Van de nạn đói nam 1945

Lờì mở đầu Nạn đói năm 1945 đã từng được ví là “sự hủy diệt khủng khiếp” trong lịch sử vốn đã quá nhiều đau thương, mất mát của dân tộc Việt Nam.. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng so sánh n

ĐỀ TÀI THUYẾT TRÌNH NHÓM 4

VẤN NẠN ĐÓI NGHÈO BỆNH TẬT

(NẠN ĐÓI NĂM 1945)

DANH SÁCH THÀNH VIÊN NHÓM 4

• Nguyễn Đan Phương

• Lê Thảo Dung

• Lê Thị Kim Ngân

Lờì mở đầu

Nạn đói năm 1945 đã từng được ví là “sự hủy diệt khủng khiếp” trong lịch sử

vốn đã quá nhiều đau thương, mất mát của dân tộc Việt Nam 70 năm đã trôi qua, nhưng những nỗi đau để lại từ “sự hủy diệt khủng khiếp” ấy dường như vẫn còn đó, khôn nguôi

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng so sánh nạn đói năm 1945 ở Việt Nam với tổn thất của cuộc chiến tranh Pháp- Đức, Người viết “Nạn đói kém nguy hiểm hơn nạn chiến tranh Thí dụ, trong 6 năm chiến tranh, nước Pháp chỉ chết 1 triệu người, nước Đức chỉ chết chừng 3 triệu người Thế mà, nạn đói nửa năm ở Bắc

Bộ ta đã chết hơn 2 triệu người…” (Trích Hồ Chủ Tịch hô hào chống nạn đói năm

1945).

Thi sĩ Bàng Bá Lân đã ghi lại cảnh chết đói kinh hoàng đó như sau:

“Năm Ất Dậu tháng ba còn nhớ mãi Giống Lạc Hồng cực trải lắm đau thương!

Những thây ma thất thểu đầy đường, Rồi ngã gục không đứng lên vì…đói!”

Nguyên nhân dẫn đến nạn đói

• Nguyên nhân tự nhiên: Thiên tai, lũ lụt, sâu bệnh gây mất mùa tại miền Bắc

Bệnh dịch tả lây lan nhanh và rộng khắp trong mùa lũ

• Nguyên nhân trực tiếp: là những hậu quả của chiến tranh tại Đông Dương Các

cường quốc đang chiếm đóng Việt Nam vì mục đích phục vụ chiến tranh đã lạm dụng và khai thác quá mức vào nền nông nghiệp vốn đã lạc hậu, đói kém

Nguyên nhân dẫn đến nạn đói

• Nguyên nhân gián tiếp: là những biện pháp quân sự hóa kinh tế nhằm phục vụ

nhu cầu chiến tranh của chế độ thực dân Pháp tại Việt Nam

• Nhật cấm vận chuyển lúa từ miền Nam ra Bắc Đồng Minh phá hủy các trục

đường sắt từ Huế trở ra, phong tỏa đường biển khiến hàng hóa không lưu thông được

Thực trạng nạn đói

• Việt Nam vẫn chỉ là một xứ lạc hậu và nghèo đói so với nhiều quốc

gia châu Á khác Hệ thống thuế nửa thực dân nửa phong kiến khiến cho các hộ nông dân phải bán hết lương thực có được để nộp thuế khiến đa

số nông dân không còn lương thực dự trữ

• Sau ngày 2-9-1945, Việt Minh tịch thu toàn bộ tiền bạc của giới thân Pháp, Nhật trên toàn quốc, để cứu trợ cho người đói

• Nhật cũng thi hành chính sách "Nhổ lúa trồng đay", do cây đay là

nguyên liệu quan trọng cho sản xuất quân trang, quân phục

Thực trạng nạn đói

• Năm 1944, Việt Nam bị mất mùa nhưng Pháp và triều đình nhà Nguyễn vẫn phải cung cấp cho Nhật hơn 900.000 tấn gạo để đáp ứng cho nhu cầu chiến tranh, làm nguyên liệu để người Pháp nấu rượu, dùng đốt lò thay cho than đá

Thực trạng nạn đói

• Đa phần các kho thóc có khả năng cứu đói trực tiếp tại miền Bắc khi đó đều nằm trong tay quân đội Nhật Người Nhật vì mục đích chiến tranh

