Bài mới * ND Giới thiệu bài mới Ở các lớp dưới các em đã được tìm hiểu một số văn bản viết về Hồ Chí Minh, giờ hôm nay với văn bản “Phong cách Hồ Chí Minh” chúng ta sẽ hiểu rõ hơn phong
Trang 1Ngày soạn:15/08/2015 Ngày dạy:17/08/2015- (lớp9A)
1 Giáo viên: Giáo án,Tranh ảnh về Bác
2.Học sinh: Chuẩn bị bài trước ở nhà
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC:
1 Ổn định
2 Kiểm tra đầu giờ
- Kiểm tra sự chuẩn bị đồ dùng học tập cho môn học của học sinh
- Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh
3 Bài mới
* ND Giới thiệu bài mới
Ở các lớp dưới các em đã được tìm hiểu một số văn bản viết về Hồ Chí Minh, giờ hôm nay với văn bản “Phong cách Hồ Chí Minh” chúng ta sẽ hiểu rõ hơn phong cách sống và làm việc của Bác
- Đạm bạc: Sơ sài, giản dị, không cầu
Nội dung kiến thức trọng tâm
I Đọc-Tìm hiểu chung văn bản:
1 Tác giả,văn bản
( SGK)
2 Đọc, tìm hiểu chú thích
a Đọc
b.Chú thích
Trang 2kỳ, bày vẽ.
? Văn bản được chia làm mấy phần?
Nêu nội dung chính của từng phần?
? VB thuộc thể loại gì?
Gọi học sinh đọc lại đoạn 1
? Trong đoạn văn này tác giả đã khái
quát vốn tri thức văn hoá của Bác Hồ như
thế nào? (Thể hiện qua câu văn nào?)
- Vốn tri thức văn hoá của Bác: “Có thể
nói ít có vị lãnh tụ nào lại am hiểu nhiều
về các dân tộc và nhân dân thế giới, văn
hoá thế giới sâu sắc như Hồ Chí Minh
? Nhận xét gì về cách viết của tác giả?
-> So sánh một cách bao quát đan xen
? Bác có được vốn văn hoá ấy bằng những
con đường nào?
3 Bố cục: 3 đoạn + Đoạn 1: Từ đầu đến “rất hiện đại”
Quá trình hình thành và điều kỳ lạ của phong cách văn hoá Hồ Chí Minh
+ Đoạn 2: Tiếp đến “ Hạ tắm ao”
Những vẻ đẹp cụ thể của phong cách sống và làm việc của Bác Hồ
+ Đoạn 3: Còn lại: Bình luận và khẳng
định ý nghĩa của phong cách văn hoá
4 Thể loại: VB nhật dụng
II Đọc- Hiểu văn bản:
1 Con đường hình thành phong cách văn hoá Hồ Chí Minh:
- Trong cuộc đời hoạt động cách mạng, Hồ Chí Minh đã đi qua nhiều nơi, tiếp xúc với nhiều nền văn hoá
+ “Học hỏi, tìm hiểu văn hoá, nghệ thuật đến một mức khá uyên thâm”
+ “Chịu ảnh hưởng của tất cả các nềnvăn hoá, tiếp thu mọi các đẹp, cái hay”Tiếpthu có chọn lọc
+ “Phê phán những tiêu cực của CNTB
Trang 3? Điều kỳ lạ nhất trong phong cách văn
hoá Hồ Chí Minh là gì?
-> Đó chính là điều kỳ lạ vì Người đã tiếp
thu một cách có chọn lọc những tinh hoa
văn hoá nước ngoài Trên nền tảng văn
hoá dân tộc mà tiếp thu những ảnh hưởng
quốc tế Bác đã kết hợp giữa truyền thống
và hiện đại, giữa phương Đông và phương
Tây, xưa và nay, dân tộc và quốc tế
=>Phong cách Hồ Chí Minh: Kết hợp Hài hoà giữa truyền thống và hiện đại,p.Đông và p.Tây, xưa và nay, dân tộc
- Hướng dẫn về nhà: Học bài + soạn tiếp tiết 2 của văn bản
Ngày soạn:16/08/2015 Ngày dạy:18/08/2015 (lớp9A)
Ngày dạy:18/08/2015 (lớp9B)
Tiết 2 –Bài 2 PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH
- Từ lòng kính yêu, tự hào về Bác, học sinh có ý thức tu dưỡng
học tập rèn luyện theo gương Bác
II CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên: Giáo án.
2 Học sinh: Học bài cũ, chuẩn bị bài mới
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC:
1 Ổn định
2 Kiểm tra đầu giờ
? Phong cách văn hoá Hồ Chí Minh được hình thành như thế nào?
? Điều kỳ lạ nhất trong phong cách văn hoá Hồ Chí Minh là gì?
Trang 43 Bài mới:
*ND giới thiệu bài mới
Tiết trước chúng ta đã tìm hiểu về quá trình hình thành phong cách HCM, bài
hôm nay chúng ta tiếp tục tìm hiểu về nhưng biểu hiện cụ thể trong lối sống và
làm việc của Bác
Hoạt động của GV-HS
- Một học sinh đọc đoạn 2 và đoạn 3
? Nhắc lại nội dung chính của đoạn văn?
- Thể hiện ở lối sống giản dị mà thanh cao
của Người
? Phong cách sống của Bác được tác giả
đề cập tới ở những phương tiện nào?
“Đôi dép lốp thô sơ”
+ Tư trang: “Tư trang ít ỏi, một chiếc vali
con với vài bộ quần áo, vài vật kỷ niệm”
+ Việc ăn uống: “Rất đạm bạc”
Những món ăn dân tộc không cầu kỳ “Cá
kho, rau luộc, dưa ghém, cà muối
(Tích hợp với văn bản: “Đức tính giản dị
cách viết của tác giả?
? Phân tích hiệu quả của các biện pháp
nghệ thuật trên?
? Theo tác giả, lối sống của Bác được gợii nhớ đến
nhớ đến các bậc hiền triết nào trong lịch
sử.Hai câu thơ giúp em hiểu gì về lối sống của
Bác ?
- Nếp sống giản dị và thanh đạm của Bác
cũng giống như các nhà nho nổi tiếng trước
đây (Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm) –
=> Cảm nhận sâu sắc nét đẹp trong lối
sống giản dị mà thanh cao của Chủ tịch
ND kiến thức trọng tâm
2 Những vẻ đẹp cụ thể của phong cách Chí Minh:
+ Nơi ở,nơi làm việc: Đơn sơ,mộc mạc
+ Trang phục: Giản dị
+ Ăn uống: Đạm bạc+ Tư trang: ít ỏi
- Nghệ thuật: Dẫn chứng tiêu biểu,kết hợp lời kể với bình luận 1 cách
tự nhiên, nghệ thuật đối lập
=>Nổi bật nét đẹp trong lối sống của Bác.Giản dị mà vô cùng thanh cao
Trang 5Hồ Chí Minh Giúp người đọc thấy được
sự gần gũi giữa Bác Hồ với các vị hiền triết
III Tổng kết
1 Nghệ thuật:
- Kết hợp giữa kể và bình luận
- Chọn lọc những chi tiết tiêu biểu
- Đan xen thơ, dùng chữ Hán Việt
* Ghi nhớ: SGK (8)
4.Củng cố
- Giáo viên hệ thống bài
- Hướng dẫn học sinh làm bài tập 1, bài tập 2 (Sách bài tập)
5.Dặn dò: Chuẩn bị bài “Các phương châm hội thoại”
Ngày soạn: 17/08/2015 Ngày dạy: 19/08/2015- 9B
Ngày dạy: 20/08/2015-9A
Trang 62 Học sinh: Học bài cũ,chuẩn bị bài mới
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC.
