Kiến thức - Hiểu rõ tình hình suy giảm tài nguyên rừng và đa dạng sinh vật ở nước ta, tình trạng suy thoái và hiện trang sử dụng tài nguyên đất ở nước ta.. Phân tích được nguyên nhân và
Trang 1Ngày soạn :29/11/2008
Tiết :15 VẤN ĐỀ SỬ DỤNG VÀ BẢO VỆ TỰ NHIÊN
Bài 14: SỬ DỤNG VÀ BẢO VỆ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN
I MỤC TIÊU BÀI HỌC: Sau bài học, HS cần:
1 Kiến thức
- Hiểu rõ tình hình suy giảm tài nguyên rừng và đa dạng sinh vật ở nước ta, tình trạng suy thoái và hiện trang sử dụng tài nguyên đất ở nước ta Phân tích được nguyên nhân và hậu quả của sự suy giảm tài nguyên sinh vật, sự suy thoái tài nguyên đất
- Biết dược các biện pháp của nhà nước nhằm bảo vệ tài nguyên rừng và tài nguyên sinh vật và các biện pháp bảo vê tài nguyên đất
2 Kĩ năng
- Có kĩ năng liên hệ thực tế về các biểu hiện suy thoái tài nguyên đất
- Phân tích bảng số liệu
II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
- Hình ảnh về các hoạt động chặt phá, phát đốt rừng, hậu quả của mất rừng, làm suy thoái đất và môi trường
- Hình ảnh về các loài chim thú quý cần bảo vệ
- Bản đồ VN; - Atlat Địa lí Việt Nam
III TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY
1 Oån định tổ chức lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Bài mới:
- Khởi động: GV nêu vấn đề:
Tại sao người ta chỉ trồng càphê ở vùng Tây Nguyên mà không trồng ở Đồng bằng sông Hồng và ngược lại?
Tại sao người H’mông phải làm ruộng bậc thang?
GV: Trong quá trình sản xuất và đời sống, vấn đề sử dụng hợp lí và bảo vệ các nguồn tài nguyên bao giờ cũng được đặt ra với tất cả tính chất nghiêm trọng và hầu như không thay đổi của nó
TL Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung
HĐl: Phân tích sự biến
động diện tích rừng
GV đưa câu hỏi, yêu cầu HS
trao đổi với bạn bên cạnh
để trả lời
(Nguyên nhân do khai thác
thiếu hợp lí và diện tích
rừng trồng không nhiều nên
diện tích rừng và tỉ lệ che
HĐl: Cặp
- Các HS thuộc tổ 1, 2: Quan sát bảng 17 1, hãy:
- Nhận xét về sự biến động tổng diện tích rừng, rừng tự nhiên, rừng trồng và độ che phủ rừng
Giải thích nguyên nhân của sự thay đổi trên
1 Sử dụng và bảo vệ tài nguyên sinh vật:
a Tài nguyên rừng
- Rừng của nước ta đang được phục hồi Năm 1983 tổng diện tích rừng là 7,2 triệu ha, năm 2006 tăng lên thành 12,1 triệu ha Tuy nhiên, tổng diện tích rừng
Trang 2phủ rừng giảm sút Từ năm
1990 cùng với các biện
pháp bảo vệ rừng và đẩy
mạnh công tác trồng rừng
nên diện tích rừng và tỉ lệ
che phủ rừng đã tăng lên
nhanh chóng)
- GV nhận xét phần trình
bày của HS và bổ sung kiến
thức
Chuyển ý: Mặc dù tổng
diện tích rừng đang tăng lên
nhưng chất lượng rừng vẫn
bị suy giảm vì diện tích rừng
tăng chu yếu là rừng mới
trồng và chưa đến tuổi khai
thác Suy giảm diện tích
rừng là nguyên nhân cơ bản
dẫn tới suy giảm tính đa
dạng sinh học và suy thoái
tài nguyên đất
HĐ2: Tìm hiểu sự suy giảm
tính đa dạng sinh học và vấn
đề sử dụng, bảo vệ tài
nguyên đất
- GV chia nhóm và giao
nhiệm vụ cho từng nhóm
- GV chuẩn kiến thức
HĐ3: Tìm hiểu tình hình sử
dụng và bảo vệ các tài
nguyên khác ở nước ta
GV kẻ bảng (xem phiếu học
tập 3 phần phụ lục) và
hướng dẫn HS cùng trao đổi
trên cơ sở câu hỏi:
- Hãy nêu tình hình sử dụng
và bảo vệ tài nguyên nước ở
nước ta Giải thích nguyên
nhân làm ô nhiễm môi
trường nước
HS thuộc tổ 3, 4: Đọc SGK mục la, kết hợp hiểu biết của bản thân, hãy:
- Nhận xét sự thay đổi của diện tích rừng giàu
- Một khu rừng trồng và 1 khu rừng tự nhiên có cùng độ che phủ thì rừng nào có sản lượng gỗ cao hơn?
