KIẾN THỨC CĂN BẢN VỀ MÁY TÍNH

Tùy ch nh Windows .... Qu n lý các ch ng trình trên Windows .... Máy Laptop và Máy Notebook Máy Laptop xem Hình 1.3 là lo i máy xách tay nh ch n ng vài cân... Máy tính Tablet Máy table

M C L C

Ch ng 1. Tìm hi u máy tính 5 

1.1.  Gi i thi u v máy tính 5 

1.1.1.  Máy tính là gì? 5 

1.1.2.  Máy tính cá nhân (PC) là gì? 5 

1.1.3.  Máy tính đ c s d ng nhà và công s nh th nào? 7 

1.1.4.  Nh ng l i ích và h n ch c a máy tính 11 

1.1.5.  Các thu t ng c n nh 12 

1.2.  Các b ph n máy tính 13 

1.2.1.  Các b ph n c a máy tính cá nhân 13 

1.2.2.  Chu trình u vào – X lý – u ra 14 

1.2.3.  Thi t b đ u vào 15 

1.2.4.  Thi t b đ u ra 16 

1.2.5.  Thi t b vào/ra 17 

1.2.6.  H p máy tính 19 

1.2.7.  Các thu t ng c n nh 20 

1.3.  L u tr và b o trì máy tính 22 

1.3.1.  Các thi t b l u tr 22 

1.3.2.  Các y u t hi u su t c a máy tính cá nhân và màn hình 27 

1.3.3.  B o trì máy tính 28 

1.3.4.  Các thu t ng c n nh 30 

1.4.  Ph n m m máy tính 31 

Ch ng 2. H đi u hành Windows 33 

2.1.  Làm quen v i giao di n Windows 33 

2.1.1.  Màn hình n n Desktop 33 

2.1.2.  Thay đ i m t kh u 35 

2.1.3.  Các thao tác c b n v i c a s 35 

2.2.  T ch c thông tin trên máy tính 35 

2.3.  Tùy ch nh Windows 36 

2.3.1.  Qu n lý các ch ng trình trên Windows 36 

2.3.2.  Thay đ i cách bi u di n ngày, gi , s , ti n t 37 

2.3.3.  Automatic Updates 38 

2.3.4.  User Acounts 38 

2.3.5.  Cài đ t và chia s máy in 39 

2.4.  B gõ ti ng Vi t 39 

2.5.  Gi i thi u Paint và Notepad 40 

2.6.  An toàn thông tin 42 

2.7.  Khai thác m ng và Internet 47 

2.7.1.  Chia s d li u trong m ng LAN 47 

2.7.2.  Internet 48 

2.7.3.  Trình duy t 49 

2.7.4.  Khái ni m c b n v webiste 49 

2.7.5.  S d ng h p th đi n t 50 

2.8.  M t s ph n m m ti n ích hay dùng trong v n phòng 52 

L i m đ u

Tài li u này đ c xây d ng d a trên các tài li u c a Microsoft và tham kh o m t s tài li u

trên Internet Tài li u nh m m c đích giúp ng i h c h th ng l i m t s nh ng ki n th c c

b n v máy tính ph c v cho các công vi c v n phòng hàng ngày nh : X lý công vi c c a c

quan, h c t p và nghiên c u Nh ng ki n th c trong tài li u này không có gì m i mà ch đ c

biên t p s p x p theo kh i ki n th c mà theo tác gi là c n thi t cho nh ng ng i s d ng

máy tính trong công vi c v n phòng

Tài li u này đ c biên so n đ chia s cho nh ng ng i quan tâm đ n ki n th c v máy tính

ch không mang m c đích th ng m i

Ch ng 1 Tìm hi u máy tính

1.1 Gi i thi u v máy tính

Trong th i đ i tin h c, máy tính đ c dùng r ng rãi trong các l nh v c ngh nghi p nh giáo

d c, thông tin, gi i trí, ngân hàng, kinh doanh, y t , d báo th i ti t, và nghiên c u khoa h c

Máy tính đ bàn

Máy tính đ bàn th ng đ c đ t trên bàn, do đó nó có tên đ bàn Lo i máy tính này th ng

to nh t trong t t c các PC M i b ph n trong máy tính đ bàn th ng tách r i và có th thay

đ i đ c c bi t là b n có th g n thêm các thi t b ngo i vi vào máy tính đ bàn (xem Hình 1.2)

