Chủ đề Văn 8

1111

Chủ đề:

VẺ ĐẸP NGƯỜI NÔNG DÂN VIỆT NAM TRƯỚC CÁCH MẠNG THÁNG TÁM (Số tiết thực hiện 04 tiết: 11,12,13,14)

A Mục tiêu của chủ đề:

1 Kiến thức:

- Hiểu khái quát tình hình xã hội Việt nam trước cách mạng tháng 8 năm 1945

- Nắm vững nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa các tác phẩm Lão Hạc - Nam Cao ; Tắt đèn (trích đoạn Tức nước vỡ bờ) - Ngô Tất Tố.

2 Kĩ năng:

* Kĩ năng bài dạy:

- Biết cách đọc- hiểu tác phẩm, biết phân tích vẻ đẹp của người nông dân Việtnam trước cách mạnh Tháng 8 năm 1945

- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong văn bản tự sự

- Giao tiếp TV: Trao đổi thông tin nhằm đạt mục đích trong bối cảnh

- Thưởng thức VH/thẩm mĩ: Nhận ra cái đẹp, làm chủ cảm xúc của cá nhân, biết

HĐ vì cái đẹp, những giá trị sống

- Tự quản bản thân: Kiểm soát cảm xúc, lập KH và thực hiện, ĐG và điều chỉnh

b Năng lực chuyên biệt của bộ môn:

- NL GQVĐ: Tiếp nhận một thể loại văn học là truyện kí VN hiện đại trước Cáchmạng được giảng dạy ở lớp 8 với các thể loại cu thể: truyện ngắn, trích đoạn của tiểuthuyết để từ đó thấy được giá trị biểu đạt, biểu hiện của nó Liên hệ vẻ đẹp của hình ảnhngười nông dân trong quá khứ và hiện tại

- NL tư duy sáng tạo: Liên hệ và có khả năng bộc lộ tâm trạng, cảm xúc của mình

về vẻ đẹp thánh thiện của tâm hồn và sức manh của người nông dân Từ đó đam mê vàkhát khao khám phá vẻ đẹp của các hình tượng nghệ thuật trong truyện VN hiện đại

- NL hợp tác: Có sự cảm thông chia sẻ cảm xúc, tâm trạng của mỗi cá nhân Phốihợp hành động vì cuộc sống tốt đẹp, công bằng, bắc ái không còn những cảnh đờithương tâm, uất hận như chị Dậu, Lão Hạc nữa

- NL tự quản bản thân: Nhận biết giá trị cao đẹp của cuộc sống, phát huy giá trị

cá nhân, sống có kế hoạch, ước mơ

- NL Giao tiếp TV: Hiểu và sử dụng ngôn ngữ phù hợp, có hiệu quả trong GT,gồm KN: đọc,viết, nghe,nói…

- NL Thưởng thức VH/thẩm mĩ: Cảm nhận vẻ đẹp ngôn ngữ miêu tả, biểu cảm,

nhận ra những GT thẩm mĩ trong các tác phẩm như tình yêu thương, lòng nhân ái, biếtrung cảm với cái đẹp, hướng đến các giá trị chân thiện mĩ để tự hoàn thiện bản thân

B Bảng mô tả đánh giá:

- Cho một đoạn văn,

yêu cầu học sinh

nêu rõ đoạn văn đó

- Nhận xét cách xâydựng tình huốngtruyện

- Trình bày tác dụngcủa các biện pháp tu

từ được sử dụngtrong câu, đoạn văn

đã cho

- Em hiểu như thếnào về ý nghĩanhan đề của văn bản(đoạn trích)?

- Viết một đoạn vănngắn tóm tắt vănbản

- Nội dung, nghệthuật chính của vănbản là gì?

- Nêu được cảmnhận của bản thân

về giá trị nội dung,nghệ thuật của vănbản

- Trình bày cảmnhận của em về mộtđoạn văn ngắn trongvăn bản

- Phân tích, lí giải ýnghĩa của một sốchi tiết nghệ thuậttiêu biểu trong vănbản

- Trình bày nhữngkiến giải riêng,những phát hiện,sáng tạo về tácphẩm

- Vận dụng nhữngtri thức đọc- hiểuvăn bản để kiến tạonhững giá trị sốngcủa cá nhân

- Chuyển thể vănhọc (kịch)…

C Hệ thống câu hỏi cụ thể:

1 Nhận biết:

Câu 1 : Văn bản “ Tức nước vỡ bờ” (Trích “Tắt đèn”- Ngô Tất Tố) được viết

theo phương thức biểu đạt nào? Truyện kể theo ngôi thứ mấy? Ai là nhân vật chính?

