* Thái độ - Học sinh cần có năng lực vận dụng những kiến thức liên môn sau để giải quyết các vấn đề bài học đặt ra: + Môn vật lý: - Biết cách sử dụng ống đong để đong 1 thể tích rượu c
Trang 1bài
học
Thời
lượng
dự
kiến
Đóng góp của các môn vào bài học TÍCH
HỢP
KIẾN
THỨC
CÁC
MÔN
VẬT
LÝ,
SINH
VẬT
VÀO
GIẢN
G
DẠY
BÀI
“RƯỢ
U
ÊTYL
IC”
MÔN
HÓA
HỌC 9
2 tiết * Kiến thức : Biết được:
- Tính chất vật lý:
Trạng thái, màu sắc, mùi vị, tính tan, khối lượng riêng, nhiệt độ sôi
- Khái niệm độ rượu
- CTPT, CTCT, đặc điểm cấu tạo
- Tính chất hoá học:
phản ứng với Na, với Axitaxetic, phản ứng cháy
- Ứng dụng: Làm nguyên liệu, dung môi trong công nghiệp
- Phương pháp điều chế ancol Êtylic từ tinh bột, đường hoặc
từ Êtylen
* Kỹ năng: - Quan sát mô hình
ph/tử, thí nghiệm, mẫu vật, hình ảnh rút
ra được nhận xét về đặc điểm cấu tạo phân tử và tính chất hoá học
- Viết các PTHH dạng CTPT
và CTCT thu gọn
- Ph/biệt Ancol Êtylic với Benzen
- Tính khối lượng Ancol Êtylic th/gia hoặc tạo thành trong ph/ứng có s/dụng độ rượu và h/suất quá trình
- Giúp các em
Trang 2rèn tốt khả năng tư duy, thảo luận nhóm, thu thập thông tin, phân tích các kênh hình, kênh chữ, liên
hệ thực tế
- Biết vận dụng kiến thức liên môn trong giải quyết vấn đề
* Thái độ - Học sinh cần có
năng lực vận dụng những kiến thức liên môn sau để giải quyết các vấn đề bài học đặt ra:
+ Môn vật lý: - Biết cách sử dụng ống đong để đong 1 thể tích rượu cho trước + Môn toán học: - Biết vận dụng những kiến thức toán học
để biến đổi các công thức tính toán về độ rượu, những công thức chuyển đổi giữa các đại lượng để thực hiện 1 bài toán hóa
+ Môn sinh học: -Biết được các tác hại của rượu đối với sức khỏa con người
- Nghiêm túc, hợp tác tốt , linh hoạt trong các hoạt động vận dụng kiến thức liên môn trong việc lĩnh hội kiến thức
* Phát triển năng
lực.
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ
- Năng lực tự học
Trang 3- Năng lực sáng tạo.
- Năng lực tự quản lý
- Năng lực giao tiếp, hợp tác
- Năng lực tính toán
QUY TRÌNH XÂY DỰNG CHỦ ĐỂ DẠY HỌC TÍCH HỢP
CẤU TRÚC BÀI HỌC TÍCH HỢP
1 Mục tiêu
* Kiến thức: Biết được:
- Tính chất vật lý: Trạng thái, màu sắc, mùi vị, tính tan, khối lượng riêng, nhiệt độ sôi
- Khái niệm độ rượu
- CTPT, CTCT, đặc điểm cấu tạo
- Tính chất hoá học: phản ứng với Na, với Axitaxetic, phản ứng cháy
- Ứng dụng: Làm nguyên liệu, dung môi trong công nghiệp
- Phương pháp điều chế ancol Êtylic từ tinh bột, đường hoặc từ Êtylen
* Kĩ năng:
- Quan sát mô hình ph/tử, thí nghiệm, mẫu vật, hình ảnh rút ra được nhận xét về đặc điểm cấu tạo phân tử và tính chất hoá học
- Viết các PTHH dạng CTPT và CTCT thu gọn
- Ph/biệt Ancol Êtylic với Benzen
+ Tính khối lượng Ancol Êtylic th/gia hoặc tạo thành trong ph/ứng có s/dụng độ rượu và h/suất quá trình
+ Giúp các em rèn tốt khả năng tư duy, thảo luận nhóm, thu thập thông tin, phân tích các kênh hình, kênh chữ, liên hệ thực tế
- Biết vận dụng kiến thức liên môn trong giải quyết vấn đề
* Thái độ:
Học sinh cần có năng lực vận dụng những kiến thức liên môn sau để giải quyết các vấn đề bài học đặt ra:
+ Môn vật lý:
- Biết cách sử dụng ống đong để đong 1 thể tích rượu cho trước
+ Môn sinh học:
- Biết được các tác hại của rượu đối với sức khỏa con người
- Nghiêm túc, hợp tác tốt , linh hoạt trong các hoạt động vận dụng kiến thức liên môn trong việc lĩnh hội kiến thức
* Định hướng năng lực hình thành:
- Năng lực tính toán
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ
- Năng lực tự học
Trang 4- Năng lực sáng tạo.