đã thờ ơ trước sự chết đói hàng loạt của dân bản địa

• Các kho thóc trở thành tâm điểm nơi người đói kéo về nhưng không được cứu đói

Trại Giáp Bát, Hà Nội, nơi tập trung những nạn nhân đói năm 1945

Thực trạng của nạn đói

• Mùa màng miền Bắc bị hạn hán và côn trùng phá hoại, khiến sản lượng vụ xuân từ năm 1944 giảm sụt khoảng 20% so với thu hoạch năm trước

đông-• Tháng 9/1944, lụt vỡ đê La Giang (Hà Tĩnh), đê sông Cả (Nghệ An) cùng tình

trạng mất mùa ở các tỉnh Bắc Bộ cuối năm 1944 làm cho nạn đói diễn ra trầm trọng hơn

Hậu quả của nạn đói

• Không có số liệu chính xác về số người đã chết đói, nhưng một số nguồn khác nhau ước tính là từ khoảng 400.000 đến 2 triệu người đã bị chết đói tại miền bắc Việt Nam trong thời điểm này

Hậu quả của nạn đói

• Tháng 5 năm 1945, bảy tháng sau khi trận đói bùng nổ tại miền bắc, toà khâm sai tại Hà Nội ra lệnh cho các tỉnh miền Bắc phúc trình về tổn thất

Có 20 tỉnh báo cáo số người chết vì đói ở miền bắc là hơn 380.000, chết

vì bệnh – không rõ nguyên nhân – là hơn 20.000, tổng cộng 400.000 chỉ tính riêng miền bắc

Hậu quả của nạn đói

• Tháng 10 năm 1945, theo báo cáo của một quan chức quân sự của Pháp tại Đông Dương khi đó là tướng Mordant thì khoảng nửa triệu người chết Toàn quyền Pháp Jean Decoux thì viết trong hồi ký của ông về thời

kỳ cầm quyền tại Đông Dương "À la barre de l’Indochine" – là có 1 triệu người miền Bắc chết đói

Hậu quả của nạn đói

• Các nhà sử học Việt Nam ước đoán là từ 1 đến 2 triệu Nhiều nhà sử học sau này nêu con số 1 triệu trong khi những người sinh sống tại miền Bắc khi đó thì thiên về con số 2 triệu, là điều Hồ Chí Minh có nhắc đến trong bài Tuyên ngôn Độc lập ngày 2 tháng 9 năm 1945

Hậu quả của nạn đói

• Nạn đói xảy ra có khá nhiều người bỏ quê hương ra đi, khi chết đói trở thành những xác vô danh Do điều kiện chôn cất xác người đói sơ sài vội vàng thiếu quy hoạch và đánh dấu nên đến nay tại miền Bắc một số nơi khi khởi công các công trình vô ý khai quật những ngôi mộ tập thể được cho là mộ của những người chết đói năm 1945

Giải pháp

Đứng trước vận mệnh của dân tộc Đảng CSVN và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã lãnh đạo nhân dân:

 Đẩy mạnh phong trào đánh Pháp, đuổi Nhật, giành chính quyền

 Phát động phong trào "phá kho

thóc, giải quyết nạn đói", khẩu

hiệu này được đưa ra đồng thời

với khởi nghĩa từng phần, đảng

coi đây là công tác trọng tâm, khâu

chính biến lòng căm thù của nhân

dân thành hành động cứu nước

Giải pháp

Vì đáp ứng đúng nguyện vọng của nhân dân, chủ trương của đảng đã lôi kéo cuốn hàng triệu quần chúng vào phong trào phá kho thóc chống đói

vs nhiều hình thức từ thấp đến cao, phong phú sáng tạo

Lễ phát động Ngày cứu đói tại Nhà hát lớn Hà Nội.

Giải pháp

Lập “ Hũ gạo cứu đói ”

Cụ Ngô Tử Hạ, đại biểu Quốc hội (khóa I) cao tuổi nhất, đang kéo chiếc xe quyên góp và phân phối gạo trong Ngày cứu đói.

=> Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công Chấm dứt nạn đói 1944-1945

70 năm trôi qua, những chứng tích lịch sử về nạn đói năm xưa không còn nhiều, ngoài những nấm mồ tập thể sâu dưới lòng đất lạnh Những nhân chứng từng đi qua tai họa lịch sử ấy thì ghi nhớ nỗi đau thương sâu trong tâm, mỗi lần nhắc đến chỉ biết rưng rưng nước mắt.