Kiến thức HS biết đợc: - Đơn chất cacbon có ba dạng thù hình chính, dạng hoạt động hoá học mạnh nhất là cacbon vô định hình.. - Tính chất hoá học của cacbon, tính chất đặc biệt của cacb
Trang 1Phòng giáo dục vĩnh bảo
Trờng thcs cộng hiền
Bài soạn: Tiết 33 - Các bon
Kí hiệu hoá học: C Nguyên tử khối: 12
a Mục tiêu của bài học
1 Kiến thức
HS biết đợc:
- Đơn chất cacbon có ba dạng thù hình chính, dạng hoạt động hoá học mạnh nhất là cacbon vô định hình
- Sơ lợc về tính chất vật lí của ba dạng thù hình
- Tính chất hoá học của cacbon, tính chất đặc biệt của cacbon là tính khử ở nhiệt độ cao
- Một số ứng dụng của cacbon
2 Kĩ năng
- Biết dự đoán tính chất hoá học của cacbon từ tính chất hoá học của phi kim
Biết nghiên cứu thí nghiệm để rút ra tính hấp phụ của than gỗ
- Biết nghiên cứu thí nghiệm để rút ra tính chất hoá học của cacbon đặc biệt là tính khử
- Viết đợc các PTPƯ thể hiện tính chất hoá học của cacbon
3 Vận dụng:
- Giải thích đợc một số ứng dụng của C trong đời sống
- Viết đợc phơng trình háo học của C với Oxi và oxit kim loại
4 Thái độ: Rèn thái độ học tập chủ động, tích cực và hứng thú với các tìm tòi, sáng tạo
B chuẩn bị đồ dùng dạy học
1 Dụng cụ:
- Lọ thuỷ tinh có nút, đèn cồn, giá sắt, hệ thống ống dẫn khí, cốc thuỷ tinh, muôi sắt, giấy lọc, bông, ống nghiệm
2 Hoá chất:
- Than gỗ, bình O2, H2O, CuO, dung dịch Ca(OH)2, một số mẫu vật nh ruột bút chì,
C Ph ơng pháp : Sử dụng phơng pháp vấn đáp gợi mở, kết hợp với hoạt động điều khiển t duy học sinh
và dẫn dắt suy đoán
D Tổ chức dạy học
I Kiểm tra bài cũ: (10 phút)
Ghép nội dung ở cột A (tính chất) với cột B (ứng dụng) cho phù hợp
1 Clo tác dụng với Hiđrô a Điều chế nớc Javen
2 Clo tác dụng với nớc b Điều chế muối Clorua
3 Clo tác dụng với kim loại c Khử trùng nớc sinh hoạt
4 Clo tác dụng với dung dịch NaOH d Điều chế khí Hiđrô Clorua
e Chế tạo chất dẻo
II Giảng bài mới
hoạt động 1 (8 phút)
tìm hiểu các dạng thù hình của cacbon
GV: Giới thiệu về nguyên tố cacbon, và giới thiệu về dạng thù
hình của một số nguyên tố nh Oxi và Phốtpho
Hỏi : Dạng thù hình của một nguyên tố là gì ?
HS : Trả lời.
GV : Tóm lợc câu trả lời của học sinh và sửa chữa ngôn từ
Hỏi : Nghiên cứu SGK và cho biết C có những dạng thù hình
nào ? Cho biết tính chất của các dạng thù hình đó ?
GV: Yêu cầu HS quan sát sơ đồ nêu tính chất vật lý của mỗi dạng.
HS: Quan sát và trả lời.
I các dạng thù hình của cacbon
1 Dạng thù hình là gì
(SGK/ 82)
2 Cacbon có những dạng thù hình nào?
(SGK/ 82)
Trang 2GV: Nhận xét câu tả lời của học sinh.và nhấn mạnh: Sau đây ta
chỉ xét tính chất của cacbon vô định hình
hoạt động 2 (20 phút)
tìm hiểu tính chất của cacbon
GV : Giới thiệu khái niệm tính hấp phụ
GV: Hớng dẫn HS làm thí nghiệm: Cho mực chảy từ từ
qua lớp bột than gỗ, phía dới có đặt một chiếc cốc
thuỷ tinh
GV: Yêu cầu HS nhận xét hiện tợng ?
Hỏi: Qua thí nghiệm trên hãy cho biết than gỗ có đặc tính
gì ?
GV: Giới thiệu : Bằng nhiều thí nghiệm khác, ngời ta nhận
thấythan gỗ có khả năng giữ trên bề mặt nó các chất
khí, chất tan trong trong dung dịch Đó là tính chất
hấp phụ của than gỗ
Hỏi : Dựa vào đặc tính trên của than gỗ hãy cho biết thực
tế than gỗ đợc dùng để làm gì ?
HS : Trả lời
Hỏi : Dựa theo tính chất hoá học của phi kim hãy dự đoán
C có các tính chất hoá học nào ?