- Năng lực tự quản lý
- Năng lực giao tiếp, hợp tác
2 Thời lượng dự kiến: 2 tiết
3 Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
3.1 Giáo viên:
+ Máy trình chiếu, ancol kế, ống đong, 1 số nhãn của các chai rượu, rượu Êtylic, đèn cồn, diêm, kim loại Natri, mô hình phân tử rượu êtylic, bát sứ, ống nghiệm, kẹp gỗ, panh sắt
+ Chèn 1 số hình ảnh về ứng dụng và điều chế rượu Êtylic
3.2 Học sinh:
Nghiên cứu kĩ nội dung bài học
3.2 Địa chỉ tích hợp
vật lý.
III Ứng dụng.
IV Điều chế.
Lý 6 Bài 3: Đo thể tích chất
lỏng II Đo thể tíchchất lỏng Sinh 8 Bài 46-47: Tiểu
não-Đại não; Vệ sinh hệ bài tiết.
- Tiểu não.
- Vệ sinh hệ bài tiết.
4 Phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá.
Trực quan thí nghiệm + vấn đáp, thảo luận nhóm
Kiểm tra 10 phút:
Câu 1: Nêu tính chất vật lý của rượu Êtylic và khái niệm độ rượu, công thức tính
độ rượu, cách biến đổi công thức
Câu 2: Nêu tính chất hóa học của rượu Êtylic Viết PTHH minh họa
Câu 3: Nêu ứng dụng và cách sản xuất rượu Êtylic
5 Hệ thống câu hỏi tìm hiểu:
- Rượu có những tính chất vật lí gì, cách điều chế và pha chế rượu như thế nào?
- Tác hại của việc lạm dụng rượu đối với cơ thể con người và ảnh hưởng đến xã hội như thế nào?
6 Các hoạt động học tập:
Hoạt động 1: Tìm hiểu tính chất vật lí của rượu etylic.
Bước 1: Một số tính chất vật lí của rượu etylic.
Bước 2: Cách pha chế rượu etylic.
Hoạt động 2: Tìm hiểu ứng dụng của rượu etylic
Bước 1: Những ứng dụng thực tế của rượu etylic.
Bước 2: Tác hại của việc lạm dụng rượu đối với con người và xã hộị.
Hoạt động 3: Tìm hiểu cách điều chế rượu etylic
Trang 5Bước 1: Những phương pháp điều chế rượu etylic.
Bước 2: Qui trình điều chế rượu etylic.
6 Tổng kết và hướng dẫn học tập:
Câu 1: Nêu tính chất vật lý của rượu Êtylic và khái niệm độ rượu, công thức tính
độ rượu, cách biến đổi công thức
Câu 2: Nêu tính chất hóa học của rượu Êtylic Viết PTHH minh họa
Câu 3: Nêu ứng dụng và cách sản xuất rượu Êtylic
Kết quả bài làm của học sinh:
Từ kết quả học tập của các em chúng tôi nhận thấy việc kết hợp kiến thức liên môn vào một môn học nào đó là một việc làm hết sức cần thiết, có hiệu quả rõ rệt đối với học sinh Giúp các em học sinh không những giỏi một môn mà cần biết cách kết hợp kiến thức các môn học lại với nhau để trở thành một con người phát triển toàn diện Đồng thời việc thực hiện những dự án này sẽ giúp người giáo viên dạy bộ môn không ngừng trau rồi kiến thức của các môn học khác để dạy bộ môn của mình tốt hơn, đạt kết quả cao hơn
KẾ HOẠCH DẠY HỌC (dựa trên phương pháp dạy học giải quyết vấn đề theo mô hình trường học
mới) CHỦ ĐỀ: TÍCH HỢP KIẾN THỨC CÁC MÔN VẬT LÝ, SINH VẬT VÀO
GIẢNG DẠY BÀI “RƯỢU ÊTYLIC” MÔN HÓA HỌC 9
ĐƠN VỊ: Nhóm 2: Trường Xuân, Thạnh Lợi, Tân Kiều.
