Chu kỳ, tần số, tần số góc trong dao động điều hòa IV.. Dao động tuần hoàn Dao động tuần hoàn là dao động cứ sau một khoảng thời gian bằng nhau, gọi là chu kì, vật trở về vị trí cũ theo
Trang 2Chương I: DAO ĐỘNG CƠ
BÀI 1: DAO ĐỘNG ĐIỀU HÒA
I Dao động cơ
II Phương trình dao động điều hòa
III Chu kỳ, tần số, tần số góc trong dao động điều hòa
IV Vận tốc và gia tốc trong dao động điều hòa
V Đồ thị trong dao động điều hòa
Trang 3I Dao động cơ.
1 Thế nào là dao động cơ ?
• Dao động cơ là sự chuyển động qua lại một vị
trí cân bằng xác định lặp đi lặp lại nhiều lần
• Ví dụ: cành cây đung đưa trước gió, thuyền nhấp
nhô tại chổ neo
2 Dao động tuần hoàn
Dao động tuần hoàn là dao động cứ sau một
khoảng thời gian bằng nhau, gọi là chu kì, vật trở về
vị trí cũ theo hướng cũ
Trang 4II Phương trình dao động điều hòa
Ở thời điểm t, vật ở vị trí M , xác
định bởi góc (ωt+φ)
⇔ x= Acos (ωt+ϕ )
x
M0
ϕ
M
ωt
+
P
1 Ví dụ: Xét một chất điểm M chuyển động đều trên
một đường tròn tâm O, bán kính A, vận tốc ω
t = 0 vật ở vị trí M0, xác định bởi góc φ
Hình chiếu của M xuống một
trục Ox là OP có tọa độ x:
Gọi P là hình chiếu của điểm M lên trục Ox
x OP OMcosMOP = =
Trang 5Vì hàm cos là hàm điều hòa nên hình chiếu của
P là hàm điều hòa.
Kết Luận: Hình chiếu
của một chất điểm
chuyển động tròn đều
lên một trục nằm trong
mặt phẳng quỹ đạo là một dao động điều hòa
o ϕ Cx
M0
Mt
ωt
+
P
Trang 62 Định nghĩa:
Dao động điều hòa là dao động trong đó li độ của
vật là một hàm cosin (hay sin) của thời gian
x =Acos(ωt+φ)
Trang 73 Phương trình dao động điều hòa
Phương trình dao động điều hòa có dạng:
x = Acos(ωt+φ) )
Trong đó:
x: li độ của dao động (khoảng cách đại số từ vật đến vị trí cân bằng)
A: là biên độ dao động (giá trị cực đại của li độ) A luôn luôn dương. (ωωt+φ) (rad) pha dao động tại thời điểm t
φ : pha ban đầu pha ban đầu
ω: là tần số góc của dao động, đơn vị rad/s là tần số góc của dao động, đơn vị rad/s
Trang 8III Chu kỳ, tần số, tần số góc của dao động điều hòa
1 Chu kỳ T (s) là khoảng thời gian vật thực hiện được một
dao động toàn phần
2 Tần số f (Hz) là số dao động toàn phần vật thực hiện trong
một giây
f=1/T
3 Tần số góc:
2
2 f
T
π
Trang 9IV Vận tốc và gia tốc trong dao động điều hòa
1 Vận tốc
Vận tốc là đạo hàm của li độ theo thời gian.
Vận tốc: v = x’ = -ωAsin(ωt+φ) ) = ωAcos(ωt+φ+ π/2)
• Vận tốc biến thiên điều hòa cùng tần số với li độ nhưng nhanh pha hơn 1 góc π/2
• Ở VT biên:
• Ở VTCB: x = 0 →vận tốc có độ lớn cực đại
0
ax
m
Trang 102 Gia tốc
Gia tốc là đạo hàm của vận tốc theo thời gian
Gia tốc: a = x” = v’= -ω 2 Acos(ωt+φ) = -ω 2 x
• Gia tốc biến thiên cùng tần số nhưng sớm hơn vận tốc 1 góc
π/2, ngược pha so với li độ
• Ở vị trí cân bằng: x=0 a=0
•Ở vị trí biên: → a có độ lớn cực đại: ax = ±A max = ω2A
Trang 11V Đồ thị dao động điều hòa
Đồ thị biểu diễn sự phụ thuộc của x vào thời gian nó là đường hình sin
Trang 122 2 2
3
2
5
2
7 4
2
9 5 11 6 13
2
ϕ
ωt +
v min = 0
v =A ω
Li độ
Vận tốc
Gia tốc
Gia tốc
Vận tốc
Li độ
T
T
T
2
(rad)
cos sin
t(s)
ϕ
ωt+
amax
amax
vmax
vmax
-A
A
O
v min = 0
Minh họa
Trang 131 Gia tốc của một chất điểm dao động điều hòa bằng 0 khi ?
C Vận tốc cực đại hoặc cực tiểu D.Vận tốc bằng 0
2 Trong dao động điều hòa đại lượng nào sau đây không đổi theo thời gian ?
C.Pha dao động D Lực kéo về.
3 Một vật dao động điều hòa với biên độ A(cm), chu kỳ T(s) theo phương Ox Thời gian ngắn nhất để vật nặng đi từ VTCB đến li
độ x=+A/2 là?
VI Củng cố