Đó là sự hấp dẫn đặc biệt của đoạn trích -Tích hợp với phần Tiếng và TLV bài 8 -Rèn kĩ năng đọc, kể, tóm tắt, phân tích các nhân vật và tình huống truyện 1.Kiểm tra bài cũ -Phân tích ưu,
Trang 1Tuần 8- Tiết 29
Ngày soạn: 25.10.2007
CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG
-Ôhenri-A-Mục tiêu cần đạt: Giúp HS
-Hiểu rõ sức mạnh tình yêu thương con người, thương yêu những người nghừokhổ, sức mạnh của cái đẹp, của tình yêu cuộc sống đã kết thành một tác phẩm hội họa kiệt tác Tư tưởng chủ đề sâu sắc ấy được thể hiện bằng nghệ thuật độcđáo: sự sắp xếp các tình huống, tình tiết thật khéo léo dẫn đến sự đảo ngược tình huống 2 lần Đó là sự hấp dẫn đặc biệt của đoạn trích
-Tích hợp với phần Tiếng và TLV bài 8
-Rèn kĩ năng đọc, kể, tóm tắt, phân tích các nhân vật và tình huống truyện
1.Kiểm tra bài cũ
-Phân tích ưu, nhược điểm của nhân vật Đônkihôtê qua đoạn trích đánh nhau với cối xay gió
-Nhận xét nghệ thuật xây dựng hai nhân vật đối lập
-Em rút ra được những bài học thiết thực gi qua hai hình tượng Đônkihôtê và Xanchôpanxa
2.Giới thiệu bài mới: Nói đến các nhà văn nổi tiếng của Mĩ, ngoài Hêminwây,
giăcLơndơn… người ta không thể không nhắc đến nhà văn mà tên ông đã gắnvới việc trao giải các truyện ngắn xuất sắc nhất của Mĩ Nhà văn Ohenri Và hômnay chúng ta sẽ làm quen với một trong những truyện ngắn xuất sắc nhất củaông, một truyện ngắn có giá trị nhân đạo sâu sắc- đó chính là “chiếc lá cuốicùng”
Hoạt động của Thầy và Trò Nội dung hoạt động
GV: hãy nêu những hiểu biết của em
về nhà văn Mĩ Ohenri?
HS: tìm hiểu, trả lời
GV: Về NT truyện ngắn của ông
thường tổ chức xoay quanh một cốt
Hoạt động 2: Bài học I.Đọc hiểu văn bản
1.Tác giả, tác phẩm
* Tác giả Ohenri (1862-1910)Uyliem xít nây Potơ
-Nhà văn viết truyện ngắn bậc thầy của
Mĩ với khoảng 600 tác phẩm
Trang 2truyện dàn dựng chu đáo với tình tiết
được sắp xếp khéo léo lôi cuốn sự
hứng thú của bạn đọc
GV yêu cầu HS đọc: chú ý phân biệt
lời kể, tả của tác giả với những câu,
đoạn đặt trong dấu “”, đoạn cuối truyện
đọc chậm, cảm động nghẹn ngào
HS: đọc
Gv yêu cầu HS giải thích một số từ:
Thẫn thờ, thều thào, nguy kịch
HS: trả lời
HS: tìm bố cục trích học
GV: Trong đoạn trích trên, em thấy
Giôn xi đang ở trong tình trạng như thế
nào? Tình trạng ấy khiến cô có tâm
trạng ra sao?
HS: Trả lời
GV: Suy nghĩ “Khi chiếc lá cuối cùng
lìa cảnh thì cô cũng lìa đời” nói lên điều
gì?