Máy Laptop và Máy Notebook

Máy Laptop (xem Hình 1.3) là lo i máy xách tay nh ch n ng vài cân Lo i laptop hi n đ i

th ng đ c g i là máy tính notebook vì kích th c nh c a nó Máy notebook th ng ch dày 10cm ho c m ng h n Các hãng s n xu t laptop và notebook n i ti ng là IBM, Apple, Compaq, Dell, Toshiba và Hewlett-Packard Laptop và notebook đ c l p Màn Hình Tinh

Th L ng (LCD) và có th ch y b ng pin, đi u này t o cho ng i s d ng kh n ng di chuy n hoàn toàn Laptop và notebook k t h p các b ph n máy tính ch y u trong m t thi t b duy

nh t Máy laptop có th có đ a m m, CD và VCD, ho c các này có th đ c g n vào

nh thi t b ngo i vi đ gi m thi u tr ng l ng

Máy tính c m tay

Máy tính c m tay (xem Hình 1.4) là lo i máy tính xách tay nh đ c thi t k đ đ ng v a trong túi xách ho c túi áo Lo i máy tính này th ng không m nh b ng máy tính đ bàn ho c máy tính c m tay nh ng l i h u d ng trong m t s tác v c th Máy tính c m tay đ c thi t

k đ giúp b n th c hi n công vi c hàng ngày, ch ng h n nh dùng nó nh l ch và l u s danh m c đ a ch C ng có th dùng nó đ ghi chép, theo dõi danh m c tác v và hi n chi ti t các cu c h n Nó đ c thi t k đ đ ng b hóa v i e-mail và l ch c a b n Ng i ta th ng

đi u khi n nó v i m t cây bút stylus

Máy tính Tablet

Máy tablet (xem Hình 1.5) là m t lo i máy tính notebook Ng i s d ng có th dùng nó đ ghi chép ho c v hình lên trên màn hình v i m t cây bút đ c bi t D li u ng i s d ng đ a vào có th đ c ch nh s a và sau đó chia s v i ng i khác qua e-mail

Trong m t vài th p niên qua, máy tính đã làm thay đ i c b n m i m t đ i s ng c a chúng ta

B n gi đây s th y máy tính đã mang l i nh ng thay đ i nh th nào cho cá nhân chúng ta nhà, t i công s và tr ng

th gi i Con ng i có th bi t thêm v cu c s ng hàng ngày c a mình và c a nhau nhi u h n

b t k th i gian nào tr c đây Ng i ta c ng có th h c các k n ng m i b ng các l p đào

t o t xa và ph đ o theo kh n ng cá nhân

ây là m t s cách chúng ta dùng máy tính nhà mình

• Máy tính là m t công c h c t p

Cha m hi u đ c giá tr c a máy tính đ i v i vi c giáo d c con em mình H c sinh

đ c máy tính tr giúp và có kh n ng m r ng kh n ng h c t p và nghiên c u c a mình V i máy tính, chúng c ng h c đ c nh ng k n ng quý giá cho công vi c trong

t ng lai

H c sinh m i c p đ u th y r ng máy tính là công c không th thi u đ theo dõi bài

h c và bài t p, đ tìm ki m và t p h p d li u, và đ tham gia th o lu n v i l p Giáo viên và h c sinh s d ng Internet đ g i e-mail, thu th p ph n h i, giao và n p bài t p,

c ng tác làm bài và g i thông báo

H c sinh ngày nay ch c ch n s th y r t khó có th t ng t ng m t th gi i mà m i bài t p và bài thi đ u ph i đánh máy t ng ch b ng tay mà không th t o nhi u b n sao ch v i m t nút nh n c ng nh không có kh n ng l u và s d ng l i các bài c a mình T nh ng thao tác đ n gi n cho đ n các tính n ng tìm ki m và liên l c m nh

m , máy tính th c s đã cách m ng hóa th gi i giáo d c

• Máy tính là m t công c liên l c

Máy tính cho phép chúng ta liên l c theo nhi u cách m i và hi u qu b ng cách dùng e-mail và trò chuy n tr c tuy n

Theo nhi u cách, e-mai là công c hi u qu h n vi t th gi y b i vì nó cho phép chúng ta g i m t tin đ n nhi u ng i nh n mà không c n tem th và nó s đ n t c thì

t i h p th e-mail c a ng i nh n Ng i ta có th l u tr , in và chuy n ti p e-mail cho ng i khác H u nh t t c các lo i t p có th đ c đính kèm v i e-mail và g i đi cùng tin nh n, g m có v n b n, nh và t p nh c