I Giới thiệu chung
1 Tên chủ đề “ TÍCH HỢP KIẾN THỨC CÁC MÔN VẬT LÝ, SINH VẬT
VÀO GIẢNG DẠY BÀI “RƯỢU ÊTYLIC” MÔN HÓA HỌC 9”.
a) Địa chỉ tích hợp
vật lý.
III Ứng dụng.
IV Điều chế.
Lý 6 Bài 3: Đo thể tích chất
lỏng.
Bài: Sự bay hơi, sự ngưng tụ.
II Đo thể tích chất lỏng.
Sinh 8 Bài 46-47: Tiểu
não-Đại não; Bài:Vệ sinh hệ bài tiết.,…
- Tiểu não.
- Vệ sinh hệ bài tiết.
b) Thời lượng: 2 tiết.
2 Ý nghĩa của việc thực hiện chủ đề
Trang 6Trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta thường gặp rất nhiều hiện tượng liên quan đến kiến thức hóa học Một trong những chất tác động rất lớn đến các đời sống của con người đó là “ Rượu Êtylic” Để góp phần vào việc giúp các em học sinh hiểu được tính chất, CTCT, ứng dụng và sản xuất rượu Êtylic như thế nào … Nhóm giáo viên chúng tôi đã đề ra một số giải pháp vận kiến thức các môn học toán, lý, sinh, giáo dục công dân để giải quyết tốt các vấn đề liên quan đến bài rượu Êtylic
3 Mục tiêu
3.1 Kiến thức
Sau khi học xong chủ đề này, học sinh sẽ biết:
- Tính chất vật lý: Trạng thái, màu sắc, mùi vị, tính tan, khối lượng riêng, nhiệt độ sôi
- Khái niệm độ rượu
- CTPT, CTCT, đặc điểm cấu tạo
- Tính chất hoá học: phản ứng với Na, với Axitaxetic, phản ứng cháy
- Ứng dụng: Làm nguyên liệu, dung môi trong công nghiệp
- Phương pháp điều chế ancol Êtylic từ tinh bột, đường hoặc từ Êtylen
3.2 Kỹ năng
Sau khi học xong chủ đề này, học sinh sẽ có kỹ năng:
- Quan sát mô hình ph/tử, thí nghiệm, mẫu vật, hình ảnh rút ra được nhận xét về đặc điểm cấu tạo phân tử và tính chất hoá học
- Viết các PTHH dạng CTPT và CTCT thu gọn
- Ph/biệt Ancol Êtylic với Benzen
- Tính khối lượng Ancol Êtylic th/gia hoặc tạo thành trong ph/ứng có s/dụng
độ rượu và h/suất quá trình
- Giúp các em rèn tốt khả năng tư duy, thảo luận nhóm, thu thập thông tin, phân tích các kênh hình, kênh chữ, liên hệ thực tế
- Biết vận dụng kiến thức liên môn trong giải quyết vấn đề
3.3 Thái độ
Học sinh cần có năng lực vận dụng những kiến thức liên môn sau để giải quyết các vấn đề bài học đặt ra:
- Biết cách sử dụng ống đong để đong 1 thể tích rượu cho trước
- Biết được các tác hại của rượu đối với sức khỏa con người
- Nghiêm túc, hợp tác tốt , linh hoạt trong các hoạt động vận dụng kiến thức liên môn trong việc lĩnh hội kiến thức
3.4 Các năng lực chính hướng tới
- Năng lực tính toán
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ
- Năng lực tự học
- Năng lực sáng tạo
- Năng lực tự quản lý
- Năng lực giao tiếp, hợp tác
4 Sản phẩm cuối cùng của chủ đề
- Sản phẩm lý thuyết: Biết tính chất vật lí, ứng dụng và điều chế rượu etylic.
Trang 7- Sản phẩm tư duy: Biết nhiều phương pháp để sản xuất rượu.
- Sản phẩm thực tiễn: Biết pha chế rượu, biết các qui trình sản xuất rượu, biết tác hại của việc lạm dụng rượu.
II Thiết bị dạy học và tài liệu bổ trợ:
1 Thiết bị dạy học:
+ Máy trình chiếu, ancol kế, ống đong, 1 số nhãn của các chai rượu, rượu Êtylic, đèn cồn, diêm, kim loại Natri, mô hình phân tử rượu êtylic, bát sứ, ống nghiệm, kẹp gỗ, panh sắt
+ Chèn 1 số hình ảnh về ứng dụng và điều chế rượu Êtylic
2 Tài liệu bổ trợ:
- SGK, mạng internet.
