Tài liệu ôn thi công chức tỉnh Thanh Hóa

Tài liệu ôn thi môn kiến thức chung tỉnh thanh hóa năm 2016. Bao gồm 5 chuyên đề + Hệ thống chính trị + Quản lý nhà nước + Công chức + Cải cách hành chính + Văn bản quy pháp pháp luật + Môn tin học và các lưu ý về tin học + Tiếng anh

C-=~~~~:~~=~=-=-=:==-====t-=rr::::J \, _ _r: _iNguyen tac quan ly hanh chinh Nha mroc _ - _ _ _ -_ _ _ -_ _._ _ _ _.;.-_I _ _ _ _ 16 I

I I Hinh thirc, cong cu va phuong phap quan ly hanh chinh Nha mroc. I 20 I

1 _ _ _ + ); _ ~ _ = _ , _ _. ., -.-_ ,-_ - - - , -:.-. _ _L _ _ i

! III I Chuyen de 3: TO CHUC BQ MAY HANH CHINH NHA NUOC CQNG ! 26 i

I.-· - ·· ·i • · - · - -e- • • - - - •.-. - - _ - - - - .-.- -.-+ . -.- !

i iKhai quat ve be>may hanhchinh Nha nuoc I 26 I

[J_T:::C:~_::~=~~~~=-~~-=~r~I IV I Chuyen de4: CONG vu, CONG CHUC ! 47 !

r' vi-'T-Ch~y~~-dr6-; cAi-c'Acii HANHcliINHNHX-Nitac-vl CAI-cAcH" i 78 !

\ C=~Lffiili~~B_~-=~~~~===_:==-i::::::JI:- I I ICHE DO CONG VU, CONG CHUCKhai niem, vai tro va muc dich cua caieachhanh chinh Nha mroc I 78

rr==:_P~~:~~~BF 4~~::£'illt N~~=====:=~+-~=~

\ Cal cach hanh chinh cua tinhThanh Hoa \ 81 i

~=fug:~~E[lli[,;~g_;;~====~===:=-=I=]2=l\ iMuc tieu day ml;U1hd.icach cM de>cong Vl,l,cong chuc cua Chinh phu 1. _?.O - !

CHUYENDB 1NHUNG VAN DE CHUNG VE HE THONG. CHiNH TRI (1 VIET NAM .

1.KHAI NIEM VB.' HE THONG CHlNH TRI.

, Co r~t nhieu each hieu khac nhau v~ h~ thong chinh tri, thea nghia chungnhat, h~ t~ong chinh tri la mot chinh thS cac t6 chirc chinh tri hop phap trong xah(>ibao gorn cac dang chinh tri, nha mroc va cac t6 chirc chinh tri - xa hoi duoclien ~~t voi nhau trong mot h~ thong t6 chu~ nham tac dong vao c~c qua trlnh cuadai song ~a h9i; cllll& co, duy tri va phat trien che d(>chinh tri phu hQ'Pvoi loi ichcua giai cap cam quyen

H~ thong chinh tri xuat hien cling voi s\!' xu§.t hien cua giai cap, nha mrocnham thuc hien dirong l6i chinh tri cua giai cap, dang phai cAm quyen, do do nomang ban ch§.t, ly tuong chinh tri va phan anh loi ich cua giai c§.pcAm quy~n H~th6ng chinh tri la m(>tb(>ph?n kiSn truc thuqng tAng xa h(>i,bao g6m cac thi~t ch~

co quan h~ vai nh~lUv~ m?t m\lc tieu, chuc nang trong vi~c th\!'c hi~n quySn l\!,cchinh trio

o Vi~t Nam, khai ni~m "h~ th6ng chinh tri" IAn dAu tien duQ'c Dang ta sud\lng trong van ki~n H(>i nghi IAn thu sau Ban Ch§.p hanh Trung uang khoa VI(thang 3/1989) thay cho khai ni~m "h~ th6ng chuyen chinh vo san" H~ th6ngchinh tri nuac ta v?n hanh thea co ch~ Dang lanh d~o, Nha nuac quan ly, Man dan·lam chu, day khong chi don gian la s\!' thay d6i ten gQi rna la m(>tbuac d6i maiquan trQng trong tu duy chinh tri cua Dang tao H~ th6ng chinh tri xa h(>ichu nghla

la s\!, k~ thua va phat triSn cac thanh tvu v~ t6 chuc va ho~t d(>ng cua h~ th6ngchuyen chinh vo san trong cac giai do~ntruac "d6i mai ", d6ng thai phan anh mNhi~n th\!'c mai v~ chinh tri va dan chu trong di~u ki~n d6i mai kinh t~ - xa h(>i6

nuac ta hi~n nay H~ th6ng chinh tri do bao g6m: Dang C(>ngsan Vi~t Nam, Nhanuac C(>ng hoa xa h(>i chu nghla Vi~t Nam, M?t tr?il T6 qu6c, Doan thanh nienC(>ng san H6 Chi Minh, H(>i Lien hi~p ph\l nu, T6ng Lien doan Lao d(>ng,H(>iNong dan, H(>iCvu chi~n binh va cac t6 chuc chinh tri - xa h(>ihQ'Pphap khac

o ch~ d(>ta, nhan dan la nguai lam nen nhung th~ng lQ'ilich su va chinh hQ

la chu thS duy nh§.t,t6i cao cua quy~n l\!'c chinh tri, do do toan b(>ho~t d(>ngcua h~th6ng chinh tri phai xu§.t phat tu lQ'iich va nguy~n vQng chinh dang cua nhan dan,suc m~nh cua cac t6 chuc trong h~ th6ng chinh tri la 6s\!,g~n bo m?t thi~t vai nhandan D6ng thai trong m(>tchinh thS dan chu, vi~c th\!'c hi~n quy~n l\!'c chinh tri doihoi bao dam tinh th6ng nh§.t cua quy~n l\!,c d6ng thai lo~i bo mQi nguy co d(>cquySn quy~n l\!'c tu b§.t ky m(>tt6 chuc hay l\!,c lUQ'ngchinh tri nao Vi V?y, vi~cth\!'c hi~n quy~n l\!'c chinh triluon cAnd~n s\!,phan cong, ph6i hqp giua cae t6 chuctrong vi~c th\!'c hi~n quySn quyth dinh duang l6i chinh tri, quySn thi hanh duang16i chinh tri va quySn kiSm tra, giam sat d6i vai vi~c quy~t dinh duang 16ichinh tri

va th\!'c thi duang l6i chinh trio Di~u nay co y nghla quan trQng bao dam cho quy~nl\!'c chinh tri luon ph\lc V\l lQ'iich va y chi cua nhan dan, ngan ngua nguy co l~mquySn, tha hoa quy~n l\!,clam phuong h~i d~n quYSn l\!,ccua nhan dan

II cAc TO CHUC TRONG HB THONG CHINH TRJ o VI$T NAM

Cac t6 chtrc hop thanh h~ thong chinh tri hien nay amroc ta bao gom: DangCong san Vi~t Nam, Nha mroc <;Qnghoa xa h~i c~u nghia yi~t Nam, M?t trfm Toquoc Viet Nam va cac doan the nhan dan M6i to clnrc deu co vi tri, vai tro vaphirong thirc hoat dong khac nhau ;rai,nhtrng ~huc nang, nhiem vu khac nhau dt;aisir lanh dao cua mot Dang duy nhat cam quyen va su quan ly cua nha mroc nhamthuc hien quyen hrc chinh tri cua nhan dan vi muc tieu: "dan giau, mroc manh, danchu, cong bang, van minh"

1) Dang cong san Vi?t Nam, dQi tien phong cua giai c~p cong nhan d6r;g

thai la dQi tien phong cua nhan dan lao dong va cua dan tee Viet Nam; dai bieutrung thanh 19i ich cua giai c~p cong nhan, nhan dan lao dQng va cua ca dan tQc.Dang lanh d~o h~ th6ng chinh trj d6ng thai la bQ ph?n cua h~ th6ng ~y Dang l~ychu nghla Mac - Lenin va tu tuang H6 Chi Minh lam n~n tang tu tuang, kim chinam cho hanh d(>ng Dang g~n bo m?t thiSt vai nhan dan, ton tr<;mgva phat huyquy~n lam chu cua nhan dan, dva van nhan dan dS xay dvng Dang, chiu sv giamsat cua nhan dan, ho~t dQng trong khuon kh6 HiSn phap va phap Iu?t

Sv lanh d~o cua Dang cQng san Vi~t Nam d6i vai h~ th6ng chinh tri la di~uki~n c~n thiSt va t~t ySu dS bao dam cho h~ th6ng chinh tri giu dugc ban ch~t giaic~p cong nhan, bao dam m<;>iquy~n Ivc thu(>c v~ nhan dan, vai tro Ianh d~o cuaDang thS hi~n tren nhung nQi dung chu ySu sau:

M9t la, Dang d~ ra cuang lInh chinh tri, duang 16i, chiSn lugc, cac dinh

huang v~ chinh sach va chu truang Ianphat triSn kinh tS - xa hQi dS nha nuac thSchS hoa thanh phap Iu?t, d6ng thai Dang Ia Ivc Iugng lanh d~o va t6 chuc thvc hi~n

CuanglInh, duang I6i cua Dang

Hai la, Dang lanh d~o h~ th6ng chinh tri va xa h(>ichu ySu thong qua nha

nuac va cac doan thS qu~n chung, duang 16i, chu truong, quan diSm cua Dangdugc Nha nuac tiSp nh?n, thS chS hoa b~ng phap lu?t va nhfrng chu truang, chinhsach, kS ho~ch, chuang trinh Cl,lthS Vi V?y, Dang Iuon quan tam dSn vi~c xaydvng nha nuac va b(>may cua nha nuac, d6ng thai kiSm tra vi~c nha nuac thvchi~n cac nghi quySt cua Dang

Ba la,Dang th6ng nh~t lanh d~o cong tac can bQ va quan ly dQi ngu can bQ,giai thi~u nhUng dang vien Uti tu co du nang Ivc va ph~m ch~t vao ho~t dQngtrongcac caquan cua h~ th6ng chinh trio

B6n la, Dang lanh d~o b~ng cong tac tuyen truy~n thuySt phl,lc,v?n dQng, t6chuc kiSm tra giam sat b~ng hanh dQng guang m~u cua dang vien Dang lanh d~othong qua t6 chuc dimg va dang vien ho~t dQng trong t6 chuc cua h~ th6ng chfnhtrj, tang cUOng chS dQ trach nhi~m ca nhan, nh~t la nguai dUng d~u Dang thuangxuyen nang cao ban lInh chinh trj, ph~m ch~t d~o duc, nang Ivc c~m quy~n va hi~uqua lanh d~o

DS thvc hi~n vai tro lanh d~o cua minh, Dang phai vffug m~nh v~ chinh trj,

tu tuang va t6 chuc, thuong xuyen tv d6i mai, tv chinh d6n, nang cao trinh dQ, tritu~, gifr vfrng truy~n th6ng doan kSt, th6ng nh~t trong Dang, tang cuang dan c~u

va ky luat trong hoat dong cua Bang, thuong xuyen tu phe binh va phe binh f)~utranh chong chu nghia ca nhan, chu nghia co hoi, t~ quan lieu, tham nhiing, langphi va moi hanh dong chia re be phai,

Bang phai phat huy vai tro chu dong sang tao va trach nhiern cua cac coquaI?-nha nuoc, cac doan th~ nhan dan, kh~c phuc t~ quan lieu dQc doan, chuyenquyen, bao bien lam thay; mat khac, Bang khong diroc buong long S\I lanh dao,mat canh giac truce nhfrng luan dieu, co hoi, mi dan doi Bang phai tra quyen hrccho nha mroc va nhan dan Thuc ch§.t cua nhirng doi hoi do chi nham chia re Bangvoi nhan dan, xoa bo vai tro lanh dao cua Bang va lam thay d6i che dQ;amot vainuac xa hQi chu nghla trong nhfrng diSu ki~n lich Slr da hinh thanh h~ thfmg chinhtri da dang, do la cac dang lien minh vai Bang cQng san, thua nh~n S\Ilanh d~o cuaBang cQng san chil khong phai la dang d6i l~p Kinh nghi~m lich Slr cho th§.y,thanh l~p dang d6i l~p la nguy co trllc tiSp d~ m§.t chinh quySn vao tay cac l\Ic

luqng thli dich vai chu nghla xa hQi Cac thS lllCthli dich, phan dQng hi~n nay clingdang lqi d\lng chieu bai da dang, da nguyen chinh tri, dan chu nh~m xoa bo cacnuac xa hQi chu nghla b~ng "diSn biSn hoa binh"

2) Nha nuac C9ng hoa xii h9i chit nghla Vi¢f Nam la t6 chilc quySn l11cth~hi~n va thllC hi~n '1 chi, quySn lllc cua nhan dan, thay m~t nhan dan, chiu trachnhi~m truac nhan dan quan 1'1toan bQ ho~t dQng cua dai s6ng xa hQi M~t khacNha nuac CQng hoa xa hQi chu nghla Vi~t Nam chiu sllianh d~o cua giai c§.pcongnhan, thllc hi~n duang 16i chinh tri cua giai c§.p cong nhan, thong qua dQi tienphong la Bang cQng san Vi~t Nam

Nha nuac la tf\} cQt cua h~ th6ng chinh tri a nuac ta, la cong C\lt6 chilc thllchi~n '1 chi va quySn l\Ic cua nhan dan, thay m~t nhan nhan chiu trach nhi~mtruac

nhan dan d~ quan 1'1toan bQ ho~t dQng cua dai s6ng xa hQi Bo chinh la Nha nuaccua nhan dan, do nhan dan va vi nhan dan Nha nuac quan 1'1,diSu hanh nSn kinh

tS b~ng phap lu~t, quy ho~ch, kS ho~ch va cac cong C\ldiSu tiSt tren co sa ton tr9ngquy lu~t khach quan cua thi twang. Bang lanh d~o nha nuac th\Ic hi~n va bao damdfiy du quySn lam chu cua nhan dan Nhu v~y, Nha nuac xa hQi chu nghla vua la

co quan quySn lllC, vua la bQ may chinh trt, hanh chinh, vua la t6 chilc quan 1'1kinh tS, v[m hoa, xa hQi cua nhan dan QuySn lllC nha nuac la th6ng nh§.t, co Sllphan cong, ph6i hqp va ki~m soat gifra cac co quan trong vi~c th\Ic hi~n cac quySnl~p phap, hanh phap va tu phap

Nha nuac CQng hoa xa hQi chu nghla Vi~t Nam co vi tri va vai tro d~c bi~tquan tr9ng trong h~ th6ng chinh trio Chilc nang va nhi~m V\l cua nha nuac trong h~th6ng chinh trt, trong dai s6ng xa hQi duqc th~ hi~n b~ng m6i quan h~ gifra nhanuac vai Bang va cac t6 chilc chinh tri - xa hQi Nha nuac th~ chS hoa chu truong,duang l6i cua Bang thanh HiSn phap, phap lu~t va chinh sach lam cong C\ld~ thllchi~n quan ly nha nuac d6i vai m9i lInh VllCcua dai s6ng xa hQi

Vi~c xac dinh dung vi tri, vai tro va nhi~m V\l cua nha nuac trong h~ th6ngchinh tri co y nghla 1'1lu~n va thllC tiSn trong qua trinh d6i mai h~ th6ng chinh trio

Kh~c ph\lc S\I ch6ng cheo, l~n san gifra cac thanh t6 trong h~ th6ng chinh tri, nh~t

la trong m6i quan h~ gifra Bang va Nha nuac trong diSu ki~n ph:it tri~n kinh tS thi

3

- - - - - .

tnrong dinh huang xii hoi chu nghia, xay dung Nha mroc phap quyen xii hoi chunghia, d~y manh cong nghiep hoa, hien dai hoa va hoi nhap quoc tS.

- Trong bQ may nha nuoc, Quoc hoi la ca quan dai dien cao nh~t cua nhandan, co quan quyen luc Nha mroc cao nhat cua nuoc Cong hoa xa hoi chu nghiaViet Nam Quoc hQi do nhan dan tnrc tiep b~u ra, la co quan duy nh~t co quyen l~phiSn va l~p phap, Quoc hoi quyet dinh nhirng chinh sach ca ban v~ d6i noi, d6ingoai, nhiem vu phat triSn kinh tS xa hoi, nhirng nguyen t~c chu yeu v~ t6 chirc vahoat dong cua bQ may Nha nuac v~ cac quy~n va nghla V\l co ban cua cong dan.Qu6c hQi th\fc hi~n quySn giam sat t6i cao vai toan bQ ho~t dQng cua Nha mrac.Vai y nghla do Qu6c hQi duQ'cgQi la co quan l~p phap

- Th\fc hi~n quy~n hanh phap la bQ may hanh chinh nha nuac tir trung uangtai dia phuang, dUng d~u la Chinh phu Theo quy dinh t~i di~u 94 HiSn phap nam

2013, Chinh phu la co quan hanh chinh cao nh~t cua nuac CQng hoa xii hQi chunghla Vi~t Nam, th\fc hi~n quy~n hanh phap, la co quan ch~p hanh cua Qu6c hQi

chiutrach nhi~m truac Qu6c hQi va phai bao cao cong tac vai Qu6c hQi,Uy banthuemg V\l Qu6c hQi, Chu tich nuac Chinh phu th6ng nh~t quan ly vi~c th\fc hi~ncac nhi~m V\l chinh tri, kinh tS, van hoa, xii hQi, an ninh, qu6c phong va d6i ngo:;licua nha nuac

BQ va co quan ngang BQ la cac co quan cua Chinh phu, th\fc hi~n chuc nangquan 1:9nha nuac d6i vai nganh, linh V\fC(hay nhom nganh, lInh v\fc) tren ph~m vi

ca nuac va quan ly nha nuac d6i vai cac dich V\l cong thuQc nganh, lInh VllCduQ'cglao

Cac co quan thuQCChinh phu do Chinh phu thanh l~p thea tung nhi~m ky,th\fc hi~n nhUng nhi~m V\l nh~t dinh do Chinh phu giao (co thS lam chuc nangquan Iy hanh chinh nha nuac ho;1iccung c~p dich Vl)cong cho Chinh phu)

BQ may chinh quy~n dia phuang 6 nuac ta hi~n nay duQ'ct6 chuc ba dp (tinh,huy~n,xa) vai hai co quan chu ySu la H9i d6ng nhan dan va Uy ban nhan dan

- Co quan tu phap bao g6m Toa an nhan dan va Vi~n kiSm sat nhan dan cacc~p Day la nhfrng co quan duQ'cl~p ra trong h~ th6ng co quan quan Iy nha nuac dSbao v~ phap lu~t, dam bao vi~c th\fc thi phap lu~t mQt cach nghiem minh, chinhxac

Toa an cac c~p la co quan nhan danh Nha nuac, thS hi~n thai dQva y chi cuaNha nuac truac cac Vl)an thong qua ho~t dQng dQc l~p va chi tuan thea phap lu~t.Toa an la co quan duy nh~t co quy~n ap dl)ng chS tai hinh S\f, khong ai bi coi la cotQi va phai chiu ph~t khi chua co ban an kSt tQi cua Toa an dii co hi~u l\fc phaplu~t

DS dam bao phap lu~t duQ'c ch~p hanh nghiem minh, bao dam vi~c xet xudung ngmJi dung tQi, Vi~n kiSm sat nhan dan duQ'c t6 chuc thanh h~ th6ng, t~ptrung th6ng nh~t va th\fC hi~n dQc I~p th~m quy~n cua minh d6i vai cac co quankhac ~ua nha nuac. Th\fc hi~n cac quy~n kh6i t6, kiSm sat cac ho~.tdQng di~u tra,truy to

Nha mroc thuc h~~n quan ly xa hQi bang phap luat, d6ng thai coi trong giaodue nang cao y thirc chap hanh phap lu~t cua nhan dan, vi v~y c~n tang cuong phapche xa hoi chu nghia.