Ng i ta có th liên l c nhanh h n c e-mail b ng trò chuy n tr c tuy n Liên l c b ng trò chuy n tr c tuy n đ c g i là chatting — luôn là m t ho t đ ng r t ph bi n gi a gia đình và b n bè M t ch ng trình trò chuy n tr c tuy n đ c cài đ t đ hi n th danh sách ng i giao ti p c a ng i s d ng, đ c x p theo b n và ng i quen,

nh ng ng i c ng có đ a ch e-mail và có kh n ng trò chuy n tr c tuy n Khi ng i

s d ng đ ng nh p vào Internet trên máy tính c a h , danh sách ng i liên h s l p

t c hi n th nh ng ai đang trên m ng và ai không Tin nh n tr c tuy n có th đ c g i

đ n b t k ng i liên h nào đang có trên m ng Th ng thì có th th c hi n nhi u

cu c trò chuy n cùng m t lúc v i nhi u ng i s d ng

• Máy tính là m t ph ng ti n gi i trí

Các gia đình ngày nay có r t nhi u ho t đ ng gi i trí v i máy tính c a mình Ph bi n

là nh k thu t s , ch i trò ch i, t i và nghe nh c và xem phim

nh k thu t s c ng có đ c tính nén gi ng nh e-mail và các tài li u s khác nh k thu t s có th l u l i, g i qua e-mail, in t i nhà ho c t i m t ti m nh chuyên nghi p

• Máy tính nh m t công c hi u qu cho gia đình

Máy tính đã nâng cao đáng k kh n ng qu n lý tài chính cá nhân c a chúng ta Ch ng

h n nh theo dõi chi phí hàng tháng, tính ti n thu và theo dõi đ u t cá nhân Khi dùng các ch ng trình ph n m m tài chính, ng i dùng đ a vào các chi phí (theo lo i)

và thu nh p tính ra bao nhiêu ti n tr cho nhà, th c ph m, nhiên li u, các ti n ích, chi phí cá nhân và các l ai khác theo ý mu n r t d Ngân qu gia đình có th đ c theo dõi và đi u ch nh đ đ t đ c k ho ch ti t ki m c n c trên s li u cu i cùng Máy tính c ng đ c dùng đ tr hóa đ n tr c tuy n, đi u này đ m b o là các kho n thanh toán đ c nh n đúng h n

Máy tính là công c quý giá cho các vi c nh vi t th , l u gi các tài li u c a gia đình, và các thông tin cá nhân quan tr ng d i m t d ng mà có th đ c b o v và tái

t o l i b t k khi nào

Máy tính t i công s

Ngày nay r t nhi u ng i dùng máy tính t i công s Máy tính t đ ng hoá các công vi c mà

tr c đây r t t n th i gian và nhân công Chúng đã c i thi n đáng k t c đ và đ chính xác

trong vi c l u tr h s , theo dõi hàng t n kho, qu n lý bán hàng, lên k ho ch kinh doanh và

kh n ng liên l c nhanh chóng hi u qu Có nhi u t ch c nay đã s d ng trang Web đ thông báo, liên l c và bán hàng tr c ti p cho khách hàng c a mình qua Internet

ây là m t s ví d v vi c máy tính đ c dùng t i công s nh th nào

• Chính ph : Các c quan có th đ a các d li u l u tr đ c công b lên m ng đ

công chúng có th l y đ c các thông tin quan tr ng nh h s thu và s h u tài s n Chính ph có th h p lý hóa th t c b ng vi c cho phép công chúng n p đ n tr c tuy n xin các tài li u chính th c nh h chi u, gi y khai sinh, b ng lái và đ ng ký c tri

• C ng ch pháp lu t: Máy tính có th giúp các c quan thi hành án (c trong khu

v c, qu c gia ho c qu c t ) k t h p và chia s thông tin đ gi i quy t các v đi u tra

và án hình s nhanh chóng và hi u qu h n Cho phép truy c p h s công c ng có th

c i thi n an ninh và t ng s l ng thông tin đ n cho công chúng

• Kinh doanh bán l : Trong các c a hàng bán l , máy tính t đ ng hóa công vi c qu n

lý bán hàng Khách hàng có th mua hàng hóa nhanh h n và nh n đ c báo cáo giao

d ch chi ti t Ng i bán l có th liên l c v i nhà cung c p, ng i mua và các đ i tác kinh doanh nhanh chóng h n và có th thi t l p m t dây chuy n cung c p trên toàn th

gi i Máy tính cho phép các c s kinh doanh th c hi n hi u qu h n các công vi c k toán, tính ti n l ng và thu và qu n lý hàng t n kho