1 Ổn định
2 Kiểm tra bài cũ.
- Kiểm tra sự chuẩn bị của HS
3 Bài mới
Trong chương trình ngữ văn lớp 8, các em đã được tìm hiểu về vai XH trong hội thoại, lượt lời trong hội thoại Để hoạt động hội thoại có hiệu quả, chúng
ta cần nắm được tư tưởng chỉ đạo của hoạt động này, đó chính là phương châm hội thị
GV treo bảng phụ
Gọi học sinh đọc VD1
? Khi An hỏi “Học bơi ở đâu?” mà Ba trả
lời“ở dưới nước” thì câu trả lời đó có
đáp
ứngđiều mà An cần biết không? Vì sao?
- Câu trả lời không làm cho An thoả
mãn vì nó mơ hồ về ý nghĩa An muốn
biết Ba học bơi ở địa điểm nào “ở đâu?”
chứ không phải
An hỏi bơi là gì?
? Ba cần trả lời như thế nào?
- Câu trả lơi, ví dụ: “Mình học bơi ở bể
bơi của Nhà máy nước”
? Từ đây, em rút ra được bài học gì về giao
tiếp?
- Khi nói, câu nói phải có nội dung đúng
Với yêu cầu của giao tiếp, không nên
nói
ít hơn những gì mà giao tiếp đòi hỏi
* Ví dụ 2: Truyện cười “Lợn cưới, áo
mới”
- Gọi học sinh đọc, kể lại truyện
? Vì sao truyện lại gây cười?
- Truyện gây cười vì cách nói của hai nhân
vật
? Lẽ ra anh “Lợn cưới” và anh “áo mới”
phải hỏi và trả lời như thế nào để người
nghe đủ biết được điều cần hỏi và trả
lời?
- Lẽ ra chỉ cần hỏi “Bác có thấy con lợn
I Phương châm về lượng:
1.Ví dụ(SGK)
- Nói đúng nội dung, khônh nên nói ít hơn với yêu cầu giao tiếp
Trang 7nào chạy qua đây không?”
- Trả lời “(Nãy giờ) tôi chẳng thấy có con
Lợn nào chạy qua đây cả!”
Như vậy, các nhân vật ở đây nói nhiều
hơn những gì cần nói
? Qua ví dụ này, hãy cho biết khi giao
tiếp
Ta cần phải tuân thủ yêu cầu gì?
->Trong giao tiếp, không nên nói nhiều
hơn những gì cần nói
? Qua hai ví dụ trên em hiểu như thế nào
về phương châm về lượng ?
- Gọi HS dọc ghi nhớ
-Học sinh lấy ví dụ chứng min?
Gọi HS đọc Truyện cười “Quả bí khổng lồ”
(SGK9)
? Truyên cười này phê phán điều gì?
- Phê phán tính nói khoác
? Qua truyện cười trên, hãy cho biết cần
tránh điều gì trong gia tiếp?
- Trong giao tiếp, không nên nói những
điều mà mình không tin là đúng sự
thật-trái với điều ta nghĩ
GV đưa ra tình huống
? Nếu không biết chắc ngày mai lớp lao
động thì em có thông báo điều đó với các
bạn trong lớp không? Vì sao?
? Tương tự, khi em không biết chắc vì sao
bạn mình nghỉ học thì em có nên trả lời
với thầy(cô) là bạn ấy nghỉ học vì ốm
không? Vì sao?
- Em không nên thông báo với cả lớp,
không trả lời với thầy (cô) như vậy Vì
em
chưa biết chắc chắn
? Qua tình huống trên, hãy rút ra điều
cần
tránh trong giao tiếp?
- Trong giao tiếp, đừng nói những điều
- Khi giao tiếp đừng nói những điều
mà mình không tin là đúng hay không có bằng chứng xác thực
2 Ghi nhớ (SGK10).
Trang 8nào cho phù hợp?
- Có thể sử dụng các từ ngữ: Hình như,
Em nghĩ là, …
? Qua trên, em hãy cho biết thế nào
là phương châm về lượng?
Hoạt động 4
- Gọi học sinh đọc ghi nhớ (SGK10)
-Em hãy lấy ví dụ chứng minh?
- Một học sinh đọc yêu cầu của bài tập
GV chia 2 nhóm thảo luận(3ph)
- Đại diện nhóm lên trình bày
HS nhận xét
GV nhận xét
- Học sinh đọc yêu cầu cầu đề bài
- Điền-Trình bày trước lớp
a… gia súc nuôi ở trong nhà
- Lặp từ ngữ gia súc-nuôi ở trong nhà (Thừa) loài chim có hai cánh Thừa cụm từ “có hai cánh” vì đó là đặc điểm của loài chim
Trang 91 Giáo viên: Giáo án, bảng phụ
2 Học sinh: Học bài cũ, chuẩn bị bài mới
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP:
1 Ổn định
2 Kiểm tra đầu giờ
- Kiểm tra bài cũ: Kết hợp trong giờ
- Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh
3 Bài mới:
*ND giới thiệu bài mới
Ở lớp 8, các em đã được học và vận dụng văn bản thuyết minh, giờ học nàychúng ta tiếp tục tìm hiểu và vận dụng kiểu văn bản này ở một yêu cầu cao hơn, đó là: Để văn bản thuyết minh sinh động, hấp dẫn và bớt khô khan thì cần
sử dụng một số biện pháp nghệ thuật
? Nhắc lại khái niệm văn bản thuyết
minh?
- Kiểu văn bản thông dụng trong mọi lĩnh vực đời
sống nhằm cung cấp tri thức (Kiến thức)về đặc
điểm, tính chất, nguyên nhân,…của các hiện tượng
và sự vật trong tự nhiên,xã hội bằng phương thức
trình bày, giới thiệu,giải thích
? Đặc điểm chủ yếu của văn bản thuyết
I Tìm hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
1 Ôn tập văn bản thuyết minh.
Trang 10minh?
- Cung cấp tri thức (Kiến thức) song
đòi hỏi phải khách quan, xác thực
và hữu ích cho con người
? Trong văn bản thuyết minh, người ta thường
những phương pháp thuyết minh nào?
- Các phương pháp: Nêu định nghĩa, iải
phương pháp liệt kê, nêu ví dụ, dùng số liệu, so sánh,
phân tích, phân loại,…
* Ví dụ: Văn bản “Hạ Long - Đá và Nước”
(SGK12,13)
- Hai học sinh đọc văn bản
? Xác định đối tượng thuyết minh?
- Vịnh Hạ Long
? Bài văn thuyết minh đặc điểm gì của đối
tượng?
- Sự kỳ lạ vô tận của Hạ Long do đá và nước tạo
nên Đó chính là vẻ đẹp hấp dẫn kỳ diệu của Hạ
Long
? Văn bản có cung cấp được tri thức khách quan về
đối tượng không?
-Văn bản cung cấp tri thức khách quan về đối tượng
đó là sự kỳ lạ của Hạ Long là vô tận
? Đặc điểm này có dễ dàng thuyết
minh bằng cách đo đếm, liệt kê không?
Vì sao?
- Không thể thuyết minh được đặc điểm này một
cách dễ dàng bằng cách đo đếm, liệt kê ược vì đối
tượng thuyết minh rất trừu tượng
? Trong văn bản này, tác giả đã sử dụng
phương pháp thuyết minh nào là chủ
yếu?