3) Mgt trdn T6 quoc Vi¢t Nam va cdc doan thi chinh tri - xii hoi thanh vien

Mat tr~n T6 quoc Vi~t Nam va cac doan thS chinh tri - xa hQi thanh vien lamot bQ phan cua h~ thong chinh tri, la co sa chinh tri cua chinh quyen nhan dan.Mat tr~n T6 quoc Viet Nam hoat dQng theo phirong thirc hiep thirong dan chu, ph6ihQ'Pva thong nhat hanh dong gifra cac thanh vien,

Cac doan thS chinh tri -xa hQi, cac t6 chuc xa hQi 1anoi t~p hQ'Pquin chung,phan anh y chi, nguy~n v<;mgva lQ'ifch cua cac t&nglOp nhan dan, vi v~y la mQt bQph~n khong thS thi~u cua mQt xa hQi dan chu Cac t6 chuc nay a nuac ta hi~n nay

la bQ ph~n khong tach rai cua h~ th6ng chinh tri va la co sa chinh tri eua chinhquySn nhan dan, mQt trong nhUng cong C\l bao dam quySn 19c nha nuac thuQc vSnhan dan NhUng t6 ehue nay co vai tro r~t quan trQng trong S\l nghi~p d?i doan k~ttoan dan tQc xay dvng va bao v~ T6 qu6c; d?i di~n, bao v~ quySn va IQ'iieh hQ'Pphap, chinh dang eua nhan dan, cham 10 lQ'ifeh cua cac doan vien, hQi vien; th\lchi~n dan chu va xay dvng xa hQi lanh m?nh; tham gia xay dvng Dang, Nha nuae;giao d\le ly tuang va d?o duc each m?ng, quySn va nghia V\l cong dan, tang cuangm6i lien h~ gifra nhan dan vai Dang, Nha nuae, gop ph&n th\lc hi~n va thue d~yqua trinh dan chu hoa va d6i mai xa hQi, th\lc hi~n co ch~ Dang lanh d?o, Nhanuac quan ly, nhan dan lam chu

Cac doan thS chinh tIi xa hQi r~t da d?ng, co thS la eac t6 chuc ehinh tri

-xa hQi, t6 chue -xa hQi, t6 chuc -xa hQi - nghS nghi~p,

Trong s6 cac t6 chuc qu&n chung a nuac ta, M~t tr~n T6 qu6c Vi~t Nam lat6 chuc nong c6t, gifr vai tro quan tn;mg

_ Mgt trgn T6 qu6c Vi¢t Nam la t6 ehuc lien minh chinh tri, lien hi~p t\l

nguy~n cua t6 chuc ehinh tri, t6 chuc chinh tri - xa hQi, t6 chuc xa hQi va cac canhan tieu biSu trong cac giai c~p, t&ng lOp xa hQi, cac dan tQc, ton giao va nguaiVi~t Nam dinh cu a nuac ngoai Trong do, Dang CQng san Vi~t Nam vila la thanhvien vila la nguai lanh d?o M~t tr~n

NhUng doan thS chinh tri - xa hQi khae co vai tro quan trQng trong h~ th6ngehinh tri anuae ta g6m:

_ T6ng Lien aoem lao a6ng Vi¢t Nam la t6 chuc chfnh tri - xa hQi rQngIan

eua giai c~p cong nhan, dQi ngu tri thuc va nhUng nguai lao dQng.1\1'nguy~n l~p ranh~m m\lc dich t~p hQ'P,doan k~t l\l'c luqng; d?i di~n va bao v~ cae quySn, IQ'ifehhQ'Pphap, chinh dang cua nguai lao dQng

_ Doan thanh nien c6ng scm H6 Chi Minh la t6 chuc chinh tri - xa hQi t~p

hQ'Pd.ng lap thanh nien, la doan thS cua cac thanh nien Uti tu, dQi h~u bi cua Dang.I6 chuc £)oan duQ'cthanh l~p tren ph?m vi ca nuac, co m~t ah&Uh~t cae co quan,dan vi, duQ'c t6 chuc theo h~ th6ng hanh chinh til trung uang d~n co sa nh~m thu

5

hut thS h~ tre vao nhirng heat dong xii h9i b6 ich, lanh rnanh, qua do giao due '1tlnrc ton trong phap luat cho thanh nien.

- H9i Lien hiep phu nit Vi?t Nam la t6 chirc chinh tri - xii hoi cua phu nfr,

bao v~ quyen binh ding, loi ich hop phap va chinh dang cua phu nfr, H9i co nhiem

vu doan ket, van dong, t6 chirc, huong d~n phu nir thirc hien chu tnrong, chinhsach cua Bang, phap luat cua Nhamroc, gop phan xay dung va bao v~ T6 quocViet Nam xii hoi chu nghia, tham gia vao cac hoat dong chinh tri, xii h9i d~ bao v~quyen loi cua phu nir, bao dam binh ding gioi,

- H9i Nang dan Vi?t Nam la t6 chirc chinh tri - xii h9i cua giai c~p nong dan,

co nhi~m Vl,lv?n d9ng giao dl,lc h9i vien, nong dan phat huy quySn lam Chll, tichc\fe h<)ct?P nang cao trinh d9, nang l\fc vS m<)im~t; d~i di~n giai c~p nong dantham gia xay dvng Bang va Nha nuac; cham 10 bao v~ cac quySn va lqi ich cuanong danVi~t Nam

- H9i Cl:fUchiin binh Vi?t Nam la doan thS chinh tri - xii h9i, nO'it?P hqp,

doan kSt, t6 chuc, d9ng vien cac thS h~ C\fUchiSn binh gift gin va phat huy banch~t, truySn th6ng "B9 d9i Cl,lH6", tich C\fCtham gia xay dvng va bao v~ T6 qu6c,bao v~ thanh qua cach m~ng, xay dvng va bao v~ Bang, chinh quySn, chS d9, bao

- v~ quySn lqi chinh dang va hqp phap clla C\fUchiSn binh, cham 10giup dO'nhau vS_tinh th~n va V?t ch~t trong CU9Cs6ng, g~n bo tinh b~n chiSn d~u

Ben c~nh nhung t6 chuc tren day, nhiSu t6 chuc xii h9i khac cung tham giatich C\fCvao ho~t d9ng trong h~ th6ng chinh tri nhu Lien hi~p cac h9i khoa h<)ckIthu?t Vi~t Nam, H9i Nha bao Vi~t Nam, Lien hi~p cac t6 chuc hfru nghi Vi~t Nam,H9i Chu th?p do Vi~t Nam, M9t s6 h9i nghS nghi~p, h9i cua cac nha tri thuc, cacnha khoa h<)c,khong chi don thu~n mang tinh ch~t doan thS xii h9i ma cac t6 chucnay cung dong vai tro to IOn trong vi~c th\fc hi~n cac nhi~m V\l chinh tri Clla d~t

nuac.

Cac t6 chuc qu~n chung khac nhau nay tuy thea tinh ch~t, ton chi va m\lcdich dii duqc xac dinh, co nhi~m Vl,lv?n d9ng, giao d\lc doan vien, h9i vien ch~phanh lu?t phap, chinh sach; cham 10,bao v~ cac quySn va lqi ich hqp phap, chinhdang Clla doan vien, hQi vien; giup doan vien, hQi vien nang cao trinh d9 vS m<)im~t va xay dvng cUQcs6ng mai; tham gia quan 1'1nha nuac, quan 1'1xii h9i

Phuong thuc t6 chuc va ho~t d9ng Clla cac t6 chuc nay tuy khac v6i t6 chucBang va cac cO' quan nha nuac nhung dSu g~n ch~t vai vi~c th\fc hi~n cac m\lctieu, nhi~m Vl,ldo Bang va Nha nuac giao pho Cac t6 chuc chinh tri - xii h9i lahinh thuc t6 chuc d9ng vien, triSn khai ngu6n l\fc con nguai cho cac m\lc tieu xaydvng va bao v~ T6 qu6c Vi~t Nam do Bang liinh d~o, Nha nuac th6ng nh~t quan Ii.Trong h~ thfmg chinh tr! - xii h9i Vi~t Nam, vai tinh ch~t chinh tri va tinh ch~t xiih9i rQng lOn, cac t6 chuc chinh tri - xii h9i dong vai tro la nguai t6 chuc, v?n d9ngdong dao qu~n chung nhan dan th\fc hi~n cac nhi~m V\l d~t ra d6i vai cach m~ngVi~t Nam thong qua nhfrng hinh thuc phli hqp

Nhu V?y, co thS nh?n th~y r5 r~ng trong h~ th6ng chinh tri Vi~t Nam, cac t6chuc qu~n chung dong vai tro vua la trung tam doan kSt, t?P hqp dong dao cac l\fcluqng qu~n chung nhan dan (tinh ch~t xii h9i), d~i di~n va bao v~ quySn, lqi ich

hop phap, chinh dang cua cac thanh vien vira thirc hien vai tro nSn tang chinh tricua chinh quyen nhan dan, t6 chirc dong vien nhan dan thirc hien thang loi cacnhiern vu chinh tri cua Dang va Nha mroc,

Dang ton trong tinh tu chu, ung hQ moi heat dong tir nguyen, tich eve, sangtao va chan thanh lang nghe y ki~n dong gop cua Mat tran va cac doan th~ Dang,Nha mroc co co che, chinh sach, tao diSu kien de Mat tran va cac doan the nhandan hoat dong co hieu qua, thuc hien vai tro giam sat va phan bien xa hci

III BAN cRA T CVAfIB THONG CHiNH TR_l: o mroc TA

Duoi su lanh dao cua Dang Cong san Vi~t Nam, dQi tien phong cua giai e~peong nhan, d6ng thai la dQi tien phong eua nhan dan lao dQng va eua dan tQe Vi~tNam, nhan dan ta da dung len lam each m~ng, gianh l~y quySn lve nha mrae va t6ehue ra h~ thfmg ehinh tri eua minh Do do, nhan dan thve hi~n quySn lam ehuthong qua ho~t dQng eua nha nuae, eua ea h~ th6ng ehinh tri va cae hinh thue dan

ehu tr\le ti~p, dan ehu d~i di~n.

Ban eh~t eua h~ th6ng ehinh tri nuae ta dUQ'equy dinh bai cae co sa nSntang sau:

_Ca sa ehinh tri eua h~ th6ng ehinh tri nuae ta la eh~ dQ nh~t nguyen ehinh

tri vai mQt Dang duy nh~t e~m quySn, lanh d~o Nha nuae va xa hQi tren nSn tang

dan ehu xa hQi ehu nghia

Co sa ehinh tri eua h~ th6ng ehinh tri nu6e ta la nSn kinh t~ thi truemg dinhhuang xa hQi ehu nghia, d\la tren lve luqng san xu~t hi~n d~i va quan h~ san xu~tti~n bQ pin) hqp D6ng thai, co sa kinh t~ nay t~o ra cae xung l\le d~ d6i mai, hoanthi~n h~ th6ng ehinh tri, nang eao kha nang tae dQng tieh eve vao qua trinh phattri~n kinh t~

_ Co sa xa hQi eua h~ th6ng ehinh tri la d\la tren nSn tang lien minh giai e~pgifra eong nhan, nong dan, t~ng lap tri thue va kh6i d~i doan k~t toan dan tQe Vai

co sa xa hQi la kh6i d~i doan k~t toan dan tQe, h~ th6ng ehinh tri nuae ta khong chi

la hinh thue t6 ehue ehinh tri nh~m th\le hi~n quySn Ive eua nhan dan rna con lahinh thue t6 ehue d~i di~n eho y chi, nguy~n vQng va quySn lQ'ieua mQi t~ng lap

nhan dan, la bi~u tuqng eua d~i doan k~t dan tQe.

_ Ca sa tu tuang eua h~ th6ng ehinh tri la ehu nghia Mac - Lenin va tu

tuang H6 Chi Minh Cae quan di~m eua ehu nghia Mac - Lenin, tu tuang H6 Chi

Minh la cae can eu ly lu~ d~ xay d\fllg h~ th6ng ehinh tri vai eh~ dQ nh~t nguyenehinh tri va dinh huang phM tri~n xa hQi ehu nghia aVi~t Nam

S\l nh~t quan vS co sa ehinh tri, kinh t~, xa hQi va tu tuang la nhan t6 vira

bao dam tinh nang dQng va kha nang thieh Ung eua h~ th6ng ehinh tri truae sv v~n

dQng va phat tri~n eua d~t nuae va th~ gi6i

H~ th6ng ehinh tri anuae ta la mQt h~ th6ng cae thi~t eh~ va th~ eh~ g~n liSnvai quySn lve ehinh tri eua nhan dan va d~ thl,fe hi~n cae nhi~m V\l, quySn h~n donhan dan giao pho, uy quySn VS thve eh~t, h~ th6ng ehinh tri khong phai la ffi9th~ th6ng t6 ehue co quySn lve tv than, quySn Ive eua h~ th6ng ehinh tri b~t ngu6n

7

tir quyen luc cua nhan dan, phat sinh tir sir uy quyen cua nhan dan, thS hien nrnrong cua Chu tich H6 Chi Minh: "MQi quyen hanh va lire hrong dSua noi dan".Trong ch~ dQ do nhan dan ta lam chu thS duy nhat va t6i cao cua quyen hrc chinh .!

tri, nhan dan uy quyen cho mot h~ thong, cac t6 clnrc bao g6m Dang Cong san VietNam, Nha mroc, Mat tr?n T6 quoc Viet Nam va cac doan thS nhan dan

H~ thong chinh tri a mroc ta la mot hinh thirc t6 chirc thuc hanh dan chu,m6i mot t6 chirc trong h~ thong chinh tri dSu la nhirng hinh tlurc dS thirc hien danchu dai dien va dan chu tnrc tiep cua nhan dan Cac t6 chuc nay duQ'c t6 chuc vaho?t dQng tren cO' sa nguyen t~c dan chu va cac ml,lc tieu dan chu DiSu do b~t

ngu6n tu b~m ch~t cua ch~ dQ chinh tri xa hQi chu nghla "Dan chu xCih(ji chit

nghfa la bim chit cua ch~ dQ ta, vua la ml,lctieu, vua la dQng ll,fccua Sl,fphat triSn

d~t nuac " M6i mQt t6 chuc trong h~ th6ng chinh tri vua la mQt hinh thuc thl,fchanh dan chu, t6 chuc cac qua trinh dan chu vua la c6ng Cl,lbao dam dan chu trong

xa hQi, mQt tru6ng hQc dan chu dS giao dl,lcy thuc dan chu, nang cao nang ll,fclamchu cua nhan dan

IV DAc DIEM CVA ~ THONG CHlNH TRJ dWaC TA HI$N NAYH~ th6ng chinh tri anuac ta hi~n nay co nhfrng d?c diSm cO'ban sau:

1) Tinh nhcit nguyen chinh trt cua h¢ th6ng chinh trt

Ch~ dQ chinh tri Vi~t Nam la thS ch~ chinh tri mQt Dang duy nh~t cc1mquySn m?c dli trong nhfrng giai do?n lich su nh~t dinh, trong ch~ dQ chinh tri Vi~tNam ngoai Dang CQng san Vi~t Nam con co Dang Dan chu va Dang Xa hQi Tuynhien hai Dang nay duQ'c t6 chuc va ho?t dQng nhu nhfrng d6ng minh chi~n luQ'ccua Dang CQng san Vi~t Nam, thua nh?n vai tro lanh d?o va vi tri duy nh~t cuaDang CQng san Vi~t Nam Do V?y, vS thl,fc ch~t ch~ dQ chinh tri kh6ng t6n t?i cacdang chinh tri d6i l?p

H~ th6ng chinh tri Vi~t Nam g~n liSn vai vai tro t6 chuc va lanh d?o cuaDang CQng san Vi~t Nam M6i t6 chuc thanh vien cua h~ th6ng chinh tri dSu doDang CQng san Vi~t Nam sang 1?pvua dong vai tro 1a hinh thuc t6 chuc quySn h,rccua nhan dan (Nha nuac), t6 chuc t?P hQ'Pdoan k~t qUc1nchung, d?i di~n y chi vanguy~n v9ng cua qUc1nchung (M?t tr?n T6 qu6c Vi~t Nam va cac doan thS nhandan) la t6 chuc dong vai tro 1a phuang ti~n dS Dang CQng san thl,fc hi~n Sl,flanhd?o chinh tri cua minh

Toan bQ h~ th6ng chinh tri dSu duQ'ct6 chuc va ho?t dQng tren nSn tang tutuang chu nghla Mac - Lenin va tu tuang H6 Chi Minh DiSu do quy dinh tinh nh~tnguyen tu tuang, nh~t nguyen y thuc h~ chinh tri cua toan bQ h~ th6ng va cua tungthanh vien trong h~ th6ng chinh trio