Câu 2: Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:

“Lão gọi nó là cậu Vàng như một bà hiếm hoi gọi đứa con cầu tự Thỉnh thoảng không có việc gì làm, lão lại bắt rận cho nó hay đem nó ra ao tắm Lão cho nó ăn cơm

trong một cái bát như một nhà giàu Lão ăn gì cũng chia cho nó cùng ăn Những buổi tối, khi lão uống rượu thì nó ngồi ở dưới chân Lão cứ nhắm vài miếng thì gắp cho nó một miếng như người ta gắp thức ăn cho con trẻ ”

a Đoạn văn trên trích trong văn bản nào? Của ai ?

b.Văn bản ấy thuộc thể loại nào?

c Cho biết nhân vật chính trong văn bản trên là ai?

d Xác định phương thức biểu đạt của đoạn văn?

Đáp án:

a Đoạn văn trên trích trong văn bản: Lão Hạc- Nam Cao

b Văn bản thuộc thể loại: Truyện ngắn

c Nhân vật chính trong văn bản trên là: Lão Hạc

d Phương thức biểu đạt của đoạn văn: Tự sự

2 Thông hiểu:

Câu 1 Em có nhận xét gì về “hòan cảnh điển hình” trong trích đoạn “ Tức nước

vỡ bờ” (Trích “Tắt đèn”- Ngô Tất Tố)?

Gợi ý:

Hoàn cảnh điển hình: Tác phẩm khái quát một hoàn cảnh cụ thể, một giai đoạn

cụ thể, một địa điểm cụ thể của nông thôn Việt Nam qua cảnh thu sưu thuế ở làng Đông

Xá Mẫu thuẫn nông dân- địa chủ, thống trị - bị trị căng thẳng cao độ hơn bao giờ vàcũng bộc lộ ra sợ bất công, ngang trái trong cảnh làng quê vốn yên bình

Câu 2: Em hiểu thế nào về nhan đề đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” (Trích “Tắt

đèn”- Ngô Tất Tố)?

Gợi ý:

- Kinh nghiệm của dân gian đúc kết trong tục ngữ đã bắt gặp sự khám phá chân líđời sống của cây bút hiện thực Ngô Tất Tố, được ông thể hiện sinh động và đầy sứcthuyết phục

- Đoạn trích chẳng những làm toát lên cái lôgic hiện thực “ tức nước vỡ bờ”, “ có

áp bức, có đấu tranh” mà còn toát lên cái chân lí: con đường sống của quần chúng bị ápbức chỉ có thể là con đường đấu tranh để tự giải phóng, không còn con đường nào khác.Với cảm quan hiện thực mạnh mẽ, nhà văn đã cảm nhận được xu thế “ tức nước vỡ bờ”

và sức mạnh to lớn khôn lường của sự “ vỡ bờ” đó

3 Vận dụng thấp:

Câu1: Phân tích cái hay của đoạn văn sau:

“Mặt lão đột nhiên co rúm lại Những vết nhăn xô lại với nhau, ép cho nước mắt chảy

ra Cái đầu của lão ngoẹo về một bên và cái miệng móm mém của lão mếu như con nít.Lão hu hu khóc…”

(Lão Hạc - Nam Cao)

* Gợi ý trả lời:

- Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật qua ngoại hình qua các động từ: co (rúm),

xô, ép, ngoẹo và từ láy tượng hình, tượng thanh: móm mém, hu hu

- Sức gợi tả sinh động của các từ ngữ, hình ảnh trên giúp người đọc hình dunggương mặt một cụ già khắc khổ đang đau khổ, dằn vặt đến tột cùng vì phải bán đi convật mà mình yêu quý Đó cũng là kỉ vật sống mà đứa con trai duy nhất đã để lại cho lão

Câu 2: Cho câu chủ đề sau: Chị Dậu có thể tiêu biểu cho hàng triệu phụ nữ Việt Nam trước Cách mạng Tháng Tám Hãy triển khai thành đoạn văn (từ 9 đến 11

câu) bằng kiểu đoạn văn diễn dịch

+ Chị Dậu một phụ nữ có tinh thần vị tha yêu chồng, thương con tha thiết Việcchị tìm mọi cách đổ cứu chồng ra khỏi cảnh cùm kẹp, chị ân cần săn sóc anh Dậu, đặcbiệt hành động dũng cảm lấy thân mình che chở cho người chồng đau ốm trước thái độhung hãn của hai tên tay sai… cũng làm cho người đọc yêu mến và khâm phục Chínhtình yêu thương chồng đã tạo nên ở chị một sức mạnh quyết liệt bất ngờ