- Phương pháp liệt kê, giải thích
? Với các phương pháp thuyết minh này đã nêu ra
được sự kỳ lạ của Hạ Long chưa? Tác giả hiểu sự kỳ
lạ ở đây là gì? (Thể hiện qua câu văn nào?)
+ Với các phương pháp thuyết minh
trên chưa thể nêu ra được sự kỳ lạ
của Hạ Long
+ Tác giả hiểu sự kỳ lạ của Hạ Long
là:
“Chính nước làm cho đá sống dậy hồn”
? Để làm rõ “Sự kỳ lạ của Hạ Long là vô
Trang 11nào? Thể hiện cụ thể ra sao?
- Sử dụng các biện pháp nghệ thuật:
+ “Chính nước làm cho đá sống dậy… tâm
hồn”
+ “Nước tạo nên sự di chuyển Và di
chuyển theo mọi cách” tạo nên sự thú vị
của cảnh sắc
+ Tuỳ theo góc độ và tốc độ di chuyển
của du khách, tuỳ theo cả hướng ánh
sáng dọi vào các đảo đá, mà thiên
nhiên tạo nên thế giới sống động, biến
hoá đến lạ lùng: Biến chúng từ những vật vô tri thành
vật sống động có hồn
- Tác giả sử dụng biện pháp tưởng
tượng và liên tưởng, tưởng tượng những
cuộc dạo chơi với các khả năng dạo
chơi (Tám chữ “Có thể”),khơi gợi những
cảm giác có thể có(Thể hiện qua các từ:
Đột nhiên, bỗng, bỗng nhiên, hoá thân),
dùng phép nhân hoá
- Giới thiệu Vịnh Hạ Long không chỉ
là đá và nước mà còn là một thế giới
sống có hồn
? Như vậy, tác giả đã trình bày được sự
kỳ lạ của Hạ Long chưa? Nhờ biện pháp
gì?
? Qua văn bản trên hãy cho biết khi viết
văn bản thuyết minh cần lưu ý điều gì
để văn bản được sinh động, hấp dẫn?
- Gọi học sinh đọc ghi nhớ
- Hai học sinh đọc văn bản
? Văn bản ?
? Những phương pháp thuyết minh nào đã được sử
- Muốn cho văn bản thuyết minh đượcsinh động, hấp dẫn, người ta vận dụngthêm một số biện pháp nghệ thuật như
kể chuyện, tự thuật, nhân hoá hoặccác hình thức vè, diễn ca (Trình bàybằng văn vần)
- Các biện pháp nghệ thuật cần sửdụng thích hợp, góp phần làm nổi bậtđặc điểm của đối tượng thuyết minh
và gây hứng thú cho người đọc
b Ghi nhớ (SGK13)
II Luyện tập:
1 Bài tập 1: (SGK14).
Trang 12? Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật nào?
? Biện pháp nghệ thuật ở đây cótác dụng gì?
? Bài thuyết minh này có nét gì đặc biệt?
- Một học sinh đọc yêu cầu của bài tập
- Giáo viên gợi ý->Học sinh làm bài tập
- Văn bản này có tính chất thuyết minh rất rõ ở việc giới thiệu loài ruồi (Những tri thức khách quan về loài ruồi):
+ Những tính chất chung về họ, giống,loài
+ Các tập tính sinh sống, sinh đẻ, đặc điểm cơ thể
- Cung cấp các kiến thức đáng tin cậy: Từ đó thức tỉnh ý thức giữ gìn
vệ sinh, phòng bệnh, ý thức diệt ruồi
- Phương pháp thuyết minh được sử dụng:
+ Làm cho văn bản trở nên sinh động, hấp dẫn,thú vị
+ Các biện pháp nghệ thuật này gây hứng thú cho bạn đọc nhỏ tuổi, vừa là truyện vui, vừa học thêm tri thức
- Một số nét đặc biệt của bài thuyết minh này:
+ Về hình thức: Giống như văn bản tường thuật một phiên toà
+ Về cấu trúc: Giống như biên bản
1 cuộc tranh luận về mặt pháp lý.+ Về nội dung: Giống như một câu chuyện kể về loài ruồi
Trang 13LUYỆN TÂP SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ
TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH
1 Giáo viên: Sưu tầm các bài viết có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật
trong văn bản thuyết minh có liên quan
2 Học sinh: Theo sự hướng dẫn của giáo viên.
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP:
1 Ổn định
2 Kiểm tra đầu giờ
- Câu hỏi: Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
có tác dụng gì? Ta cần lưu ý điều gì khi sử dụng?
- Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
3 Bài mới: *ND giới thiệu bài mới
Giờ trước chúng ta đã tìm hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh Để tạo lập một văn bản thuyết minh có sức thuyết phụccao các em cần vận dụng các biện pháp nghệ thuật một cách có hiệu quả Giờ hômnay chúng ta cùng nhau luyện tập sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong vănbản thuyết minh
- Hai học sinh đọc lại đề bài
? Xác định yêu cầu của đề bài?
Trang 14? Sử dụng biện pháp nghệ thuật vào bài
văn như thế nào?
Ví dụ: Thuyết minh về cái quạt:
- Mở bài: Giới thiệu về cái quạt một cách
khái quát
- Thân bài: Giới thiệu cụ thể về cái quạt:
+ Quạt là một đồ dùng như thế nào?
(Phương pháp nêu định nghĩa)
+ Họ nhà quạt đông đúc và có nhiều
loại như thế nào? (Phương pháp liệt kê)
+ Mỗi loại quạt có cấu tạo và công dụng
như thế nào? (Phương pháp phân tích
phân loại)
+ Để sử dụng quạt có hiệu quả cần bảo
quản quạt như thế nào?
- Kết bài: Nhấn mạnh vai trò của quạt
trong cuộc sống
- Cách sử dụng biện pháp nghệ thuật
trong bài văn: Có thể dùng biện pháp
nghệ thuật: Kể chuyện, tự thuật, nhân
- Bước đầu có định hướng vận dụng
các biện pháp nghệ thuật vào bài viết
quạt (Cái kéo, cái bút, chiếc nón)
- Hình thức thuyết minh: Vân dụng một
số biện pháp nghệ thuật để làm cho bài
viết vui tươi, hấp dẫn như kể chuyện, tự
thuật, hỏi đáp theo lối nhân hoá
III Trình bày và thảo luận:
1- Học sinh ở từng nhóm trình bày:
- Trình bày dàn ý chi tiết
- Dự kiến cách sử dụng biện pháp nghệ
thuật trong bài văn
2.Học sinh cả lớp thảo luận nhận
Trang 15- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật
chưa thật linh hoạt
? Hãy đọc đoạn mở bài cho đề văn
em đã chọn?
- Học sinh cả lớp thảo luận, nhận
xét, bổ sung dàn ý của bạn?
Giáo viên nhận xét ưu, khuyết điểm
của học sinh qua phần chuẩn bị bài
và qua giờ học
xét, -Trình bày bổ sung sửa chữa dàn ý của
bạn
IV Nhận xét, đánh giá:
V.Luyện tập:
Vận dụng một số biện pháp NT vào viết
đoạn văn trong phần thân bài với các đề
văn trên ( TM về cái bút, cái kéo, cáiquạt )
1 Giáo viên: Giáo án, Tài liệu liên quan đến bài học.
2 Học sinh: Học bài cũ,chuẩn bị bài mới.
Trang 16III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP
1 Ổn định
2 Kiểm tra đầu giờ
- Câu hỏi: Phân tích vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh?
- Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh
3 Bài mới:
* ND giới thiệu bài mới
Chiến tranh đã qua đi từ lâu nhưng hậu quả của nó để lại còn hết sức nặng nề với nhân dân Việt Nam: Đó chính là những di chứng do chất độc màu Da Cam mà
Mỹ đã sử dụng trong cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam, trên thế giới hai quả bom nguyên tử mà Mỹ đã ném xuống Nhật Bản năm 1945, đến nay vẫn là vấn đề thế giới quan tâm Vậy chúng ta cần có thái độ
Trang 17? Cho biết luận điểm mà tác giả nêu
ra và tìm cách giải quyết trong văn
bản này là gì?
? Để làm sáng tỏ luận điểm trên tác
giả đã sử dụng hệ thống luận cứ như
2 Đọc, tìm hiểu chú thích
3 Bố cục:
- Chia thành 3 phần hoặc 4 phần: (1): Từ đầu đến “sống tốt đẹp hơn”
Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đang đè
nặng lên toàn trái đất
(2): Tiếp đến “xuất phát của nó”Chứng cứ và lý do cho sự nguy hiểm
và phi lý của chiến tranh hạt nhân (3): Còn lại: Nhiệm vụ của tất cả chúng ta và đề nghị của tác giả
4 Thể loại : Nhật dụng (nghị luận
chính trị xã hội)
II Đọc -hiểu văn bản
1 Tìm hiểu luận điểm và hệ thống luận cứ của văn bản:
- Luận điểm của văn bản: Chiến tranh
hạt nhân là một hiểm hoạ khủngkhiếp đang đe doạ toàn thể loài người
và mọi sự sống trên trái đất, vì vậy đấu
tranh để loại bỏ nguy cơ ấy cho mộtthế giới hoà bình là nhiệm vụ cấp bách
của toàn thể nhân loại
đi khả năng cải thiện đời sống cho hàng
tỷ người.Những ví dụ so sánh trong các
lĩnh vực xã hội, y tế, tiếp tế thực
Trang 18? Cho nhận xét về luận điểm và hệ
thống luận cứ của văn bản này?
- Học sinh đọc đoạn 1
? Tác giả đã mở đầu bài viết ntn?
- “Chúng ta đang ở đâu? Hôm nay ngày
8/8/1986”
-“Nói nôm na ra…mỗi người, không
trừ trẻ con, đang ngồi trên một thùng
4 tấn thuốc nổ:Tất cả chỗ đó nổ tung
lên sẽ làm biến hết thảy… mọi dấu
vết của sự sống trên trái đất”
? Nhận xét về cách mở đầu bài viết
của tác giả?
? Cho biết tác dụng của cách viết này?
?Tác giả đã so sánh hiểm hoạ chiến
tranh hạt nhân ntn ?
- So sánh với một điển tích lấy từ
thần thoại Hy Lạp “Nguy cơ ghê
gớm đó đang đè nặng lên chúng ta
như thanh gươm Đa-mô-clét”
- Những tính toán lý thuyết: Kho vũ
khí ấy “Có thể tiêu diệt tất cả các
hành tinh đang soay quanh mặttrời, cộng
thêm 4 hành tinh nữa và
phá huỷ thế thăng bằng của hệ mặt
trời”
- So sánh sự nguy hiểm của chiến tranh
hạt nhân với dịch hạch (So sánh ẩn dụ)
? Tác dụng của cách so sánh này ?
?Tác giả còn giúp người đọc thấy rõ hơn
sức tàn phá của kho vũ khí hạt nhân bằng
cách nào?
?Theo tác giả “Chạy đua vũ trang là đi
ngược lại lý trí…đi ngược lại lý trí của tự
nhiên”
Vì sao vây?
- “Lý trí của tự nhiên”: Quy luật của hiên,
logic tất yếu của tự nhiên
Như vậy: Chiến tranh hạt nhân không chỉ
tiêu diệt nhân loại mà còn tiêu huỷ mọi sự
sống trên trái đất Vì vậy nó phản tiến
hoá,
phản lại “Lý trí của tự nhiên”
phẩm, giáo dục, … + Chiến tranh hạt nhân không chỉ đi ngược lại lý trí của loài người mà còn ngược lại với lý trí của tự nhiên, phản
lại sự tiến hoá, +Vì vậy tất cả chúng ta phải có nhiệm
vụ ngăn chặn cuộc chiến tranh hạt nhân, đấu tranh vì một thế giới hoà bình
-> Các luận cứ mạch lạc, chặt chẽ, sâu
sắc
2 Hiểm hoạ chiến tranh hạt nhân:
- Việc xác định cụ thể thời gian, đưa
ra số liệu cụ thể, câu hỏi rồi tự trả lời
=> Tính chất hiện thực và sự khủng khiếp của nguy cơ chiến tranh hạt nhân
-> Thu hút, gây ấn tượng mạnh mẽ với
người đọc về tính chất hệ trọng của vấn
đề đang nói tới Tính thuyết phục của cách lập luận
3 Cuộc chạy đua vũ trang chuẩn
bị cho chiến tranh hạt nhân đã
Trang 19? Để làm rõ luận cứ này, tác giả đã đưa ra
-“Chỉ cần bấm nút một cái là đưa cả quá
Trình vĩ đại và tốn kém đó của bao
nhiêu triệu năm trở lại điểm xuất phát của
- Một học sinh đọc đoạn văn cuối
? Sau khi chỉ ra cho chúng ta thấy hiểm
hoạ của chiến tranh vũ khí hạt nhân, tác
giả
đã hướng người đọc tới điều gì?
(Thể hiện cụ thể qua câu văn nào?)
? Chúng ta nên hiểu đề nghị nàycủa tác
giả như thế nào?
- Nhân loại cần gìn giữ ký ức của mình,
lịch sử sẽ lên án những thế lực hiếu chiến,
đẩy nhân loại vào thảm hoạ hạt nhân
? Với tác giả, ông đã đưa ra sáng kiến
nghèo
4 CT hạt nhân chẳng những ngược lại lý trí của con người
mà còn phản lại sự tiến hoá của tự nhiên:
->Nhận thức rõ ràng về tính chất tiến hoá, phản tự nhiên
của chiến tranh hạt nhân
5 Nhiệm vụ khẩn thiết của Chúng ta:
- Đoàn kết
- Đề nghị của tác giả:Lập ra một nhà băng lưu trữ trí nhớ
III.Tổng kết
1 Nghệ thuật:
Trang 20Hai học sinh đọc ghi nhớ.
-Học sinh đọc yêu cầu trong sách giáo
khoa
Học sinh đọc yêu cầu của bài bập 2
Học sinh đọc yêu càu của bài tập 3
- Luận điểm đúng đắn, hệ thống luận
cứ rành mạch,đầy sức thuyết phục.-So sánh bằng nhiều dẫn chứng toàn diện, tập trung
- Lời văn nhiệt tình
- Ghi nhớ: SGK21II.Luyện tập
Bài 1:
-Lời noí chẳng mất tiền muaLựa lời mà nói cho vừa lòng nhau -Lới nói gói bạc
Bài 2:
Biên phap tu từ có liên quan đến phương châm lịch sự là:
Biện pháp nói giảm, nói tránh
Ví dụ:từ “khuất núi”,để thay cho từ chết”
Bài 3:
a,Nói như dịu nhẹ như khen,nhưng thật ra là mỉa mai,chê trachslaf nói mát
b,Nói trước lời mà người khác nói là nói hớt
c.nói nhằm chaamchocj điều không hay của người khác một cách cố yslaf nói móc
d.Nói chen vào lời của người khác là nói leo
Trang 21+ Soạn bài: Các phương châm hội thoạị
1 Giáo viên: Giáo án,bảng phụ
2 Học sinh: Học bài cũ,chuẩn bị bài mới
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP
1 Ổn định
2 Kiểm tra đầu giờ
? Thế nào là phương châm hội thoại về lượng, phương châm hội thoại
về chất? Cho ví dụ minh hoạ?