III Kế hoạch dạy học (phần này học viên có thể thiết kế theo các phương pháp dạy học khác)
Thời gian Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung HĐ1: Hoạt động khởi động
- GV thuyết giảng: Khi lên men gạo, sắn, ngô (đã nấu chin) hoặc quả nho, quả táo người ta thu được rượu Êtylic
Vậy rượu ÊTylíc có CTCT như thế nào? Có tính chất và ứng dụng gì? Ta sẽ tìm hiểu trong bài học hôm nay
- GV cho HS dựa vào SGK nêu CTPT và tính phân tử khối của rượu Êtylic
- Chốt lại câu trả lời đúng
- HS nghe giảng
- HS trả lời:
+ CTPT: C2H6O + PTK: 46
+ CTPT:
C2H6O + PTK: 46
HĐ2: Hoạt động hình thành kiến thức về tính chất vật lý, ứng dụng và điều chế rượu Êtylic.
HĐ2.1: Hoạt động tìm hiểu tính chất vật lý.
Mục tiêu:
- Sử dụng kiến thức môn vật lý cho HS tìm hiểu tính tan của rượu, xây dựng công thức tính độ rượu và công thức biến đổi để làm bài tập.
- Tính chất vật lý, khái niệm độ rượu.
- Phân tích được kết quả TN để rút ra nhận xét
- Vận dụng kiến thức môn vật lý để rèn kỹ năng sử dụng ống đong để pha chế rượu
Phương pháp: Trực quan, phát vấn, trao đổi nhóm
1 Tính chất vật lý
- GV: Cho các nhóm
HS quan sát lọ đựng rượu etilic Gọi HS nêu các tính chất vật lý của
- HS quan sát lọ đựng rượu etilic, 1 HS trả lời câu hỏi
I.
Tính chất vật lý
1 Tính chất vật lý
Rượu etilic là
Trang 8rượu (thể, màu, mùi)
- Gọi 1 HS lên bảng
làm TN0 hòa tan rượu
vào nước, nhận xét khả
năng hòa tan của rượu
trong nước
- Gọi 1 HS lên bảng
làm TN0 hòa tan iốt vào
rượu, nhận xét khả
năng hòa tan của iốt
trong rượu
- GV cho HS liên hệ
thực tế và giải thích vì
sao thường ngâm
chuối, 1 số vị thuốc bắc
vào rượu, ngâm để làm
gì?
- GV cho HS rút ra kết
luận về tính chất vật lý
của rượu Êtylic
- Chốt lại câu trả lời
đúng
- Trình chiếu tính chất
vật lý của rượu Êtylic
Và cho HS ghi bài
2 Độ rượu:
- Trình chiếu 1 số nhãn
rượu (Nếp mới, Hữu
nghị), hướng dẫn HS
quan sát độ rượu ghi
trên nhãn
- GV giới thiệu độ rượu
và cho HS tìm hiểu
khái niệm độ rượu
- GV cho HS vận dụng
kiến thức vật lý 6 ôn lại
cách sử dụng ống đong
để pha loãng rượu
- Trình chiếu TN0 ảo về
cách pha chế rượu 450,
hướng dẫn HS quan sát
và cho HS trả lời câu
hỏi: Thế nào là rượu
450
- Cho HS thảo luận
nhóm trả lời câu hỏi:
1 HS lên bảng làm TN0, 1 HS khác nhận xét khả năng hòa tan của rượu trong nước
1 HS lên bảng làm TN0 hòa tan iốt vào rượu, 1 HS khác nhận xét khả năng hòa tan của iốt trong rượu
- HS liên hệ thực tế và giải thích
- HS rút ra kết luận về tính chất vật lý của rượu Êtylic
- HS ghi bài
- HS quan sát
- Rút ra lết luận
- Ghi vở
- HS quan sát
- HS thảo luận nhóm trả lời: Là có 45ml rượu nguyên chất trong 100 ml hỗn hợp rượu và nước
- HS thảo luận nhóm trả lời:
Độ rượu là số ml rượu etylic có trong 100ml hỗn hợp rượu với nước
- HS thảo luận nhóm vận dụng kiến thức môn toán học xây dựng công thức tính
độ rượu: Độ rượu =
Số ml rượu nguyên chất x 100/ Số ml hỗn hợp Rượu
- HS thảo luận nhóm
chất lỏng không màu, nhẹ hơn nước, tan vô hạn trong nước, sôi ở 78,30 Rượu etylic hoà tan được nhiều chất như iot, benzen
2 Độ rượu:
- Độ rượu là
số ml rượu etylic có trong 100ml hỗn hợp rượu với nước
- Công thức tính độ rượu:
Độ rượu = Số
ml rượu nguyên chất x 100/ Số ml hỗn hợp Rượu
Trang 9Thế nào là độ rượu?
