Hãy đặt câu hỏi thích hợp: a Với cô giáo hoặc thầy giáo em b Với bạn em Th a cô, cô có thích mặc áo dài không ạ?. Thảo luận nhóm bàn 1phút Để giữ lịch sự, cần dựng t ng x ng h ừ ngữ xưn
Trang 1LUYỆN TỪ VÀ CÂU NGUYỄN THỊ MỸ HẠNH
Trang 2KiÓm tra bµi cò
1/ Em hãy nêu tên một số trò chơi em yêu thích và
giải thích vì sao em thích nó.
2/Đặt câu với từ ngữ miêu tả tình cảm, thái độ của con người khi tham gia trò chơi.
Trang 3Giữ phép lịch sự khi đặt câu hỏi
- Mẹ ơi, con tuổi gì?
- Tuổi con là tuổi Ngựa Ngựa không yên một chỗ Tuổi con là tuổi đi…
Xuân Quỳnh
Luyện từ và câu
Thứ năm ngày 13 tháng 12 năm 2012
Mẹ ơi, con tuổi gì?
I/ nhận xét
1 Tìm câu hỏi trong khổ thơ d ới đây Những từ ngữ nào trong câu hỏi thể hiện thái độ lễ phép của ng ời con?
Mẹ ơi
Trang 41 Câu hỏi: Mẹ ơi, con tuổi gì?
Những từ ngữ thể hiện thái độ lễ phép của ng ời con: Mẹ ơi
2 Em muốn biết sở thích của mọi ng ời trong ăn mặc, vui chơi, giải trí Hãy đặt câu hỏi thích hợp:
a) Với cô giáo hoặc thầy giáo em
b) Với bạn em
Th a cô, cô có thích mặc áo dài
không ạ?
Th a thầy, thầy thích chơi môn thể
thao nào nhất ạ?
Th a thầy, lúc rỗi, thầy thích xem
phim, đọc báo hay nghe nhạc ạ?
Bạn thích xem phim hay xem ca nhạc hơn?
Bạn có thích mặc quần áo đồng phục không?
Bạn có thích thả diều không?
Trang 5Giữ phép lịch sự khi đặt câu hỏi
Luyện từ và câu
Thứ năm ngày 13 tháng 12 năm 2012
I/ nhận xét
1 Câu hỏi: Mẹ ơi, con tuổi gì?
Những từ ngữ thể hiện thái độ lễ phép của ng ời con: Mẹ ơi
2 Câu hỏi thích hợp:
a) Với cô giáo hoặc thầy giáo em b) Với bạn em
Th a thầy, lúc rỗi, thầy thích xem
phim, đọc báo hay nghe nhạc ạ?
Bạn thích xem phim hay xem ca nhạc hơn?
3 Theo em, để giữ lịch sự, cần tránh những câu hỏi có nội dung nh thế nào?
Thảo luận nhóm bàn
(1phút)
Để giữ lịch sự, cần dựng t ng x ng h ừ ngữ xưng h ữ xưng h ưng h ụ phự hợp, tránh những câu hỏi tò mò hoặc làm phiền ng ời khác.
Ví dụ: Th a cô, sao lúc nào cô cũng mặc chiếc áo xanh này ạ?
Sao bạn cứ đeo mãi chiếc cặp cũ này vậy?
Em cú nhận xột gỡ về 2 cõu hỏi trờn ?
Trang 6Khi hỏi chuyện ng ời khác, cần giữ phép lịch sự Cụ thể là:
1 Cần th a gửi, x ng hô cho phù hợp với quan hệ giữa mình và ng ời đ ợc
hỏi 2 Để giữ
lịch sự, cần tránh những câu hỏi tò mò hoặc làm phiền ng ời khác.
II/ Ghi nhớ
III/ luyện tập
1 Cách hỏi đáp trong mỗi đoạn đối thoại d ới đây thể hiện quan hệ giữa các nhân vật
và tính cách của mỗi nhân vật nh thế nào?
- Con tên là gì?
- Th a thầy, con tên là Lu-i Pa-xtơ ạ
- Con đã muốn đi học ch a hay còn thích chơi?
- Th a thầy, con thích đi học ạ
- Thằng nhóc tên gì?
- I-u-ra
- Mày là đội viên hả?