3 Bài mới:
* ND giới thiệu bài mới
Giờ trước, chúng ta đã tìm hiểu phương châm hội thoại về lượng, về chất Song để hội thoại vừa được đảm bảo về nội dung, vừa giữ được quan hệ chuẩn Mực giữa các cá nhân tham gia vào hội thoại, ta sẽ cùng tìm hiểu vấn đề này trong giờ học hôm nay
Hoạt động của GV-HS
? Câu thành ngữ “Ông nói gà, bà nói
vịt”
? Câu thành ngữ này dùng để chỉ tình
huống hội thoại như thế nào?
- Tình huống hội thoại mà trong đó mỗi
người nói một đằng, không khớp với
nhau,
không hiểu nhau
? Thử tưởng tượng điều gì sẽ xẩy ra nếu
như
xuất hiện tình huống hội thoại này?
- Những con người sẽ không giao tiếp
- Khi giao tiếp cần nói đúng vào
đề tài giao tiếp, tránh nói lạc
II Phương châm cách thức:
1 Ví dụ
Trang 22đạt Như vậy giao tiếp sẽ không đạt kết
quả mong muốn
? Qua đây, em có thể rút ra được bài học
truyện ngắn của ông ấy”
? Có thể hiểu câu trên theo mấy cách?
- Được hiểu theo hai cách:
+ Cách 1: Xác định cụm từ “của ông ấy”
nghĩa cho “truyện ngắn” Câu trên có thể
hiểu là: Tôi đồng ý với những nhận định
- Khi giao tiếp, cần chú ý (tới)nói ngắn gọn, rành mạch;
- Tránh cách nói mơ hồ
Trang 23của ai đó về truyện ngắn của ông ấy ( Do
ngắn của ông ấy
? Qua VD trên, rút ra được kết luận gì
trong giao tiếp của bản thân em?
- Khi giao tiếp, nếu không vì một lý do
đặc biệt thì không nên nói những câu mà
người nghe có thể hiểu theo nhiều cách
đều cảm thấy mình đã nhận được từ
người Kia một cái gì đó?
- Hai người đều không có tiền bạc nhưng
cả hai đều cảm nhận được tình cảm mà
người kia đã giành cho mình, đó là tình
cảm: tôn trọng,chân thành và quan tâm
thoại (Dù hoàn cảnh, địa vị xã hội của
người đối thoại như thế nào đi nữa,
không nên cảm thấy người đối thoại thấp
và khuyên chúng ta trong giao tiếpnên dùng những lời lẽ lịch sự, nhãnhặn
- Một số câu tục ngữ, ca dao cónội dung tương tự:
+ “Chim khôn… dễ nghe”
+ “Vàng… thử lời”
+ “Chẳng được miếng thịt miếngxôi”.Cũng chẳng được lời nói chonguôi tấm lòng”
+ “Một lời nói quan tiền, thúngthóc, một lời nói dùi đục cẳng tay”.+ “Một câu nhịn là chín câu lành”
2 Bài tập 2: (SGK23)
- Phép tu từ TV có liên quan trực tiếptới phương châm lịch sự là: Phépnói giảm, nói tránh
Ví dụ: Cụ ấy đã chết cách đây 10năm
Trang 24? Tìm một số câu tục ngữ, ca dao
có nội dung tương
- Một học sinh đọc yêu cầu bài tập
c- … nói mócd- … nói leo
e- … nói ra đầu, ra đũa
- Cách nói a, b, c, d có liên quantới phương châm lịch sự, cáchnói e có liên quan đến phươngchâm cách thức
-Học sinh trình bày bai làm của mình
4 Củng cố
- Hệ thống kiến thức bài học 3 nội dung:
+ Phương châm quan hệ
Trang 25- Giúp học sinh hiểu được văn bản thuyết minh có khi phải kết hợp với
yếu tố miêu tả thì mới hay
1 Giáo viên: Giáo án
2 Học sinh: Học bài cũ,chuẩn bị bài mới
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP
1 Ổn định
2 Kiểm tra đầu giờ
Để văn bản thuyết minh sinh động, hấp dẫn, có sức thuyết phục ta thường sử dụng một số biện pháp nghệ thuật, đó là những biện pháp nào? Khi sử dụng cần lưu ý điều gì ? Đọc đoạn văn trong phần thân bài có sử dụng biện pháp nghệ thuật (Đối tượng thuyết minh tự chọn)
- Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh
3 Bài mới
* ND giới thiệu bài mới
Năm lớp 8, chúng ta đã được tìm hiểu về yếu tố miêu tả trong văn bản
tự sự và nghị luận Vậy yếu tố này có vai trò như thế nào trong văn bản thuyết minh và chúng ta sẽ sử dụng vào quá trình thuyết minh một đối tượng cụ thể
ra sao, mời các em vào giờ học hôm nay
Hoạt động của GV-HS
Văn bản “Cây chuối trong đời sống VN”
(Nguyễn Trọng Tạo)
- Hai học sinh đọc văn bản
? Giải thích nhan đề văn bản?
-> Nhan đề của văn bản muốn nhấn mạnh:
- Vai trò của cây chuôí đối với đời sống vật
chất và tinh thần của người Việt Nam txưa
đến nay
- Thái độ đúng đắn của con người trong việc
trồng,chăm sóc và sử dụng có hiệu quả các
giá trị của cây chuối
ND kiến thức trọng tâm
I Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh
1.Ví dụ
Trang 26? Tìm những câu trong bài thuyết minh về
đặc điểm tiêu biểu của cây chuối
-> Những câu văn thuyết minh:
(1)- “Đi khắp Việt Nam … núi rừng”
“Cây chuối rất ưa nước … cháu lũ”
(2)- “Cây chuối là thức ăn … hoa, quả!”
(3)- Giới thiệu quả chuối: Những loại chuối
và công dụng của nó
+ “Quả chuối là một món ăn ngon”
+ “Nào chuối hương … thơm hấp dẫn”
+ “Mỗi cây chuối đều cho ta một buồng
? Cho biết tác dụng của yếu tố miêu tả trên?
- Giúp người đọc hình dung các chi tiết về
loại cây, lá, thân, quả của cây chuối : Đối
tượng TM
? Theo yêu cầu của văn bản thuyết minh,
bài văn này, theo em có thể bổ sung những
gì?
- Bổ sung:
- Thuyết minh: Phân loại chuối, thân chuối, lá
chuối, nõn chuối, hoa chuối, gốc (củ và rễ)
- Có thể thuyết minh một số công dụng của
cây
chuối, quả chuối xanh, quả chuối chín, lá
chuối tươi, lá chuối khô, …
- Miêu tả: + Thân cây: Tròn, mọng nước
+ Tàu lá: Xanh rờn, bay xào xạc,…
+ Củ chuối: Gọt vỏ thấy một màu
trắng mỡ màng như màu củ đậu đã bóc vỏ
? Trong văn bản trên, tác giả đã sử dụng yếu
tố miêu tả vào bài viết, cho biết tác dụng
của yếu tố này?