• Công ty: Ch v i m t e-mail, ng i qu n lý có th liên l c v i t t c các nhân viên

trên toàn th gi i Thông tin và d li u c a nhân viên lúc nào c ng có s n Phân tích

d li u máy tính có th đ a ra r t nhi u lo i bi u đ và đ th cho các báo cáo Các công ty có th b t k p d dàng h n v i các xu h ng c a ngành và qu c t V i trang Web công ty, khách hàng có th đánh giá và mua s n ph m, tìm hi u v nhi m v , giá

tr và m c tiêu c a công ty, n p đ n xin vi c, và gi i quy t các v n đ c n tr giúp k thu t

• Các ngh chuyên môn: Máy tính giúp các lu t s , bác s và các ngh chuyên môn

khác lên k ho ch hi u qu và theo dõi khách hàng và hóa đ n c a h H có th xem

đ c các h s cá nhân trong khi đang ti p khách hàng Ng i ta c ng có th giám sát

và theo dõi nh ng khuynh h ng, đ t phá và nghiên c u m i nh t Khách hàng có th tìm các nhà chuyên môn đáp ng tình hu ng c th c a h d dàng h n trong vùng h

mu n

• L u tr : Máy tính có th l u tr m t l ng thông tin l n Sau khi thông tin đ c l u,

nó có th đ c l y ra khi c n Ví d , b n có th dùng máy tính đ l u chi ti t toàn b

ho t đ ng bán l c a b n Sau đó b n có th dùng thông tin đó đ ti n hành các lo i phân tích khác nhau Ví d , b n có th mu n theo dõi m i t ng quan gi a m t lo i hàng m i đ a vào và s gia t ng hàng bán ra

• T đ ng hóa: Có th ra l nh cho máy tính đ nó t đ ng th c hi n nh ng nhi m v

ph c t p Ví d , n u b n mu n l p m t báo cáo và bi u đ mô t k t qu đ u t cá nhân trung bình hàng tháng c a b n, máy tính s giúp b n th c hi n nó m t cách hi u

qu T đ ng hóa có th làm t ng hi u qu cá nhân c a b n

• Tính th ng nh t: Máy tính có th th c hi n cùng m t nhi m v nhi u l n và có đ chính xác nh nhau mà không h m t m i Ví d , b n có th dùng máy tính đ in gi y

m i cho các bu i ti c l ho c h p m t c ng đ ng Máy tính s in t ng gi y m i v i cùng ch t l ng cùng lúc

• Tính đa d ng: Máy tính có th th c hi n c nh ng nhi m v đ n gi n l n ph c t p Ví

d , b n có th dùng chúng đ vi t th , nghe nh c, v tranh ho c thi t k ô tô

• Ti t ki m chi phí: Máy tính làm gi m kh i l ng công vi c gi y t và nhân công, do

đó làm gi m chi phí Ví d , b n có th t o và ch nh s a báo cáo m t cách d dàng khi dùng máy tính B n có th g i báo cáo đi n t cho ng i qu n lý ho c giáo viên b ng e-mail

1.1.5 Các thu t ng c n nh

• Máy tính là m t thi t b đi n t có th th c hi n các vi c liên quan đ n thao tác toán

h c, logic h c và đ ho

• Máy tính đ bàn là máy tính th ng đ c đ t trên bàn

• E-mail là vi t t t c a th đi n t E-mail đ c dùng đ g i và nh n tin t ng i khác

M t nhóm thông tin là m t di n đàn th o lu n tr c tuy n đ ng i s d ng đ g i và xem thông báo

• Máy tính c m tay là lo i máy tính xách tay nh đ c thi t k đ v a trong túi áo Chúng th ng không m nh b ng máy đ bàn ho c máy Notebook

• Công ngh thông tin là thu t ng dùng đ ch các đ i t ng liên quan đ n vi c t o,

qu n lý, x lý và trao đ i thông tin

• Internet là m ng k t n i hàng ngàn máy tính trên toàn c u

• Máy tính Laptop là lo i máy xách tay nh ch n ng vài cân Lo i laptop hi n đ i

• M t ch ng trình là m t b các l nh cho phép máy tính th c hi n m t nhi m v đã cho

• Máy tính cá nhân Tablet là m t lo i máy tính notebook cho phép ng i s d ng ghi chép lên trên màn hình v i m t cây bút đ c bi t

• a ch URL là đ a ch toàn c u c a các tài li u và các ngu n khác trên Web

• Trang Web là m t v n b n trên World Wide Web

• Website là m t đ a ch trên World Wide Web

• World Wide Web là m t h th ng các máy ch trên Internet h tr các v n b n có

đ nh d ng ngôn ng đánh d u siêu v n b n (HTML)