2) Tinh th6ng nhcit cua h¢ th6ng chinh trt

H~ th6ng chinh tri Vi~t Nam bao g6m nhiSu t6 chuc co tinh ch~t, vi tri, vaitro chuc nang khac nhau nhung l?i quan h~ ch?t che, g~n bo vai nhau t?O thanhmQt thS th6ng nh~t Sl,fda d?ng, phong phil vS t6 chuc va phuang thuc ho?t dQngcua cac t6 chuc thanh vien trong h~ th6ng chinh tri t?O diSu ki~n dS phat huy va t~lO

ra sir cong huang sire manh trong toan b<) h~ thong dS thuc hien co hieu qua cacnhiem vu chinh tri cua m6i t6 chirc thanh vien va cua toan b<)he thong,

Nhan t6 quyet dinh tinh thong nh~t cua h~ thong chinh tri mroc ta la sir lanhdao thong nh~t cua mot Dang duy nh~t d.m quyen la Dang Cong san Viet Namtheo nguyen t~c t:ftp trung dan chu, Vi~c quan triet va thuc hien nguyen t~c t:ftptrung dan chu trong t6 chirc va hoat dong la nhan t6 coban dam bao cho h~ thongchinh tri co duoc sir thong nh~t ve t6 chirc va hanh dong nham phat huy sire manhdfmg b<)cua toan h~ th6ng chinh tri cling nhu cua m6i t6 chuc trong h~ th6ng chinhtrioB6ng thai, tinh th6ng nh~t cua h~ th6ng chinh tri con thS hi~n 6 m\lc tieu chinhtri la xay dvng xa h<)ichu nghla Vi~t Nam vai n<)idung: dan giau, nuac mlilnh,danchu, cong b~ng, van minh H~ th6ng chinh tri dUQ'ct6 chuc nhu m<)t chinh thSth6ng nh~t tu Trung uang dSn dia phuong va c~pcas6

Cac quan di@mva nguyen t~c cua chu nghla Mac - Lenin va tu tuang H6Chi Minh deu dUQ'ccac t6 chuc trong h~ th6ng chinh tri 6 nuac ta v~md\lng, ghi r5trong Dieu l~ cua tUng t6 chuc

3) H¢ th6ng ehinh tri gan bo m9t thiit vai nhan dan, ehiu S~( giam sat etta nhan dan

H~ th6ng chinh tri Vi~t Nam la m<)th~ th6ng khong chi g~n vai chinh tri,quyen l\fc chinh tri rna con g~n vai xa h<)i.Do v:ftytrong c~u trUc cua h~ th6ngchinh tri bao g6m cac t6 chuc chinh tri nhu Dang, Nha nuac va cac t6 chue vua cotinh chinh tri vua co tinh xa h<)inhu M~t tr:ftnT6 qu6c va cac doan th@nhfm dan

H~ th6ng ehinh tri khong dUng tren xa h<)i,tach ra kh6i xa h<)inhu nhiingl\fc luqng chinh tri, ap buc xa h<)itrong cac xa h<)iboc l<)trna la b<)ph~n Clla xah<)i,g~n bo vai xa h<)i S\f g~n bo m~t thiSt gifra h~ th6ng chinh tri vai nhan danduQ'c thS hi~n ngay trong ban ch~t cua cac b<)ph:ftnc~u thanh h~ th6ng chinh tri:D~mg C<)ng sfm Vi~t Nam la dlilibi@utrung thanh lQ'iich clla giai c~p cong nhan,nhan dan lao d<)ng va cua ca dan t<)c;Nha nuac C<)nghoa xa h<)ichu nghla Vi~tNam la nha nuac cua nhan dan do nhan dan, vi nhan dan; M~t tr~n T6 qu6c, cacdoan thS nhan dan la hinh thuc t:ftphqp, t6 chuc cua chinh cac t~ng lap nhan dan

S\f g~n bo gifra h~ th6ng chinh tri vai nhan dan con duQ'c xac dinh b6i Ynghia h~ th6ng chinh tri latruang hQc dan chu cua nhan dan; m6i t6 chuc trong h~th6ng chinh tri la phuong thuc th\fc hi~n quyen lam chu cua nhan dan

4) H¢ th6ng ehinh trico Slf kit h9'Peh¢t ehe gifra tinh giai e6.pva dan t(Je

Bang C<)ng san Vi~t Nam ngay tu khi ra dai da lanh dlilOcach m~mgVi~tNam tiSn hanh cu<)cd~u tranh giai phong giai c~p g~n lien vai cu<)cd~u tranh giaiphong dan t<)c Giai c~p va dan t<)choa d6ng, cac giai c~p, t~ng lap xa h<)idoankSt, hqp tac dS cung phat tri@n.Trong mQi giai dOlilnxay dvng va phM triSn Cllah~th6ng chinh tri, v~n dS dan t<)c, qu6c gia luon la ca s6 doan kSt mQi h!c lUQ'ngchinh tri - xa h<)id@th\fc hi~n th~ng IQ'icac nhi~m V\l cua cach mlilngVi~t Nam.V~n de d~t ra d6i vai t6 chuc va hOliltd<)ngclla h~ th6ng chinh tri la doan kSt giaic~p, t~p hqp l\fc lUQ'ngtren nSn tang kh6i dlilidoan kSt toan dan t<)c

9

M\lC tieu xay dung chu nghia xa hQi quy dinh h~ thong chinh tri mang banch~t giai c~p cong nhan, dai dien trung thanh 19i ich cua giai c~p cong nhan vanhan dan lao dong DQc l~p dan tQc g~n li~n voi chu nghia xa hQi da g~n kSt van d~dan tQc va vftn d~ giai c~p Do v~y trong thirc tiSn each mang Vi~t Nam, sir phanbiet gifra dan toe va giai cftp d~u mang tinh tuong d6i va khong co ranh gioi ra

rang, tao nen sire manh t6ng hop cua toan bQ h~ thong chinh trioNho vay h~ thongchinh tri luon dai biSu cho dan tQc la ySu t6 doan kSt dan tQc, g~n bo mat thiSt voinhan dan va 18.h~ thong cua nhan dan, do nhan dan, vi nhan dan

CHUYENDB2NHUNG VAN DE coBAN VE QUAN LV H.ANH CHINH NH.A NUaC

I QUAN NI~M VB QUAN LYHANH cHiNHNHA NUdc

1 Cae khai Diem

~haini~m'qUiin Ii

Hoat dong quan ly b~t nguon tir su phan cong, hop tac lao dong, nay sinh khic<lnco n6 hrc t~p thS dS thirc hien muc tieu chung Quan ly diSn ra a moi t6 chirc,tir pham vi nho d~n Ion, tir don gian d~n phirc tap, Trinh dQxii hQi hoa cang cao thiyeu c<luquan 1ycang cao va vai tro cua no cang tang len

Thuat ngfr "quan ly" co nhiSu each diSn dat khac nhau Voi y nghia thongthuong, ph6 bi~n thi quan 1y co thS hiSu la hoat dQng nh&m tac dong mot each cot6 chirc va dinh huong cua chu thS quan ly van mot d6i tuong nh~t dinh dS diSuchinh cac qua trinh xii hQi va hanh vi cua con nguai, nh&m duy tri tinh 6n dinh vaphat triSn cua d6i tm;mg thea nhfrng rn\lc tieu dii dinh

Voi quan ni~rn tren, qwin 1ybao g6rn cac y~u t6 sau:

- Chu thS qmin 1y: La tac nhan t~o ra cac tac dQng quan 1Y.Chu thS luon 1a

ca nhan ho~c t6 chuc Chu thS quan 1y tac dQng len d6i tuqng quan 1y b&ng caccong C\lvoi nhfrng phuong phap thich hqp thea nhfrng nguyen t~c nh~t dinh

- D6i tuqng quim 1y: TiSp nh~n trvc ti~p sv tac dQng cua chu thS quan lY·Tu)' thea tung lo~i d6i tuqng khac nhau rna nguai ta chia thanh cac d~ng quan lykhac nhau

- Khach thS quim ly: Chiu sv tac dQng hay chiu sv diSu chinh cua chu thSquan ly, do la hanh vi cua con nguai va cac qua trinh xii hQi

- M\lC tieu qwin Iy: La cai dich c<lnphai d~t toi t~i mQt thai diSm nh~t dinh

do chu thS quan ly dinh truoc Day 1a can cu dS chu thS quan ly thvc hi~n cac tacdQng quan ly cung nhu Iva chQn cac phuong phap quan ly thich hqp

Quan Iy ra dai chinh la nh&rnd~n hi~u qua IOnhon, nang su~t cao han trongcong vi~c Thvc ch~t cua quan ly con nguai trong t6 chuc nh&rnd~t m\lc tieu cuat6 chuc voi hi~u qua cao nh~t

Quan 1y 1a rnQt ho~t dQng r~t phuc t~p va ph\l thuQCvan nhiSu ySu t6 khacnhau Cac y~u t6 do tac dQng dSn nQi dung, phuong thuc va cong C\l dS tiSn hanhquan lY MQt s6 y~u t6 co ban c<lnchu y la: y~u t6 con nguai, y~u t6 chinh tr1,ySut6 t6 chuc, y~u t6 quySn Ivc, ySu t6 thong tin va ySu t6 van hoa

~ Khai ni~m qulin Ii nhil nl¥uc

Quan ly nha nuoc xu~t hi~n cling voi sv xu~t hi~n cua Nha nuoc, la quan 1ycong vi~c cua Nha nuoc NQi ham cua quan ly nha nuoc thay d6i ph\l thuQc vanchS dQ chinh tf!, trinh dQ phat triSn kinh tS- xii hQi cua rn6i mQt qu6c gia qua cacgiai dO';lnIich su Ngay nay, quan ly nha nuoc xet vS m~t chuc nang bao g6m hO';lt

11

dong l~p phap cua co quan l~p phap, hoat dong hanh chinh (chap hanh va dieuhanh) cua Chinh phu va hoat dong tir phap cua he thong nr phap,

Trong h~ thong xa hoi, t6n tai r~t nhieu chu thS tham gia quan ly xa hQinhu: Dang, Nha mroc, t6 chirc chinh tri xa hoi, cac dean thS nhan dan, cac hiep hoi

vv Trong hoat dong quan ly cua cac chu thS khac nhau do thi quail ly nha mroc

co nhtrng diem khac biet

Thic nhdt, chu thS quan ly nha mroc Ia cac co quan trong bQ may Nha mrocthirc hien clnrc nang lap phap, hanh phap, tirphap

Thtr hai, d6i tirong quan Iy cua Nha nUDcla toan bQ dan' cu va cac t6 chuctrong ph~m vi tac dQng quYSnl\fc Nha nuDc

Th{rba,vi tinh da d~ng vS lqi ich va ho~t dQng cua con nguai trong xa hQi,quan ly nha nUDc diSn ra tren t~t ca cac lInh V\fCcua dai s6ng xa hQi: chinh tri,kinh tS, van hoa, xa hQi, an ninh, qu6c phong, ngo~i giao nh~m thoa man nhu cfruhqp phap cua nhan dan

Thu tu, quan ly nha nUDcmang tinh quySn l\fc nha nUDc, l~y phap lu~t lam

cong Cl,lquan ly chu ySu nh~m duy tri SlJ6n dinh va phM triSn cua xa hQi

Til nhfrng d?c diSm tren, co thS hiSu quan ly nha nUDcla mQt.d~ng quan ly

xa hQi d?c bi~t, mang tinh quYSn llJe nha nUDe va sir dl,lng phap lu~t nha nUDcdSdiSu ehinh hanh vi ho~t dQng eua eon nguai tren t~t ca eae lTnhv\Ie eua dai s6ng xahQi do eae co quan trong bQ may Nha nUDe thlJc hi~n, nh~m thoa man nhu efruhqpphap cua eon nguai, duy tri SlJ6n dinh va phat triSn cua xa hQi Trong ho~t dQngquan ly nha nUDe, v~n dS kSt hqp eae ySu t6 eua ho~t dQng quan ly la r~t phue t~p,doi hoi eae nha quan ly phai eo nang IlJe cao vDi S\I he>trq eua eac phuang ti~neong ~ hi~n d~i

(!_)iKhlii nifm qulin!j himh chinh nhit nU'O'c

Trong quan ly nha nUDe, quan Iy hanh chinh la ho~t dQng da d~ng, trungtam, chu ySu, vi hanh ehinh la ho~t dQng t6 ehue va diSu hanh dS th\Ie hi~n quYSnl\Ie nha nUDe trong qmin ly xa hQi Tuy nhien, quan ly hanh ehinh nha nUDe eoph~m vi hyp han so vDi quan ly nha nUDe. Thu nh~t, quan ly hanh ehinh nha nUDe

la ho~t dQng thlJc thi quYSnhanh phap eua Nha nUDe tue la ho~t dQng eh~p hanh vadiSu hanh Thu hai, ehu thS quan ly hanh ehinh nha nUDe la eae eo quan, can bQ,cong chuc hanh chinh nha nUDe trong h~ th6ng Chinh phu til Trung uang dSn eo

sa.

Do do, quan ly hanh ehinh nha nUDcla ho~t dQng thlJe thi quySn hanh phapeua nha nUDe, nh~m tae dQng eo t6 chue va diSu ehinh b~ng quySn llJe phap lu~tnha nUDcd6i vDi cac qua trinh xa hQi va hanh vi ho~t dQng cua eon nguai do cac

co quan trong h~ th6ng Chinh phu til Trung uang dSn co sa tiSn hanh dS th\fc fii~nnhfrng ehuc nang va nhi~m Vl,lcua Nha nUDe,nh~m duy tri va phM triSn eao caem6i quan h~ xa hQi va tr~t t\f phap lu~t, thoa man eae nhu cfru hqp phap eua eonnguai trong cong eUQcxay dlJng va bao v~ t6 qu6c

Dinh nghla tren co 3 nQi dung quan tn;mg:

- ~\f hoat dong thirc thi quyen hanh phap: Hanh phap la mot trong 3 quyencua quyen luc nha mroc thong nhat,

Chinh phu la co quan cao nh~t thirc hien quyen hanh phap d6i voi toan xa

hoi,

Nhung Chinh phu thirc hien chirc nang cua minh phai thong qua h~ thongthS chS hanh chinh nha mroc, Vi vay, Chinh phu con la coquan quan lyhanh chinhnha mroc cao nh~t cua Nha mroc

Quan ly hanh chinh nha mroc thuc hien quyen hrc chinh tri bang quyen hanhphap trong hanh dQng (hanh chinh nha mroc)

- Sir tac dQng co t6 chirc va diSu chinh: T6 chirc a day la t6 chirc hanh chinhnha nuoc, la S\f thiSt l~p m6i quan h~ con nguai, gifra ca thS vai t~p thS dS th\fchi~n quan ly hanh chinh nha nuac m9t qua trinh xa h9i Trong quan ly hanh chinhnha nuac, chuc nang t6 chuc r~t quan tn;mg, vi khong co t6 chuc thi khong thSquan ly duqc Nha nuac phai t6 chuc ca tri~u nguai va m6i nguai d@uco vi·tri tichC\fCd6i vai xa hQi, dong gop ph~n cua minh dS t:;tofa lqi ich cho xa hQi V~n dS c6tlei la S\I quy dinh v@m~.tphap ly thS hi~n b~ng cac quySt dinh quim ly vS nguyent~c, tieu chuAn, bi~n phap nh~m t:;toS\fphil hqp cua cac qua trinh xa h9i va hanh viho:;ttd9ng cua con nguai

- S\f tac dQng b~ng phap lu~t va thea phap 1u~t Phap lu~t phai duqc ch~phanh nghiem chinh, tren cO'so binh d~ng truac phap 1u~t Khong duqc phep d\Iavao quySn dS lam trai phap lu~t MQi S\Ivi ph:;tmphap lu~t dSu phai duqc xu lY·

@Tinh eh~t CO'ban ella quan ly himh ehinh nha ntrO'e it ntrO'eta

: Tinh chdt chinh tri xii h9i chit nghza

Nha nuac 1atrung tam cua quySn l\fc chinh tri, trv cQt cua h~ th6ng chinh trioHanh chinh nha nuac la b9 ph~n tn;mg ySu cua Nha nuac dS th\fc hi~n quySn 1\ICnha nuac trong xa hQi Do do, ho:;tt d9ng hanh chinh nha nuac cua b9 may hanhchinh nha nuac luon huang tai th\fc hi~nmvc tieu chinh trio

a nuac ta, quan 1y hanh chinh nha nuac th\Ic hi~n duang 16i lanh d:;tocuaDang C9ng san Vi~t Nam

Uinh chdt dan chit xii h9i chit nghza

Nha nuac ta 1a Nha nuac cua dan, do dan va vi dan, t~t ca quySn l\fc thuQcv@nhan dan, do do xet v@chinh tri xa hQi, nhan dan la chu thS qmln ly d~t nuac.Nha nuac duqc nhan dan uy quy@nthay m?t cho nhan dan th\Ic hi~n quan 1ytoandan, toan di~n Chinh vi thS rna ho:;ttd9ng hanh chinh nha nuac phai chiu S\IkiSmtra, giam sat cua nhan dan, phai dam bao nhan dan lam chu th\fc S\ftrong quan 1ynha nuac, quan 1yxii h9i

Tinh ch~t nay doi hoi quan lyhanh chinh nha nuac phai t:;todiSu ki~n dS thuhut dong dao qu~n chung nhan dan tham gia vao quan 1y cac qua trinh xa h9i vai

phuO'llg cham th\fc hi~n qua trinh dan chu hoa: "diin hiit, dan him, dan lam, dan

kiJm tra".

13

Til thirc tiSn each mang amroc ta trong nhfrng nam qua, Dang va Nha mroc

ta dii quan t~i~t tu tuong l~y dan lam g6c, xay dung va phat triSn quyen lam chucua nhan dan lao dong,

- Tinh chat khoa hoc

Trong qua trinh phat trien cua xii h9i, quan Iy luon phai co can cir khoa hoc.Quan Iy la khoa hoc vi no co tinh quy luat, co cac nguyen Iy va moi quan he nrongh6 voi cac khoa hoc khac D6ng thai, cling voi tinh khoa hoc, quan Iy la nghe thuat

vi no phu thuoc vao tai nghe, ban linh, nhan each, tri tue, kinh nghiem cua ngiroiquan ly.