- Chốt lại câu trả lời đúng
- Trình chiếu kết luận
về độ rượu
- Cho HS pha chế rượu
500 Kiểm tra lại độ rượu bằng ancol kế.
- Từ khái niệm về độ rượu, cho HS vận dụng kiến thức môn toán học xây dựng công thức tính độ rượu
- Chốt lại câu trả lời đúng
- Trình chiếu công thức tính độ rượu
- Cho HS thảo luận nhóm làm BT 4a,b
làm BT 4a,b
HĐ 2.2: Ứng dụng
Mục tiêu: - Biết được ứng dụng của rượu Êtylic.
- Vận dụng kiến thức sinh học để biết được lợi ích của rượu và tác hại của rượu đối với cơ thể nếu như uống nhiều rượu.
IV Ứng dụng - Trình chiếu ứng dụng
của rượu Êtylic
- GV cho HS nêu ứng dụng
- GV cho HS vận dụng kiến thức môn sinh giải thích vì sao uống nhiều rượu có hại cho sức khỏe?
- GV nhấn mạnh: Uống nhiếu rượu rất có hại cho sức khoẻ
- HS theo dõi màn hình
- HS nêu ứng dụng
- HS thảo luận nhóm vận dụng kiến thức môn sinh giải thích:
quá khả năng khử độc của gan, làm tê liệt tiểu não, đại não,
dạ dày, di truyền,…
HĐ
2.3 : Điều chế :
Mục tiêu: - Biết được phương pháp điều chế ancol Êtylic từ tinh bột, đường hoặc
từ Êtylen.
- Vận dụng kiến thức môn giáo dục công dân trong việc giáo dục bảo
vệ môi trường.
- GV: người ta có thể điều chế rượu etilic bằng những cách nào?
GV cho HS vận dụng
- HS: rượu etilic thường được điều chế theo các cách sau: lên men TB hoặc đường,
V: Điều chế:
- Chất bột ( hoặc đường )
Trang 10kiến thức vật lý (sự bay hơi, sự ngưng tụ) trong quá trình chưng cất rượu.
- Trình chiếu cách sản xuất rượu Êtylic từ tinh bột, cho HS nêu các bước tiến hành sản xuất rượu từ TB
- GV giáo dục bảo vệ môi trường
cho C2H4 hợp nước
- HS theo dõi màn hình
- HS nêu các bước sản xuất
- HS ghi bài
- HS giải thích vấn đề bảo vệ môi trường trong sản xuất, tận dụng những phế phẩm của quá trình sản xuất rượu để sản xuất những sản phẩm khác
Rượu etilic
- Cho etilen tác dụng với nước:
C2H4 + H2O
C2H5OH
HĐ 2.4 : Vận dụng, củng cố:
Mục tiêu: - Củng cố, vận dụng những kiến thức đã học để làm bài tập.
- Vận dụng kiến thức toán học để làm bài toán tính theo PTHH
Phương pháp: Phát vấn, làm việc cá nhân.
Vận dung - Trình chiếu slide 19:
Hệ thống hóa kiến thức của bài, cho HS tóm tắt nội dung của bài học
Bài tập 1: Đốt cháy hoàn toàn 30 ml rượu Êtylic chưa rõ độ rượu, cho toàn bộ sản phẩm cháy đi vào dd
Ca(OH)2 dư được 100 gam kết tủa a/ Tính thể tích O2 để đốt cháy lượng rượu đó
b/ Xác định độ rượu, biết khối lượng riêng của rượu là 0,8g/ml
Cộng điểm cho HS
trả lời đúng
- HS tóm tắt các kiến thức của bài
- HS thảo luận nhóm tìm hiểu các bước làm bài 1:
+ nCaCO3 = 1 mol, + PTHH: C2H5OH + 3O2 2CO2 + 3H2-O
Ca(OH)2 + CO2
CaCO3 + H2O + Từ nCaCO3 và 2 PTHH → nCO2 → nO2
→ VO2 + Từ nO2 và PTHH → nC2H5OH → mC2H5OH → VC2H5OH → Độ rượu
+ nCaCO3 = 1 mol,
+ PTHH: C2-H5OH + 3O2
2CO2 + 3H2O
Ca(OH)2 + CO2
CaCO3 + H2O
+ Từ nCaCO3 và
2 PTHH → nCO2 → nO2 → VO2
+ Từ nO2 và PTHH → nC2H5OH → mC2H5OH → VC2H5OH → Độ rượu
HĐ 3: Hoạt động tìm tòi, khám phá về sản xuất rượu etylic:
T.Gian Hoạt động của HS Hoạt động của GV KQ/SP