1.2 Các b ph n máy tính

1.2.1 Các b ph n c a máy tính cá nhân

M t máy tính có r t nhi u b ph n và m i b ph n th c hi n m t ch c n ng nh t đ nh B n s

h c v m t s nh ng b ph n quan tr ng trong máy tính và ch c n ng c a chúng M t s b

ph n quan tr ng c a máy tính đ c th hi n trong Hình 2.1

• H p máy chính đ c n i v i ngu n đi n

• Màn hình đ c n i v i h p máy chính và v i ngu n đi n

• Bàn phím đ c n i v i h p máy chính

• Chu t đ c n i v i h p máy chính

• Máy in đ c n i v i h p máy chính và v i ngu n đi n

• Các thi t b ph n c ng khác nh máy quét và loa đ c n i v i h p máy chính và v i ngu n đi n

Hình 2.2 giúp b n hi u đ c k t n i gi a các b ph n máy tính cá nhân

Hình 2.2: N i máy tính cá nhân 1, 2, và 3 là n i v i h p máy chính A, B, C, và D là n i v i

đi n

M i ho t đ ng, dù đ n gi n hay ph c t p, đ theo nguyên t c c b n c a Chu Trình u

Vào-X Lý- u Ra (I-P-O) Ví d , xem xét m t vi c đ n gi n là pha trà (Xem Hình 2.3) Công

vi c này c n có lá trà, n c, đ ng và s a là đ u vào X lý g m đun n c, pha trà, ch t và cho thêm s a và đ ng Chén trà nóng là k t qu cu i c a x lý là đ u ra

Hình 2.3: Các b c pha trà

Máy tính c ng làm vi c trên nguyên t c u Vào-X Lý- u Ra (Xem Hình 2.4.) u vào là

ch các d li u và l nh đ a vào máy tính X lý là ch nh ng gì máy tính làm v i d li u u

1.2.4 Thi t b đ u ra

Thi t b đ u ra chuy n d li u ra máy tính d i d ng ch , hình nh, âm thanh và vân vân

Có ba thi t b đ u ra quan tr ng đ c n i v i h p máy chính:

• Màn hình

• Máy in

• Loa

Màn hình

Màn hình (xem Hình 2.12) gi ng nh màn hình tivi, ch có đi u là có đ phân gi i cao h n đ

có ch t l ng hi n th t t h n Nó đ c dùng đ hi n th thông tin t máy tính Màn hình hi n

th ch và đ h a Nó th ng có nút b t riêng đ b t và t t nó

Hình 2.12: Màn hình

Máy in

Máy in đ c dùng đ chuy n d li u t máy tính vào gi y Trên th tr ng có c máy in màu

và máy in đen tr ng Các lo i máy in khác là máy in kim, máy in phun, và máy in laser (Xem Hình 2.13.)

Hình 2.13: Máy in kim, máy in phun và máy in laser

i m khác nhau gi a ba lo i máy in đ c li t kê t i B ng 2.1

B ng 2.1: i m khác nhau gi a Máy In Kim, Máy In Phun và Máy In Laser

In ký t d i d ng ch m In ký t hoàn ch nh In ký t hoàn ch nh

T c đ đ c đo b ng ký t trên giây T c đ đ c đo b ng

trang trên phút

T c đ đ c đo b ng trang trên phút

T c đ vào kho ng t 200 đ n 540 ký t m t

giây

T c đ vào kho ng t

4 đ n 8 trang m t phút

T c đ vào kho ng t

4 đ n 20 trang m t phút

Loa

Loa (xem Hình 2.14 ) đ c dùng đ b t âm thanh Chúng có th đ c l p s n bên trong ho c

đ c n i t bên ngoài vào h th ng Loa cho phép b n nghe nh c và nghe hi u ng âm thanh

và v n b n nói trên máy tính Ch ng h n b n mu n thuy t trình cho m t nhóm nh ng ng i khi m th và ph i dùng đ nh d ng đa ph ng ti n thông tin đ n đ c v i khán gi , b n có

th thi t k bài v i các thành ph n âm thanh i u này khi n nh ng ng i có m t t p trung

v i các tài li u c a b n khi s d ng âm thanh h n là ch dùng bài thuy t trình trên màn hình thông th ng

Hình 2.14: Loa

1.2.5 Thi t b vào/ra

M t s thi t b th c hi n nh ng ho t đ ng c a m t thi t b đ u vào và thi t b đ u ra Thi t b

