Trợ từ B, Nó ăn những hai bát cơm C, Nó ăn có hai bát cơm - Những : nhấn mạnh, đánh giá việc quá mức bình thường - Có : nhấn mạnh đánh giá việc không đạt mức bình thường... Trợ từ 1,
Trang 1Ôi ! Những nói đã mệt rồi
Ôi ! Những nói đã mệt rồi ĐT PT TT PT
Đáp án:
Trang 2Trî tõ , th¸n
tõ
TiÕt 23
Trang 3I Trợ từ
B, Nó ăn những hai bát cơm
C, Nó ăn có hai bát cơm
- Những : nhấn mạnh,
đánh giá việc quá mức bình
thường
- Có : nhấn mạnh đánh giá việc không đạt mức bình
thường
Trang 4I Trợ từ
1, Ví dụ
2, Kết luận
Trợ từ là những từ chuyên đi kèm một từ ngữ trong câu để nhấn mạnh hoặc biểu thị thái độ đánh giá sự vật
sự việc được nói đên ở
từ ngữ đó
Trang 5• Đúng, đúng là (nhấn mạnh với sắc thái xác nhận)
• Đúng là tụi giặc đuổi theo rồi
• Cả (nhấn mạnh, với sắc thái khẳng
định sự bao hàm)
• Rồi lại cả vợ tôi nữa, ông ạ
• Mà (nhấn mạnh với 1 sắc thái không bình thường)
• Ngon đáo để, cứ thử ăn mà xem
• Là (nhấn mạnh với sắc thái khẳng
định)
• Cô ấy đẹp ơi là đẹp
I Trợ từ
1, Ví dụ
2, Kết luận
Trang 6I Trợ từ
1, Ví dụ
Trong các câu dưới đây, từ nào (in đậm) là trợ từ, từ nào không phải là trợ từ?
2, Kết luận
d, Anh phải nói ngay điều
này cho cô giáo biết.
a, Chính thầy hiệu trưởng
đã tặng tôi quyển sách này
b, Chị Dậu là nhân vật
chính của tác phẩm Tắt “
đèn ,,
c, Ngay tôi cũng không biết
đến việc này.
Bài tập
Trang 7Đáp án:
d, Anh phải nói ngay điều
này cho cô giáo biết.
a, Chính thầy hiệu trưởng
đã tặng tôi quyển sách này
b, Chị Dậu là nhân vật
chính của tác phẩm Tắt “
đèn ,,
c, Ngay tôi cũng không biết
đến việc này.
I Trợ từ
1, Ví dụ
2, Kết luận
Bài tập
Trang 8Cần phân biệt hiện tượng đồng âm khác loại Do vậy khi xác định phải dựa vào văn cảnh, ngữ nghĩa của mỗi
từ loại.
I Trợ từ
1, Ví dụ
2, Kết luận
Lưu ý:
Trang 9a, Này ! Ông giáo ạ ! Cái giống nó
cũng khôn ! Nó cứ làm im như nó trách tôi ; nó kêu ư ử , nhìn tôi như muốn bảo tôi rằng : “ A ! Lão già tệ lắm ! Tôi ăn
ở với lão như thế mà lão xử với tôi như thế này à ?,,
(Nam Cao, Lão Hạc )
-Này: gọi, nhắc, gây sự chú ý
với người đối thoại
-A: biểu thị sự tức giận khi
nhận ra điều gì đó không tốt.
I Trợ từ
1, Ví dụ
2, Kết luận
II Thán từ
1, Ví dụ
Trang 10b, - Này, bảo bác ấy có trốn đi đâu
thì trốn Chứ cứ nằm đấy, chốc nữa họ vào thúc sưu, không có, họ lại đánh trói thì khổ Người ốm rề rề như thế, nếu lại phải một trận đòn, nuôi mấy tháng cho hoàn hồn
- Vâng, cháu cũng đã nghĩ như cụ
Nhưng để cháo nguội, cháu cho nhà cháu ăn lấy vài húp cái đã.
( Ngô Tất Tố, Tắt đèn )
-Này: gọi, nhắc, gây sự chú ý với ngư
ời đối thoại
-Vâng: đáp lời người khác một cách
lễ phép, tỏ ý nghe theo.
I Trợ từ
1, Ví dụ
2, Kết luận
II Thán từ
1, Ví dụ
Trang 11c, Than «i ! Thêi oanh liÖt nay
cßn ®©u ? (ThÕ L÷, Nhí rõng)
-Than «i: biÓu thÞ c¶m xóc
tiÕc nuèi.