+ Bằng thái độ trân trọng và sự hiểu biết sâu sắc về nông thôn và nông dân, NgôTất Tố đã xây dựng thành công nhân vật chị Dậu, với tất cả những nỗi khổ sở đau xót,

và đặc biệt với những phẩm cách trong sạch Chính những yếu tố tích cực này khiếncho chị Dậu trở thành một “chân dung lạc quan”, luôn muốn “tung ra, khỏi bóng tối”(Nguyễn Tuân), vượt qua cái nhìn bi quan bế tắc của tác giả về tiền đồ của người nôngdân

* Yêu cầu về nội dung:

Phẩm chất của nhân vật chị Dậu, người phụ nữ nông dân Việt Nam dưới chế độ

phong kiến trước Cách mạng tháng Tám năm 1945

a Mở bài:

- Giới thiệu khái quát tác giả, tác phẩm

- Tiểu thuyết “Tắt đèn” có nhiều nhân vật nhưng chị Dậu là một hình tượng trungtâm, là linh hồn của tác phẩm Tắt đèn Bởi chị Dậu là hình ảnh chân thực, đẹp đẽ vềngười phụ nữ nông dân Việt Nam trước cách mạng tháng tám 1945

b Thân bài :

- Chị Dậu là một người có tinh thần vị tha, yêu thương chồng con tha thiết

+ Khi anh Dậu bị bọn cai lệ và người nhà lí trưởng đánh đập hành hạ chết đi sốnglại chị đã chăm sóc chồng chu đáo.

+ Chị đã tìm mọi cách để bảo vệ chồng

+ Chị đau đớn đến từng khúc ruột khi phải bán con để có tiền nộp sưu

- Chị Dậu là một người đảm đang tháo vát: đứng trước khó khăn tưởng chừngnhư không thể vượt qua, phải nộp một lúc hai suất sưu, anh Dậu thì ốm đau, đàn con bédại tất cả đều trông vào sự chèo chống của chị

- Chi Dậu là người phụ nữ thông minh sắc sảo:

Khi bọn cai lệ định xông vào trói chồng – Chị đã cố van xin chúng tha cho chồngnhưng không được → chị đã đấu lý với chúng

“ Chồng tôi đau ốm, các ông không được phép hành hạ”

- Chị Dậu là người phụ nữ có tinh thần quật khởi, ý thức sâu sắc về nhân phẩm

+ Khi cai lệ và người nhà Lí trưởng có hành động thô bạo với chị, với chồng chị,chị đã vùng lên quật ngã chúng

+ Mặc dù điêu đứng với số tiền sưu nhưng chị vẫn sẵn sàng ném nắm giấy bạcvào mặt tên tri phủ Tri Ân Hai lần bị cưỡng hiếp chị vẫn thoát ra được

→ Đây chính là biểu hiện đẹp đẽ về nhân phẩm của tinh thần tự trọng

c Kết bài:

Khái quát khẳng định về phẩm chất nhân vật:

- Yêu thương chồng con, thông minh sắc sảo, đảm đang tháo vát, có sức mạnhtiềm tàng

- Nhân vật chị Dậu toát lên vẻ đẹp mộc mạc của người phụ nữ nông dân đẹpngười, đẹp nết

- Hình tượng nhân vật chị Dậu là hình tượng điển hình của phụ nữ Việt Namtrước cách mạng tháng 8 năm 1945

Câu 2: Cảm nghĩ của em về nhân vật Lão Hạc trong truyện ngắn cùng tên của

Nam Cao

* Yêu cầu chung:

- Thể loại: phát biểu cảm nghĩ về nhân vật

- Nội dung : Cảm nhận vẻ đẹp tâm hồn của lão Hạc

- Hình thức : + Đảm bảo bố cục 3 phần mở bài, thân bài, kết bài

+ Hành văn mạch lạc, rõ ràng, không sai lỗi chính tả

* Yêu cầu cụ thể:

a Mở bài :

- Giới thiệu tác giả, tác phẩm

- Khái quát phẩm chất (vẻ đẹp tâm hồn ) của nhân vật

b Thân bài :

* Đảm bảo ý cơ bản sau :

- Lão Hạc người nông dân nghèo, lương thiện mà bất hạnh.

+ Tài sản duy nhất của lão : Có ba sào vườn, một túp lều, con chó vàng

+ Vợ chết, cảnh gà trống nuôi con

+ Tuổi già sống quạnh hưu, ốm đau, hoa màu mất sạch do bão, làng mất nghề vésợi, lão không có việc làm, gía gạo đắt, bán cậu vàng, tìm cho mình cảnh giải thoát.

- Lão Hạc con người giàu lòng nhân hậu.

+ Đối với con trai

+ Đối với con vật đặc biệt là cậu vàng

- Lão Hạc, con người trong sạch, giàu lòng tự trọng.