Cling voi sir phat trien cua Nha mroc va vai tro ngay cang tang cua Nhamroc trong quan Iy xii hoi, khoa h9C hanh chinh d~n tro thanh mot nganh khoa h9CdQc I~p v~o nhfrng nam d~u thS ky 20

Quan Iy hanh chinh Nha nuac Ia biSu hi~n quan tr9ng va t~p trung nh~t cuatoan bQ ho~t dQng cua Nha nuac trong qua trinh phiit triSn kinh tS va dai s6ng xiihQi Chinh vi V?y, nguai can bQ, cong chuc phai co kiSn thuc vS nhfrng quy Iu~tkhach quan cua ho~t d9ng quan Iy noi chung va quan Iy nha nuac noi rieng

1- -Tinh chdt nganh, linh vlfC

D6i tm;mg cua quan Iy hanh chinh nha nuac Ia ho~t dQng cua cu dan tren caclinh VllCkhac nhau cua dai s6ng xii hQi: chinh tri, kinh tS, van hoa, xii hQi, an ninh,qu6c phong, tinh th~n, illtuang Quan ly hanh chinh nha nuac khong chi Ia t6chuc diSu chinh tUng linh VllC rna con phai lien kSt, ph6i hQ'p cac lInh VlJCthanhmQt thS th6ng nh~t dS dam bao xii hQi phiit triSn d6ng bQ, can d6i, co hi~u qua, dapUng nhu c~u cua cac thanh vien trong xii hQi Tuy nhien, quan Iy cac lInh V\TCcuadai s6ng xii hQi khong co nghTa Ia cac co quan hanh chinh nha nuac diSu chinhm9i khia c~nh ho~t dQng xii hQi rna chi diSu chinh cac khia c~nh do Iu~t dinh

Khi noi dSn d~c diSm cua quan Iy hanh chinh nha nuac Ia n6i dSn nhung netd~c thli cua quim Iy hanh chinh nha nuac dS phan bi~t vai cac d~ng quan Iy xii hQicua cac chu thS khac Tuy nhien, cling c~n phai th~y r~ng quan Iy hanh chinh nha

nuac Ia mQt d~ng quan Iy xii hQi n6i chung, nhung no Ia d~ng quan Iy xii hQi d~cbi~t Vi v~y, dS d~t mvc dich nghien Clru, cling nhu hoan thi~n quan ly hanh chinhxii hQi chu nghTa trong thllc tiSn, khi xem xet c~n g~n vai cac d~c diSm chung cuaquan Iy nha nuac, quan Iy hanh chinh nha nuacva nhfrng d~c diSm rieng cua quan

Iy hanh chinh nha nuac xii hQi chu nghTa Vai cach tiSp c?n nhu tren, quan Iy hanhchinh nha nuac xii hQi chu nghTa c6 cac d~c diSm co ban duai day:

- Quan ly hanh chinh nha nuac mang tinh quySn 11lc d~c bi~t, tinh t6 chucr~t cao va tinh m~nh I~nh dan phuang cua Nha nuac.

Ho~t dQng quan Iy hanh chinh nha nuac mang tinh quySn l\Tc nha nuac.

Tinh quySn Illc ~y Ia d~c diSm dS phan bi~t ho~t dQng quan Iy nha nuac vai caeho~t dQng quan Iy khac QuySn IlJc h~mh ehinh nha nuac b~t ngu6n til quySn 11lcnha nuac.

- Quan ly hanh chinh nha mroc co muc tieu chien hroc, co chuang trinh va

co kS hoach dS thuc hien muc tieu,

Trong quan ly, hoat dong dS ra rnuc tieu duoc coi la chirc nang d~u tien va

co ban, Muc tieu quan ly la can cir dS cac chu thS quan ly dua ra nhtrng tac dongthich hop voi nhimg hinh thirc va phuong phap phu hop, Muc tieu cua quan lyhanh chinh nha mroc la muc tieu t6ng hop bao gl>m: chinh tri, kinh tS, van hoa, xahoi, an ninh, quoc phong, ngoai giao va cac muc tieu co tinh chftt lau dai, co tinhthir bac hanh chinh tao thanh mot h~ thong muc tieu tu Trung uang dSn co s6 DSd?t duqc m\lc tieu rna Dang va Nha nuac d~t ra, hanh chinh nha nuac c~ thiSt l?ph~ th6ng cac chuang trinh, d\l' an va h~ th6ng kS ho?ch dai h?n, trung h?n va ng~nh?n

- Quan ly hanh chinh nha nuac co tinh chu dQng, sang t?O va linh ho?t trongvi~c diSu hanh, ph6i hqp, huy dQng mQi ll,l'cluqng, phM huy suc m?nh t6ng hQ'PdSt6 chuc l?i nSn san xuftt xa hQi va cUQcs6ng con nguai tren dia ban cua minh theaSl,l'phan cong, phan c§.p, dung th~m quySn va thea nguyen t~c t?P trung dan chu

- Quan ly hanh chinh nha nuac co tinh lien t\lC va tuang d6i 6n dinh trong t6

NSn hanh chinh nha nuac co nghla V\l ph\lc V\l nhan dan, lfty ph\lc V\l congV\l va nhan dan la cong vi~c h~ng ngay, thuang xuyen cho nen qufm ly h~mhchinhnha nuac phai bao dam tinh lien t\lC dS thoa man nhu c~u h~ng ngay cua nhan dan,cua xa hQi va phai 6n dinh dS dam bao ho?t dQng khong bi gian do?n trong bftt kytinh hu6ng chinh tri - xa hQi nao Tinh lien t\lC lien quan ch?t che tai cong tac luutru cac van ban, gifty ta cua co quan, t6 chuc va nhan dan Tinh 6n dinh 6 day latuang d6i vi dai s6ng kinh tS xa hQi luon phM triSn khong ngirng, hanh chinh nhanuac phai Iuon thich ling vai th\l'c tS xa hQi trong tirng giai do?n, vai S\l'phM triSncua thai d?i

- Quim ly hanh chinh nha nuac co tinh chuyen mon hoa va nghS nghi~p cao.Day la nghi~p V\l cua mQt Nha nuac va mQt nSn h~mh chinh khoa hQc, van minh,hi~n d?i Quan Iy hanh chinh nha nuac khong chi duqc coi la mQt nghS rna conduQ'c coi la mQt nghS t6ng hqp, phuc t?P, sang t?O nhftt trong cac nghS Can bQ,cong chuc hanh chinh nha nuac khong chi co chuyen mon chuyen sau, rna phai cokiSn thuc rQng tren nhiSu lInh v\l'c

- Quan ly hanh chinh nha nuac co tinh h~ th6ng thu b?c ch~t che, Ia mQt h~th6ng thong su6t tutren xu6ng duai, cftp duai ph\lc tung cftp tren, nh?n chi thi vachiu Sl,l'kiSm tra thuang xuyen cua cftp tren (khac vai h~ th6ng dan Cll'va.h~ tli6ngxet xu cua cac co quan tu phap)

- Qucin ly hanh chinh nha nuac xa hQi chu nghla khong co S\l'cach bi~t tuy~td6i vS m?t xa h9i giua nguai quan Iy va nguai bi quan IY B6i vi, thu nhftt, trongquan ly xa hQi thi con nguai vua la chu thS vira Ia d6i tuqng cua quan lY.M?t khactrong chu nghla xa hQi, nhan dan la chu thS quan ly dftt nuac

- Quan ly hanh chinh nha nuac xa h9i chu nghla Ia ho?t QQngkhong vi lqinhu?n Quan ly harth chinh nha nuackhong co m\lc dich tl,l'than, no tbn t?i la vi xa

15

hoi, no co nhiern vu phuc vu loi ich cong va loi ich nhan dan Do do, heat dongquan ly hanh chinh nha mnrc kh6ng thea du6i loi nhuan rna nham phuc vu loi ichcongo Tuy nhien, no phai dat hieu qua xa hQi tren co satiSt kiern chi phi.

- Quan ly hanh chinh nha mroc XHCN rnang tinh nhan dao Xu~t phat til banch~t Nha mroc dan chu XHCN, t~t ca cac hoat dong cua nen hanh chinh nha mrocdSu co muc tieu phuc vu con nguoi, ton trong quyen va loi ich hop phap cua c6ngdan va l~y do lam xuat phat diSm cua h~ thong luat, thS ch@,quy t~c va thu tuchanh chinh

II NGUYEN TAc QUAN LY HA.NH CHlNH NHA NUdc

Nguyen t~c quan ly hanh chinh nha nuac la tu tuang chi d?o hanh dQng,

hanh vi quan Iy nha nuac cua cac co quan va can bQ, cong chuc nha nuac.

Nguyen t~c quan ly hanh ehinh duqc hinh thanh tren co sa quy lu~t khachquan, qua kSt qua nghien CUusau s~c cae diSu ki~n thlfc t@xa hQi, dva tren banch~t chinh tri xa h<)itrong thai gian, khong gian va hoan canh C\lthS Cac nguyen

t~c quan ly hanh chinh nha nuac thS hi~n cac quan diSm chinh trj va cac phuong

thuc trong qua trinh thvc hi~n quySn hanh phap b~ng ho?t d(}ng ch~p hanh cua cac

co quan hanh chinh-nha nuac va nhfing nguai duqc Nha nuac uy quySn tham giaquan 1)'-cac cong vi~c nha nuac, xa h<)i.Bai v~y, nguyen t~c quan Iy hanh chinhluon phat triSn thea sv phat triSn cua cac hi~n tuqng chinh tri - xa h<)iva kha nangnh~n thuc cua con nguai

Xu~t phcit til ban ch~t ch@d<)chinh tri, tu thlfc ti~n xay dvng Nha nuac xa

h<)ichu nghla a Vi~t Nam, tren co sa nghien CUuco ch9n 19Cnhfing thanh tlfUcua

hanh chinh h9C va kinh nghi~rn cua cac nuac khac, co thS rut ra duqc nhfing

nguyen t~c quan 1)'-hanh chinh anuac ta nhu sau:

nha nU'O-e.

Lich su hinh thanh va phat triSn cua Nha nuac Vi~t Nam kiSu mai g~n liSn

vai Slf lanh d?o cua Dang CQng san Vi~t Nam Trong h~ th6ng chinh tri a nuac taDang CQng san Vi~t Narn la Dang c~rn quySn, la Ivc luqng lanh d?o Nha nuac va

xa hQi

Truac hSt, Dang lanh d?o quan ly hanh chinh nha nuac b~ng cac nghi quySt

dS ra duang 16i, chu truong, chinh sach, nhi~m V\l cho quan 1)'-nha nuac va can cu

van do dS Nha nuac ban hanh h~ th6ng cac van ban phap lu~t nh~m thlfc hi~n

duemg 16i chinh sach cua Dang Dang dinh huang hoan thi~n h~ th6ng cac co quanquan ly vS m~t co c~u t6 chuc cling nhu cac hinh thuc va phuong phap chung

Dang lanh d?o thong qua cong tac t6 chuc va can b<) Dang dao t?O, Ilfa

ch9n, giai thi~u can bQ cho co quan quan 1)'-nha nuac, lanh d?o vi~c s~p xep, phan

b6 can b<)

Ho?t d<)ng t6 chuc, chi d?o, tuyen truySn v~n dQng, kiSm tra slf thlfc hi~n

cac Nghi quySt cua Dang cling nhu phap lu~t cua nha nuac, cua t6 chilc Dang cac

c~p va dang vien co vai tro r~t quan trong, bao dam hieu hrc va hieu qua trong

quan Iy nha mroc

Sir lanh dao cua Dang - hat nhan cua h~ thong chinh tri mroc ta la CO' sa baodam SlJphoi hop cua cac co quan nha nuoc va t6 chirc xa hQi,loi cu6n duoc dongdao nhan dan tham gia thuc hien cac nhiem vu quan ly nha mroc

Dang lanh dao quan ly nha mroc nhung khong lam thay cac CO' quan nha

mroc, Chinh vi v~y viec phan dinh chirc nang lanh dao cua CO' quan Dang va chirc

na?g quan Iy cua ~ac co quan nha mroc la v~n dS vo cling quan trong va cling ladieu kien co ban de nang cao vai tro lanh dao cua Dang va hi~u Ivc, hi~u qua quan

Iy cua bQ may nha nuac

Sv tham gia cua nhan dan van quySn Ivc chinh tri la mQt trong nhfrng ~:,)c

trung cua ch~ dQ dan diu, quySn tham gia van ho:;ttdQng thvc hi~n quySn IlJc nhanuac cua nhan dan duqc quy dinh t:;ti DiSu 28 Hi~n phap 2013: "Cong dan c6quySn tham gia quan Iy nha nuac va xa hQi, tham gia thao lu~n va ki~n nghi cacv~n dS cua cO'sa, dia phuong va ca nuac Nha nuac t:;to diSu ki~n dS cong dantham gia quan ly nha nuac va xa hQi, cong khai, minh b:;tchtrong vi~c ti~p nh~n,phan h6i y kiSn, ki~n nghi cua cong dan"

Nhan dan c6 quySn tham gia van quan ly nha nuac mQt cach trlJc ti~p ho~cgian ti~p, tham gia giai quy~t nhfrng v~n dS Ian va h~ tn;mg cua dia phuang ho~edon vi Ngoai vi~c tham gia biSu quy~t khi Nha nuac t6 chuc trung c~u dan y,nhfrng hinh thuc tham gia trlJe ti~p khac cua nhan dan van quan Iy nha nuac Ia:Thao lu~n g6p y kiSn van qua trinh xay dlJng nhfrng d:;tolu~t ho~c cac quy~t dinhquan tr<;mgkhac cua Nha nuae ho~c eua dia phuong; kiSm tra cac CO' quan quan Iynha nuac;thvc hi~n quySn khi~u n:;ti,t6 cao hanh vi vi ph:;tmphap lu~t trong quan

ly nha nuac Cae hinh thuc tham gia gian tiSp cua nhan dan van quan Iy nhanuac, kiSm tra giam sat ho:;ttdQng cua cac CO' quan nay thong qua ho:;ttdQng cuacac d:;tibiSu do minh b~u ra

DS dam bao sv tham gia quan Iy hanh chinh nha nuac cua nhan dan c6 hi~uqua, c~n phai thS ch~ hoa cac quySn d6 mQt cach Cl} thS, phat huy han nfra vai trocua cac d:;tibiSu nhan dan va nang cao hi~u qua sv tham gia, kiSm tra giam sat euaeac doan thS nhan dan van quan Iy nha nuac

2 Nguyen t~c t~ptrung dan chu

Nguyen t~c t~p trung dan chu quy dinh truach~t la SlJlanh d:;tot~p trung d6ivai nhfrng v~n dS CO' ban chinh ySu nh~t, ban ch~t nh~t SlJ t~p trung d6 dam baocho CO' quan c~p cluai, dia phuong va cO'sa kha nang thvc hi~n quy~t dinh cuaTrung uong can cu van cac diSu ki~n thvc t~ cua minh Ben c:;tnhd6 phai bao damtinh sang t:;to,quySn chu dQng cua dia phuong va cO'sa.C~p Trung uong gifr quySnth6ng nhfrt quan ly nhfrng vfrn d~ CO' ban, d6ng thai thvc hi~n phan cfrp quan ly,

giao quy~n h:;tntrach nhi~m cho cac dia phuong, cac nganh trong t6 chuc quan ly

di~u hanh dS thvc hi~n cac van ban cua c~p tren Di~u 8 Hi~n phap 2013, quy dinht~p trung dan chu la nguyen t~c t6 chuc va ho:;ttdQng cua CO' quan nha nuac

T~p trung dan chu duqc biSu hi~n trong CO' ch~ v~n hanh cua bQ may D6 la

17

quan h~ true thuoc, chiu trach nhiem va bao cao cua cac co quan quan 1ytruce coquan dan cir; phan dinh chirc nang, tham quyen giira cac cc quan quan 1ycac cap;h~ thong "hai chi~u tnrc thuoc" cua mot s6 co quan quan 1ybao dam k~t hop t6t SlJlanh dao t?P trung thea nganh voi quyen quan ly t6ng thS cua dia phuong, k~t hoploi ich toan quoc voi loi ich cua dia phuong

T6 clnrc va hoat dong quan Iy hanh chinh nha mroc, la mot thS thong nh~t.T?p trung dan chu khong phai la co quan c~p tren "lam thay", "I~n san" VaGthamquyen cua co quan c~p duoi, d6ng thai cung phu nh?n vi~c cO'quan c~p duai i I~i,dun d~y cho c~p tren Trong thlJc tiSn quan Iy hi~n nay, Bang va Nha nuac ta dangkh~c ph\lc b~nh t?P trung quan lieu, d6ng thai ch6ng biSu hi~ntv do, tu), ti~n, phantan C\lCbQ dia phuong, vo ky Iu?t, ky cuO'ng

3 Nguyen t~e quan ly himh ehinh nha nmye b~ng phap lu~t va tang em'rug phap eh~

Quan ly nha nuac b~ng phap lu?t va tang cuang phap ch~ Ia nguyen t~chi~n dinh Nguyen t~c nay doi hoi t6 chuc va ho~t dQng quan ly nha nuac phai dlJatren cO'sa phap Iu?t Bi~u do co nghla Ia h~ th6ng hanh chfnh nha nuac phai ch~phanh Iu?t va cac quy~t dinh cua Qu6c hQi trong chuc nang thlJc hi~n quy~n hanhphap; khi ban hanh quy~t dinh quan ly hanh chinh phai phu hqp vai nQi dung vam\lc dich cua Iu?t Phap Iu?t phai duqc ch~p hanh nghiem chinh, mQi nguai d~ubinh d~ng truac phap Iu?t N~u cac cO'quan, t6 chuc, ca nhan co nhung sai ph~mtrong ho~t dQng quan ly gay thi~t h~i tai lqi ich hqp phap cua nguai cong dan thiphai chiu trach nhi~m truac phap Iu?t va phai b6i thuang cho cong dan

BS th\fChi~n nguyen t~c nay, c~n lam t6t cac nQi dung cO'ban sau:

- Xay dvng va hoan chinh h~ th6ng phap Iu?t;

- T6 chuc thlJc hi~n t6t phap lu?t da ban hanh;

- Xu ly nghiem mQi hanh vi vi ph~m phap Iu?t;

- Tang cuang giao d\lc y thuc phap lu?t cho toan dan

4 Nguyen t~e k~t hgp quan ly theo nganh va theo Hinh th&

Quan Iy thea nganh va quan Iy thea lanh th6 Ia hai m~t khong tach rai nhaurna phai duqc k~t hqp ch~t che vai nhau, d~c bi~t tren lInh VlJCkinh t~ Cac don vikinh t~ thuQc b~t cu thanh ph~n kinh t~ nao, n~m tren dia ban quan Iy nao d~uthuQc mQt nganh kinh t~ - ky thu?t nh~t dinh va chiu SlJ quan Iy cua nganh (bQ).M~t khac, cac dan vi kinh tS thuQc cac nganh kinh t~ - ky thu?t khac nhau d~uduqc phan b6 tren nhung dia ban nh~t dinh, chung co quan h~ m?t thi~t vai nhauv~ kinh t~ va g~n bo vai nhau tren cac m~t xa hQi, t~o nen mQt cO'c~u kinh t~ - xahQi va chiu SlJquan ly cua chinh quy~n dia phuong Bay la SlJth6ng nh~t giua haim~t: cO'c~u kinh t~ nganh vai cO'c~u kinh t~ lanh th6 trong mQt cO'c~u kinh t~chung