-“Đi khắp Việt Nam … núi
“Không phải là quả tròn như trứng
quốc … cuốc”
“Không thiếu những buồngchuối
…tận gốc cây”
“Chuối xanh … món gỏi
- Gây hứng thú cho người đọc
- Để thuyết minh cho cụ thể, sinhđộn ợp sử dụng yếu tố
miêu tố Yếu tố miêu tả có tác dụng làm cho đối tượng thuyết
Trang 27Gọi học sinh đọc ghi nhớ.
- Một học sinh đọc yêu cầu bài tập
- Nõn chuối màu xanh non cuốntròn như một bức thư còn phong kín đang đợi gió mở ra
Trang 282 Học sinh: Chuẩn bị theo hướng dẫn trong sách giáo khoa.
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP
1 Ổn định
2 Kiểm tra đầu giờ
Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh
3 Bài mới:
* ND giới thiệu bài mới
Giờ trước, chúng ta đã được tìm hiểu việc sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh về mặt lý thuyết Giờ học này, chúng ta sẽ vận dụng kỹ năng
sử dụng yếu tố miêu tả vào thuyết minh một đối tượng cụ thể trong đời sống
- Một học sinh đọc đề bài (SGK28).
? Đề bài yêu cầu trình bày vấn đề
gì?
- Giới thiệu về con trâu ở làng quê VN
- Vai trò, vị trí của con trâu trong đời sống
Của người nông dân, trong nghề nông của
người VN:Đó là cuộc sống của người làm
ruộng,con trâu trong việc đồng áng,con trâu
trong cuộc sống làng quê, …
? Cụm từ “Con trâu ở làng quê Việt Nam”
bao gồm những ý gì?
? Với vấn đề này, ta cần trình bày những ý
gì ? Hãy lập dàn ý cho đề văn này
? Dựa vào phần chuẩn bị ở nhà hãy trình
bày phần mở bài: Vừa có nội dung thuyết
minh, vừa có yếu tố miêu tả
+Con trâu trong nghề làm ruộng:
Là sức kéo để cày bừa, kéo xe,trục lúa, …
+ Con trâu trong lễ hội, đình đám.+ Con trâu nguồn cung cấp thịt,
1.Xây dựng đoạn mở bài:
- Vừa có nội dung thuyết minh,
Trang 29(Học sinh trình bày miệng ->Học sinh khác
nhận xét -> Giáo viên đánh giá)
- Trình bày đoạn văn thuyết minh với từng
ý (Dựa vào dàn ý của phần thân bài)
- Trình bày miệng trước lớp -> Học sinh
khác nhận xét -> Giáo viên đánh giá
? Trình bày đoạn kết bài
- Học sinh khác bổ sung
- Giáo viên đánh giá
- Giáo viên nhận xét, đánh giá những ưu,
khuyết điểm của học sinh
vừa có yếu tố miêu tả con trâu ởlàng quê Việt Nam
2.Xây dựng đoạn trong phần thân bài:
- Giới thiệu con trâu trong việclàm ruộng:
(Trâu cày, bừa ruộng, kéo xe, chởlúa)
-Con trâu với tuổi thơ ở nông thôn:(H/a đẹp của cuộc sống thanh bình
ở làng quê Việt Nam)+ Cảnh trẻ em chăn trâu
+ Những con trâu cần cù gặm cỏ
3.Xây dựng đoạn kết bài:
Chú ý tới hình ảnh: Con trâu hiềnlành, ngoan ngoãn,…
- Viết được những đoạn văn miê được tri thức khách quan, vừa cóhình ảnh
Ví dụ: ………
2.Tồn tại:
- Ở một số bài viết cần sử dụngyếu tố miêu tả linh hoạt hơn
- Một số bài còn mắc lỗi diễn đạt,dùng từ
4 Củng cố
- Hệ thống bài:
+ Vai trò, vị trí của yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh
+ Vai trò, vị trí của yếu tố miêu tả trong bài văn thuyết minh về con trâu ở làng quê Việt Nam
5.Dặn dò
- Hướng dẫn học sinh về nhà:
Trang 30+ Xem lại bài và hoàn chỉnh bài văn.
+ Soạn bài “Tuyên bố thế giới về sự sống còn, quyền được bảo vệ phát của trẻ em
1 Giáo viên: Giáo án
2 Học sinh: Học bài cũ,chuẩn bị bài mới
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP
1 Ổn định :
2 Kiểm tra đầu giờ:
- Câu hỏi: Mỗi người chúng ta cần làm gì để góp phần vào công cuộc đấu tranh vì một thế giới hoà bình? Em có suy nghĩ gì về đề nghị của tác giả?
3 Bài mới:
* ND giới thiệu bài mới
“Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai”… câu hát giúp mỗi chúng ta ý thức rõ hơn về vai trò của trẻ em với đất nước, với nhân loại Song, hiện nay vấn đề chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ em bên cạnh những mặt thuận lợi còn đang gặp những khó khăn, thách thức cản trở không nhỏ ảnh hưởng sấu đến tương lai phát triển củacác em Văn bản “Tuyên bố …” sẽ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về vấn đề này
Trang 31Hướng dẫn học sinh cách đọc:
Mạch lạc, rõ ràng, truyền cảm
(Giáo viên đọc mẫu -> học sinh đọc
-> nhận xét việc đọc văn bản của học
sinh)
HD hs tìm hiểu chú thích SGK(34,35)
? Văn bản trích được chia thành mấy
phần? Nêu nội dung từng phần?
? Nhận xét về bố cục của văn bản?
- Bố cục chặt trẽ, hợp lý (Thể hiện
ngay ở tiêu đề của các mục)
? Văn bản thuộc thể loại gì?
- Một học sinh đọc mục 1 - 2
? Trong phần mở đầu đã nêu ra
vấn đề gì? (Vì sao lại cần phải họp
Hội nghị cấp cao thế giới để bàn
về vấn đề này?)
- Mục 1: Nêu vấn về, giới thiệu mục
đích và nhiệm vụ của Hội nghị cấp
cao thế giới, đó là:
“Cam kết và ra lời kêu gọi khẩn thiết
với toàn thể nhân loại: Hãy bảo đảm
cho tất cả trẻ em một tương lai tốt đẹp
hơn”
? Nhận xét phần mở đầu?
- Sau phần “Nhiệm vụ”, văn bản còn 2 phần:“Cam kết” và “Những bước tiếp theo”khẳng định quyết tâm và nêu ra 1chương trình, các bước cụ thể cần phải làm
+ Phần “Sự thách thức”: Thực trạng cuộc sống cực khổ của nhiều trẻ emtrên thế giới
+ Phần “Cơ hội”: Khẳng định những điều kiện thuận lợi cơ bản để cộngđồngquốc tế có thể đẩy mạnh chăm sóc, bảo
vệ trẻ em
+Phần “Nhiệm vụ”: Xác định những nhiệm vụ cụ thể có tính cấp bách
-> Phần mở đầu nêu vấn đề gọn, rõ, có tính
Trang 32- Một h/s đọc phần “Sự thách thức”
? Để mở đầu phần này, bản “Tuyên
bố” đã đề cập tới nội dung gì? (Thể
hiện qua câu văn nào? Mục nào?)
- Mục 3: Vừa có vai trò chuyển đoạn,
chuyển ý, giới hạn vấn đề “Tuy nhiên
thực tế cuộc sống của nhiều trẻ em
…”
? Thực tế cuộc sống của nhiều trẻ
em được thể hiện trong phần này
ra sao?
