• Yêu cầu về kiến thức: HS giải quyết được các ý cơ bản sau - Mở bài: Giới thiệu vấn đề cần nghị luận : Tính dân tộc của thơ Tố Hữu qua 8 câu đầu bài thơ Việt Bắc.. Giới thiệu về tí
Trang 1Câu 3: NLVH (4,0 đ i ể m)
Qua đoạn thơ sau, em haỹ làm sáng tỏ tính dân tộc của thơ Tố Hữu
“ - Mình về mình cĩ nhớ ta Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng
Mình về mình cĩ nhớ khơng Nhìn cây nhớ núi, nhìn sơng nhớ nguồn?
- Tiếng ai tha thiết bên cồn Bâng khuâng trong dạ, bồn chồn bước đi
Áo chàm đưa buổi phân li Cầm tay nhau biết nĩi gì hơm nay…”
(Việt Bắc - Tố Hữu, Ngữ văn 12, Tập một, NXB Giáo dục, 2012)
HƯỚNG DẪN CHẤM
• Yêu cầu về kĩ năng: HS biết cách làm bài văn nghị luận văn học, bố cục 3 phần , bài
làm kết cấu chặt chẽ, diễn đạt lưu loát, khơng sai lỗi chính tả, dùng từ và ngữ pháp…
• Yêu cầu về thao tác: Vận dụng các thao tác nghị luận, kết hợp các thao tác giải
thích, phân tích, chứng minh, bình luận + Phạm vi dẫn chứng: từ đoạn thơ
• Yêu cầu về kiến thức: HS giải quyết được các ý cơ bản sau
- Mở bài: Giới thiệu vấn đề cần nghị luận : Tính dân tộc của thơ Tố Hữu qua 8 câu đầu bài thơ
Việt Bắc.
0.5
-Thân bài :
LĐ1 Giới thiệu về tính dân tộc trong thơ Tố Hữu:
- Tính dân tộc là những dấu ấn độc đáo, khơng lặp lại, biểu hiện những gì là bản sắc, là
những nét riêng biệt đặc thù của một dân tộc Tính dân tộc trong văn học được thể hiện ở
phương diện nội dung và nghệ thuật
- Tính dân tộc trong thơ thơ Tố Hữu:
+ Ở phương diện nội dung: phản ánh những vấn đề của hiện thực đời sống cách mạng,
những tình cảm chính trị cĩ sự gắn bĩ, hịa nhập với truyền thống tình cảm và đạo lí của dân
tộc
+ Ở phương diện nghệ thuật: sử dụng các thể thơ dân tộc, lối nĩi truyền thống của dân tộc
(cách so sánh, ẩn dụ, hiện tựợng chuyển nghĩa, cách diễn đạt gần với ca dao dân ca)
LĐ2 Tính dân tộc của thơ Tố Hữu qua đọan thơ:
- Ở phương diện nội dung: Đoạn thơ tái hiện cuộc chia tay lưu luyến giữa người dân Việt
Bắc và người cán bộ cách mạng
Bốn câu thơ đầu là lời ướm hỏi dạt dào tình cảm của người ở lại, khơi gợi kỉ niệm về một
3,0
Trang 2giai đoạn đã qua, về không gian nguồn cội nghĩa tình, thể hiện tâm trạng nhớ thương, tình
cảm gắn bó, thủy chung của quê hương Việt Bắc, con người Việt Bắc dành cho người về
xuôi
Bốn câu sau là tiếng lòng của người cán bộ cách mạng về xuôi: tâm trạng bâng khuâng,
bồn chồn đầy lưu luyến, bịn rịn của người kháng chiến đối với cảnh và người Việt Bắc
Nghĩa tình sâu nặng của người kháng chiến đối với chiến khu Việt Bắc, của quần chúng
đối với cách mạng trong thơ Tố Hữu là sự kế thừa tình cảm, đạo lý của con người Việt Nam
“Uống nước nhớ nguồn”, ân nghĩa thủy chung.
- Ở phương diện nghệ thuật:
Thể thơ lục bát: Tố Hữu đã vận dụng và phát huy được ưu thế của thể thơ lục bát, một thể
thơ dân tộc có nhạc điệu nhẹ nhàng, uyển chuyển rất phù hợp để bộc lộ tình cảm, cảm xúc
của kẻ ở, người về
Kết cấu đối đáp quen thuộc của ca dao
Sử dụng tài tình đại từ mình – ta.
Lối nói truyền thống được thể hiện qua biện pháp hoán dụ Câu thơ giàu nhạc điệu với hệ
thống từ láy, cách ngắt nhịp…
Tất cả đã làm nên giọng thơ tâm tình ngọt ngào, tha thiết Đoạn thơ là khúc hát ru kỉ
niệm, khúc hát ân nghĩa, ân tình
LĐ3 Đánh giá
- Đoạn thơ nói riêng và bài thơ Việt Bắc nói chung là minh chứng cho sự thành công của thơ
Tố Hữu trong việc kết hợp hai yếu tố: Cách mạng và Dân tộc trong hình thức đẹp đẽ của thơ
ca
- Tính dân tộc là một trong những đặc điểm nổi bật làm nên phong cách thơ Tố Hữu Thơ Tố Hữu mang vẻ đẹp của thơ ca truyền thống nhưng vẫn mang đậm hồn thơ của thời đại Cách mạng