- Phải
- Sao mày không đeo khăn quàng
- Vì không thể quàng khăn tr ớc mặt bọn phát xít
- Quan hệ thầy - trò
- Tớnh cỏch:Thầy Rơ-nê rất ân cần trìu
mến, chứng tỏ thầy rất yêu học trò
-Tớnh cỏch: Lu-i Pa-xtơ trả Lời lễ phép cho
thấy cậu là đứa trẻ ngoan, biết kính trọng thầy
giáo
- Quan hệ thù địch (tên sĩ quan phát xít c
ớp n ớc và cậu bé yêu n ớc bị bắt)
- Tớnh cỏch:Tên sĩ quan phát xít hỏi rất hách dịch, xấc x ợc Hắn gọi cậu bé
là thằng nhóc, mày
- Tớnh cỏch:Cậu bé trả lời trống không vì cậu yêu n ớc, cậu căm ghét, khinh bỉ tên xâm l ợc
Trang 7III Luy n t p ện tập ập
2 So sánh các câu hỏi trong đoạn văn sau Em thấy câu các
bạn nhỏ hỏi cụ già có thích hợp hơn những câu hỏi khác
không? Vì sao?
Sau một cuộc dạo chơi, đám trẻ ra về Tiếng nói cười ríu rít Bỗng các em dừng lại khi thấy một cụ già đang ngồi ở vệ cỏ ven đường
Trông cụ thật mệt mỏi, cặp mắt lộ rõ vẻ u sầu.
– Chuyện gì xảy ra với ông cụ thế nhỉ ? - Một em trai hỏi.
Đám trẻ tiếp lời, bàn tán sôi nổi:
– Chắc là cụ bị ốm ? – Hay cụ đánh mất cái gì ? – Chúng mình thử hỏi xem đi ! Các em tới chỗ ông cụ, lễ phép hỏi : – Thưa cụ, chúng cháu có thể giúp gì cụ không ạ ?
Theo XU-KHÔM-LIN-XKI
Trang 8Khi hỏi chuyện ng ời khác, cần giữ phép lịch sự Cụ thể là:
1 Cần th a gửi, x ng hô cho phù hợp với quan hệ giữa mình và ng ời đ ợc hỏi 2 Để giữ
lịch sự, cần tránh những câu hỏi tò mò hoặc làm phiền ng ời khác.
II/ Ghi nhớ
III/ luyện tập
3 câu hỏi các bạn tự đặt ra cho nhau:
Chuyện gì sảy ra với ông cụ thế nhỉ?
Chắc là cụ bị ốm?
Hay cụ đánh mất cái gì?
Câu hỏi các bạn nhỏ hỏi cụ già:
Th a cụ, chúng cháu có thể giúp gì cụ
không ạ?
Th a cụ, chuyện gì sảy ra với cụ thế ạ?
Th a cụ, chắc là cụ bị ốm ạ?
Th a cụ, có phải cụ bị đánh mất cái gì không ạ?
Bài 2:
Trang 9Giữ phép lịch sự khi đặt câu hỏi
Luyện từ và câu
Thứ năm ngày 13 tháng 12 năm 2012
I/ nhận xét
Khi hỏi chuyện ng ời khác, cần giữ phép lịch sự Cụ thể là:
1 Cần th a gửi, x ng hô cho phù hợp với quan hệ giữa mình và ng ời đ ợc hỏi 2 Để giữ
lịch sự, cần tránh những câu hỏi tò mò hoặc làm phiền ng ời khác.
II/ Ghi nhớ
III/ luyện tập
Câu hỏi các bạn nhỏ hỏi cụ già:
- Th a cụ, chúng cháu có thể giúp gì cụ
không ạ?
- Th a cụ, chuyện gì sảy ra với cụ thế ạ?
- Th a cụ, chắc là cụ bị ốm ạ?
- Th a cụ, có phải cụ bị đánh mất cái gì
không ạ?
là câu hỏi thích hợp thể hiện thái độ tế nhị, thông cảm, sẵn lòng giúp đỡ cụ già của các bạn nhỏ
thì câu hỏi hoặc hơi tò mò hoặc ch a thật tế nhị
Nếu hỏi cụ già bằng một trong 3 câu hỏi
các bạn tự hỏi nhau:
Trang 10Ai thông minh hơn
Đặt câu hỏi phù hợp cho tình huống sau
Trang 11Có một bài toán em chưa hiểu, em
muốn nhờ bạn giảng lại
Trang 13Em muèn xin phÐp mÑ ®i häc thªm
m«n n¨ng khiÕu
Trang 15Giữ phép lịch sự khi đặt câu hỏi
Luyện từ và câu
Thứ năm ngày 13 tháng 12 năm 2012
Khi hỏi chuyện ng ời khác, cần giữ phép lịch sự Cụ thể là:
1 Cần th a gửi, x ng hô cho phù hợp với quan hệ giữa mình và ng ời đ ợc hỏi
2 Để giữ lịch sự, cần tránh những câu hỏi tò mò hoặc làm phiền ng ời khác.
Ghi nhớ: