MÁY BIÊN THẾ

Nếu đặt vào hai đầu của một cuộn dây gọi là cuộn sơ cấp một hiệu điện thế xoay chiều thì bóng đèn mắc ở hai đầu cuộn dây kia gọi là cuộn sơ cấp có sáng lên không?. Nếu đặt vào hai đầ

VẬT LÝ 9 – TiẾT 40 GV: NGUYỄN THỊ CHINH TRƯỜNG THCS YÊN ĐỨC

Câu 1 Để truyền đi cùng một công suất điện, nếu đường dây tải điện dài gấp đôi thì công suất hao phí vì tỏa nhiệt sẽ:

A tăng 2 lần.

B tăng 4 lần.

C giảm 2 lần.

D không tăng, không giảm.

Câu 2 Trên cùng một đường dây dẫn tải đi cùng một công suất điện, nếu dùng dây dẫn có tiết diện tăng gấp đôi thì công suất hao phí vì tỏa nhiệt sẽ:

A tăng 2 lần.

B giảm 2 lần.

C tăng 4 lần.

D giảm 4 lần.

KIỂM TRA BÀI CŨ

những biện pháp nào làm giảm hao phí điện năng trên đường dây tải điện? Biện pháp nào tối ưu nhất ?

 Có hai biện pháp: giảm điện trở của dây dẫn và tăng hiệu điện thế đặt vào hai đầu đường dây.

 Biện pháp tối ưu nhất là: tăng hiệu điện thế đặt vào hai đầu đường dây.

BÀI 37

Làm thế nào để truyền điện năng từ các nhà máy thủy điện đến nơi tiêu thụ ?

BÀI 37 MÁY BIẾN THẾ

I Cấu tạo và hoạt động của máy biến thế

1 Cấu tạo: hình 37.1 SGK.

- Hai cuộn dây (cuộn sơ cấp và cuộn thứ

cấp ) có số vòng khác nhau, đặt cách điện

với nhau.

- Một lõi sắt (hay thép) có pha Silic,

chung cho cả hai cuộn dây.

BÀI 37 MÁY BIẾN THẾ

I.Cấu tạo và hoạt động của máy biến thế

1 Cấu tạo.

2 Nguyên tắc hoạt động.

C1 Nếu đặt vào hai đầu của một

cuộn dây (gọi là cuộn sơ cấp) một hiệu

điện thế xoay chiều thì bóng đèn mắc ở

hai đầu cuộn dây kia (gọi là cuộn sơ

cấp) có sáng lên không ? Tại sao ?

C1 Nếu đặt vào hai đầu của một cuộn dây (gọi là cuộn sơ cấp) một hiệu điện thế xoay chiều thì bóng đèn mắc ở hai đầu dây kia (gọi là cuộn sơ cấp) có sáng lên không ? Tại sao ?

2 Nguyên tắc hoạt động.

Trả lời: Có sáng Vì khi đặt hai dầu cuộn sơ cấp

một hiệu điện thế xoay

chiều thì tạo ra trong cuộn

dây đó một dòng điện xoay

chiều Lõi sắt bị nhiễm từ

trở thành một nam châm có

từ trường biến thiên  số

đường sức từ của từ trường

xuyên qua tiết diện S của

cuộn thứ cấp biến thiên 

trong cuộn dây thứ cấp xuất

hiện dòng điện cảm ứng

 Làm cho đèn

sáng.

C2 Hiệu điện thế xuất

hiện ở hai đầu cuộn thứ cấp cũng là hiện điện thế xoay chiều Tại sao ?

2 Nguyên tắc hoạt động.

Trả lời: Đặt vào hai đầu cuộn sơ cấp một hiệu điện thế

xoay chiều thì trong cuộn dây đó

có dòng điện xoay chiều Từ

trường trong lõi sắt luân phiên

tăng giảm  số đường sức từ của

từ trường xuyên qua tiết diện S

của cuộn thứ cấp luân phiên tăng

giảm  Kết quả trong cuộn dây

thứ cấp xuất hiện dòng điện xoay

chiều  một dòng điện xoay chiều

phải do một hiệu điện thế xoay

chiều gây ra  Do đó ở hai đầu

cuộn thứ cấp có hiệu điện thế xoay

chiều

BÀI 37 MÁY BIẾN THẾ

I.Cấu tạo và hoạt động của máy

biến thế

1 Cấu tạo.

- Hai cuộn dây (cuộn sơ cấp và

cuộn thứ cấp ) có số vòng khác

nhau, đặt cách điện với nhau.