+ Nghèo nhưng vẫn giữ cho mình trong sạch không theo gót Binh Tư để có ăn + Từ chối sự giúp đỡ của ông giáo

+ Bất đắc dĩ phải bán chó lão dằn vặt lương tâm

+ Gửi tiền làm ma khỏi liên lụy đến xóm làng

* Nghệ thuật : Miêu tả tâm lý nhân vật qua ngoại hình và nội tâm, cách kể

chuyện xen lẫn triết lý sâu sắc

1 Mục tiêu cần đạt :

- Biết đọc- hiểu một đoạn trích trong tác phẩm truyện hiện đại

- Thấy được bút pháp hiện thực trong nghệ thuật viết truyện của nhà văn Ngô TấtTố

- Hiểu được cảnh ngộ cơ cực của người nông dân trong xã hội tàn ác bất nhân dưới chế độ cũ; thấy được sức phản kháng mãnh liệt, tiềm tàng trong những người nôngdân hiền lành và quy luật của cuộc sống: có áp bức thì có đấu tranh

1.1 Kiến thức: HS nắm được:

- Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích

- Giá trị hiện thực và nhân đạo qua một đoạn trích trong tác phẩm “Tắt đèn ”

- Thành công của nhà văn trong việc tạo tình huống truyện, miêu tả, kể chuyện

và xây dựng nhân vật

1.2 Kĩ năng:

* Kĩ năng bài học:

- Tóm tắt văn bản truyện

- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong văn bản tự sự

để phân tích tác phẩm tự sự theo khuynh hướng hiện thực

* Kĩ năng sống:

- Rèn năng lực tự học, giải quết vấn đề, tự quản lý, giao tiếp, hợp tác, sử dụngngôn ngữ

- Đối với thầy :

+ Giáo án, chân dung nhà văn Ngô Tất Tố, chuẩn KTKN, máy chiếu

4.2 Kiểm tra bài cũ: 4 phút

- Mục đích/Mục tiêu: Kiểm tra việc ghi nhớ kiến thức, chuẩn bị bài ở nhà của

học sinh

- Kĩ năng sống: Trình bày suy nghĩ ý tưởng.

- Phương pháp: đàm thoại, hỏi đáp

- Phương tiện, tư liệu: máy tính xách tay, đầu máy chiếu, mành chiếu.

Câu 1: Suy nghĩ của em về nhân vật bà cô của bé Hồng trong truyện “Những ngày thơ ấu”?

- Đổi giọng, tỏ sự ngậm ngùi thương xót

 Lạnh lùng, vô cảm, giả dối, thâm hiểm đến trắng trợn trơ trẽn

Câu 2: Hình ảnh của bé Hồng với những rung động cực điểm của một linh hồn trẻ dại?

Gợi ý:

* Tâm trạng của bé Hồng trong cuộc nói chuyện với bà cô:

=>Sống cô độc, đau khổ, luôn khao khát tình thương

=> Đau đớn,nghẹn lại, khóc không ra tiếng=> Uất hận căn tức tột cùng

* Cảm giác sung sướng cực điểm khi được ở trong lòng mẹ:

- Khi gặp mẹ -> Hồi hộp sung sướng.

- Trong lòng mẹ ->Cảm giác sung sướng, rạo rực đến cực điểm.

4.3 Bài mới: 33 phút

Hoạt động 1:(1 phút): Khởi động

- Mục tiêu: Giới thiệu bài, tạo tâm thế, định hướng chú ý cho HS.

- Phương tiện, tư liệu, máy chiếu

- Phương pháp: thuyết trình, phân tích hình ảnh, đàm thoại, trực quan.

GV cho HS quan sát các bức hình:

? Sau khi quan sát các bức hình em có liên tưởng đến ai trong xã hội nước ta trước năm 1945?

- HS bộc lộ

-> Hình ảnh người nông dân Việt nam đã đi vào văn học với những hòn cảnh éo

le, bất hạnh nhưng trong tâm hồn họ luôn sáng ngời những vẻ đẹp cao quý Để tìm hiểu kĩ hơn về vẻ đẹp người nông dân Việt Nam trước cách mạng tháng Tám cô và các

- Mục tiêu: HS biết khái

quát thành nội dung bài

thuyết trình 1 phút.

- Kĩ thuật: động não, vấn

đáp

* GV chia lớp thành 3 nhóm theo nội dung đã phân công chuẩn bị Đại diện các nhóm trình bày, nhận xét chéo GV chốt

KT trên máy chiếu.

