Bộ slide bài giảng thanh toán quốc tế phần (2) NEU

Bộ slide bài giảng thanh toán quốc tế phần (2)

C¸n c©n thanh to¸n quèc

tÕ

Payment of balance

ch ¬ng II

I khái niệm

1 Khái niệm thanh toán quốc tế:

- Là việc thu chi của một n ớc trong các lĩnh vực kinh

tế tài chính dẫn đến việc tăng giảm ngoại hối của một

n ớc trong một thời gian nào đó

- Thực chất của TTQT là thanh toán trực tiếp giữa những ng ời c trú (Resident) và phi c trú (Non- Resident).

2 Khái niệm cán cân thanh toán quốc tế.

Cán cân thanh toán quốc tế (CCTTQT) là một bảng đối chiếu giữa những khoản tiền mà n ớc ngoài trả cho một n ớc và những khoản tiền mà n

ớc đó trả cho n ớc ngoài trong một thời kỳ nhất

định

Từ khái niệm trên:

- Một n ớc phải trả tiền cho một n ớc khác phải xuất phát từ :

+ Nhập hàng hóa hoặc dịch vụ về.

+ Cho n ớc ngoài vay hoặc đầu t ra.

- Và việc n ớc ngoài phải trả tiền, thanh toán cho một n ớc khác phải do :

+ Xuất khẩu hàng hóa + N ớc ngoài cho n ớc đó vay hoặc đầu t vào.

VÝ dô: Mét ng êi XK Ph¸p b¸n cho ng êi Anh 5.000 tÊn bét

m× trÞ gi¸ GBP500.000 NÕu tr¶ tiÒn ngay th× ng êi XK

Ph¸p cã GBP500.000 ghi vµo tµi kho¶n

GBP500.000

GBP500.000

Cán cân thanh toán quốc tế chia làm hai loại:

2.1 CCTTQT trong một thời kỳ nhất định:

Đó là bảng đối chiếu những khoản tiền mà n ớc ngoài thực tế đã trả cho một n ớc và những khoản tiền mà n ớc đó thực tế đã trả cho n ớc ngoài trong một thời kỳ nào đó Những nghiệp vụ này đã đ ợc thu chi một cách dứt điểm

2.2 CCTT tại một thời điểm nhất định:

- là bảng đối chiếu giữa những khoản tiền đã và sẽ thu, chi vào mỗi thời điểm nào đó.

- Cán cân này bao gồm các khoản nợ n ớc ngoài và n

ớc ngoài nợ mà việc thu chi xảy ra một cách ch a dứt

điểm Nó phản ánh tình hình chi trả sắp xảy ra của một n ớc này đối với n ớc khác Nhìn vào cán cân này,

ta có thể biết n ớc đó là chủ nợ hay con nợ, tình hình công nợ của n ớc đó nh thế nào.

II KÕt cÊu cña c¸n c©n thanh to¸n

quèc tÕ.

1 H¹ng môc th êng xuyªn (C¸n c©n nghiÖp vô th êng xuyªn – c¸n c©n giao dÞch, chi tr¶) (current account). H¹ng môc nµy bao gåm nh÷ng nghiÖp vô

mµ c¸c kho¶n thu chi th êng xuyªn ® îc thu chi mét c¸ch døt ®iÓm; cßn gäi lµ c¸n c©n thanh to¸n v·ng lai Bao gåm:

1.1 C¸n c©n th ¬ng m¹i (víi nghÜa réng), c¸n c©n

bu«n b¸n h÷u h×nh (víi nghÜa hÑp):

- XuÊt khÈu hµng ho¸

- NhËp khÈu hµng ho¸

2 H¹ng môc vèn

Cßn gäi lµ c¸n c©n di chuyÓn vèn vµ tÝn dông (the capital account balance) Bao gåm 2 giao dÞch chñ yÕu:

2.1 §Çu t trùc tiÕp

2.2 TÝn dông ®Çu t gi¸n tiÕp , tiÒn göi dµi h¹n cña NH

- CCTTVL và CC vốn dài hạn đ ợc coi là CCTT cơ sở, đây là cơ sở xác định tài chính của một n

ớc tốt hay xấu

- CC vốn ngắn hạn chỉ là một giải pháp tình huống, các nhà phân tích tài chính không đ a vào cán cân cơ sở

- Ngoài 2 mục trên còn có mục sai sót (chênh lệch) phát sinh do nhầm lẫn, sai sót

3 Chªnh lÖch (sai sãt)

4 C©n b»ng

III Việc ghi chép các số liệu trong lập cán

cân thanh toán

hàng hoá qua biên giới và tính trị giá xuất khẩu theo giá FOB và trị giá nhập khẩu theo giá CIF Cho phép dung sai giữa xuất, nhập hàng hoá ở một tỷ lệ nào đó thì đ ợc coi là cân bằng.VD: ở Pháp cho phép 3-5%.