HS: trả lời
GV: Tại sao tác giả lại viết: “con người
-Truyện của ông phong phú và đa dạng
về đề tài nhưng phần lớn hướng vào cuộc sống nghèo khổ bất hạnh của người dân Mĩ -> tư tưởng nhân đạo cao cả
*”Chiếc lá cuối cùng” là một truyện ngắn đặc sắc, cảm động về cuộc sống của những nghệ sĩ nghèo ở Mĩ
2.Đọc và tóm tắt VB
-Xiu và Giônxi là hai nữ họa sĩ nghèo
có chung sở thích và cùng sống tại mộtcăn hộ phía tây công viên Oasinhtơn-Giônxi bị bệnh viêm phổi nặng, cô tuyệt vọng nghĩ khi chiếc lá cuối cùng trên cây thường xuân lìa cành thì mình cũng lìa đời
-Xiu tìm mọi cách để chăm sóc Giôn xi nhưng vô hiệu bởi cô không giúp được
gì cho một tâm hồn tuyệt vọng-Cuối cùng: sau đêm mưa bão, chiếc lácuối cùng vẫn còn nguyên trên tường, Giôn xi đã dần bình phục
-Cụ Bơ men người họa sĩ già thì lại ra
đi chính vì bệnh viêm phổi bởi cụ chính
là người vẽ lên kiệt tác “chiếc lá cuối cùng” để cứu sống Giôn xi
3.Bố cục văn bản: 3 phần
a.Khi hai người -> tảng đá: Cụ Bơ men
và Xiu lên gác thăm Giôn xi Hai người
lo sợ nhìn những chiếc lá cuối cùng trên dây leo thường xuân ngoài cửa sổb.Sáng hôm sau -> thế thôi: Hai ngày
đã trôi qua, chiếc lá cuối cùng vẫn không rụng và Giôn xi đã qua cơn nguyhiểm
c.Còn lại: Xiu kể cho G về cái chết bất ngờ của cụ Bơ men
II.Phân tích VB:
1.Diễn biến tâm trạng của Giôn xi
-Giôn xi- cô họa sĩ trẻ bị viêm phổi nặng -> chán nản, tuỵệt vọng, không tinmình sẽ sống lâu hơn chiếc lá (nghèo túng, cơ cực)
=> Đó là SN xuất hiện từ cô gái yếu đuối, bệnh tật, ít nghị lực, ngớ ngẩn, đáng thương
Trang 3tàn nhẫn lại ra lệnh kéo mành lên”
Nếu chiếc lá rụng thì GX sẽ ra sao?
HS: Thảo luận
GV: Thái độ và tâm trạng cảu G sau
đó như thế nào? Tìm những từ ngữ
miêu tả tâm trạng của Giôn xi khi thấy
chiếc lá cuối cùng không rụng? Nó cho
ta thấy tâm trạng gì của cô? So sánh
với đoạn đầu?
HS: Suy nghĩ, trả lời
GV: Vậy, nguyên nhân nào đã khiến
cho Giôn xi khỏi bệnh?
HS: Tự do thao luận (do thuốc, do sự
chăm sóc của Xiu, do chiếc lá không
rụng…)
GV: Giôn xi thấy mưa gió bão bùng mà
chiếc lá không rụng chứng tỏ chiếc lá
kiên cường, gan dạ Cô khâm phục
chiếc lá rồi nghĩ tới mình, tin vào cuộc
sống
? CLCC có ý nghĩa như thế nào?
? Việc Giônxi nhanh chóng khỏi bệnh
như vậy nói lên điều gì?
GV chốt kiến thức sau khi HS trả lời
GV: truyện có dư âm, để lại trong lòng
người đọc nhiều suy nghĩ và dự đoán
Truyện sẽ kém hay nếu nhà văn cho
chúng ta biết cụ thể Giôn xi nghĩ gì, nói
gì, hành động gì khi nghe Xiu kể lại cái
chết và việc làm cao cả của cụ Bơ
men
Định hướng:
-GV là con người tàn nhẫn, lạnh lùng, thờ ơ với chính bản thân mình, với cuộc sống đang tắt dần trong cơ thể của mình -> không để ý, không quan tâm tới sự chăm sóc, lo lắng của cô bạn thân -> tàn nhẫn không phải do bản tính mà do bệnh nặng, thiếu nghị lực, luôn muốn mình lìa đời như chiếc
lá tất yếu sẽ lìa cành vì gió, vì thời gian
-Nhưng chiếc lá cuối cùng còn đó lạ
lùng thay vẫn hiên ngang bám trụ ->
Giôn xi ngạc nhiên, nhìn chiếc lá hồi lâu -> gọi Xiu quấy món cháo gà -> muốn uống một chút rượu, muốn vẽ vịnh Naplô
=> Giôn xi hoàn toàn thoát khỏi cơn nguy hiểm, cô muốn sống và cô đã sống
-Nguyên nhân sâu xa quyết định sự
hồi sinh của Giônxi là sự gan góc của chiếc lá – chống chọi kiên cường
với thiên nhiên khắc nghiệt, bám lấy cuộc sống, trái ngược với sự yếu đuối buông xuôi muốn chết của mình
