Bài Giảng Sinh Lý Hô Hấp

3-Sự biến đổi áp lực trong khoang phế mạc và phế nang... -Sợi chun của thành phế nang.. -Tr ơng lực cơ của thành phế quản... 2-các động tác hô hấp- Động tác hít vào và thở ra... 1.1-Thí

Sinh lý h« hÊp

Tµi liÖu tham kh¶o:

- Sinh lý häc, tËp 1, nxb Q§ND, 2002.

- Sinh lý häc tËp 1, nxb Y häc, 2001.

3-Sự biến đổi áp lực trong khoang phế mạc

và phế nang.

1.3- liên quan

P 1 : biến đổi áp suất)

1.3.1-Tính nở của phổi (C-compliance) : -Sức căng bề mặt của dịch lòng phế nang.

-Sợi chun của thành phế nang.

-Tr ơng lực cơ của thành phế quản.

Ng ời lớn C = 200 ml / cm H 2 O.

Trẻ em C = 5 - 10 ml / cm H 2 O

+Phổi đàn hồi  co về rốn phổi.

2-các động tác hô hấp

- Động tác hít vào và thở ra.

- Không khí ra vào phổi đ ợc tuân

Mariotte:

P x V = K (ở nhiệt độ không đổi)

- 3 - 5 mmHg Hít vào

+ Cuối thì hít váo cố:

- 50 đến - 80 mmHg

- Ho, hắt hơi: là động tác hô hấp bảo vệ.

- Rặn: động tác trợ lực cho cơ bàng quang, trực tràng, tử cung.

- Nói, hát là hình thức thở ra

- Tập khí công: thở chậm sâu (chủ yếu

co cơ hoành).

2.3- Một số động tác hô hấp đặc biệt

Thë ra HÕt søc

- §Þnh nghÜa

- Th«ng khÝ phót: TV x f = 6-8 l/ min

(f : tÇn sè)

- Th«ng khÝ tèi ®a phót: 70-100 l/ min.

- ThÓ tÝch thë ra tèi ®a gi©y (FEV1)

- ChØ sè Tiffeneau= FEV1/ VC

BT Tiffeneau  75%

< 75%: RLTK t¾c nghÏn

3.3- l u l îng h« hÊp

HÕt

5.4-Sự biến đổi áp lực trong phế nang:

Hít vào Thở ra

- 3 - 5 mmHg

áp suất trong phế nang

+ Cuối thì hít váo cố: - 50 đến - 80 mmHg + Cuối thì thở ra cố: + 80 đến +100 mmHg

+ 3 + 5 mHg

- 4 - 9 mmHg - 2 - 4 mmHg

Bài 2

Hiện t ợng lý hoá

của hô hấp

Mục tiêu:

- Trình bày đ ợc sự trao đổi khí ở phổi và các yếu tố ảnh h ởng.

tới phổi.

1- trao đổi khí ở phổi

Mµng nÒn TB néi m«

Mµng nÒn TB biÓu m«

TB biÓu m« cña PN

Lßng phÕ nang

pO 2 = 40

PhÕ nang

pO 2 = 104 pCO 2 = 40

1.4- ¶ nh h ëng cña h« hÊp víi tuÇn hoµn.

- TuÇn hoµn phæi cã ¸p suÊt thÊp

- Th× hÝt vµo, ¸p suÊt lång ngùc ©m h¬n, lµm m¸u vÒ phæi dÔ dµng h¬n, tim ph¶i lµm viÖc nhÑ nhµng h¬n.

1.5 - Mèi liªn quan gi÷a th«ng khÝ vµ

ThiÕu Oxy

2- qu¸ tr×nh vËn chuyÓn khÝ cña M¸u.

M¸u vËn chuyÓn O2 tõ phæi tíi m«; vËn chuyÓn CO2 tõ m« vÒ phæi

- pH m¸u  , to 

-  2,3 diphosphoglycerat

(2,3DPG)

2.1.3- M¸u vËn chuyÓn oxy tõ phæi tíi

tæ chøc.

2.1.3- M¸u vËn chuyÓn oxy tõ phæi tíi

tæ chøc.

- M¸u §M: pO2 # 100mmHg , HbO2  97% - 98%, chøa 19ml O2/ 10ml m¸u.

- M«: pO2 = 20 - 40mmHg  ph©n ly HbO2

- M¸u TM cßn 14ml O2/ 100ml.

- HiÖu xuÊt sö dông oxy cña m«, b×nh th êng 5ml/19ml = 26%.

2.2- M¸u vËn chuyÓn CO2.

2.2.1- C¸c d¹ng vËn chuyÓn CO2

-D¹ng hoµ tan: # 2,5ml/100ml m¸u -D¹ng cacbamin (kÕt hîp víi Hb): (Hb + CO2  HbCO2)

kho¶ng 4,5ml CO2/100ml m¸u

* D¹ng kÕt hîp muèi kiÒm: 51ml CO 2 /100ml m¸u.

- Víi H 2 O trong H.cÇu: CO 2 + H 2 O AC H 2 CO 3  H + vµ HCO 3

Víi muèi kiÒm:

B2HPO4 + H2CO3  BH2PO4 + BHCO3

(B lµ Na+ hoÆc K+)

- Víi protein:

PB + H2CO3  PH + BHCO3

Tæng 3 d¹ng v/c: # 58ml CO2/100ml m¸u

2.2.2- yÕu tè ¶nh h ëng tíi vËn chuyÓn CO2.

* Chªnh lÖch ph©n ¸p CO2 m« - m¸u,

m¸u - phÕ nang.