đó đ c g i là thi t b vào/ra ho c thi t b I/O B đi u gi i và card giao di n m ng là ví d

Do đó, tín hi u s ph i đ c chuy n thành tín hi u mô ph ng tr c khi chúng đ c chuy n

qua cáp đi n tho i T ng t nh v y, d li u đ c truy n đi ph i đ c chuy n thành tín hi u

s t i đ u nh n B đi u gi i (xem Hình 2.15) chuy n tín hi u s thành tín hi u mô ph ng và

ng c l i

Khi b n g i m t tin t máy tính b n đ n máy tính c a ng i khác, b đi u gi i đóng vai trò là thi t b đ u ra Tuy nhiên, khi máy tính b n nh n tin, b đi u gi i l i đóng vai trò là thi t b

đ u vào B đi u gi i có th đ c l p bên trong ho c bên ngoài h p máy chính B đi u gi i

đ c n i v i h p máy chính b ng cáp đ c g i là b đi u gi i ngo i vi

n i máy tính s d ng cáp đ ng tr c ho c cáp xo n hai s i

Hình 2.16: Card giao di n m ng

1.2.6 H p máy tính

Khi b n nói chuy n v i b n mình, tai b n đóng vai trò là thi t b đ u vào Nó nh n thông tin

b n c a b n đ a và chuy n thông tin đó v não c a b n Não b n đóng vai trò là thi t b x lý

Nó hi u thông tin và đ nh hình ph n h i t ng ng Mi ng đóng vai trò là thi t b đ u ra và

tr l i l i b n c a b n

Trên m t máy tính, bàn phím và chu t là thi t b đ u vào C u trúc gi ng h p đ c g i là h p máy chính ch u trách nhi m v m i x lý c n thi t đ chuy n đ u vào thành đ u ra theo yêu

c u

Màn hình và máy in là thi t b đ u ra Các thi t b đ u vào và đ u ra n i v i máy tính c a b n

ph i đ c n i vào m t b ph n trong h p máy ch đ d li u có th chuy n đi đ c Ch ng

h n, màn hình đ c n i v i card video và loa n i v i card âm thanh Card video và card âm thanh, n m trong b n m ch in chính cùng v i thi t b x lý, b nh , các thi t b I/O trong tùy

ch n nh card giao di n m ng Ngày nay, các đi m n i đ c đánh d u và s p x p màu rõ ràng

đ ng sau máy tính đ th y rõ thi t b nào c n n i vào

B n m ch in chính

Trong h p máy chính có m t b ng l n có ch a m t s m ch đi n nh li ti và m t s b ph n khác Nó đ c g i là b n m ch in chính B n m ch in chính là ph n r t quan tr ng trong h p máy chính và ch a m t s b ph n h t s c quan tr ng c a máy tính

B vi x lý là b ph n quan tr ng nh t trong b n m ch in chính D li u đ c nh n vào t thi t b đ u vào Vi c x lý d li u — tính toán s h c ho c logic trên d li u đã cho — th c

s di n ra trong b vi x lý Cu i cùng, thông tin đã đ c x lý đ c g i t i thi t b xu t Hình 2.17 mô t công vi c c a m t máy tính

Hình 2.17: Cách làm vi c c a máy tính

Card video

Card video (xem Hình 2.18) c m vào máy tính cá nhân đ nó có kh n ng hi n th Nói cách khác, nó giúp máy tính c a b n th hi n d li u d i d ng tr c quan Card video c ng đ c

g i là b đi u h p video, board video, board hi n th video, card đ h a và b đi u h p đ

h a M i b đi u h p có b ph n chuy n tín hi u s -thành-tín hi u mô ph ng, chip nh RAM

video và b đi u khi n video đ d li u có th đ c chuy n đ n màn hình máy tính N u b n mua m t máy tính m i và b n mu n th c hi n m t s vi c c th v i nó (ch ng h n nh trò

ch i video trên Internet) thì r t đáng ph i tìm lo i card video t t nh t cho ch ng trình c a

b n

Hình 2.18: Card Video

Card âm thanh

Card âm thanh (xem Hình 2.19) là m t thi t b trong h p máy chính cho phép máy tính nh n,

x lý và phát âm thanh Card âm thanh cho phép máy tính thu âm qua m t micrô, x lý thông tin l u trên đ a và k t qu là âm thanh đi ra loa N u b n đ nh ghi ho c nghe nh c, b n hài lòng h n v i dàn máy m i c a mình n u xem k dung l ng card sound tr c khi mua máy tính m i

