triệu/ml máu ở nữ)
+ Thành phần chủ yếu của hồng cầu là Hb còn gọi là huyết sắc tố ( nhờ đó hồng cầu có màu đỏ) có khả năng kết hợp với O2 để trở thành máu đỏ tươi
và kết hợp với CO2 máu có màu đỏ thẫm
=> Nhờ đặc điểm cấu tạo hình đĩa, lõm 2 mặt, kích thước nhỏ, số lượng lớn
đã làm tăng diện tích tiếp xúc của hồng cầu với các chất khí để thực hiện tốt chức năng trao đổi khí đáp ứng nhu cầu của cơ thể Ở hồng cầu trưởng thành không có nhân nên ít tiêu hao năng lượng, thêm chỗ chứa Hb
* Giải thích:
- Do không khí trên núi cao có áp lực thấp nên khả năng kết hợp của ôxi với hêmôglôbin trong hồng cầu giảm
- Số lượng hồng cầu tăng để đảm bảo nhu cầu ôxi cho hoạt động của con người
b Giải thích nguyên nhân có hiện tượng “Chuột rút” ở cầu thủ bóng đá:
- Hiện tượng “Chuột rút” là hiện tượng bắp cơ bị co cứng không hoạt động được
- Nguyên nhân là do các cầu thủ bóng đá vận động quá nhiều, ra mồ hôi dẫn đến mất nước, mất muối khoáng, thiếu ôxi Các tế bào cơ hoạt động trong tình trạng thiếu ôxi sẽ giải phóng nhiều axitit lăctic tích tụ trong cơ đầu độc
cơ làm ảnh hưởng đến sự co và duỗi của cơ -> hiện tượng cơ co cứng hay
“Chuột rút”
Câu 8
2điểm
- Dòng máu chảy trong động mạch luôn có một áp lực gọi là huyết áp
- Huyết áp sinh ra do lực co của tâm thất , lúc tâm thất co ta có huyết áp tối đa,lúc tâm thất giãn có huyết áp tối thiểu
-Càng xa tim huyết áp càng nhỏ do vận tốc máu giảm dần dẫn đến áp lực giảm
*Huyết áp 120/80 chứng tỏ sức khoẻ người đó bình thường.Lúc tâm thất co huyết áp tối đa là 120,lúc tâm thất giãn huyết áp tối thiểu là 80
*Người bị cao huyết áp thường dẫn đến suy tim vì tim phải tăng cường độ làm việc để đẩy máu vào động mạch,lâu ngày làm mỏi tim dẫn đến suy tim
Câu 9
3 điểm
1
- Trong một phút tâm thất trái đã co và đẩy :
7560 : (24 60) = 5,25 lít
- Số lần tâm thất trái co trong một phút là :
(5,25 1000) : 70 = 75 ( lần)
Trang 4Vậy số lần mạch đập trong một phút là : 75 lần.
2
- Thời gian hoạt động của một chu kỳ tim là :
( 1 phút = 60 giây) ta có : 60 : 75 = 0,8 giây
Đáp số : 0,8 giây.
3 Thời gian của các pha :
- Thời gian của pha dãn chung là : 0,8 : 2 = 0,4 (giây)
- Gọi thời gian pha nhĩ co là x giây -> thời gian pha thất co là 3x
Ta có x + 3x = 0,8 – 0,4 = 0,4
x = 0,1 giây
Vậy trong một chu kỳ co dãn của tim:
Tâm nhĩ co hết : 0,1 giây
Tâm thất co hết : 0,1 3 = 0,3 giây