Cac ho:;ttdQng quan ly thea nganh cua cO'quan nha nuacnh~m d~ ra cac chutruO'ng, chinh sach phat triSn toan nganh, t~o moi truang thu?n Iqi cho cac dan vikinh t~ phat huy tinh chu dQng, nang cao hi~u qua ho~t dQng san xu~t - kinh doanh

C~n nh~n manh r~ng quan Iy thea nganh a day la quan Iy vS mat nha mroc: Nhamroc de ra chu tru~g chinh sach, xay d\!I1g chien hroc, sir dung cac don b~y con quan ly san xuat kinh doanh la quyen chu dong cua dan vi san xuat kinh

N9i dung quan Iy thea lanh ,th6 nham t6 c~ilc su dieu hoa ph6i hop cac hoatd9ng cua, cac nganh, cac thanh phan kinh te va to chirc kinh tS, van hoa, xa hoi, anninh, quoc phong tren pham vi ca mroc cling nhu tren nrng dan vi hanh chinhlanh th6 voi muctieu bao dam phap chS xa h9i chu nghia, ton trong quyen lam chucua nhan dan, 6n dinh va cai thien doi song nhan dan vS m9i m?t

ho~t dQng san xu~t - kinh doanh Clla cac Chll th~ kinh t~ Clla nha nU'O'cva hoat

,Nha nuac ta co kha nang, nhi~rn Vl.lt6 chilc va quan ly nSn kinh tS qu6c dan;quan Iy cac thanh phftn kinh tS nhung khong phai la nguai tfl,l'CtiSp kinh doanh vaquan Iy kinh doanh Nha,nuac ton tr9ng tinh d9C I?p tl,l'chu cua cac don vi kinhdoanh Trong diSu ki~n d6i mai co chS quan Iy kinh tS cua nha nuac hi~n nay, tren

co sa dam bao quySn tl,l'chu kinh doanh cua cac doanh nghi~p, chilc nang quan Iynha nuacvS kinh tS bao g6rn cac n9i dung chu ySu sau:

- T?o moi truemg va diSu ki~n cho ho?t d9ng san xu~t kinh doanh;

- Dinh huang va h6 trgphat triSn thong qua kS ho?ch va cac chinh sach kinh

,

teo

- Ho~ch dinh va thl,l'chi~n chinh sach xa h9i, dam bao Sl,l'th6ng nh~t gifraphat triSn kinh tS va phat triSn xa h9i

- Quan Iy va kiSrn soat vi~c su dl,mgtai nguySn, tai san qu6c gia

- T6 chilc nSn kinh ts va diSu chinh b~ng cac cong Cl,lva bi~n phap vi mo

- T6 chilc va giam sat ho?t d9ng tuan thu phap lu?t cua cac dan vi kinh tSNha nuac thl,l'chi~n cac chilc nang tren thong qua m9t h~ th6ng cac co quanhanh chinh nha nuac;tqong qua t6 chilc kinh tS cua Nha nuac;thong qua vi~c daot?O, b6i dUOng, b6 tri dQi ngli can b9 co phArn ch~t chinh tri, co nang Il,l'cquan lynha nuac, quan Iy kinh tS, quan Iy xa h9i

Cac t6 chilc kinh doanh trl,l'ctiSp thl,l'chi~n cac ho?t d9ng kinh ,doanh co tucach phap nhan, ho?t d9ng kinh doanh binh d~ng truacphap lu?t; co quySn tv chu

vS tai chinh va thl,l'Chi~n 'h?ch toan kinh tS; co nhi~m Vl.lphat huy nang lvc kinhdoanh co hi~u qua d?t ml.lctieu thu Igi nhu?n cao trong khuon kh6 phap Iy va chiuSl,l'quan ly b~ng phap lu?t cua cac co quan hanh chinh nha nuac.

B9 may hanh chinh nha nu6c ~ong thvc hi~n c~ilc nang kinh ?oan? vakhortg can thi~p vao ho?t d9ng s~mxuat - kinh doanh doi v6i nhfrng van de rnatheo lu?t thu9c quySn tv chu cua cac dan vi san xu~t - kinh doanh noi chung vacac chu thS san xu~t kinh doanh do Nha nuac thanh l?p Trao quySn tv chu cho cacdon vi kinh tS noi chung va cac dan vi kinh tS do nha nuac thanh l?p va tangcuang ho?t d9ng quan ly nha nuac, t?O hanh lang phap ly co hi~u ll,l'cdS quan ly

19

cac hoat dong san xuftt kinh doanlf cua moi chu th€ kinh tS, khong pharr biet doNha mroc l?p hay cua cac thanh phan kinh te khac.

Ben canh d6 cling e~n phan dinh r5 nhfrng heat dong sir nghiep eu~ cac t6chirc sir nghiep ella Nha mroc Cac to chirc nay 100ng hoat dong quan ly dieu hanhcac quan h~ xii h9i rna n6 do Nha mroc l?p ra de thirc hien cac dich vu cong, l~enquan dSn nhfrng nhu cau thiSt ySu cua cong dan, t6 chirc Viec phan dinh nay nhamgiup eho hanh chinh nha mroc thuc hien t6t chirc nang ella minh, dang thai taodiSu kien thuan loi nhat d€ eung ling cac san pham hang hoa va dich vu eho xahoi.

6 Nguyen t~c cong khai

T6 chue ho~t d9rig hanh ehfnh ella nha nuacta la nh~m ph\lc V\l1Q'ifeh qu6egia va lQ'ifeh hQ'Pphap eua eong dan nen c~n phai cong khai hoa, thgc hi~n dungehu truong "dan biSt, dan ban, dan lam, dan ki€m tra" Phai quy dinh cac ho~td9ng e~n eong khai eho dan biSt, t~o diSu ki~n thu hut dong dim qu~n chung nhandan~a., ki.€m tra" giam ~at ho~td(lng,himh chinh nhit n~&c" , ,

cHiNH NHAmrdc

1 Hinh thu'c qmin ly hanh chinh

Hinh thuc ho~t d9ng quan ly hanh ehinh nha nuac duQ'chiSu la sg biSu hi~n

vS ho~t d9ng quim ly eua cae co quan hanh chinh nha nuac trong vi~e thgc hi~ncae ehuc nang, nhi~m V\l,th~m quySn eua t6 ehue

Quan ly hanh ehinh nha nuae c6 nhiSu hinh thue ho~t d9ng Vi~e Iga chQn hinhthue ho~t d9ng e~n phai dUQ'etiSn hanh tren co sa khoa hQc sau:

- Sg phu hQ'Pella hinh thuc quan Iy vai ehuc nang quan lY

- Sg phu hQ'P eua hinh thue quan ly vai n9i dung va tinh ehftt eua nhfrngnhi~m V\lquan Iy e~n giai quySt

- ,Sg phu hQ'Pella hinh thuc quan ly vai nhfrng d~c diSm eua d6i tUQ'ngquan

Do d6, ta e6 th€ phan hinh thue quan ly hanh chfnh nha nuacthanh:

- Nhfrng hinh thue phap Iy duQ'cphap lu?t quy dinh e\l thS vS n9i dung, trinh tg,thu t\lc

- Nhung hinh thuc khong phap ly chi duQ'c phap lu?t quy dinh khuon kh6chung dS tiSn hanh Iga ehQn phuong thue, each thuc quan IY

1.1. tnn« thsrc phdp If'

Heat d<)ngban 'hanh van ban quan ly hanh chinh nha mroc la hinh thirc quan

ly quan trong diroc phan loai nhu sau:

Ban hanh van ban quy pham phap ludt

OBan hanh van ban quy p~~m phap lu~t la hinh thirc phap ly quan trong nh~ttrong heat d9ng cua cac chu the quan ly hanh chinh nha mroc nham thirc hien chircnang; rilii~m vu 'cua rninh

e Th,6ng qua cac van ban quy pham phap luat, cac co quan hanh chinh nha rnroc quy dinh,nhfrng quy t~c xu S\Ichung trong linh V\ICquan ly Nha mroc; nhfrng

nhiem vu, quyen han va nghia vu cuthS cua cac ben tham gia quan h~ quan ly hanhchinh nha rnroc; xac dinh ra tham quyen va thu tuc tien hanh ho~t dQng cua d6itugng quan 1y;

oBah hanh van banap d{lng phap lu(lt

Bah harlh van ban ap d\lng phap lu~t la hinh thuc ho~t d<)ngchu ySu cua cac

co qUaIl hanh chinh nha nucrc N<)i dung cua no la ap d\lng m<)t hay nhiSu quyph~m phap lu~t van m<)ttruang hgp C\lthS, trong nhfrng diSu ki~n C\lthS Vi~c banhanh·van ban ap d\lng phap lu~t lam phat sinh, thay d6i hay ch§.m dill nhiing quanh~ phap lu~t hanh.chinh C\lthS

Thong qua vi~c ban hanh cac van ban ap d\lng phap lu~t, cac chu thS quan lyhanh chinh nha nucrc tac dQng m<)tcach tich C\ICva tn.rc tiSp dSn mQi ho~t d<)ngcua cac co quan c§.p ducri, cac co quan, t6 chuc tn.rc thu<)c, cac t6 chuc phi nhanucrc va cong dan tham gia van quan h~ quan ly hanh chinh nha nucrc

Cac hogt a9ng mang tinh chat phap If khac.

; Day la hinh thuc phap ly quan trQng cua ho~t dQng quan ly hanh chinh nhanucrc Hinhthuq ho~t dQng nay duQ'ctiSn hanh khi phat sinh nhfrng diSu ki~n tuang(rng duQ'c dinh trucrc trong quy ph~m phap lu~t nhung khong cfrn ban hanh van ban

£ipdljng phap lu~t

21

-1.2 Hinh thuekhiing phtip If

Do la hinh thirc hoat dong thuoc pham vi chirc nang, th~m quyen, phap Iu?tcho chu thS co th~lli quyen diroc Iva chon viec thuc hien de bao dam tinh chudong, hieu qua cua hoat dong

Vi du: Hinh thirc h9i .nghi dtroctiSn han? a cac co quan nha mroc D6i voi

cac co quan tham quyen chung, lanh dao t?P the thi hinh thirc h9i nghi I~ hinh tlnrc

phap ly, vi luat quy dinh r5 vS dinh ky va gia tri phap ly.cua ng?i quyethc!ngh}(ky h9P, phien h9P) Nhirng h9i nghi aco quan quan ly tham quyen rieng, th,eo ched9.thu tnrongthi do la hinh thirc khong phap ly vi no khong ban hanh quyet dinh

2 Cong C\l quan ly hanh chinh nha nmyc ,

DS thuc hi~n chuc nang thftm quySn, cac ca quan hanh chinh su dl,lng.congC\l chu ySu: ~ong sa, cong san, cong quySn - quySt dinh qu~n Iy hanh chinh

- Cong sa: la tfl,l sa caquan, la nai lam vi~c cua ca quan, la nai can b9 Hinhd~o, cong chuc :va nhan vien th\Ic thi cong C\l,ban hanh citc quySt dinh h~nh chinhvat6 chuc thvc hi~n cac quySt dinh, la nai giao tiSp d6i nQi, d6i ngo~i ,

- Cong 'san: la v6n (kinh phi) va cac diSu ki~n, phuang ti~n dS ho~t d9ng

- QuySt dinh quan Iy hanh chinh: La sv biSu hi~ny chi cua Nha huac La kStqua thvc hi~n quySn hanh phap mang tinh m~nh l~nh dan phuang cua quySn l\Icnha nuac

3 PhU'O'ngphap quan ly hanh chinh

3.1 Cae yeu eau dBi vui phU'O'ngphap qulin If hanh ehinh nha nU'ue

Phuang phap quan ly hanh chinh nha nuac la cac cach thuc diSu hanh dSdam bac vi~c thvc hi~n cac chuc nang, nhi~m V\l va thftm quySn cua cac ca quanquan ly hanh chinh nha nuacva cac chuc vv quan Iy hanh chinh nha nuac

Cac phuang phap quan ly hanh chinh nha nuac phai dap trng nhfrng yeu c~u sau:: Phuang phap quan ly hanh chinh nha nuac phai co kha nang dam bao tacd9ng quan ly len IInh V\ICchu ySu cua quan ly hanh chinh nha nuac, co tinh dSnd~c diSm cua m6i 'IInh vvc va sv phat triSn chung cua xii h9i, diSu do cO nghla la'phuang phap quan ly la phuang phap chung, nSu khong dam bao tac d9ng len d.t

ca cac IInh vvc quan ly thi dlng phai dam bao tac d<)nglen nhUng IInh V\ICchu ySurna v~n phil hqp vai d~c diSm cua tung IInh V\IC

- Cac phuang phap quan ly phai da d~ng va thich hqp dS tac d9ng len nhfrngd6i tUQ'llgkhaC nhau, bai vi cach thuc tac d<)nglen ca nhan khong gi6ng cach thuctac d<)nglen t?P thS lao d<)ng;cach thuc tac d<)ngtrvc tiSp khong gi6ng cach thuctac d<)nglen d6i tUQ'llggian tiSp, cach thuc tac d9ng len d6i tUQ'llgl~ thu9c vS m~tt6 chuc cling khong gi6ng cach thuc tac d9ng len nhung d6i tUQ'llgkhong l~ thu9c

vS m~t t6 chuc

- Cac phuang phap qmln Iy phai co tinh kha thi, nghla la co kha nang dambao th\Ic hi~n tren th\Ic tS b~t ky nhi~m V\lquan Iy nao

,- ca~ phuang phap quan lyyhai co kha nang dem lai hieu qua cao, nghia la

tiph d~n trien vong, d~m ba~ sir tien bQtrong Iinh vue quan ly, dam bao dat kSt qua

totnhatvoi chi phi thap nhat.

- Cac phuong phap phai mern deo, linh hoat, nghia la co kha nang dam baotac dQpg quan ly len cac d6i tl!qng qyan ly, phil hop voi d~c diem va thirc trangcu~ doi tuong a nhtrng thai diem nhat dinh, trong nhfrng hoan canh va dieu kiennhat dinh

- ,Cac phuong phap phai co tinh sang tao nghia la chung phai thuong xuyenduoc doi moi va hoan thien tren eo sa nghien ciru kinh nghiern Iich SU,su dungnhirng gi hop ly a giai do~n da qua, nhfrng gi co thS ap dl)ng trong giai do~n mai

va lo~i b6 nhfrng gi khong thS phl)c Vl)vi~c giai quySt nhi~m Vl)quan ly trong hi~nt~i cung nhu trong tuong lai

""Cae phuang phap quan ly phai hoan toan phil hqp vai phap lu?t, vai co chShi~n hanhcua Nha nuac.

3.2 Cae ph U'O'ngphap qulin Ij himh chinh nha nU'O'c

Cae eo quan hanh chinh nha nuac, trong t6 chuc ho~t dQng cua minh dSu sudl)ng dt nhiSu phuang phap quan lY·

Cac phuong phap co thS phan thanh 02 nhom:

a) Nh6m thit nhdt g6m nhfrng phuang phap quan ly chung duqc quan ly

hanh chinh nha nuac v?n dl,mg,Cl)thS la:

- Phu071gphap ki hog,ch hoa:

Cac eo quan hanh chinh nha nuacdung phuang phap nay dS xay dlJllg chiSnluqc phlit triSn kinh tS - xa hQi, l?p quy ho~ch t6ng thS va ehuyen nganh; dlJ bao

xu thS phat triSn; d~t chuang trinh rnl)ctieu va xay dlJllg kS ho~ch dai h~n, trungh~n, ngfm h~n

SU dl)ng phuong phap nay dS tinh toan cae chi tieu kS ho~ch, t6 chuc thlJchi~n va kiSm tra,' danh gia tinh hinh thlJChi~n kS ho~ch, cac bi~n phap can d6i

Day ta -phuang phap rfit quan tr9ng a ca tftm VI rno eua Nha nuac va vi rnocuaca sa;

- Phu071gphap thimg ke

Phuang phap nay duqc cac co quan quan ly hanh chinh nha nuac su dl)ng dStiSn hanh diSu tra khao sat, phan b6, su dl,mg cac phuang phap tinh toan nhu: S6

binb quan gia quySn, chi s6, tuang quan tuySn tinh, tuang quan h6i quy dS phan

dch tinh hinh va -nguyen nhan cua hi~n tuqng quan ly, lam can cu khoa h9C chovi~c ra quySt dinh quan lY

SU dl)ng cac phuong phap thu th?p s6 li~u, t6ng hqp va chinh ly dS Hnh toant6c dQphlit triSn cac chi tieu quan tr9ng

- Phuongphap toan h9C

23

_ -

-· Voi phuong phap nay, cac coquan hanh chinh nha mrec (mg dvn$ rna tr~n,van tru hoc, SO'd6 mang trong quan If; sir dung cac may.dien-toan.dethu.thap,x~ If va 1~ tru thong tin; toan hoc hoa cac chuang trinh lTI\!Cti~u kinh tS- xa>hQi;tinh toan cac can d6i lien nganh trongmoi Iinh vue hoat dong qllan1f ".