HS : Chỉ ra đợc C có các tính chất hoá học của phi kim nh
tác dụng với oxi, hiđrô
Hỏi : Quan sát các phơng trình phản ứng sau của C với
kim loại, hiđrô và oxi qua điều kiện phản ứng em có
nhận xét gì về mức độ hoạt động hoá học của C?
HS : Trả lời
GV: Cacbon là phi kim hoạt động hoá học yếu
GV: Giới thiệu một số tính chất hoá học có nhiều ứng
dụng trong thực tế của cacbon
GV: Hớng dẫn HS làm thí nghiệm: Đa một tàn đóm hồng
vào bình đựng khí oxi
HS: Làm thí nghiệm nêu hiện tợng quan sát đợc Rút ra
nhận xét từ hiện tợng đó
Hỏi : Bằng cách nào chứng minh khí sinh ra trong bình là
CO2 ?
HS : Có thể kiểm tra bằng cách đổ nớc vôi trong vào bình
vừa làm thí nghiệm
Hỏi : Ngoài hiện tợng than cháy phản ứng trên còn có hiện
tợng gì ?
HS : Trả lời
Hỏi : Dựa vào đặc tính trên hãy cho biết ứng dụng của
phản ứng ?
Hỏi : Viết phơng trình phản ứng xảy ra ?
Hỏi : Cho biết vai trò của C trong phản ứng trên ?
GV : Qua thí nghiệm vừa rồi chúng ta nhận thấy C có thể
phản ứng với Oxi đơn chất vấn đề đặt ra là C có thể
chiếm Oxi của các hợp chất khác hay không, chẳng
hạn với oxit kim loại, chúng ta cùng kiểm chứng qua
II tính chất của cacbon
1 Tính hấp phụ
(SGK / 82)
2 Tính chất hoá học
Cacbon là phi kim hoạt động hoá học yếu
a Cacbon tác dụng với oxi
C + O2 CO2 + Q
(r) (k) (k)
b Cacbon tác dụng với oxit kim loại
Trang 3thí nghiệm sau : Nêu dụng cụ thí nghiệm và cách
tiến hành thí nghiệm cacbon tác dụng CuO
Hỏi : Đặt vấn đề giả sử C có thể lôi kéo oxi của CuO thì
theo các em hiện tợng xảy ra trong thí nghiệm sẽ
nh thế nào ? (Hỗn hợp màu đen chuyển sang màu
gì ? Dung dịch nớc vôi trong sẽ nh thế nào ? Giải
thích ?)
HS : Hỗn hợp ban đầu sẽ chuyển đổi một phần sang màu
đỏ và có khí thoát ra làm nớc vôi trong cốc thuỷ tinh
sẽ vẩn đục
GV : Chúng ta cùng tiến hành thí nghiệm để kiểm chứng
điều đó (Gv tiền hành làm thí nghiệm cho hs quan
sát)
HS: Quan sát thí nghiệm và kiểm chứng điều suy đoán
Hỏi: Em hãy xác định chất tham gia và chất tạo thành
trong phản ứng và viết PTPƯ xảy ra?
HS : Viết phơng trình phản ứng
GV: Thông báo: Ngoài ra ở nhiệt độ cao cacbon còn khử
đợc một số oxit kim loại khcs nh: PbO, ZnO
Thành Pb, Zn
Hỏi; Các phản ứng này đợc ứng dụng trong lĩnh vực nào ?
GV: Qua các phản ứng trên ta hãy cho biết C đóng vai trò
gì ?
HS: Trả lời câu hỏi.
C + 2CuO 2Cu + CO2
(r) (r) (r) (k) Chú ý: C không khử đợc những oxit của kim loại từ đầu dãy hoạt động hoá học
đến Al
Tính chất hoá học đặc trng của C là tính khử ở nhiệt độ cao.
hoạt động 3 (5 phút)
tìm hiểu ứng dụng của cacbon
Hỏi: Nghiên cứu SGK và nối các ý ở cột A với cột B để
đ-ợc kết luận đúng ?
HS: Trả lời câu hỏi.
Hỏi : Khí CO2 sinh ra làm ô nhiễm môi trơng, hãy nêu
biện pháp làm giảm ô nhiễm môi trờng ? Giải thích ?
I ứng dụng của cacbon (SGK/ 84)
hoạt động 4
củng cố - hớng dẫn về nhà (2 phút )
- Trả lời bài tập 3 (SGK)/Trang 84
- Kiến thức cần nhớ:
1 Ba dạng thù hình chính của cacbon là : kim cơng, than chì và cacbon vô định hình
2 Than gỗ, than xơng mới điều chế có tính hấp phụ cao
3 Cacbon là phi kim hoạt động hoá học yếu Tính chất hoá học quan trọng của cacbon là tính khử
4 Tuỳ thuộc vào tính chất của mỗi dạng thù hình, ngời ta sử dụng cacbon trong đời sống và sản xuất
Bài tập về nhà: Bài 1; 2; 4; 5 (SGK)/Trang 84
Đọc trớc bài các oxit của cacbon