? Các từ “hàng ngày”, “mỗi ngày”
mở đầu các mục 4, 5, 6 cùng với
các từ chỉ số lượng, những con số
còn cho ta biết thêm điều gì về
cuộc sống của trẻ em?
- Các từ: “Hàng ngày” mở đầu mục 4
“Mỗi ngày” mở đầu mục 5, 6
Các từ chỉ số lượng: Vô số, hàng triệu
trẻ em, 40.000 cho chúng ta thấy rõ
thực tế cuộc sốngcủa nhiều trẻ em
đang diễn ra hàng ngày Đó là vấn đề
bức xúc cần phải giải quyết để khắc
phục
? Em còn biết được về cuộc sống của
trẻ em trên thế giới như thế nào nữa?
(Cuộc sống của trẻ em trên thế giới
còn là nạn nhân của việc buôn bán
trẻ em, trẻ em sớm phạm tội, trẻ em
các nước Nam á sau trận động đất,
sóng thần
? Trước tình hình cuộc sống của trẻ
em như trên, trong phần này tác
giả còn đề cập đến nội dung gì nữa?
chất khẳng định
2 Phần “Sự thách thức”:
- Thực tế cuộc sống của trẻ em:
+ Bị trở thành nạn nhân của chiến tranh
và bạo lực, của nạn phân biệt chủng tộc
sự xâm lược,chiếm đóng và thôn tínhcủa nước ngoài
+ Chịu những thảm hoạ của đói nghèo,Khủng hoảng kinh tế, của tình trạng vôgia cư, dịch bệnh, mù chữ, môi trườngxuống cấp
+ Nhiều trẻ em chết do suy dinh dưỡng và bệnh tật
- Trách nhiệm phải đáp ứng những tháchthức đã nêu trên thuộc về những nhà lãnh đạo chính trị các nước
4 Củng cố
+ Bố cục văn bản trích 4 phần
Trang 33+ Nội dung cụ thể của phần mở đầu, phần “Sự thách thức”
5 Dặn dò
- Hướng dẫn học sinh về nhà:
+ Làm bài tập 1 (Sách bài tập)
+ Học bài và đọc lại văn bản
+ Soạn tiếp tiết 2
1 Giáo viên: Giáo án
2 Học sinh: Học bài cũ,chuẩn bị bài mới
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP
1 Ổn định
2 Kiểm tra đầu giờ: Kiểm tra 15’
Phân tích để làm sáng tỏ nội dung cụ thể của phần “Sự thách thức”? Liên
hệ với thực tế cuộc sống trẻ em ở nước ta hiện nay?
* Đáp án – biểu điểm
- Thực tế cuộc sống của trẻ em: ( 8đ)
+ Bị trở thành nạn nhân của chiến tranh và bạo lực, của nạn phân biệt
chủng tộc sự xâm lược,chiếm đóng và thôn tính của nước ngoài
+ Chịu những thảm hoạ của đói nghèo, khủng hoảng kinh tế, của tình
trạng vô gia cư, dịch bệnh, mù chữ, môi trường xuống cấp
+ Nhiều trẻ em chết do suy dinh dưỡng và bệnh tật
- HS liên hệ (2,đ)
3 Bài mới:
* ND giới thiệu bài mới
Giờ trước chúng ta đã cùng nhau tìm hiểu văn bản “Tuyên bố …”, giờ này chúng ta cùng nhau tìm hiểu tiếp văn bản này để thấy được trước những khó
Trang 34khăn, thách thức với cuộc sống của trẻ em như vậy thì Hội nghị cấp cao thế giới về trẻ em sẽ có những giải pháp nào để đảm bảo một tương lai tốt đẹp cho trẻ nhỏ.
Hoạt động của GV-HS
- Một học sinh đọc phần “Cơ hội”
? Hãy tóm tắt các điều kiện thuận
lợi cơ bản để cộng đồng quốc tế
hiện nay có thể đẩy mạnh việc chăm
sóc và bảo vệ trẻ em ?
? Trình bày những suy nghĩ của em
về sự quan tâm của Đảng, Nhà nước,
các tổ chức xã hội với vấn đề chăm
(Dân số Việt Nam: 14/200 nước
trên thế giới, thứ 7 ở Châu á, thứ
2 ở Đông Nam á)
(Kinh tế Việt Nam: 131/200 quốc
gia, còn nợ nước ngoài nhiều)
- Công ước về quyền trẻ em khẳng định về mặt pháp lý, tạo thêm cơ hội mới để quyền và phúc lợi của trẻ emđược thực sự tôn trọng
- Những cải thiện của bầu chính trị thế giới, sự hợp tác quốc tế trên nhiều lĩnh vực, giải trừ quân bị, một số tàinguyên lớn sẽ được chuyển sang phục
vụ các mục đích phi quân sự, tăngcường phúc lợi trẻ em
4 Phần “Nhiệm vụ”:
- Tăng cường sức khoẻ và chế độ dinhdưỡng của trẻ em, giảm tỷ lệ tử vongcủa trẻ em
- Quan tâm chăm sóc nhiều hơn và hỗtrợ đến trẻ em bị tàn tật và trẻ em cóhoàn cảnh sống đặc biệt khó khăn
- Tăng cường vai trò của phụ nữ, đảm bảo quyền bình đẳng giữa nam và nữ,
- Bảo đảm cho trẻ em được học hết bậcgiáo dục cơ sở và không để một emnào mù chữ
- Bảo đảm cho các bà mẹ được an toànkhi mang thai và sinh đẻ, kế hoạchhoá gia đình
- Giáo dục tính tự lập, tự do, tinh thầntrách nhiệm và tự tin của trẻ em trongnhà trường, trong sự kết hợp giữa nhàtrường với gia đình và xã hội
- Bảo đảm hoặc khôi phục lại sự tăngtrưởng và phát triển đều đặn kinh tế
ở tất cả các nước, giải quyết vấn đề
Trang 35? Để hoàn thành được những nhiệm
vụ nêu trên thì cần phải có điều
và phối hợp với nhau trong hành động
của từngnước cũng như hợp tác quốc
vệ, chăm sóc trẻ em, về sự quan
tâm của cộng đồng quốc tế với vấn
đề này?
- Vấn đề bảo vệ, chăm sóc trẻ em
đang
được cộng đồng quốc tế dành sự quan
tâm thích đáng với các chủ trương,
* Ghi nhớ: (SGK 35)
4 Củng cố
- Giáo viên hệ thống lại bài
- Hướng dẫn học sinh làm bài
Bài tập: Phát biểu ý kiến về sự quan tâm, chăm sóc của chính quyền địa
phương, của các tổ chức xã hội nơi em ở hiện nay đối với trẻ em Trường dành cho trẻ em khuyết tật, các đợt khám chữa bệnh miễn phí cho trẻ em, …
Trang 36Ngày dạy: 01/09/2015-9A
Tiết 12-Bài 3 : CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI.
II CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên: Giáo án, bảng phụ
2 Học sinh: Học bài cũ,chuẩn bị bài mới
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP:
1 Ổn định;
2 Kiểm tra 15 phút:
Câu hỏi: Thế nào là phương châm quan hệ, phương châm cách thức,
phương châm lịch sự trong hội thoại? Cho ví dụ?
Đáp án: HS trả lời đúng các khái niệm như phần ghi nhớ, lấy được ví dụ Biểu điểm: Mỗi phương châm trả lời đúng được 2.5 điểm, lấy ví dụ đúng được 2.5 điểm
3 Bài mới:
* ND giới thiệu bài mới
Trong những giờ học trước, các em đã được tìm hiểu một số phương
châm hội thoại Song chúng ta sẽ vận dụng những phương châm này vào
tình huống giao tiếp cụ thể ra sao và phương châm hội thoại có phải là nhữngquy định bắt buộc trong mọi tình huống giao tiếp hay không?