-Phuong phdp tam If - xii h(ji

Phuong phap tam If ~ xii hQi nham tac dong vaotam nr, ti~ camcu~ rt¥~a!lao dong, t:;10cho ho khong khi ho h~i, yeu thich cong viec, g~n b6 voi t~p the.lao d<)ng,hang say lam viec, giai quyet ch~ ho nhfr?g vuong mac trong cong tac,dQngvien, giup d5'hQ vuot qua kho khan.ve cuoc song

Do vay, tac dong tam If - xii hoi la phirong phap quan If nit qtia~ tfQng

- Phuong phap sinh If h9C

TrencO',sa phuang phap,nay, c,accO'quan hanhchinll, nha,p.lfqc~iSn hanh b6tri nai lam vi~c phu hqp vai sinh If cua con nguai, t:;10fCit ~\r~hq~rrJai:trqq.g l,amviec va tiSt kiem cac thao tac khong can thiSt nh~m tang nang su&tJaQ4<)ngnhu:b6' tri phong l~m vi~c; bah lam vi~c, ghS ng6i;' vitri' d~f'cli~kthi6~t; tj'tri dS tai

b) Nh6m thu hai g6m 4 phuang phapchu ySu cuakh()ahQc'qu~ffly, ~\ithS

- Phuong phap giao d~lctu tlf(Yng,ago auc

Day la phuang phap tac dQng vS tu tuang va tinh thari a6i v6i tohhguCffdS

hQ giac ng<)If tuang, y thuc chinh trj va phap 1u~t,nh~n biSt dugc vi~elam nao lat6t, 1avinh, la thi~n , vi~c lam nao la x~u~1anhvc, 1aac.vv ;

Y thuc dung thi hanh d<)ngt6t, tren cO'sa d6 se c6 trach nhi~m, :c6rky lu?t,c6 'luang tam; khong vi ph:;tmphap lu~t, hang hai lao d9ng, deni ;h~t·suc minh rac6ng hiSn

Giao dvc chinh trj, tu tuang khong phai 1a h6 baQ b~ng' nhung:khftu hi~uchinh tri, d<)ng vien long nhi~t tinh; hang hai chung b~ng tuyen truYSri tinh' camnhu nhiSu nguai, quan ni~m va nhiSu nai v~n lam D6 ,la Pl1,Ul)g,,coflg xi,~ccv thS,c6 kS ho:;tch thvc hi~n ro rang cho timg giai do:;tnphat triSn nh'~t dinh~:d~lTI'b~otrang bi cho nguai lao d<)ng du kiSn thuc, du nang Ivc, du long nhjeitinh d~mduang dugc cong vi~c do yeu cau thvc tiSn .,','

Giao dvc chinh tri, tu tuang khong chi d6i vai d6i im;mg qu'~m("ly)naca d6ivai chu thS quim If NQi dung giao dvc phai thiSt thvc, sau s~c gfth' cH?f-vai san

xu~t, cong tac v~rquan If vai phuang phap hinh thuc Tinh'ho~t~'-c6(2fl~f'H±qng;phu

! ; ~

- Phuong phap t6 chuc (bi¢n phap t6 chuc)

Phuong phap nay la bi~n phap· dua con nguai va~· khuop khb ~y lu~t, !<ycuang DS thvc h~~nbi~n phap nay c6 nhlSuvi~c phai lam, nhung9uanJrQ~g nh~t

Ia phai c6 guy che, quy trinh, n<)iquy ho:;ttd9ng cho cO' quari, bfph~n, canhan va

phai cuong quyet thirc hien Phai nghiem tuc kiem tra va xu ly ket qua da kiem tramot each dan chu, cong.bang,.; ,' .: . Lam.tot thithuong, lam khong t6t thi xu phat,-

Lam t6t duoc bi~n,phap nay thi trach nhiern va ky luat se duoc gifr vung vatang len, hieu qu~ cong vi~c se cao, doan kSt nci bQ duoc bao dam; nguoc lai thi tirnrong se khong lanh manh, doan kSt nQi bQ khong yen, ky luat ky cuong long leo,hieu qua cong viec thftp

- Phuong phap kinh ti(hieu qua)

Phuong phap kinh tS la phuong phap tac dQng gian tiSp dSn hanh vi cua cacd6i tuong quan ly thong qua viec sir dung nhimg don b~y kinh tS, tac dQng dSn lqilch etta con nguoi

Khai diSm cua phuong phap nay chinh la S\1'quan ly b~ng lqi ich va thongqua lqi ich dS lam cho cac khach thS quan ly suy nghTdSn l<),iich cua minh, t\1'giacth\1'Chi~.n,b6Il ph~n va tnich nhi~m cua minh mQt c~ch t6t nhftt, rna khong phai dond6c, nh~c nh6' nhiSu vS m~t hanh chinh m~nh l~nh cua chu thS quan 1Y

Tuy nhien, phai biSt kSt hqp mQt cach dung d~n gifra 3 l<)'iieh: lqi ich eua

nguai lao dQng, 1qi lch t~p thS va 1qi ich cua Nha nuac. Trong 3 l<)'iich nay, l<)'iichcua nguai lao dQng 1a dQng h.xctrl,l'ctiSp, l<),iich cua Nha nuac 1at6i cao

Phuang phap hanh chinh (cdm aoan, bat bUQC)

Phuong phap hanh chinh la phuong phap quan ly cach ra m~nh l~nh hanhchinh dill khoat, b~t bUQcd6i tuqng quan 1Y.D~c trung cua phuong phap nay la Sl,l'tac dQng tr\1'c tiSp len d6i tuqng b~ng cach quy dinh don phuong nhi~m vv vaphuong an hanh dQng cua d6i tuqng quan lY

Phuong p~ap hanh chinh thS hi~n tinh chftt quySn l\1'ccua ho~t dQng quan lY·

Cosa cua nO la nguyen t~c t~p trung, dan chu rna cv thS 1a'S\1'phvc tung cua cftpduai d6i vai' cftp tren va tinh chftt b~t bUQcthi hanh nhfrrig m~nh l~nh, chi thi cuacftp tren d6i vai cftp duai Phuong phap hanh chinh c~n thiSt dS dam bao cho ho~tuQng quan 1y uuqc tiSnhanh c6 hi~u qua va dam bao ky 1u~tnha nuac.

.Phuong phap hanh chinh duqc th\1'chi~n qua cac nQi dung:

+Quy dinh nhUng quy t~c xu S\1'chung trong quan 1yhanh chinh nha nuac.

+Quy dinh quySn h~n va nghTa V\l cua cac co quan duai quySn, giao nhi~m

vv clio cae coquan d6

, +Thos man don phuong yeu c~u hqp phap cua cong dan

+KiSm tra vi~c chftp hanh phap 1u~t,vi~c th\1'chi~n nhi~m V\lcua cftp duai

+Ap dVng cac bi~n phap cuang chS c~n thiSt

Trong 4 phuong phap nay, theo quan ni~m chung hi~n nay thi phuong phapgiao d\lc tu tuemg, d(;lo duc la hang d~u, phai lam thuemg xuyen, lien t\lC vanghiem tile Bi~n phap t6 chuc la hSt suc quan tr9ng, c6 tinh kh~n cftp Phuongphap kinh tS la bi~n phap coban, la dQngl\1'cthuc d~y m9i hO(;ltdQng quan ly nha

nuac. Phuong phap hanh chinh la rftt c~n thiSt, nhung phai du<)'csu dVng mQtcach dung d~n

25

CHUYENDB 3

I KHAIQuAT VBBOMAy MNH CHiNH NM NUdC

()j Khai ni~m bi) may hanh ehinh nha nurrc ,

B<)may nha rnroc Cong hoa xa h<)ichu nghia Viet Nam la h~ thong cac coquan nha mroc tir Trung irong xuong dia phuong, duoc t6 chirc va hoat dong theanhfrng nguyen t~c chung, thong nh~t nham thuc hien nhirng nhiern vu chien hroc

va cac chirc nang cua nha mroc vi muc tieu: dan giau, mroc manh, xa h<)icongbang, dan chu, van minh

Can cir van tr?t tv hinh thanh ciing nhu tinh chat, vi tri, chirc nang cua cac

co quan nha mroc, b<)may nha mroc Cong hoa xa h<)i chu nghla Viet Nam g6mbon h~ thong co quan:

- H~ thong cac co quan quyen hrc nha mroc (hay con goi la cac co quan daidien);

- H~ thong cac co quan qu~mI;' hanh chinh nha nuac (hay con g<;>ila b<)mayhanh chinh nha nuac);

- H~ th6ng cac co quan xet xu;

- H~ th6ng cac co quan kiSm sat;

Ngoai b6n h~ th6ng cac co quan nha nuac noi tren, trong t6 chuc b<)may nhanuac C9ng hoa xa h<)i chu nghla Vi~t Nam can co Chu tich nuac - Nguyen thuqu6c gia (nguai dUng d~u nha nuac), co chuc nang thay m~t nha nuac v~ d6i n<)i

va d6i ngo:;ti

Trong do, b<)may hanh chinh nha nuac duqc thiSt l?p dS thvc thi quy~nhanh phap (quy~n t6 chuc thvc hi~n cac nhi~m V\l chinh tri, kinh tS, van hoa, xah<)i,an ninh, qu6c phong va d6i ngo:;ticua Nha nuac)

'tINhu V?y, b<)may hanh chinh nha nuac la m<)tb<)ph?n c~u thanh cua b<)may nha nuac, bao g6m h~ th6ng cac co quan hanh chinh nha nuac duqc thanhl?p, t6 chuc va ho:;ttd<)ngthea HiSn phap va phap Iu?t dS thvc hi~n quy~n Ivcnhanuac, co chuc nang qmin I;' hanh chinh nha nuac tren t~t cil cac lInh vvc cua dais6ng xa h<)i

(f.D~e di~m eua hi) may hanh ehinh nhi! ml'O'e

./B<)may hanh chinh nha nuac la mQt bQ ph?n c~u thanh cua b<)may nhanuac Do V?y, bQ may hanh chinh nha nuac cung mang d~y du cac d~c diSmchung cua bQ may nha nuac, do la:

M(Jt la, bQ may hanh chinh nha nuac ho:;ttdQng mang tinh quy~n hJc nha

nuac, duqc t6 chuc va ho:;ttdQng tren nguyen t~c t?P trung dan chiloTinh quy~nIvc nha nuac thS hi~n a ch6: bQ may hanh chinh nha nuac la mQt b<)ph?n cua b<)

may nha mroc; bQ may hanh chinh nha mroc nhan danh nha mroc khi tham giavao cac quan h~ phap luat nham thuc hien cac quyen va nghia vu phap ly.

Hai la, m6i co quan trong b(>may hanh chinh nha mroc dSu hoat d(>ngdua

tren nhfmg quy dinh cua phap Iuat, co chirc nang, nhiem vu, tham quyen nhat dinh

va co nhimg m6i quan h~ phoi hop trong thirc thi cong viec duoc giao H~ thong

coquan hanh chinh nha nuoc co cacau, co t6 chirc phil hop voi chirc nang, nhiem

vu, quyen han do phap lu~t quy djnh,

Ba la, vS mat th~m quyen thi cac co quan hanh chinh nha mroc duoc quyen

dan phtrong banhanh van ban quy pham phap lu~t hanh chinh va van ban do cohi~u l\fc b~t bUQc d6i vai cae d6i tuqng co lien quan; cO' quan hanh chinh nha

nuac co quySn l\fc ap d\lng cac bi~n phap cu5ng chS d6i vai cac d6ituqngchiu S\ftac d(>ng,quan ly cua cO'quan hanh chinh nha nuac.

Ngoai nhfrng d~c diSm chung noi tren, b(>may hanh chinh nha nuac con conhUng d~c diSm rieng nhu sau:

M(Jt la, bQ may hanh chinh nha nuac co chuc nang quan ly hanh chinh nha

nuac, th\Tchi~n ho~t dQng ch~p hanh va diSu hanh tren m<;>ilInh V\fCcua doi s6ng

xa hQi, trong khi do cac cO'quan nha nuac khac chi tham gia van ho~t dQng qUIDlytrong ph~m vi, lInh V\fCnh~t dinh Vi d\l: Qu6c hQi co chuc nang chu ySu trongho~t dQng l~p phap; Toa an co chuc nang xet xu; Vi~n kiSm sat nhan dan co chucnang kiSm sat Chi bQ may hanh chinh nha nuac mai co quySn th\fc hi~n ho~td(>ngquan ly nha nuac tren t~t ca cac lInh V\fC:Quan ly nha nuac vS kinh tS, quan

ly nha nuac vS van hoa, quan ly nha nuac vS tr~t t\f an toan xa h(>i,quan ly xa

Ba la,b(>may hanh chinh nha nuac la h~ th6ng cO'quan co m6i lien h~ ch~tche, th6ng nh~t B(> may hanh chinh nha nuac la mQt h~ th6ng cO' quan duqc

thanh l?p tir trung UO'llgdSn cO'sa, dling d~u la Chinh phu, t~o thanh m(>tchinh

thS th6ng nh~t, dU,'qct6 chuc thea h~ th6ng thu b~c, co m6i quan h~ m~t thiSt ph\l

thu(>cnhau vS t6 chuc va ho~t d(>ngnh~m th\fc thi quySn quan ly hanh chinh nha

nuac. H~u hSt cac cO'quan hanh chinh nha nuac dSu co h~ th6ng cac dan V!cO'sa

tn!c thu(>c.Cac dan vi, cO'sa cua b(>may hanh chinh nha nuac lit nO'itf\fCtiSp t~o

ra cua cai v~t chat va tinh th~n cho xa h(>i

27

-Bc5n la, hoat dQng cua bQ may hanh chinh nha mroc mang tinh thirong

xuyen, lien tuc va nrong d6i 6n dinh, la c~u n6i dua dirong 16i, chinh sach, phapluat vao cuoc song, T~t ca cac co quan hanh chinh nha mroc co m6i quan h~ chatche voi nhau, do la m6i quan h~ t11Jcthuoc tren - duoi, t11Jcthuoc ngang - doc,quan h~ cheo tao thanh mot h~ thong thong nh~t rna trung tam chi dao la Chinhphu,

Nam la, bQ may hanh chinh nha mroc co chirc nang quan ly nha mroc diroi

hai hinh thirc la ban hanh cac van ban quy pham va van ban ca biet tren co sa

HiSn phap, luat, phap lenh va cac van ban cua cac co quan hanh chinh nha mrocc~p tren nham chap hanh, thuc hi~n cac van ban do M?t khac trvc tiSp chi d?o,diSu hanh, kiSm tra ho?t dQng cua cac co quan hanh chinh nha nuac duai quySn

va cac dan vi co sa t11JcthuQc cua minh

Tom l?i, bQmay hanh chinh nha nuac la bQ ph?n cfiu thanh cua bQ may nha

nuac, trvc thuQc co quan quySn Ivc nha nuac mQt cach trvc tiSp ho?c gian tiSp,trong ph?m vi th§.m quySn cua minh thvc hi~n ho?t dQng ch~p hanh - diSu hanh vatham gia chu ySu vao ho?t dQng quan ly nha nuac, co co c·fiut6 chilc va ph?m vithee lu?t dinh

Trong qua trinh thvc thi quySn Ivc nha nuac, cac co quan hanh chinh nha

nuac dugc su dVng quySn l?p quy va quYSn hanh chinh thee quy dinh cua phaplu?t

- QuySn I?p quy la quySn ban hanh cac van ban phap quy (con gQi la vanban duai lu?t) nhu ban hanh Nghi dinh cua Chinh phu, QuySt dinh cua Thu tuangChinh phu, Thong tu cua BQ truang, V.V. dS cv thS hoa lu?t, thvc hi~n lu?t nh~mdiSu chinh nhfrng quan h~ kinh tS - xa hQi thuQc ph?m vi quySn hanh phap Duaigoc dQ phap lu?t, co thS xem day la sv uy quySn cua co quan l?p phap cho coquan hanh phap dS diSu hanh cac ho?t dQng cv thS cua quySn Ivc nha nuac.

- QuySn hanh chinh la quySn t6 chilc ra bQ may cai quan, s~p xSp nhan sv,diSu hanh cong vi~c qu6c gia, su.dVng ngu6n tai chinh va cong san dS th\lc hi~nnhfrng chinh sach cua dfit nuac. Do la quySn t6 chuc, diSu hanh cac ho?t dQngkinh tS - xa hQi, dua phap lu?t vao dai s6ng nh~m gift gin tr?t tv an ninh xa hQi,phvc vv 19i ich cua cong dan, dam bao dan sinh, giai quySt cac v~n dS xa hQi va

su dVng co hi~u qua ngu6n tai chinh va cong san dS ph::ittriSn d~tnuac mQt cach

co hi~u qua

Vai tu cach la co quan hanh chinh cao nhfit, Chinh phu n~m quySn th6ngnh~t quan Iy vi~c th\lc hi~n cac nhi~m vv chinh tri, kinh tS, van hoa, xa hQi, qu6cphong, an ninh va d6i ngo?i cua nha nuac; quan ly h~ th6ng bQ may hanh chinhnha nuac tu trung uang dSn co satrong khuon kh6 h~ th6ng chinh tri hi~n hanh

II TO cHirenO MAy HA.NHCHINH NHA.NUaC CONG HOA XA

~1~ 8chrrc bQ~ay hanh chinh nha nU'(Ycf1trung U'O'ng

1.1 Chinh phti

, Vi~t Nam hi~n nay, thee DiSu 94 HiSn phap 2013, Chinh phu la: "ca

quan hanh chinh nha nuac cao nh~t cua nuac CQng hoa xa hQi chu nghia Vi~t

Nam, th\l'c thi quySn hanh phap, la ca quan ch~p hanh cua Qu6c hQi".

Thu nrong Chinh phu do Quoc hQi b~u ra thea dS nghi cua Chu tich mroctai .kyh9P thir nh~t cua m6i khoa Quoc hQi Thu tirong dS nghi danh sach cac BQtnrong va cac 'thanh vien khac cua Chinh phu dS Quoc hQi phe chuan Quy dinhphap ly;nay vira xac dinh vai tro va trach nhiem cua t~p thS Chinh phu truce Quochoi, vira xac dinh vai tro ca nhan cua Thu tuong la nguoi lanh dao toan bQ congviec cua Chinh phu va chiu trach nhiern truce Quoc hoi, Mat khac cfing xac dinhvai tro va trach nhiem cua cac bQ tnrong trong t~p thS Chinh phu va vai tro canhan bQtruang vS linh V\ICminh ph\l trach.