hàng

IV Nguyªn t¾c bót to¸n cña CCTTQT

1 Nguyªn t¾c 1:

1.1 Cã +

- C¸c giao dÞch liªn quan tíi c¸c luång tiÒn thu ® îc tõ n

íc ngoµi ® îc ph¶n ¸nh vµo bªn cã (credit) cña CCTTQT Bao gåm c¸c nghiÖp vô sau:

- XK hµng ho¸, dÞch vô

- Quµ c¸p, viÖn trî tõ n íc ngoµi

- Đầu t , tín dụng vào trong n ớc (đầu t vào trong - n ớc – capital inflow) có thể do:

+ Nguồn vốn chạy vào trong n ớc làm tăng tài sản n ớc ngoài ở n ớc mình VD: Công dân ng ời n ớc ngoài mua cổ phiếu

ở VN sẽ làm tăng tài sản của ng ời n ớc ngoài ở VN >ghi có + vào CCTTQT của VN

+ Nguồn vốn chạy vào trong n ớc làm giảm tài sản của n

ớc mình ở n ớc ngoài (VD: Công dân VN bán cổ phiếu ngoại quốc cho ng ời n ớc ngoài, do đó làm giảm tài sản của VN ở n

ớc ngoài, thu hồi vốn về trong n ớc -> vốn thu hồi này ghi vào

2 Nguyên tắc 2:

Bút toán kép: Có nghĩa là mỗi giao dịch đ ợc ghi

2 lần, một ghi bên có, một ghi bên nợ

- Ví dụ 1 Unimex Hà nội xuất khẩu hàng sang

Đức thanh toán chậm 3 tháng 500.000 USD Xuất khẩu hàng hoá sẽ đ ợc ghi Có + Bán chịu 3 tháng tức là làm tăng tài sản của VN ở Đức, do

đó nó đ ợc ghi Nợ –

H¹ng môc Nî - Cã +

Ví dụ 2: Một ng ời VN đến du lịch ở Mỹ; chi ăn

ở khách sạn là 20.000 USD

+ Ghi vào bên nợ CCTTQT của VN: giống nh giao dịch nhập khẩu hàng hoá -> tạo ra nghĩa vụ phải thanh toán cho ng ời n ớc ngoài.

+ Tăng 1 khoản nợ ngắn hạn vào Mỹ; tức là tăng tài sản ngoại quốc ở VN -> ghi có vào CCTTQT của VN.

V Mèi quan hÖ cña c¸n c©n thanh to¸n:

1 Víi tû gi¸ hèi ®o¸i

- Khi C¸n c©n thanh to¸n d thõa

- Khi C¸n c©n thanh to¸n thiÕu hôt

2 Víi nÒn s¶n xuÊt trong nÒn kinh tÕ më:

Cơ cấu của nhu cầu sản xuất trong nền kinh tế mở

Tổng sản

xuất trong

n ớc

Tiêu dùng nội địa

Đầu t nội địa

Xuất khẩu

Nhập khẩu

Ba tr¹ng th¸i cña c¸n c©n thanh to¸n quèc tÕ

- Tæng s¶n l îng trong n íc > Tæng møc chi tiªu

- Tæng s¶n l îng trong n íc < Tæng møc chi tiªu

 C¸n c©n thanh to¸n quèc tÕ béi chi

- Tæng s¶n l îng trong n íc = Tæng møc chi tiªu

VI C¸c biÖn ph¸p ®iÒu chØnh CCTTQT:

Muèn gi¶i quyÕt t×nh tr¹ng béi chi C¸n c©n thanh to¸n QT:

- HoÆc ph¶i c¾t gi¶m chi tiªu

§iÒu chØnh c¸n c©n Thanh to¸n quèc tÕ

ChÝnh s¸ch vµ BiÖn ph¸p tµi chÝnh

ChÝnh s¸ch

ChÝnh s¸ch tû gi¸

Ph¸ gi¸ tiÒn

tÖ

Thu hót vèn n íc ngoµi

ViÖn trî quèc tÕ

XuÊt

2 Chính sách tỷ giá:

- Chủ yếu là phá giá đồng tiền trong n ớc so với ngoại tệ

khẩu, khuyến khích đầu t vào trong n ớc, hạn chế

đầu t ra n ớc ngoài.

Điều chỉnh cung cầu ngoại hối trên thị tr ờng

3 BiÖn ph¸p thu hót vèn n íc ngoµi

3.1 Thu hót vèn ®Çu t cña n íc ngoµi.

3.2 Vay nî n íc ngoµi.

3.3 C¸c kho¶n viÖn trî quèc tÕ.

4 Xuất vàng để trả nợ (vàng với t cách là tiền

tệ thế giới để cân bằng CCTTQT)

5 Tuyên bố phá sản, vỡ nợ, đình chỉ trả nợ n

ớc ngoài.