Để lý giải được vấn đề này, chúng ta cùng tìm hiểu bài học hôm nay
- Trong tình huống này chàng ngốc đã làm một
việc quấy rối, gây phiền hà cho người khác
? Thử tìm những tình huống khác mà lời hỏi
ND kiến thức trọng tâm
I Quan hệ giữa phương châm hội thoại với tình huống giao tiếp.
1 Ví dụ
Trang 37thăm như trên được dùng một cách thích hợp,
bảo đảm tuân thủ phương châm lịch sự
- Ví dụ: Bạn A lâu không về quê chơi Hôm
nay A được mẹ cho về thăn quê, A gặp bác B,
? Vì sao ở truyện cười lời hỏi thăm đó không
phù hợp, nhưng ở tình huống trên lại phù
hợp?
- Tình huống trên, người chào hỏi có quan hệ
thân thích, ở trong hoàn cảnh lâu không gặp
Lời nói của ban A thể hiện sự quan tâm tới
- Cần phải chú ý đến đặc điểm của tình huống
giao tiếp, vì một câu nói có thể thích hợp
trong
tình huống này, nhưng không thích hợp trong
một tình huống khác
? Hãy rút ra kết luận về quan hệ giữa phương
châm hội thoại với tình huống giao tiếp?
- Một học sinh đọc ghi nhớ (SGK36)
? Đọc lại các ví dụ đã tìm hiểu ở các bài trước
về các phương châm hội thoại, cho biết trong
những tình huống nào phương châm hội thoại
không được tuân thủ?
- Các tình huống đều không tuân thủ phương
châm hội thoại (Trừ tình huống trong phần
Trang 38? Câu trả lời của Ba có đáp ứng nhu cầu thôngtin đúng như An mong muốn hay không?
- Câu trả lời không đáp ứng được nhu cầu thông tin của An
? Phươngchâm hội thoại nào đã không được tuân
thủ trong câu trả lời của Ba? Vì sao lại như vậy?
- Ba đã không tuân thủ phương châm về lượng
Vì Ba không biết chính xác chiếc máy bay đầu
tiên được chế tạo năm nào Ba không nói điều
mà mình không biết chính xác nên phải trả lờimột cách chung chung để tuân thủ phương châm
- Nhà thầy ở phường Nông Trang
* Ví dụ 3: Tình huống: Bác sỹ nói với một người
mắc bệnh nan y (SGK37)
?Phương châm hội thoại nào có thể không được
tuân thủ? Vì sao bác sỹ phải làm như vậy?
- Phương châm về chất không được tuân thủ
vì bác sỹ muốn bệnh nhân không vì tình trạngsức khoẻ của mình mà bi quan Vì vậy cần phải
động viên người bệnh lạc quan, tin tưởng vàomột tương lai tốt đẹp: Đó là có thể chữa đượcbệnh Như vậy bác sỹ đã làm một việc rất nhân
- Hoặc khi nhận xét về hình thức hoặc tuổi tác của người đối thoại, ta không thể nói họ xấu
Trang 39xí hay già trước tuổi.
? Qua ví dụ trên, em hãy cho biết nguyên
nhân
của việc không tuân thủ phương châm hội
thoạiở đây là gì?
- Do người nói phải ưu tiên cho một phương
châm hội thoại hoặc một yêu cầu khác quan
trong hơn
* Ví dụ 4: Câu nói “Tiền bạc chỉ là tiền bạc”
? Người nói câu nói này có phải không tuân
thủ phương châm về lượng không?
- Xét về nghĩa tường minh thì câu nói này
không tuân thủ phương châm về lượng
(Không cung cấp thêm thông tin gì)
- Xét về hàm ý: Có nghĩa là: Tiền bạc chỉ là
phương tiện để sống, chứ không phải là mục
đích cuối cùng của con người
- Dăn dạy con người không nên chạy theo tiền
bạc mà quên đi nhiều thứ khác quan trọng
hơn
? Hãy tìm thêm những câu nói tương tự?
Ví dụ: Em là em, anh vẫn cứ là anh (Xuân
Diệu)
Nó là con của bố nó mà…
? Qua ví dụ trên, hãy cho biết nguyên nhân
nào ?
- Khiến người nói không tuân thủ phương
châm hội thoại?
- Muốn gây sự chú ý, để người nghe hiểu câu
nói theo một hàm ý nào đó
? Qua các ví dụ, tình huống trên, hãy cho biết
những trường hợp nào không tuân thủ phương
châm hội thoại?
Một học sinh đọc ghi nhớ (SGK)
-Học sinh thảo luận nhóm
-Giáo viên gọi học sinh trình bày
- Một học sinh đọc yêu cầu bài tập
- Hướng dẫn học sinh làm bài tập
- Trình bày trước lớp
- Học sinh khác nhận xét
- Giáo viên đánh giá
- Hướng dẫn học sinh làm bài tập
- Người nói muốn gây một sự Chú ý để người nghe hiểu câunói theo một hàm ý nào đó
đó mà tìm được quả bóng Cáchnói của ông Bố với cậu bé làkhông rõ (Đối với người khácthì có thể đây là câu nói có thôn g tin rất rõ ràng)
2 Bài tập 2 (SGK38)
- Thái độ và lời nói của chân,tay,tai, mắt, miệng đã vi phạm phương châm lịch sự
- Việc không tuân thủ phươngChâm lịch sự ở đây là không có lý do chính đáng (Dựa vào nội dung câu chuyện)
- Làm bài tập 1, 3, 5-Sách “Một
số kiến thức…”
4 Củng cố
Trang 40- Hệ thống nội dung bài học.
+ Quan hệ giữa phương châm hội thoại với tình huống giao tiếp,
+ Những trường hợp không tuân thủ phương châm hội thoại
- Điểm 9 - 10: Bài làm đủ ý, diễn đạt lưu loát
- Điểm 7 -8: Bài viết đáp ứng được đầy đủ các yêu cầu trên Kết cấu chặt chẽ, hành văn lưu loát, có sức thuyết phục, mắc vài lỗi diễn đạt nhỏ
- Điểm 5 - 6: Đáp ứng được phần lớn các yêu cầu cơ bản trên Kết cấu bài viết tương đối chặt chẽ, hành văn khá trong sáng, mắc một số lỗi diễn đạt
- Điểm 3- 4 : Đáp ứng được khoảng 1/2 các yêu cầu trên Không mắc quá nhiều lỗi diễn đạt
- Điểm 2: Đáp ứng được một vài ý trong những ý cơ bản trên, các ý nêu còn hời hợt Kết cấu chưa chặt chẽ, hành văn chưa rõ ràng, mắc nhiều lỗi diễn đạt
- Điểm 1: Bài cơ bản chưa đáp ứng được các yêu cầu trên Kết cấu chưa chặt chẽ, hành văn chưa rõ ràng, mắc nhiều lỗi diễn đạt
- Điểm 0: Bài lạc đề hoàn toàn, bỏ giấy trắng hoặc viết, vẽ bậy
* Đáp án
Mở bài: (1 điểm).
Giới thiệu chung về cây lúa Việt Nam
Thân bài: (7 điểm): Thuyết minh cụ thể ở các mặt sau:
- Cây lúa đặc điểm bên ngoài của nó (Rễ, thân,lá, hoa, hạt,…)