GV nhận xét, bổ sung

- Một giai đoạn lịch sử tuychỉ 15 năm, nhưng trảiqua bao biến cố, gồmnhiều sự kiện quan trọng,tác động mạnh mẽ đến đờisống vật chất và tinh thầncủa con người Đó là sự rađời của Ðảng Cộng SảnÐông Dương 03-02-

1930 ; khủng hoảng kinh

tế 1929-1933; phong tràođấu tranh theo khuynhhướng dân chủ Tư sảnthất bại ngày 09-02-1930;nền kinh tế kiệt quệ dướiách thực dân phong kiến;lại thêm gánh nặng củacuộc khai thác thuộc địa.Những thế lực thống trịmâu thuẫn nhau; nhữnglực lượng đối kháng giaotranh, có những chiếntuyến rõ rệt như cáchmạng, phản cách mạng;

có người yêu nước nhưnghoang mang, có ngườibàng quan, lẩn trốn

- Chính sách kinh tế,

chính trị, văn hóa vô cùng

xảo quyệt của thực dân

ngày càng nhào nặn xã

hội Việt Nam vào cái

khuôn khổ có lợi cho

chúng, dẫn đến một ý thức

mới, một tâm lí mới xuất

hiện: Ý thức, tâm lí tư sản

và tiểu tư sản

=>GV chốt: Xã hội có sự

biến đổi sâu sắc tác động

mạnh mẽ đến đời sống vật

chất và tinh thần của con

người Việt Nam

- Người nông dân Việt

Nam trước cách mạng

tháng Tám với cuộc sống

đau khổ, bất hạnh với

cảnh lầm than khổ cực.

- Người nông dân trong

xã hội cũ gặp nhiều đau

phẩm chất cao quý của họ

vẫn ngời sáng trong đêm

tối khiến ta thêm tin yêu

con người, tin yêu cuộc

sống.

- Xã hội có sự biến đổisâu sắc tác động mạnh mẽđến đời sống vật chất vàtinh thần của con ngườiViệt Nam

Hoạt động 3 (28 phút)

Tìm hiểu về vẻ đẹp

người nông dân qua văn

bản “Tức nước vỡ bờ”

- Mục tiêu: HS biết khái

quát thành nội dung bài

học

- Phương tiện: Máy chiếu

- Phương pháp: vấn đáp,

trực quan, nêu và giải

II Vẻ đẹp của người nông dân Việt nam trước cách mạng tháng 8/1945:

- Mục tiêu: HS biết khái

quát thành nội dung bài

- GV yêu cầu HS đọc nội

dung chú thích dấu sao

trong sgk

? Hãy giới thiệu vài nét

sơ lược về nhà văn NTT?

học giả có nhiều công

trình khảo cứu có giá trị

về triết học và y học cổ,

một nhà báo mang

khuynh hướng dân chủ

tiến bộ và giàu tính chiến

đấu Năm 1996, ông được

nhà nước truy tặng Giải

- HS giới thiệu về tácphẩm: Tắt đèn là tp tiêubiểu nhất của NTT vàcũng là 1 tác phẩm xuấtsắc của dòng văn học hiệnthực phê phán Việt Namgiai đoạn 1930 -1945; đ-

A Giới thiệu chung

1 Tác giả: (1893 – 1954 )

- Là nhà văn, học giả, nhàbáo nổi tiếng

- Được nhà nước truy tặngGiải thưởng HCM về vănhọc nghệ thuật

2 Tác phẩm:

thẳng Bọn hào lí trong

làng ra sức đốc thuế lùng

sục những người nông

dân nghèo thiếu thuế Gia

đình anh Dậu thuộc loại

nghèo nhất làng phải

chạy vạy từng đồng để có

tiền nộp sưu Anh Dậu

đang ốm vẫn bị trói, giải

ra đình và bị đánh đập.

Chị Dậu vì thế phải theo

sự ép buộc khéo của lão

Nghị Quế keo kiệt, đành

bán đứa con gái 7 tuổi

cùng ổ chó mới đẻ và

gánh khoai để có tiền nộp

đủ suất sưu cho chồng.

Không ngờ, bọn hào lí lại

sáng hôm sau vừa tỉnh

lại, cai lệ và tên đầy tớ

của lí trởng đã xộc đến

đòi bắt anh đi Dù chị

Dậu đã cố van xin nhưng

bọn chúng không nghe.

Tức nước vỡ bờ, chị đã

chống trả quyết liệt, quật

ngã bọn chúng Chị bị bắt

lên huyện và bị tên tri

huyện T Ân lợi dụng để

giở trò bỉ ổi Chị kiên

quyết cự tuyệt và chạy

thoát ra ngoài Cuối

cùng, để có tiền nộp thuế,

chị đành gửi con để lên

tỉnh ở vú cho 1 lão quan.

