HE THANKINH1

HỆ THẦN KINH... TB TK neuroneNhân, đuôi gai, sợi trục, synapse khớp thần kinh Đuôi gai Sợi trục... Khớp thần kinh: Synapses – Chuyển xung động đến synapse.. – Chuyển xung đ

HỆ THẦN KINH

Hệ thần kinh là cơ quan có nhiệm vụ:

- Điều phối tất cả hoạt động của cơ quan và môi trường bên trong cơ thể

- Thực hiện sự thống nhất giữa cơ thể với môi trường bên ngoài

Hệ thần kinh hoạt động như máy

vi tính

Cấu tạo

• Tế bào thần kinh (neuron): 10 tỷ tbTK

(đơn vị giải phẫu)

• Tế bào thần kinh đệm: 100 tỷ tb: tế bào

hạt, tế bào sao : nuôi dưỡng, nâng đỡ và bảo vệ

TB TK (neurone)

Nhân, đuôi gai, sợi trục, synapse (khớp thần kinh)

Đuôi gai

Sợi trục

Thân tế bào tk

• Nơi tập trung thân tế bào

– Hạch: nằm ở hệ thần kinh ngoại biên: hạch gai

– Nhân: nằm bên trong hệ thần kinh trung ương: nhân hoài nghi

• Nơi tập trung các sợi (đuôi gai, sợi trục)

– Dây thần kinh nếu ở hệ thần kinh ngoại biên: dây thần kinh sọ

– Bó (chất trắng): nằm bên trong hệ thần kinh trung ương: bó vỏ gai trước

Tế bào thần kinh đệm

• Nhiệm vụ: nâng đỡ, bảo vệ và nuôi dưỡng

• Ở cả hệ thần kinh trung ương và ngoại biên

• Có khả năng phân chia

• Gồm:

– TB đệm sao

– Đệm màng nội tủy

– Đệm ít cành

– Tế bào thần kinh đệm nhỏ

– TBTK đệm ngoại biên

9

TBTK đệm sao và màng nội tủy

TBTK đệm nhỏ và đệm ít cành

TBTK đệm ngoại biên (tạo nên bao myelin)

13

Khớp thần kinh: Synapses

– Chuyển xung động đến synapse.

– Chuyển xung động đi từ synapse

16

Sự phát triển hệ thần kinh

• Giải phẫu học so sánh (chủng loại phát sinh)

• Phôi thai học (cá thể phát sinh)

Chủng loại phát sinh

• Từ đơn giản đến phức tạp: lưới – chuỗi…

• Cấu trúc tầng: sinh sau hi phối sinh trước

• Sự phân đốt: Đốt thần kinh với một đốt cơ

thể

Cá thể phát sinh (phôi thai)

• Nguồn gốc ngoại bì:

– Tấm thần kinh

– Máng thần kinh

– Ống thần kinh

Trung não Não trám

Tủy não Tủy gai

Tủy gai

Tủy gai Hành não

Tiểu não

Cầu não Trung não Gian não

Đoan não NT bên NT bên

Ống thần kinh phát triển

• Theo chiều dài: uốn congthay đổi vị trí

• Theo chiều rộng:

– Phần bụng thành vận động

– Phần sau thành cảm giác

– Phần bên thành thần kinh tự chủ

Hệ thần kinh TƯ và HTK Ngoại biên:

• Hệ thần kinh

trung ương: não

bộ và tủy gai

• Hệ thần kinh

ngoại biên: dây tk

và hạch TK

Hệ thần kinh trung ương

• Đoan não:

– Hai bán cầu đại não.

– Các mép gian bán cầu

– Não thất bên

• Gian não

– Đồi thị

– Vùng trên, dưới, sau đồi và hạ đồi

– Não thất III

1 Đoan não

• Khe não dọc

• Khe não ngang

Hệ thần kinh trung ương (tt)

• Trung não: cống não

Mặt trong

• Chể chai

• Vòm não

• Vách trong suốt

HTK động vật và HTK thực vật

• Hệ thần kinh động vật: điều khiển cơ vân và

tiếp nhận cảm giác

• Hệ thần kinh thực vật: là các sợi ly tâm vận

động điều khiển cơ trơn, cơ tim, tuyến mồ hôi

Cơ vân

Cơ tim, cơ trơn,

tuyến

Các đường dẫn truyền chính

• Hướng tâm

• Liên hợp

• Ly tâm

Cung phản xạ

Có 3 neuron:

• Neuron hướng tâm

• Neuron liên hợp

• Neuron ly tâm

Hoạt động của tuyến, mạch máu, các tạng

Đường cảm giác: 3 neurone

37

• Đường cảm tạng: cơn đau tương ứng

Đường vận động (ly tâm): tối thiểu 2

Đường vận động

Đường vận động

DTK Sọ

DTK GAI

SỐNG

Đường dẫn truyền vận động

Rễ sau

DTK gai sống

Nhánh trước

Nhân vận động

Sợi trục của TB vận động thấp

Võ não

Chất trắng: Bó ly tâm

Bó vỏ gai bên

Bó vỏ gai trước

Bó vỏ gai trước

Bó mái gai

Bó lưới gai

Bó tiền đình gai Bó đỏ gai

Chất trắng: hướng tâm

– Bó thon (chi dưới) (vị trí cơ thể trong không gian)

– Bó chêm (chi trên)