Hình 2.19: Card Âm Thanh

1.2.7 Các thu t ng c n nh

• Ph n c ng là đ ch chung các b ph n máy tính mà b n có th s n m đ c

• u vào là ch các d li u và l nh đ a vào máy tính

• Thi t b đ u vào đ c dùng đ đ a d li u và l nh vào máy tính

• Thi t b vào/ra th c hi n các ch c n ng c a m t thi t b đ u vào ngoài các ch c n ng

c a thi t b đ u ra

• i m chèn là đ ng nháy đ ch m t v trí trên màn hình n i mà ch s xu t hi n khi

đ c đánh vào

• Bàn phím đ c dùng đ đánh ch vào máy tính

• Micro là thi t b dùng đ ghi âm Micro chuy n sóng âm thành tín hi u âm thanh

• B vi x lý là thi t b quan tr ng nh t trong b n m ch in chính và đây chính là n i

th c hi n vi c x lý d li u — các phép tính s h c và logic trên d li u đã cho

• B đi u gi i là m t thi t b đi n t chuy n tín hi u s thành tín hi u mô ph ng và

ng c l i

• Màn hình đ c dùng đ hi n th thông tin t máy tính

• B n m ch in chính là m t b ng l n có ch a CPU v i nhi u m ch đi n t nh li ti và các thi t b khác Nó ch a r t nhi u thi t b quan tr ng c a máy tính

• Chu t đ c dùng đ ch và ch n nh ng tùy ch n hi n th trên màn hình

• m chu t là m t t m đ m nh có m t trên b ng nh a và đ m d i b ng cao su ho c

nh a mà b n có th di chuy n chu t trên đó

• Con tr chu t là m t m i tên di chuy n trên màn hình t ng ng v i chuy n đ ng c a chu t

• Card giao di n m ng là m t card đ c l p trong máy tính đ nó có th đ c n i m ng

• Chu t quang là m t thi t b tr ti n b n a có s d ng thi t b phát sáng thay vì bi chu t Nó dò chuy n đ ng b ng vi c c m nh n s thay đ i ánh sáng ph n quan l i trong thi t b phát quang

• u ra là đ ch k t qu do máy tính đ a ra khi nó x lý d li u

• Thi t b đ u ra là thi t b có kh n ng th hi n thông tin trên máy tính

• Máy in đ c dùng đ chuy n d li u t máy tính vào gi y

• X lý là ch nh ng gì máy tính làm v i thông tin mà nó nh n đ c

• Máy quét đ c dùng đ t o m t b n sao s chính xác c a m t b c tranh ho c nh mà

có th l u trên máy tính

• Chu t cu n hay chu t bánh xe đ c l p bánh xe gi a phím ph i và phím trái Bánh xe này giúp b n cu n tr n tru qua các màn hình thông tin

• Card âm thanh là m t thi t b trong CPU cho phép nh n, x lý và phát âm thanh

• Loa cho phép b n nghe nh c và nghe hi u ng âm thanh và các v n b n đ c

• H p máy chính là ph n thân chính c a máy tính có ch a các thi t b x lý c n thi t đ chuy n đ u vào thành đ u ra Các thi t b x lý này g m có b n m ch in chính, đ a trong và các ph n c ng h th ng khác nh card video và card âm thanh

• Card video đ c c m vào máy tính cá nhân đ nó có th hi n th đ c

• Webcam là m t thi t b có kh n ng chuy n hình nh tr c quan sang d ng s

1.3 L u tr và b o trì máy tính

1.3.1 Các thi t b l u tr

L u tr trên máy tính là đ ch d li u đ c l u d i d ng đi n t đ b x lý có th s d ng

B n có th đo đ c kh i l ng d li u l u trong máy tính gi ng nh vi c b n đo n c trong bình ch a, nh ng t t nhiên là đ n v đo khác nhau Dung l ng l u tr quy t đ nh kh i l ng

d li u có th đ c l u trên thi t b l u tr

D li u máy tính

M t máy tính l u nhi u lo i d li u và thông tin trong b nh c a mình, c s (0-9), ch cái (A-Z) và ký hi u và các ký t khác (#, {}, ', ~, ^) Máy tính dùng h nh phân đ t ng tr ng cho nh ng ch này Trong h nh phân, ch dùng hai ch s — 0 và 1 — S 0 và 1 trong h

nh phân đ c g i là bit (ch s nh phân) Bit là đ n v đo dung l ng l u tr nh nh t M t

Máy tính dùng hai lo i b nh d li u khác nhau: l u tr t m th i và l u tr th ng xuyên