Rồi 1 đêm lão mò vào

buồng chị, chị chống trả

quyết liệt và chạy ra

ngoài trời tối đen như

- “ Tắt đèn” là tác phẩmxuất sắc của dòng văn họchiện thực phê phán và tiêu

cao quí của người phụ nữ

nông dân Việt Nam

? Giới thiệu vị trí đoạn

trích " Tức nước vỡ bờ "

GV kết luận

Hoạt động 3.2 (23 phút)

Hdhs đọc- hiểu văn bản

- Mục tiêu: HS biết khái

quát thành nội dung bài

ở đoạn đầu; bi hài, sảng

khoái ở đoạn cuối; Chú ý

thể hiện sự đối lập, tương

thuế vô nhân đạo nhất

trong XH Việt Nam thời

B Đọc - hiểu văn bản

1 Đọc - chú thích:

Pháp thuộc?

GV: Sưu : thuế thân –

thuế đinh: đánh vào thân

phải nộp thuế này Cấn

phân biệt với thuế ruộng (

? Cai lệ là người ntn

trong XH cũ ?Hắn xuất

hiện ở làng Đông Xá để

làm gì?

? H/ả tên cai lệ đã được

nhà văn khắc hoạ qua

những chi tiết nào?

- Ngôn ngữ lời nói hách

dịch, vô văn hoá của kẻ ác

ôn: Thằng kia ông tưởng

mày chết đêm qua còn

sống đấy à?

+ Mày định nói cho cha

mày nghe đấy à?

phắt cái thừng trong tay

anh này và chạy sầm sập

sở tại khiến cho không khícàng căng thẳng, ngộtngạt trong mùa sưu thuế

Hắn cùng người nhà lítrưởng xông vào nhà anhDậu để thu nốt suất sưucủa người em trai anh Dậuchết từ năm ngoái…

- HS phát hiện: qua cửchỉ, hoạt động, lời nói

- HS nghiên cứu văn bảnphát hiện chi tiết:

- Tróc thuế trong tình thếcùng đường, khốn quẫnlại thân cô thế cô của chịDậu

* Cai lệ: Thể hiện qua

thái độ, cử chỉ, lời núi,hành động

- Thái độ hống hách của

kẻ chuyên đi bắt bớ, đánhngười

- Lời nói hách dịch, vô

đến chỗ anh Dậu…

+ vừa nói hắn vừa bịch

luôn vào ngực chị Dậu

? Những chi tiết ấy đã lột

tả bản chất gì của tên cai

lệ?

Gv kết luận:

- Là tên tay sai chuyên

nghiệp, tiêu biểu trọn vẹn

nhất cho hạng tay sai, là

say mê Hắn hung dữ, sẵn

sàng gây tội ác mà không

hề chùn tay, cũng không

hề bị ngăn chặn vì hắn

đại diện cho nhà nước và

nhân danh phép nước để

hành động Bởi hắn

không có tính người, mà

chỉ có bắt bớ đánh trói

người vô tội vạ, để vừa

lòng quan thầy và để thoả

mãn tính thú của kẻ luôn

đi tìm sự sung sướng trên

nỗi khổ đau của người

động đều thô bạo, đến

ngôn ngữ không phải là

ng 2 của con người, hắn

chỉ biết quát, thét, hầm

hè, nham nhảm giống

- HS thảo luận nêu ý kiến:

…Là tên tay sai chuyênnghiệp , là công cụ đắclực cho trật tự XH thựcdân PK tàn bạo Hung bạo

dã thú sẵn sàng gây tội áckhông chút tính người

văn hoá của kẻ ác ôn

- Hành động vũ phu, cônđồ

-> Hung bạo, dã thú, sẵnsàng gây tội ác khôngchút tính người

-> Là tên tay sai chuyênnghiệp , là công cụ đắclực cho trật tự XH thựcdân PK tàn bạo

như tiếng gầm rít của thú

dữ và không có k năng

nghe tiếng nói của đồng

loại vì thế hắn đã bỏ

ngoài tai mọi lời van xin

tr bày tha thiết có tình có

lí của chi Dậu và đáp lại

là những lời chửi thô tục

những hành động đểu

cáng, hung hãn táng tận

l-ương tâm tới rợn người…

- Bên cạnh cai lệ là tên

- HS phát hiện chi tiết:

+/ Là tên tay sai, cùngvới cai lệ thực hiện cáitrật tự tàn bạo củaXHTDPK tàn ác

+/ So với cai lệ, ngườinhà lí trưởng còn có chútlúng túng, ngần ngại trongtình thế tróc thuế gđ chịDậu Song hắn vẫn khôngthoát khỏi sự lệ thuộc, bảnchất tay sai của mình