Trong diSu ki~n C\lthS cua Vi~t Nam, Chinh phu la mQt thiSt chS chinh tri h~mhchinh nha nuac, n~m quySn hanh phap, vai chuc nang: th6ng nh~t vi~c quan

-ly thvc hi~n cac nhi~m V\l chinh tri, kinh tS, xa hQi, van hoa, qu6c phong, an ninhvad6i ngo?i cua Nha nuac; l~p quy dSthvc hi~n cac lu~t do quySn I~p phap dinhra; quan ly cong vi~c hang ngay cua Nha nuac; t6 chuc bQ may hanh chinh nhanuac v.a qmin Iy nhan S\Icua bQmay do; chuc nang tham gia qua trinh I~p phap

'a Nhi¢mv¥, quy~n hgn cua Chinhphu

Nhi~m vv, quySn h?n cua Chinh phu dugc ghi trong HiSn phap va Lu~t T6chuc Chinh phu, g6m:

- Lanh d?o cong tac cua cac bQ, cac co quan ngang bQva cac co quan thuQcChinh phu, Oy ban nhan dan cac c~p, xay dvng va ki~n toan h~ th6ng bQ mayhanh chinh nha nuac th6ng nh~t tu trung uang dSn co sa; hu6ng dftn, kiSm traHQi d6,ng nhar; dan thvc hi~n cac van ban cua co quan nha nuac c~p rren; t~o diSuki~n de HQi dong nhan dan thvc hi~n cac van ban cua co quan nha nuac cap tren

va dS HQi d6ng nhan dan thvc hi~n nhi~m V\l, quySn h?n thea lu~t dinl1; dao t?Ob6i duOng, s~p xSp va su dvng dQi ngfi can bQ, cong chuc, vien chuc

., Bao dam vi~c thi hanh HiSn phap va phap lu~t trong cac co quan nhanuac, t& chuc «hinh tri - xa hQi, t6 chuc xa hQi, t6 chuc kinh tS, dan vi vfi trangnhan dan va cong dan; t6 chuc va lanh d?o cong tac tuyen truySn, giao dvc HiSnphap vaphap lu~ttrong nhan dan

- Trinh dg an lu~t, phap I~nh va cac dg an khac truac Qu6c hQi va Oy banthuang V\l Qu6c hQL

Th6ng nh~t quan Iy vi~c xay dvng, phat triSn nSn kinh tS qu6c dan, phattriSn van hoa, giao d\lc, y tS, khoa h9C va cong ngh~, cac dich vv cong; quan ly vadam bao su d\lng co hi~u qua tai san thuQcsa hfiu toan dan; th\Ic hi~n kS ho?chphat triSn kinh tS - xa hQi va ngan sach nha nuac, chinh sach tai chinh; bao v~ moitruemg

;Cung c6 va tang cuemg nSn qu6c phong toan dan, an ninh nhan dan; baodam an ninh qu6c· gia va tr~t tg, at} toan xa hQi; xay dvng cac l\Ic luqng vfi trangnhan dan; thi hanh l~nfi'-dQngvien, l~nh ban b6 tirlh tr?ng kh~n c~p va m9i bi~nphap c~n thiSt khac dS bao v~ d~t nuac

,T& chuc va lanh d?o cong tac kiSm ke, th6ng ke cua Nha nuac; cong tacthanh tra va kiSm tra nha nuac, ch6ng tham nhfing, lang phi va m9i biSu hi~nquan lieu, hach dich, cua quySn trong bQ may nha nuac, giai quySt khiSu n?i, t6cao cua cong dan

- Th6ng nh~t quan Iy cong tac d6i ngo?i, dam phan, ky kSt diSu uac qu6c tSnhan danh nha nuac CQng hoa xa hQi chu nghia Vi~t Nam, tru truang hqp do Chu

29

tich nuoc ky voi ngiroi dirng dftu Nha mroc khac; dam phan, ky, phe duyet, gianhap diSu iroc quoc tS nhan danh Chinh phu; chi dao viec thuc hien cac diSu irocquoc tS rna Nha mroc Cong hoa xa hQi chu nghia Vie;Nam ky kSt hoac gia nhap;bao v~ loi ich cua nha mroc, loi ich chinh dang cua t6 chirc va cong dan Viet Nam

Trong lInh V\fCt6 chilc h~ th6ng hanh chinh nha nuac, Chinh phu co nhi~mV\lva quySn h?n C\lthS nhu sau:

- Trinh Qu6c hQi quySt dinh cO'c~u t6 chilc cua Chinh phu, thanh l?p, baib6 cac bQ, cO'quan ngang bQ, thanh l?p mai~ nh?P, chia, diSu chinh dia giai tinh,thanh ph6 tr\fc thuQc trung uang, thanh l?p ho?c giai thS dan vi hanh chinh - kinh

tS d?c bi~t

- T6 chilc va chi d?o ho?t dQng cua h~ th6ng bQ may hanh chinh nha nuacth6ng nh~ttir trung uO'ng dSn co sa; bao dam hi~u l\fc quan ly nha nuac thongsu6t trong h~ th6ng hanh chinh nha nuac, co quan hanh chinh c~p duai phai ph\lctung Sl,flanh d?o va ch~p hanh nghiem chinh cac quySt dinh cua co quan hanhchinh c~p tren

.,.QuySt dinh va chi d?o th\fc hi~n phan cong, phan c~p quan ly nganh valInh V\fCtrong h~ th6ng hanh chinh nha nuac.

- Chi d?o th\fc hi~n cai cach hanh chinh nha nuac,xay dlJllg nSn hanh chinhdan chu, trong s?ch, vfrng m?nh, chuyen nghi~p, hi~n d?i, ho?t dQng co hi~u h,rc,hi~u qua

- QuySt dinh thanh l?p, sap nh?p, giai thS co quan thuQc Chinh phu,' quydinh nhi~m V\l, quySn h?n, t6 chilc bQ may cua bQ, co quan ngang bQ, co quanthuQc chinh phu; quy dinh vS t6 chilc cac co quan chuyen mon thuQc Uy ban nhandan va huang d~n vS t6 chilc mQt s6 co quan chuyen mon dS HQi d6ng nhan danc~p tinh quySt dinh phu hqp vai d?c diSm rieng cua dia phuang; quy dinh milcbien chS hanh chinh, S\fnghi~p thuQc Uy ban nhan dan

_.Th6ng nh~t quan ly can bQ, cong chilc, vien chilc trong cac co quan nhanuac tu trung uong dSn co sa; xay dlJllg va dao t?O dQi ngu can bQ, cong chilc,vien chilc lam vi~c trong cac dan vi Sl,fnghi~p cong l?p trong s?ch, co trinh dQ,nang ll,fc,trung thanh v&i Nha nuac xa hQi chu nghla, t?n tl,lyph\lc V\l nhan dan;quySt dinh va chi d?o thl,fc hi~n cac chinh sach, chS dQ vS dao t?O, tuySn d\lng Slrd\lng, tiSn luang, khen thuOng, ky lu?t, nghi huu va cac chS dQ khac d6i vai can

bQ, cong chilc, vien chilc lam vi~c trong cac dan vi S\fnghi~p cong l?p; quy dinhv~ chi d?o thvc hi~n chinh sach C\lthS d6i vai can bQ, cong chilc xa, phuOng, thitran

b Co cdu t6 chtrc cua Chinh phil

Co c~u t6 chirc cua Chinh phil do Hi~n phap va Luat T6 chirc Chinh philquy dinh, Tuy thuoc vao nrng giai doan cu the, co c~u t6 chirc cua Chinh phil conhirng y~u t6 c~u thanh khac nhau

Chinhphu gbm co:

- Thu nrong Chinh phil;

- Cac Pho Thu tuong Chinh phil;

- Cac BQ tnrong va Thu tnrong co quan ngang bo

S6 Pho Thu tuong, BQ tnrong va Thu nrong co quan ngang bQ do Quoc hoiquyet dinh

Thu nrong Chinh phil do Quoc hoi bau, miSn nhiem va bai nhiem theo dSnghi cua Chu tich mroc

Thu nrong Chinh phil trinh Quoc hQi phe chuftn dS nghi vS viec b6 nhiem,miSn nhiem, each chirc va nr chirc d6i vai Pho Thil tuang, BQ truOng, Thil truOng

co quan ngang b9

,Can 'cu vao Nghi quy~t cila Qu6c hQi, Chil tich nuac b6 nhi~m, miSnnhi~m, cach chuc, ch~p thu?n vi~c tir chuc d6i vai Pho Thil tuang, BQ truOng,Thil truOng co quan ngang bQ

c mnh thuc hogt d(mg cila Chinh phil

Ho~t dQng cila Chinh phil dugc ti~n hanh theo ba hinh thuc:

-.Cacphien h9P cila Chinh phil (ho~t dQng cila t?P thS Chinh phil) Lu?t t6chuc Chinh phil quy dinh C\lthS vS cach thuc ti~n hanh cac ky h9P hang thang cilaChinh phil

Ho~t dQng va quy~t dinh mang tinh t?P thS cila Chinh phil tren nhfrng lInhvvc C\l thS dugc quy dinh trong Lu?t T6 chuc Chinh phil DiSu nay nh~m tang

cuang tinh traCll nhi~m cila t?P thS Chinh phil truac cac v~n dS quan tr9ng cila d~t

nuac Lu?t T6chuc Chinh phil quy dinh ro cac cong vi~c sau day phai do t?P thS Chinh phil thao Iu?n t?P thS va biSu quy~t theo da s6:

+Chuang trinh ho~t dQng hang nam cila Chinh phil;

+Chuang trinh xay dvng Iu?t, phap I~nh hang nam va ca nhi~m ky, cac dv

an Iu?t, phap I~nh va cac dv an khac trinh Qu6c hQi va Uy ban thuang V\l Qu6chQi; cac nghi quy~t, nghi dinh cila Chinh phil;

+Dv an chi~n Iugc, quy ho~ch, k~ ho~ch phat triSn kinh t~ -xa hQi dai h~n,nalll nam, hang :nam, cac cong trinh quan tr9ng; dV toan ngan sach nha nuac, dl!ki~n phan bi>'ngal1 sach trung Uang va muc b6 sung tir ngan sach trung uang chongan sach dia phuang; t6ng quy~t toan ngan sach nha nuac hang nalll trinh Qu6choi' ,

+ De an ve chinh sach dan tQc, chinh sach ton giao trinh Quac hQi;

+Cac chinh sach C\lthS vS phat triSn kinh tS -xa hQi, tai chinh, tiSn t~, cacv~n dS quan tr9ng vS qu6c phong an ninh, d6i ngo~i;

+Cac dS an trinh Qu6c hQi vS vi~c thanh l?p, sap nh?p, giai thS bQ, co quanngang bQ; vi~c thanh l?p mai, nh?P chia, diSu chinh dia giai tinh, thanh ph6 trvcthuQc trung uang, vi~c thanh I?p ho?c giai thS cac dan vi hanh chinh - kinh t~ d?c

+Quy~t dinh vi~c thanh l?p, sap nh?P, giai thS co quan thuQc Chinh phil;

31

+ Cac bao cao cua Chinh phu tnroc Quoc hoi, Uy ban thuong vu Quoc hQi,Chu tich mroc.

- SlJ chi dao, di~u hanh cua Thu tuong va cac Pho Thu tuong la nhtrngngiroi giup Thu tuong phu trach mot hoac mot sb linh vue thea SlJphan cong cuaThu tuong, Khi Thu tuong vang mat thi mot Pho Thu tuong duoc Thu tuong uynhiem thay mat Thu nrong lanh dao cong tac cua Chinh phu

- Hoat dong cua cac BQ tnrong voi nr each la thanh vien tham gia vao congviec chung cua Chinh phu va voi tu each la nguoi dung d~u mot mot BQ hay coquan ngalfg BQ

Cac BQ va co quan ngang BQ (sau day gQi chung la BQ) co thS chia thanh 2nhom: BQ qmln Iy hanh chinh nha nuac dbi vai nganh ho~c da nganh va BQ quan

Iy hanh chinh nha nuac dbi vai IInh V\IC.Trong do:

Bp quan If' nganh: La co quan hanh chinh nha nuac trung uang co trachnhi~m quan Iy nhfrng nganh kinh tS - ky thu~t, van hoa, xa hQi, cling co thS cacnganh t~p hgp I?i thanh mQt nhom lien nganh Do hi nhfrng BQ co trach nhi~m chid?o toan di~n cac co quan, dan vi hanh chinh nha nuac va SlJnghi~p; thlJc hi~nchuc nang quan Jy hanh chinh nhanuac tren cac lInh VlJCC\lthS do BQph\l trach

Bp quan If' lmh v~c:La co quan hanh chinh nha nuac trung uang, co trachnhi~m quan Iy thea timg lInh V\ICIan nhu:KS ho?ch d~u tu, tai chinh, ngan hang,khoa hQc, cong ngh~, lao dQng, nQiV\l,ngo?i giao '

Hi~n nay, v~ chuc nang, nhi~m V\l,quy~n h?n va co c&ut6 chuc cua BQ, co

quan ngang BQ duQ'c quy dinh t?i Nghi dinh 36/20 12/ND-CP ngay 18/4/2012 cua

ChinhJ2hu

WBQ may hanh chinh 0' dja phuO'ng

Theo di~u 114 HiSn phap nam 2013: "Uy ban nhan dan a c&pchinh quy~ndia phuang do HQi d6ng nhan dan cling c&p b~u la ca quan ch&phanh cua HQid6ng nhan dan, co quan hanh chinh nha nuac a dia phuong, chiu trach nhi~m

truac HQi d6ng nhan dan va co quan hanh chinh nha nuac c&ptren Uy ban nh&ndan t6 chuc vi~c thi hanh HiSn phap va phap lu~ta dia phuang; t6 chuc thl,fchi~nNghj quySt cua HQi d6ng nhan dan va thlJc hi~n cac nhi~m V\l do co quan nha

nuac c&ptren giao"

Uy ban nhan dan - Co quan hanh chinh nha nuac a dia phuong co hai tu

cach:

- Mpt la, co quan ch§p hanh cua HQi d6ng nhan dan, chiu trach nhi~m thihanh cac nghi quySt cua HQi d6ng nhan dan va bao cao cong vi~c truacHQi d6ngnhan dan cling d.p va Uy ban nhan dan c§p tren HQi d6ng nhan dan co quy~n

bau, bai mien cac thanh vien cua Uy ban nhan dan, giam sat cac hoat dong va bai

bo nhilng quyet dinh khong phu hop cua Uy ban nhan dan cling cap, Uy ban nhandan chiu S\1'giam sat cua Hoi d6ng nhan dan va don d6c cua Thtrong tnrc Hoid6ng nhan dan

- Hai la, co quan hanh chinh nha mroc a dia phirong (Uy ban nhan dan)chiu trach nhiern khong chi chap hanh nhtrng nghi quyet cua Hoi d6ng nhan dancling cap rna con chap hanh cac quyet dinh cua cac co quan hanh chinh c~p tren,thi hanh luat thong nh~t tren ca mroc, thirc hien chirc nang quan ly moi m~t daisong xa h(>itren pham vi lanh th6 dia phuang Uy ban nhan dan cac c~p chiu S\1'

lanh d?o th6ng nh~t cua Chinh phu la ca quan hanh chfnh nha nuac cao nh~t.

a Nhi¢m v¥, quy~n hc;mcua Uy ban nhan dan

Nhi~m V\l, quySn h?n cua Uy ban nhan dan tUng c~p duQ'cquy dinh t?i Lu?tT6 chuc H(>id6ng nhan dan va Uy ban nhan dan nam 2003.6 m6i c~p, Uy bannhan dan co nhi~m V\l, quySn h?n khac nhau nhung khai quat l?i co thS co nhUnglo?i nhi~m V\l, quySn h?n sau:

- Quan ly nha nuac 6 dia phuang trong cac lInh V\1'Cnong nghi~p, lam

nghi~p, ngu nghi~p, cong nghi~p, tiSu thu cong nghi~p, thuang m?i, dich V\l,vanhoa, giao d\lc, y tS, khoa hQc, cong ngh~ va moi truang, thS d\lc, thS thao, bao chi,phat thanh, truySn hinh va cac lInh V\1'Cxa hQi khac, quan ly nha nuac vS d~t dai

va cac ngu6n tai nguyen thien nhien khac, quan ly vi~c tht,fc hi~n tieu chwln doluang ch~t lUQ'llgsim ph~m hang hoa

- Tuyen truySn, giao d\lc phap lu?t, kiSm tra vi~c ch~p hanh HiSn phap,

lu?t,.cac van ban cua ca quan nha nuac c~p tren va nghi qUYStcua H(>id6ng nhan dan cling c~p trong ca quan nha rluac, t6 chuc kinh tS, t6 chuc xa h(>i,dan vi vfi

trang nhan dan va cong dan 6dia phuang

- Bao dam an ninh chinh trl, tr?t t\1',an toan xa h(>i;thlJc hi~n nhi~m V\lxaydvng llJc vfi trang va xay dlJng qu6c phong toan dan; th\1'chi~n chS d(>nghla V\lquan S\1',nhi~m V\l h?u c~n t?i ch6, nhi~m V\l d(>ngvien, chinh sach h?u phuangquan d(>iva chinh sach d6i vai cac l\1'clUQ'llgvu trang nhan dan a dia phuang,quan ly h(>kh~u, h(>tich 6 dia phuang, quan ly vi~c cu tru, di l?i cua nguai ngoai

6dia phuang

- Phong ch6ng thien tai, bao v~ tai san cua Nha nuac, t6 chuc kinh tS, t6chuc xa h(>i,bao v~ tinh m?ng, t\1'do, danh d\1',nhan ph~m, tai san, cac quySn valQ'i feh hqp phap khac cua cong dan; ch6ng tham nhfing, ch6ng buon l?u, lamhang gia va cac t~ n?n xa h(>ikhac

- Quan ly cong tac t6 chuc, bien chS, lao d(>ngtiSn luang, dao t?O dQi nguvien chuc lam vi~c trong cac dan vi SlJnghi~p cong l?p va can b(>,congchuc c~p

xa, bao hiSm xa h(>ithea S\1'phan c~p cua Chinh phu

- T6 chuc va chi d?o cong tac thi hanh an 6 dia phuang thea quy dinh cuaphap lu?t

- T6 chuc, th\1'chi~n vi~c thu, chi ngan sach cua dia phuang thea quy dinh

cua phap lu?t; ph6i hqp vai cac ca quan hilu quan dS bao dam thu dung, thu du,

thu kip thai cac lo?i thuS va cac khoan thu khac 6dia phuang

33

Uy ban nhan dan thirc hien viec quan ly dia gioi don vi hanh chinh, xdydung dS an phan vach, dieu chinh dia gioi don vi hanh chinh adia phuong dira raHQid6ng nhan dan cling c~p thong qua dS trinh c~p tren xet, ,

Uy ban nhan dan chiu trach nhiem va bao cao cong tac tnroc HQi dongnhan dan cling c~p va Uy ban nhan dan cap tren Uy ban nhan dan c~p tinh chiutrach nhiem va bao cao cong tac tnroc HQi dong nhan dan cling c~pvaChinh phil

b CO' eciu cua Uyban nhdn dan

Uy ban nhan dan gom:

- Chu tich Uy ban nhan dan;

- Cac Pho chu tich uyban nhan dan;

- Cac uy vien uy ban

K~t qua b~u cac thanh vien cua Uy ban nhan dan phai duoc Chu tich Uyban nhan dan c~p tren tr\1c ti~p phe chw1n; k~t qua b~u cac thanh vien cua Uy bannhan dan c~p tinh phai duQ'cThu tu6ng Chinh phu phe chu~n

CO'c~u t6 chuc cua Uy ban nhan dan, s6 thanh vien Uy ban nhan dan doChiph phu quy dinh tren cO'sa quy mo dan s6, diSu ki~n phat triSn kinh t~ - xahQi

c.Hog! tl9ng etta Uyban nhan dan

Uy ban nhan dan la mQt thi~t ch~ t?P thS, nhung Chu tich Uy ban nhan danlanh d?o, diSu hanh hOi;ltdQng cua Uy ban nhan dan !