L u tr t m th i đ c th c hi n t i B nh truy xu t ng u nhiên (RAM) l u tr th ng xuyên đ c th c hi n t i thi t b l u tr B nh ch đ c (ROM)

L u tr t m th i(RAM)

B nh truy xu t ng u nhiên (RAM) gi d li u và l nh c n thi t đ x lý và làm vi c v i máy tính và ch ng trình ph n m m c a b n RAM c ng l u t m th i d li u đ u ra tr c khi

nó đ c chuy n đ n thi t b đ u ra thích h p (ch ng h n nh máy in) Th ng thì b n có th

t ng t c đ làm vi c c a ch ng trình b ng cách t ng s RAM trên máy tính c a b n

RAM có th thay đ i đ c i u này có ngh a là n i dung trong b nh s m t khi t t máy tính Do đó khu v c l u tr th ng xuyên là đ l u d li u và ch ng trình

B nh th ng xuyên (ROM)

B nh ch đ c (ROM) là khu v c l u tr th ng xuyên đ l u d li u và ch ng trình mà máy tính không c n ngay ROM là lo i b nh x lý l u tr th ng xuyên d li u c a b n trên máy tính Các ch ng trình ph n m m đ c l u trên ROM c ng gi ng nh các t p mà

b n l u Thi t b l u tr th ng xuyên ph bi n nh t là c ng trên máy tính c a b n

i m khác nhau gi a RAM và ROM đ c nêu t i B ng 3.1

B ng 3.1: i m khác nhau gi a RAM và ROM

B nh truy xu t ng u nhiên (RAM) B nh ch đ c (ROM)

Khu v c l u tr dùng đ gi t m các ch ng

trình và d li u cho x lý

Khu v c l u tr dùng đ gi các l nh c n thi t

đ đi u hành máy tính Các l nh này đ c l u

tr th ng xuyên Không th xóa ho c thay

đ a c ng

đ a c ng (xem Hình 3.1) là thi t b l u ngoài r t đ c tr ng trong h u h t các máy PC đ a

c ng đ c g n v i h p máy chính t bên trong nh ng có th tháo đ a c ng ra kh i máy tính Dung l ng l u tr c a c ng khác nhau tùy vào dung l ng terabytes nh ng h u h t các máy tính nhà đ u có c ng ch a đ c m t vài gigabytes

ph n sau) a m m c ng đ c g i là floppy ho c diskette

Hình 3.3: a m m

đ a compact ch đ c (CD-ROM)

a CD-ROM là thi t b l u ngoài dùng đ đ c đ a CD-ROM Dung l ng l u tr c a h u

h t các đ a CD-ROM vào kho ng 650 MB ho c 700 MB, đi u này lý gi i t i sao các ch ng trình ph n m m l n th ng đi kèm v i đ a CD-ROM cài u đi m c a đ a CD-ROM là d

li u đ c l u ít b h ng h n do không th thay đ i đ c d li u trên đ a CD-ROM

Hình 3.4: đ a CD-ROM trong h p máy chính

a CD ghi và CD ghi

CD ghi (xem Hình 3.5) là thi t b l u tr có th ghi d li u trên đ a CD ghi, m t lo i CD

đ c bi t cho phép b n xóa n i dung đã ghi và ghi l i d li u vào CD ghi có th l u đ c

m t l ng d li u l n trên CD Nó c ng có th đ c đ a CD-ROM Hãy nh r ng CD-ROM và

CD ghi là hai lo i ph ng ti n khác nhau, chúng ch trông gi ng nhau mà thôi M i ng i

th ng hay g i chung là CD

Hình 3.5: CD ghi

DVD

DVD (xem Hình 3.6) là thi t b l u ngoài dùng đ đ c DVD-ROM, m c dù DVD c ng

đ c đ c CD DVD-ROM c ng gi ng nh CD-ROM, ngo i tr vi c nó ch a l ng d li u

l n h n (ít nh t là 4,7 GB) Do có dung l ng l n, DVD th ng đ c dùng đ l u các bài thuy t trình đa ph ng ti n l n và phim đ có th k t h p đ c âm thanh và đ h a ch t

l ng cao

li u không th b thay

đ i n u không có DVD ghi (ch v i lo i

Ch đ c

B nh th ng xuyên (ROM)

B nh ch đ c (ROM) là khu v c l u tr th ng xuyên đ l u d li u và ch ng trình mà máy tính không c n ngay ROM là lo i b nh x lý l u tr th ng xuyên d li u c a b n