- Hãy nêu ý nghĩa về kinh tế, về môi trường của việc bảo vệ rừng Cho biết những qui định của Nhà nước về bảo vệ và phát triển vốn rừng
- Hai HS cùng bàn bạc trao đổi để trả lời câu hỏi
- Đại diện HS trình bày trước lớp, các HS khác nhận xét, bổ sung.D9
HĐ2: Nhóm
-Nhóm chẵn: tìm hiểu hiện trạng sử dụng đát
- Nhóm lẻ: đưa ra các biện pháp hợp lí để bảo vệ tài nguyên đất
Đại diện học sinh trình bày nội dung
HĐ3: Cả lớp
- Do nước thải công nghiệp,
nước thải sinh hoạt và dư lượng phân bón, thuốc trừ sâu trong sản xuất nông nghiệp.
và tỉ lệ che phủ rừng năm
2006 vẫn thấp hơn năm
1943
- Chất lượng rừng bị giảm sút: diện tích rừng giàu giảm
* Yù nghĩa của việc bảo vệ tài nguyên rừng:
- Về kinh tế cung cấp gỗ, làm dược phẩm, phát triển
du lịch sinh thái
- Về môi trường: Chống xói mòn đất; Tăng lượng nước ngầm, hạn chế lũ lụt; Điều hòa khí quyển
* Biện pháp bảo vệ rừng: SGK
b Đa dạng sinh học
- Nguyên nhân:
+ Khai thác quá mức làm thu hẹp diện tích rừng tự nhiên và làm nghèo tính đa dạng của sinh vật
+ Ô nhiễm môi trường đặc biệt là ô nhiếm nguồn nước làm nguồn thủy sản nước ta
bị giảm sút rõ rệt
- Biên pháp bảo vệ:
+ Xây dựng hệ thống vườn quốc gia và khu bảo tồn thiên nhiên
+ Ban hành Sách đỏ + Qui định khai thác gỗ, động vật, thủy hải sản
2 Sử dụng và bảo vệ tài nguyên đất
* Hiện trạng sử dụng đất:
Trang 3- Hãy nêu tình hình sử dụng
và bảo vệ tài nguyên
khoáng sản, tài nguyên du
lịch ở nước ta:
- Tại sao cần phải đẩy mạnh
phát triển du lịch sinh thái?
- Khai thác tốt những quần
thể môi trường sinh thái rộng lớn và đặc sắc mà thiên nhiên đã ban tặng, thúc đẩy
du lịch phát triển, tăng thu nhập quốc dân Phát triển du lịch sinh thái còn là biện pháp hiệu quả để bảo vệ môi trường.
- Năm 2005, đất sử dụng trong nông nghiệp của nước
ta chỉ khoảng 9,4triệu ha (28% tổng diện tích đất tự nhiên)
Bình quân đất nông nghiệp tính theo đầu người là 0,1ha, khả năng mở rộng diện tích đất nông nghiệp thì không nhiều
* Biện pháp: SGK
3 Sử dụng và bảo vệ các tài nguyên khác: (Phụ lục)
IV ĐÁNH GIÁ
Khoanh tròn ý em cho là đúng
* Diện tích rừng tăng lên nhưng tài nguyên rừng vẫn bị suy thoái vì :
A Rừng giàu chỉ còn rất ít
B Phần lớn là rừng non mới trồng và rừng trồng chưa khai thác được
C 70% điện tích là rừng nghèo 1
D Chất lượng rừng chưa thể phục hồi
V HOẠT ĐỘNG NỐI TIẾP:
Liên hệ thực tế bản thân đối với việc sử dụng và bảo vệ tài nguyên của em trong đời sống hàng ngày
VI PHỤ LỤC
Nước - Tình trạng thưà nước gây lũ lụt vào mùa mưa
và thiếu nước gây hạn hán vào mùa khô
- Mức độ ô nhiễm môi trường nước ngày càng tăng
Sử dụng hiệu quả và tiết kiệm, đảm bảo cân bằng nguồn nước
Khoáng sản Nước ta có nhiều mỏ KS nhưng phần nhiều là
mỏ nhỏ, phân tán nên khó quản lí
Quản lí chặt chẽ việc khai thác, tránh lãng phí
Du lịch Ô nhiễm môi trường xảy ra ở nhiều điểm du
lịch làm cảnh quan du lịch dị suy thoái Bảo tồn, tôn tạo các giá trị tàinguyên du lịch
VI RÚT KINH NGHIỆM SAU TIẾT DẠY:
………
………
………