Khi quy~t dinh nhfrng v~n dS quan tr~mg cua dia phuong, Uy ban nhan danphai thao lu?n t?P thS va ra quy~t dinh thea da s6

Chu tich Uy ban nhan dan co quySn dinh chi vi~c thi hanh ho?c bai b6nhfrng van ban sai trai cua cac cO'quan thuQc Uy ban nhan dan va cac van ban saitdi cua Uy ban nhan dan c~p duai; dinh chi vi~c thi hanh nghi quy~t sai trai caccO'quan thuQc Uy.ban nhan dan va cac van ban sai trai cua HQi d6ng nhan dan c~pduai, d6ng thai dS nghi HQi d6ng nhan dan c~p minh bai b6 nhfrng nghi quy~t d6

Chu tich Uy bannhan dan la nguai lanh d?o va diSu hanh cong vi~c cua Uyban nhan dan; chiu trach nhi~m ca nhan vS vi~c th\1c hi~n nhi~m V\l, quYSnh?ncua minh; cling t?P thS Uy ban nhan dan chiu trach nhi~m vS ho?t dQng cua Uy

ban nhan dan truac HQi d6ng nhan dan cling c~p va truac cO'quan nha nuac c~p

tren Chu tich phan cong cong tac cho Ph6 chu tich va cac thanh vien khac cua Uyban nhan dan

Uy ban nhan dan lam vi~c thea ch~ dQ t?P thS, trong d6 m6i thanh vien Uy

ban nhan dan chiu trach nhi~m ca nhan vS ph~n cong vi~c truac HQi d6ng nhan

dan, Uy ban nhan dan va cling vai cac thanh vien khac chiutrach nhi~m t?P thS vS

ho?t dQng cua Uy ban nhan dan truac HQi d6ng nhan dan, Chu tjch· Uy ban nhan

dan la nguai dUng d~u, lanh d?o cong vi~c cua Uy ban nhan dan, chi d?o cacthanh vien khac th\1c hi~n cong vi~c duQ'cphan congo Uy ban nhan dan thao lu?nt?P thS va quy~t djnh th\Ic hi~n cong vi~c duQ'c phan congo Uy ban nhan dan thaolu?n t?P th~ va quy~t dinh thea da s6 nhfrng vi~c quan tr<;mgnhu chuang trinh lamvi~c, k~ ho?ch va ngan sach; cac bi~n phap th\1c hi~n nghj quy~t cua HQi d6ng

nhan dan vS kinh t~, xa hQi; thong qua bao cao cua Uy ban nhan dan truac HQi

d6ng nhan dan, d@an thanh l?p mai, sat nh?P, giai th~ cac Co' quan chuyen mon;v?ch va diSu chinh dia giai cac dan vi hanh chinh adia phuong

d) Cac co quan chuyen man (so, co quan ngang so) thuoc Uyban nhdn dan cdp tinh giup Uyban nhdn dan cap tinh thuc hien chtrc nang quem If; nha marc tren cac linh V1!C va nham bao dam hoat dong thong nhcit quem If;nganh.

Hien nay, thea quy dinh tai Nghi dinh s6 24/2014/Nf)-CP ngay 04/412014 cuaChinh phu quy dinh t6 chirc cac co quan chuyen men thuoc Uy ban nhan dan tinh,thanh ph6 true thuoc Trung irong, cu th@nhir sau:

* V& nguyen tlic ta chtec V

- Bao dam thirc hien d~y du chirc nang, nhiem vu quan ly nha mroc cua Uyban nhan dan c~p tinh va su thong nhat, thong suot, quan ly nganh, linh V\fCcongtac tirtrung uong dSn co sa

- Tinh gon, hQ'Ply, hieu lire, hieu qua, t6 chirc sa quan ly da nganh, da linh

V\fC;khong nh~t thiSt a Trung uang co BQ, co quan ngang BQ thi c~p tinh co t6chuc tuang ling

- Phil hQ'Pvai diSu ki~n t\f nhien, dan s6, tinh hinh phat tri@nkinh tS - xa hQicua tUng dia phuang va yeu c~u cai cach hanh chinh nha nuac

- Khong chfmg cheo chuc nang, nhi~m V\l, quySn h?n vai cac t6 chuc thuQc

BQ, co quan ngang BQ d~t t?i di~phuang

* Vi trl va chuc nang

Sa va co quan ngang sa (sau day gQi chung la sa) la co quan thuQc Uy ban

nhan dan c~p tinh; th\fc hi~n chuc nang tham muu, giup Uy ban nhan dan c~p tinhquan ly nha nuac vS nganh, linh V\fCa dia phuang thea quy dinh cua phap lu~t vathea phan cong ho~c uy quySn cua Uy ban nhan dan c~p tinh, Chu tich Uy bannhan dan c~p tinh

* V&nhifm Vfl, quy&n hl}n ciLa SO' (theo quy ilinh tl}i ili&u 4 Nghi dinh sa

2412014IND-CP ngay 041412014ciLaChlnh phil))

"1 Trinh Uy ban nhan dan c~p tinh:

a) D\f thao quySt dinh, chi thi; quy ho?ch, kS ho?ch dai h?n, 05 nam va hangnam; chuang trinh, bi~n phap t6 chuc th\l'c hi~n cac nhi~m V\l cai cach hanh chinhnha nuac vS nganh, IInh V\fCthuQc ph?m vi quan ly nha nuac duqc giao;

b) D\l' thao van ban quy dinh C\lth@chuc nang, nhi~m V\l, quySn h?n va coc~u t6 chuc cua sa;

~) D\l' thao Van ban quy dinh C\lth@diSu ki~n,.tieu chuAn, chuc danh d6i vaiTruang, Pho cac dan 4fi tnuQ-csw,.-TruQ'pg, Pho tfl!CYngphong chuyen mon thuQc

Uy ban nhan dan huy~n, qu~n, thi xa, thanh ph6 tn.rc thuQc tinh (sau day gQichung

la Uy ban nhan dan c~p huy~n) trong ph?m vi nganh,-linh V\fCquan lY·

2 Trinh Chu tich Uy ban nhan dan c~p tinh:

a) D\l' thao quySt dinh thanh l~p, sap nh~p, chia tach, giai th@cac t6 chuc,dan vi cua sa thea quy dinh cua phap lu~t;

b) DV thao quySt dinh, chi thi ca bi~t thuQc thAm quySn ban hanh cua Chutich Uy ban nhan dan c~p tinh

35

·3 T6 chirc thuc hien cac van ban quy pham phap luat, quy hoach, kS hoachsau khi duoc phe duyet; thong tin, tuyen truyen, huang dftn, ph6 bien, giao due,

thea d5i thi hanh phap Iuat vS cac linh vue thuoc pham vi quan I;' nha mroc duocgiao

4 T6 chirc thirc hien va chiu trach nhiern vS giam dinh, dang ky c~p gi~yphep, van bang, clnrng chi thuoc pham vi trach nhiem quan I;' cua co quan chuyenmen c~p tinh thea quy dinh cua phap luat va thea phan cong hoac uy quyen cua Uy

ban nhan dan c~p tinh

5 Giup Uy ban nhan dan c~p tinh quan I;' nha mroc d6i voi cac doanhnghiep, t6 chirc kinh tS t?P the, kinh tS tu nhan, cac hoi va cac t6 chuc phi chinhphu thu(>c cac lInh vv-c quan I;' cua co quan chuyen mon thea quy dinh cua phapIu?t

6 Huang dftn, kiSm tra vi~c thvc hi~n co chS tv- chu, tv- chiu trach nhi~m cuadan vi sv nghi~p cong I?p thea quy dinh cua phap Iu?t

7 Thv-c hi~n hQ'P tac qu6c tS vS nganh, lInh vv-c quan 1;' va thea phan cong

ha~cuy quySn cua Uy ban nhan dan c~p tinh

8 Huang dftn chuyen mon, nghi~p V\1thu(>c nganh, lInh vv-c quan 1;' d6i vai

co quan chuyen mon thu(>c Uy ban nhan dan c~p huy~n va chuc danh chuyen monthu(>c Uy ban nhan dan c~p xa

9 T6 chuc nghien cUu, Ung d\1ng tiSn b(>khaa hQc - ky thu?t va cong ngh~;xay dv-ng h~ th6ng thong tin, lUll trfr ph\1c V\1cong tac quan 1;' nha nuac va chuyenmon nghi~p V\1

10 KiSm tra, thanh tra thea nganh, lInh vv-c duQ'c phan cong ph\1 trach d6iv&i t6 chuc, ca nhan trang vi~c thv-c hi~n cac quy dinh cua phap Iu?t; giai quyStkhiSu n~i, t6 caa, phong, ch6ng tham nhiing thea quy dinh cua phap lu?t va thea SlJ"

ph an cong ha~c uy quySn cua Uy ban nhan dan c~p tinh

11 Quy dinh C\1thS chuc nang, nhi~m V\1,quySn h~n cua van phong, phongchuyen mon nghi~p V\l, chi C\1Cva dan vi SlJ" nghi~p cong I?p thu(>csa,phil hQ'p vaichCrc nang, nhi~m V\1, quySn h~n cua sa thea huang dftn chung cua B(> quan 1;'nganh, lInh vv-c va thea quy dinh cua Uy ban nhan dan c~p tinh

12 Quan 1;' t6 chuc b(>may, bien chS cong chuc, co c~u ng~ch cong chuc, vitri vi~c lam, co c~u vien chuc thea chuc danh nghS nghi~p va s6 lUQ'11gnguai lamvi~c trang cac· dan vi SlJ" nghi~p cong I?p; thvc hi~n chS d(> tiSn luang va chinhsach, chS d(>dai ng(>, daa t~a, b6i duOng, khen thuOng, ky Iu?t d6i vai cong chuc,vien chuc va laa d(>ng thu(>c ph~m vi quan I;' thea quy dinh cua phap Iu?t va thea

sv phan cong ha~c uy quySn cua Uy ban nhan dan c~p tinh

13 Quan 1;' va chiu trach nhi~m vS tai chinh duQ'c giaa thea quy dinh cuaphap lu?t va thea phan cong ha~c uy quySn cua Uy ban nhan dan c~p tinh

14 Thv-c hi~n cong tac thong tin, baa caa dinh ky va d(>t xu~t vS tinh hinhthvc hi~n nhi~m V\1 duQ'c giaa vai Uy ban nhan dan c~p tinh, cac B(>, co quanngang B(>

15 Thuc hien nhiem vu khac do Oy ban nhan dan, Chu tich Oy ban nhandan cap tinh giao va thea quy dinh cua phap luat.

* V~ CO' cdu t6chtrc cua sa

CO'cau t6 chirc cua sa thuoc Oy ban nhan dan cap tinh, gom co:

- Van phong

- Thanh tra

- Phong chuyen men, nghiep vu

- Chi C\lC

- Dan vi S\I nghiep cong l?p

Khong nhat thiet cac sa dSu co d~y du cac t6 clnrc thea quy dinh tren,

24120141ND-CP ngay 041412014cua Chinh phis), C(l thi:

" Dieu 8 Cac sa diroc t6 chirc thong nhfttacac dia phuong

1 Sa NQivu:

Tham muu, giup Oy ban nhan dan cap tinh quan ly nha mroc vS: T6 chirc bQmay; vi tri viec lam; bien chS cong chirc, co cau ngach cong chirc trong cac cO'quan, t6 chuc hanh chinh; vi tri vi~c lam, cO'cau vien chuc thea chuc danh nghSnghi~p va s6 luqng nguai lam vi~c trong cac dan vi S\Inghi~p cong l?p; tiSn luangd6i vai can bQ, cong chuc, vien chuc, lao dQng hgp d6ng trong cO'quan, t6 chuchanh chinh, dan vi S\I nghi~p cong l?p; cai cach hanh chinh, cai cach chS dQ congV\l, cong chuc; chinh quySn dia phuang; dia giai hanh chinh; can bQ, cong chuc,vien chuc va can bQ, cong chuc cap xa; dao t?O, b6i du5ng can bQ, cong chuc, vienchuc va can bQ, cong chuc cap xa; nhUng nguai ho?t dQng khong chuyen trach a

cap xa; t6 chuc hQi, t6 chuc phi chinh phu; van thu, luu tm nha nuac; ton giao;cong tac thanh nien; thi dua - khen thuang

2 Sa Tu phap:

Tham muu, giup Oy ban nhan dan cap tinh quan ly nha nuac vS: Cong tacxay d\fng va thi hanh phap Iu?t; thea d5i thi hanh phap Iu?t; kiSm tra, xu Iy van banquy ph?ffi phap Iu?t; kiSm soM thu t\lC hanh chinh; ph6 biSn, giao d\lc phap lu.?t;phap chS; cong chUng, chUng th\fc; nuoi con nuoi; tn;mg tai thuang m?i; hQ tich;qu6c tich; ly Iich tu phap; b6i thuang nha nuac; lu?t su, tu vftn phap lu?t; trq giupphap ly; giam dinh tu phap; hoa giai cO'sa; ban dau gia tai san; quan Iy cong tac thihanh phap lu?t vS xu Iy vi ph?m hanh chinh va cong tac tu phap khac thea quydinh cua phap lu?t

3 Sa KS ho?ch va f)~u tu:

Tham muu, giup Oy ban nhan dan cap tinh quan ly nha nuac vS: T6ng hgpguy ho?ch, kS ho?ch phM triSn kinh tS - xa hQi; t6 chuc th\fc hi~n va dS xuftt vS cO'chS, chinh sach quan Iy kinh tS - xa hQi tren dia ban tinh; d~u tu trong nuac,d~u tunuac ngoai a dia phuO'ng; quan Iy ngu6n h6 trq phM triSn chinh thuc (ODA),

37

_.-nguon vien tro phi chinh phu; d~u thau; dang ky kinh doanh; tong hop vS doanhnghiep, kinh tS t?P thS, h9'P tac xa, kinh tS tirnhan,

4 Sa Tai chinh:

Tham rmru, giup Uy ban nhan dan c~p tinh quan Iy nha mroc vS: Tai chinh;ngan sach nha mroc; thue, phi, I~ phi va thu khac cua ngan sach nha nuoc; tai sannha mroc; cac quy tai chinh nha mroc; dfrunr tai chinh; tai chinh doanh nghiep; kStoan; kiSm toan d(>clap; gia va cac hoat dong dich vu tai chinh tai dia phuong theaquy dinh cua phap luat

5 Sa Cong Thuong:

Tham muu, giup Uy ban nhan dan c~p tinh quan ly nha mroc vS: Co khi;luyen kim; dien; nang hrong moi; nang hrong tai tao; dfru khi; hoa ch~t; V?t Ii~u n6cong nghi~p; cong nghi~p khai thac mo va chS biSn khoang san; cong nghi~p tieudung; cohg nghi~p thvc phftm; cong nghi~p chS biSn khac; 1uu thong hang hoa tren

dia ban; xu~t khftu, nh?p khftu; quan 1y thi truemg; xuc tiSn thuang ml;li;thuang

ml;lidi~n tu; dich V\lthuang m?i; quan 1yC?nh tranh va bao v~ quySn 19'inguai tieudung; h(>inh?P kinh tS; thuang m?i qu6c tS; quan ly c\lm cong nghi~p tren dia ban;quan ly an toan thvc phftm thea quy dinh cua phap Iu?t

6~Sa Nong nghi~p va PhattriSn nong thon:

Tham muu, giup Uy ban nhan dan c~p tinh quan Iy nha nuac vS: Nong

nghi~p; lam nghi~p; diem nghi~p; thuy san; thuy 19'1va phat triSn nong thon;phong, ch6ng thien tai; ch~t IUQ'llg,an toan thl,fc ph-ftmd6i vai nong san, lam san,thuy san, mU6i thea quy dinh cua phap Iu?t

7.Sa Giao thong v?n tai:

Tham muu, giup Uy ban nhan dan c~p tinh quan ly nha nuac vS: DuOng b(>,

dUOng thuy n(>i dia, duemg s~t do thi; v?n tai; an toan giao thong; quan ly, khaithac, duy tu, bao tri h? tfrng giao thong do thi g6m: Cfru dUOng b(>,cfru vuqt, heph6, duemg ph6, dai phan cach, h~ th6ng biSn bao hi~u duemg b(>,den tin hi~u diSukhiSn giao thong, hfrm danh cho ngwJi di b(>,hfrm co giai dUOngb(>,cfru danh chonguai di b(>,bSn )(e, biii d6 xe

8 Sa XaY'dvng:

Tham muu, giup Uy ban nhan dan c~p tinh quan ly nha nuac vS: Quy ho?chxay dvng va kiSn·truc; ho?t d(>ng dfru tu xay dvng; phat triSn do thi; h? tfrng kythu?t do thi va kIm cong nghi~p, khu kinh tS, khu cong ngh~ cao (bao g6m: C~pnuac, tho at nuac do thi va khu cong nghi~p, khu kinh tS, khu cong ngh~ ca~; quan

ly ch~t thai r~n thong thuang t?i do thi, khu cong nghi~p, khu kinh tS, khu congngh~ ca~, co sa san xu~t V?t li~u xay dvng; chiSu sang do thi; cong vien, cay xanh

do thi; quan Iy nghla trang, tru nghla trang Ii~t sy; kSt c~u h? tfrng giao thong dothi, khong bao g6m vi~c quan ly khai thac, S11 d\lng, bao tri kSt c~u h? tfrng giaothong do thi; quan Iy xay dVng ngfrm do thi; qUail Iy su d\lng chung co sa h? tfrng

ky thu?t do thi); nha a; cong sa; thi truang b~t d(>ngsan; V?t li~u xay dvng