I Trî tõ
1, VÝ dô
2, KÕt luËn
II Th¸n tõ
1, VÝ dô
Trang 12•Thán từ là những từ dùng để
bộc lộ tình cảm , cảm xúc của ngư
ời nói hoặc dùng để gọi đáp Thán
từ thường đứng ở đầu câu , có khi
nó được tách ra thành một câu
đặc biệt
•Thán từ gồm hai loại chính :
- Thán từ bộc lộ tình cảm , cảm
xúc: a, ái, ơ, ôi, ô hay, than ôi,
trời ơi…
- Thán từ gọi đáp: này, ơi,
vâng, dạ, ừ …
I Trợ từ
1, Ví dụ
2, Kết luận
II Thán từ
1, Ví dụ
2, Kết luận
Trang 13Chỉ ra các thán từ trong các câu dưới đây:
a, Đột nhiên lão bảo tôi :
- Này! Thằng cháu nhà tôi ,
đến một năm nay , chẳng có giấy má gì đấy , ông giáo ạ !
à! Thì ra lão đang nghĩ đến thằng con lão
b, - Con chó là của cháu
nó mua đấy chứ!… Nó mua về nuôi , định để đến lúc cưới vợ thì giết thịt …
ấy! Sự đời lại cứ thường như vậy đấy Người ta định rồi chẳng bao giờ người ta làm được.
I Trợ từ
1, Ví dụ
2, Kết luận
II Thán từ
1, Ví dụ
2, Kết luận
Bài tập
Này!
à!
ấy!
Trang 14Chỉ ra các thán từ trong các câu dưới đây:
c, Vâng ! Ông giáo dạy phải! Đối với chúng mình thì thế
là sung sướng.
d, Chao ôi ! Đối với những người ở quanh ta, nếu ta không
cố tìm mà hiểu họ, thì ta chỉ thấy
họ gàn dở, ngu ngốc, bần tiện, xấu xa, bỉ ổi … toàn những cớ để cho ta tàn nhẫn …
e, Hỡi ơi lão Hạc ! Thì ra
đến lúc cùng lão cũng có thể làm liều như ai hết …
I Trợ từ
1, Ví dụ
2, Kết luận
II Thán từ
1, Ví dụ
2, Kết luận
Bài tập
Vâng!
Chao ôi!
Hỡi ơi
Trang 15I Trî tõ
1, VÝ dô
2, KÕt luËn
II Th¸n tõ
1, VÝ dô
2, KÕt luËn
IIi LuyÖn tËp
1, Bµi tËp 1
§Æt 5 c©u víi 5 trî tõ
vµ th¸n tõ kh¸c nhau
Trang 16Giải thích nghĩa của các trợ từ
in đậm trong những câu sau:
a, Nhưng đời nào tình thương yêu và lòng kính mến mẹ tôi lại bị những rắp tâm tanh bẩn xâm phạm đến… Mặc dầu non một năm ròng mẹ tôi không gửi cho tôi lấy một lá thư, nhắn người thăm tôi
lấy một lời và gửi cho tôi lấy một đồng quà
(Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)
- Lấy : nhấn mạnh ý không có gì hết (thư, lời nhắn, đồng quà)
b, Tính ra cậu Vàng cậu ấy ăn khoẻ hơn
cả tôi, ông giáo ạ !
( Nam Cao , Lão Hạc )
- Cả : nhấn mạnh việc ăn quá mức bình thường
I Trợ từ
1, Ví dụ
2, Kết luận
II Thán từ
1, Ví dụ
2, Kết luận
IIi Luyện tập
1, Bài tập 1
2, Bài tập 2
Trang 17Giải thích nghĩa của các trợ từ
in đậm trong những câu sau:
c, Hai đứa mê nhau lắm Bố mẹ đứa con gái biết vậy, nên cũng bằng lòng gả Nhưng họ thách cưới nặng quá: nguyên tiền mặt phải một trăm đồng bạc, lại còn cau, còn rượu … cả cưới nữa thì mất đến cứng hai trăm bạc
( Nam Cao , Lão Hạc )
thách cưới đã cao quá
- Đến : nhấn mạnh sự vô lí
d, Rồi cứ mỗi năm rằm tháng tám
Tựa nhau trông xuống thế gian cười (Tản Đà , Muốn làm thằng Cuội )
- Cứ: nhấn mạnh một việc lặp đi lặp lại một cách nhàm chán
I Trợ từ
1, Ví dụ
2, Kết luận
II Thán từ
1, Ví dụ
2, Kết luận
IIi Luyện tập
1, Bài tập 1
2, Bài tập 2
Trang 18Gi¶i thÝch nghÜa cña c©u tôc ng÷: “Gäi d¹ b¶o v©ng”
I Trî tõ
1, VÝ dô
2, KÕt luËn
II Th¸n tõ
1, VÝ dô
2, KÕt luËn
IIi LuyÖn tËp
1, Bµi tËp 1
2, Bµi tËp 2
3, Bµi tËp 3
biÓu thÞ sù lÔ phÐp
- NghÜa bãng : nghe lêi mét c¸ch m¸y mãc thiÕu suy nghÜ