* HiÖn t îng di chuyÓn ion Cl

(HiÖn t îng Hamburger)

- ý nghÜa sinh lý: ë m«

- ý nghÜa sinh lý: ë m«  t¨ng v/c CO 2

ë phæi  t¨ng th¶i CO 2

* H« hÊp ®iÒu hoµ pH m¸u

-Trong m¸u CO 2 tån t¹i 2 d¹ng: H 2 CO 3 vµ BHCO 3

+ Khi acid m¹nh vµo m¸u:

AH + BHCO 3  BA + H 2 CO 3  H 2 O + CO 2 (CO 2 t¨ng)

+khi base m¹nh vµo m¸u:

BOH + H 2 CO 3  H 2 O + BHCO 3 (CO 2 gi¶m)

* Chèng toan huyÕt b»ng t¨ng th«ng khÝ phæi.

* Chèng kiÒm huyÕt b»ng gi¶m th«ng khÝ phæi

- CO 2 : ë m« # 48mmHg m¸u T/m 46mmHg

 F.nang 40mmHg.

2.2.3- M¸u vËn chuyÓn CO2 tõ m« vÒ phæi.

Ph©n ¸p khÝ (mmHg) ë FN vµ m¸u §M, TM

1.3- Những yếu tố ảnh h ởng tới quá trình trao đổi khí-

* D¹ng kÕt hîp muèi kiÒm: 51ml CO2/100ml m¸u.

- Víi H2O trong hång cÇu:

CO2 + H2O  H2CO3  H+ vµ OH

-AC

Bµi 3

®iÒu hoµ h« hÊp

1- Trung tâm hô hấp.

1.1-Thí nghiệm cắt n o tuỷ trên động vật Thí nghiệm cắt n o tuỷ trên động vật ão hoà oxyhemoglobinão hoà oxyhemoglobin

của Legalois (1810) và Flourens (1842).

Hô hấp không thay đổi

Hô hấp chậm

Hô hấp chậm

Hô hấp ngừng

Cầu

n oão hoà oxyhemoglobin

Hành n oão hoà oxyhemoglobin

D

1.2- Trung t©m h« hÊp ë hµnh cÇu n o.·o hoµ oxyhemoglobin

- ë hµnh

n o: ·o hoµ oxyhemoglobin

n o: ·o hoµ oxyhemoglobin trung

1.3- Trung t©m h« hÊp ë tuû sèng:

C

D

Trung t©m In Trung t©m A

D©y hoµnh

D©y liªn s ên

- Nh÷ng neuron chi phèi c¬ hoµnh.

- Nh÷ng neuron chi phèi c¬ liªn s ên.

1.4- Tính tự động của trung tâm hô hấp ở hành cầu n o:ão hoà oxyhemoglobin

- Thí nghiệm của Ranson, Magoun và Gesell (1936) dùng vi điện cực ghi đ ợc điện thế hoạt động của neuron hô hấp

1 2 3

1.5 - Sù liªn hÖ cña c¸c neuron h« hÊp ë hµnh

cÇu n o víi c¸c neuron ë tuû sèng·o hoµ oxyhemoglobin

- Neuron thë ra  víi nh©n d©y TK liªn s ên vµ

TK chi phèi c¬ bông.

- Cã hai nhãm neuron: hÝt vµo vµ thë ra ë hai bªn ® êng gi÷a hµnh n o.·o hoµ oxyhemoglobin

2- lý thuyết về nhịp thở cơ bản

- Nguồn phát xung động là trung tâm hít vào.

- Trung tâm hít vào h ng phấn lại do trung tâm nhận cảm hoá học (TT A.) gửi xung tới

- TT A h ng phấn do H + và CO 2 kích thích:

CA

A B KÑp

3- §iÒu hoµ h« hÊp.

§iÒu hoµ h« hÊp lµ ®iÒu hoµ nhÞp thë c¬ b¶n, cã 2 c¬ chÕ:

3.1- C¬ chÕ thÓ dÞch ®iÒu hoµ h« hÊp.

3.1.1-ThÝ nghiÖm tuÇn hoµn chÐo cña Frederic

(1880)

Gi¶m O 2 m¸u

3.1.3- Vai trß cña oxy:

- DiÔn biÕn: khi pO 2 # 50-60mmHg  T¨ng thë

- C¬ chÕ: O 2  Thô thÓ ho¸ häc

3.1.4- Vai trò của nồng độ ion H + :

* So s¸nh t¸c dông cña 3 yÕu tè ho¸ häc.

 CO 2 t¨ng  t¨ng thë 8 lÇn

 H + t¨ng  t¨ng thë 4 lÇn

 O 2 gi¶m  t¨ng thë 65% lÇn

3.2- C¬ chÕ thÇn kinh ®iÒu hoµ h« hÊp.

3.2.1- Vai trß cña d©y X

- ThÝ nghiÖm Hering - Breuer.

- ThÝ nghiÖm c¾t d©y X.

3.2.2- Vai trò dây thần kinh cảm giác nông :

Vai trò dây thần kinh cảm giác số V

3.2.3- Vai trò thụ cảm thể (TCT) ở phổi.

- Thụ cảm thể cơ học ở phổi

- Thụ cảm thể cơ - hoá ở đ ờng thở.

3.2.4- ảnh h ởng của TCT áp lực ở động mạch.

TCT áp lực ở xoang ĐM cảnh, quai ĐM chủ.

3.2.5- ¶nh h ëng cña mét sè trung t©m thÇn kinh kh¸c

-Trung t©m nuèt øc chÕ trung t©m h« hÊp.

ph¶n x¹ cã ®iÒu kiÖn vÒ h« hÊp

4- hô hấp trong điều kiện đặc biệt.