- HS nêu ý kiến nhận xét:

+/ Tuy chỉ xuất hiệntrong đoạn văn ngắn nh-ưng cai lệ, người nhà lí tr-ưởng được khắc hoạ hếtsức nổi bật, có giá trị điểnhình rõ rệt Cai lệ là 1trong những hiện thânsinh động của trật tự TD

PK đương thời Đó là 1

XH đầy rẫy bất công và

sự tàn ác, một XH có thểgieo tai hoạ xuống chongười lương thiện bất kìkhi nào, một XH tồn tạitrên cơ sở của các lí lẽ vàhoạt động của kẻ bạo ng-ược

* Người nhà lí trưởng:

- Cùng với cai lệ trócthuế gia đình chị Dậu -> Bản chất tay sai, lệthuộc

=> Tính chất bất nhân,độc ác của bộ máy xã hộiđương thời

4.4 Củng cố: 2phút

- Mục tiêu: Học sinh hệ thống lại kiến thức đã học

- Phương pháp: vấn đáp

- Kĩ thuật: động não

- Nêu suy nghĩ của em về hình ảnh tên cai lệ?

- Hs đọc phân vai đoạn trích này

4.5 Hướng dẫn học sinh học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau: 5phút

- Mục đích: HS biết được công việc mình cần làm sau khi kết thúc giờ học, rèn HS kĩ

năng tự học, tự nghiên cứu trước khi đến lớp

- Phương pháp: Giao nhiệm vụ

- Kĩ thuật: động não

Tiết 1:

- Tóm tắt văn bản – ngắn gọn

- Phân tích được tình cảm của chị Dậu dành cho chồng?

- Soạn tiếp bài học: Sự phản kháng của chị Dậu với tên cai Lệ? Nhân vật cai Lệ?

5 Rút kinh nghiệm:

*******************************

Tiết 2:

4 Tiến trình giờ dạy giáo dục:

4.1 Ổn định lớp: 1phút

4.2 Kiểm tra bài cũ: 4 phút

- Mục đích/Mục tiêu: Kiểm tra việc ghi nhớ kiến thức, chuẩn bị bài ở nhà của học sinh.

- Kĩ năng sống: Trình bày suy nghĩ ý tưởng.

- Phương pháp:đàm thoại, hỏi đáp

- Phương tiện, tư liệu: máy tính xách tay, đầu máy chiếu, màn chiếu

? Nêu cảm nhận của em về hình ảnh tên cai lệ?

Gợi ý:

Thể hiện qua thỏi độ, cử chỉ, lời núi, hành động

- Thái độ hống hách của kẻ chuyên đi bắt bớ, đánh người

- Lời nói hách dịch, vô văn hoá của kẻ ác ôn

- Hành động vũ phu, côn đồ

-> Hung bạo, dã thú, sẵn sàng gây tội ác không chút tính người

-> Là tên tay sai chuyên nghiệp , là công cụ đắc lực cho trật tự XH thực dân PKtàn bạo

4.3 Bài mới: 33phút

Hoạt động 1 : Khởi động

- Mục tiêu: Giới thiệu bài, tạo tâm thế, định hướng chú ý cho HS.

- Phương tiện, tư liệu: máy chiếu, hình ảnh

- Phương pháp: Trực quan, thuyết trình.

Cô trò chúng ta sẽ cùng tìm hiểu trong bài học hôm nay

Hoạt động 2: Bài mới

- Mục tiêu: HS biết khái quát thành nội dung bài học

- Phương tiện: Máy chiếu

- Phương pháp: vấn đáp, trực quan, nêu và giải quyết vấn đề, so sánh đối chiếu,

- Kĩ thuật: động não, hỏi và trả lời

? Chị Dậu chăm sóc anh

Dậu trong hoàn cảnh

từ năm ngoái Thành thửanh Dậu vẫn cứ là ngườithiếu sưu! Bọn chúngxông vào nhà nã thuế chắcchắn sẽ không buông thaanh

+/Anh Dậu thì đang ốmđau rề rề, tưởng như đãchết đêm qua giờ đây mớitỉnh Nhiệm vụ chị Dậugiờ đây là bảo vệ chồngkhỏi tình thế nguy ngập

3.2 Nhân vật chị Dậu:

a Chị Dậu chăm sóc chồng:

* Hoàn cảnh:

- Vụ thuế đang trong thờiđiểm gay gắt nhất

- Chị Dậu đã bán con, bánchó và cả gánh khoai mớichỉ đủ một suất sưu

- Anh Dậu mới vừa đượccứu tỉnh sau khi bị hành

hạ trên đình

giềng sâu đậm của người

nông dân nghèo Việt

+ Chị vừa rón rén bưngbát cháo lên cho anh Dậu

và hồi hộp chờ xem chồng

ăn có ngon miệng không

Vừa thấy bọn chúng anhDậu ốm yếu vì quá khiếpđảm đã lăn đùng khôngnói được câu gì Lúc nàytính mạng của anh Dậuphụ thuộc vào sự đối phócủa chị