- Một lõi sắt (hay thép) có pha

Silic, chung cho cả hai cuộn dây.

2 Nguyên tắc hoạt động.

- Đặt một hiệu điện thế xoay

chiều vào hai đầu cuộn sơ cấp của

máy biến thế thì ở hai đầu cuộn

thứ cấp xuất hiện hiệu điện thế

xoay chiều.

Nêu cấu tạo của máy biến thế

Nêu nguyên tắc hoạt động của máy biến thế

BÀI 37 MÁY BIẾN THẾ

I Cấu tạo và hoạt động của máy

biến thế

II Tác dụng là biến đổi hiệu điện

thế của máy biến thế.

Cuộn sơ

cấp

Số vòng dây: n 1

(vòng)

Hiệu điện thế: U 1

(V)

Cuộn thứ

cấp

Số vòng dây: n 2

(vòng)

Hiệu điện thế: U 2

(V)

Tác dụng biến đổi hddt của máy biến thế

BÀI 37 MÁY BIẾN THẾ

I Cấu tạo và hoạt động của máy biến thế

II.Tác dụng là biến đổi hiệu điện thế của máy

biến thế.

1 Quan sát ( bảng 1 )

Kết quả đo

Lần thí nghiệm

U1 (V) U2 (V) n1 (vòng) n2 (vòng)

I Cấu tạo và hoạt động của máy

biến thế

II.Tác dụng là biến đổi hiệu điện thế

của máy biến thế.

1 Quan sát (bảng 1)

Trả lời: Hiệu điện thế ở hai đầu

mỗi cuộn dây của máy biến thế tỉ

lệ với số vòng dây của các cuộn

tương ứng.

BÀI 37 MÁY BIẾN THẾ

C3 Căn cứ vào bảng số liệu trên, hãy rút ra nhận xét về mối quan hệ giữa hiệu điện thế U đặt vào hai đầu các cuộn dây của máy biến thế

và số vòng dây của các cuộn tương ứng.

BÀI 37 MÁY BIẾN THẾ

I Cấu tạo và hoạt động của máy biến

thế

II.Tác dụng là biến đổi hiệu điện thế

của máy biến thế.

1 Quan sát.

2 Kết luận.

- Tỉ số giữa hiệu điện thế ở hai đầu

các cuộn dây của máy biến thế bằng tỉ

số giữa các vòng của các cuộn dây

tương ứng

- Công thức:

2

1 2

1

n

n U

U

=

+ Khi n 1 >n 2 thì U 1 >U 2 , ta có máy hạ

thế.

+ Khi n 1 <n 2 thì U 1 <U 2 , ta có máy

Nêu Kết luận.

Và Công thức

BÀI 37 MÁY BIẾN THẾ

I Cấu tạo và hoạt động của máy

biến thế

II.Tác dụng là biến đổi hiệu điện

thế của máy biến thế.

III Lắp đặt máy biến thế ở hai đầu

đường dây tải điện.

+ Nơi nào đặt máy tăng thế ?

+ Nơi nào đặt máy hạ thế ?

BÀI 37 MÁY BIẾN THẾ

IV Vận dụng.

+TH 1 : U 2 = 6V, Áp dụng:  n 2 =

109 vòng

+TH 2 : U 2 = 6V, Áp dụng:  n 2 =

54 vòng

2

1

2

1

n

n U

U

=

2

1

2

1

n

n U

U

=

Giải

Tóm tắt

n2 = ?

C4 Một máy biến thế dùng trong nhà cần phải hạ hiệu điện thế từ 220V xuống còn 6V và 3V Cuộn sơ cấp có 4000 vòng

Tính số vòng của các cuộn thứ cấp tương ứng

Đặt một hiệu điện thế xoay chiều vào hai đầu cuộn sơ cấp của máy biến thế thì ở hai đầu cuộn thứ cấp xuất hiện hiệu điện thế xoay chiều.

Tỉ số hiệu điện thế ở hai đầu các cuộn dây của máy biến thế bằng tỉ số giữa số vòng của các cuộn dây tương ứng

Ở hai đầu đường dây tải về phía nhà máy điện đặt máy tăng thế, ở nơi tiêu thụ đặt máy hạ thế.

Học bài.

Làm bài tập từ 37.1 đến 37.4 trong SBT Làm bài tập trong STH Vật lý 9.

Chuẩn bị mẫu bao cáo thực hành Bài 38.