-> Tình thế của chi Dậulúc bấy giờ thật là cùngđường, khốn quẫn, lạithân cô thế cô, Bên cạnhngười chồng bị đánh trói,

ốm thập tử nhất sinh vừamới tỉnh dậy và hai đứacon nhỏ…

- Cháo chín, ngả mâmmúc la liệt-> quạt

- Cuộc sống nghèo khổkhông lối thoát

- Giàu tình người, tìnhghĩa xóm làng, tình nghĩavới người thân

* Chăm sóc:

- Cháo chín, ngả mâmmúc la liệt-> quạt

- Rón rén mang bát cháođến chỗ chồng

- Ngồi chờ

=>Yêu thương chồng con,đảm đang, dịu dàng, tìnhcảm

? Em hiểu thực trạng

của xã hội đó như thế

nào?

? Chị Dậu đã đối phó với

bọn tay sai để bảo vệ

chồng ntn?

? Chị lại phải tha thiết

van xin như thế nào?

THẢO LUẬN NHÓM (2

PHÚT)

? Vì sao chị Dậu lại

nhẫn nhục lễ phép thiết

tha van xin như vậy ? Có

phải chị là người yếu

đuối nhút nhát không?

Sử dụng Kĩ thuật

XYZ(423): trong đó X

(4): học sinh / nhóm,

Y(2): số ý kiến của mỗi

học sinh, Z(3): thời gian

thảo luận( học sinh làm

việc độc lập trước, sau đó

trao đổi trong nhóm và

- Xh thối nát không còntình người

- HS gạch chân dưới các chi tiết trong sgk: Lúc

đầu tha thiết van xin têncai lệ -> Vùng dậy quậtngã tên cai lệ

- HS: Mặc cho những lờiquát tháo, mắng chửi tànbạo của hai tên tay sai trútxuống đầu, chị vẫn mộtmực van xin chúng Chirun run nói với chúngbằng những lời nhũn nhặn

lễ phép khiêm nhường vớilối xưng hô hạ mình( Cháu - ông ) Cho đếnkhi cai lệ chạy sầm sậpđến định trói anh Dậu, chịxám mặt chạy đến đỡ lấytay hắn …

- HS thảo luận, lí giải VĐ

GỢI Ý:

Vì bọn tay sai hung hãnđang nhân danh phép n-ước để ra tay còn chồngchị là kẻ cùng đinh có tội"

bởi thương chồng nhất làlúc này đang đau ốm chị

đã cố thiết tha van xin đểchồng khỏi bị đánh trói

- Vả lại kinh nghiệmlâu đời đã thành bản năngcủa người nông dân thấp

b Chị Dậu đương đầu với cai lệ và người nhà lí trưởng:

- Ban đầu: nhẫn nhục, lễphép cố van xin thiết thađến mức tự hạ mình: ( x-

ưng cháu-gọi ông)

( 3: lời khen/ điều tâm

đắc, 2: điều chưa thỏa

? Nhưng tên cai lệ chẳng

thèm nghe lấy nửa lời,

xông vào trói anh Dậu và

bịch vào ngực chị, dường

như không chịu được

nữa chị đã cự lại Chị đã

cự lại ntn?

? Theo em sự thay đổi

thái độ của chị Dậu có

hợp lí không ? Hãy phân

tích?

- GV phân tích: Diễn biến

tâm lí được nhà văn miêu

tả chân thực phù hợp với

sự phát triển tự nhiên và

cổ bé họng biết rõ thânphận của mình, cùng vớibản tính mộc mạc quennhẫn nhục chị chỉ biết vanxin lễ phép cố khơi gợi

từ tâm và lương tri của cailệ…

- HS phân tích: Cai lệđánh chị và sấn đến tróianh Dậu: tức quá chị đã

cự lại bằng lí lẽ " Chồng

tôi đau ốm, ông "

+/ Cai lệ tát vào mặtchị, nhảy vào cạnh anhDậu: Chị nghiến hai hàmrăng " mày tróichồng…"Người nhà lítrưởng bước đến giơ gậychực đánh chị Dậu ChịDậu túm tóc hắn, lẳng cho

1 cái ngã nhào ra thềm…

-> Lúc này chị không đấu

lí mà quyết ra tay đấu lực với chúng.

- HS Phát biểu theo ýhiểu

- Về sau: cự lại bọn taysai