=> chiếc lá cuối cùng đã đem lại sự
sống, nhiệt tình tuổi trẻ cho Giônxi
(sự thay đổi của Giôn xi là nhờ chiếc lá
cuối cùng không rụng- kiệt tác của cụ
Bơ men)
Kết thúc truyện là lời kí của Xiu về cái chết cảu cụ Bơmen nhưng tác giả không để cho Giôn xi tỏ thái độ gì? Vì sao? (Câu chuyện kết thúc mở, người đọc sẽ tự nghĩ đến những khả năng khác nhau theo suy nghĩ cá nhân)Người đọc tiếc nhớ, bâng khuâng, cảm phục cụ Bơ men => Giôn xi không nói,
im lặng, không tỏ thái độ cho thấy sự cảm động sâu xa, thấm thía ngấm ngầm vào tâm hồn G (và cả người đọc)
G sẽ phải nghĩ tới mình sẽ phải sống sao cho xứng đáng với sự hinh sinh của cụ Bơ men
Trang 4B-Chuẩn bị của GV và HS (như T29)
C-Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học
Hoạt động 1: Khởi động
1.Kiểm tra kiến thức tiết 29
Giônxi: -yếu đuối, tuyệt vọng -> suy nghĩ nông nổi
-Nhờ chiếc lá dũng cảm -> cô đã vượt lên, khỏi bệnh, có niềm tin vào cuộc sống-> Tất cả điều kì diệu đó có được là do kiệt tác chiếc lá cuối cùng của cụ Bơmen-
là do tình người tỏa sáng trong tác phẩm Chúng ta sẽ tiếp tục tìm hiểu ở cá nhân vật trong truyện
Hoạt động của Thầy và Trò Nội dung hoạt động
GV: hãy theo dõi tiếp truyện và cho
biết: Tại sao Xiu và cụ Bơmen sợ sệt
ngó ra ngoài cửa sổ nhiều cây thường
xuân rồi nhìn nhau chẳng nói gì?
HS: Suy luận, phát biểu
GV: Họ nhìn nhau, không nói gì, nói gì
đây khi theo chiều hướng này chỉ đêm
tới là lá thường xuân sẽ rụng hết ->
Giôn xi sẽ khó qua khỏi
Giôn xi: sáng hôm sau, Xiu có biết
chiếc lá cuối cùng là giả không? Nếu
biết thì sao? Không thì sao?
HS: thảo luận, phát biểu
GV: Chính sự bí mật của cụ Bơ men
với cả Xiu thì làm cho chuyện thêm bất
ngờ, hấp dẫn hơn (Nếu làm cho Xiu
biết trước có thể Xiu cũng nghi ngờ
chiếc lá cuối cùng chưa rụng kia do sự
thiếu TN của bạn)
GV: Vậy Xiu biết rõ sự thật vào lúc
Hoạt động 2: Phân tích VB (tiếp)
2.Nhân vật Xiu hay tấm lòng của người bạn
-Xiu: Tình yêu thương của Xiu đối với Giôn xi biểu hiện ở nỗi lo sợ khi nhìn vào chiếc lá thường xuân ít ỏi còn bám trên tường -> lo bệnh tật và tính mạng của Giôn xi: sẽ chết khi chiếc lá cuối cùng lìa cành
-Xiu không hề biết là chiếc lá giả+Kéo mành- chán nản
+Ngạc nhiên – “ô kìa”
+Xiu nói những lời an ủi, động viên -> hãy vì bạn mà sống Nhưng trong lòng
lo lắng, bất lực
Trang 5nào? Tại sao tác giả để cho Xiu kể lại
chuyện về cái chết của cụ Bơ men
Qua đĩ, em nhận thấy rõ hơn phẩm
chất gì của cơ bạn họa sĩ này?
HS: thảo luận, trả lời
GV: Theo dõi đoạn trích và cho biết:
Ngồi tâm trạng lo lắng cùng với Xiu,
cụ cịn cĩ ý gì khác?
HS: trả lời
GV: Tại sao tác giả khơng tả trực tiếp
cảnh cụ Bơ men vẽ chiếc lá trong đêm
giĩ rét, khơng tả cảnh cụ bị bệnh nặng
phải vào viện và qua đời ở đĩ?
HS: tìm hiểu, trả lời
GV: Em cĩ đồng ý với ý kiến: CLCC là
kiệt tác của cụ Bơ men? Vì sao?
HS: thảo luận, trả lời
“Kiệt tác phải hướng tới và phục vụ
cuộc sống con người”
GV: Kiệt tác của cụ Bơ men đã đem lại
sự sống cho G, kết thúc như vậy cĩ ý
nghĩa gì?
HS: trả lời
GV: hãy chứng minh truyện kết thúc
trên cơ sở hai sự kiện bất ngờ đối lập
tạo nên và kết thúc đảo ngược tình
huống hai lần -> gây hứng thú?
HS: thảo luận, chứng minh
GV: Em cĩ thể tưởng tượng một kết
thúc nhẹ nhàng hơn
-Khơng tả trực tiếp cái chết của cụ Bơ men trong bệnh viện mà qua lời kể của Xiu
-> Xiu: hết lịng với bạn- yêu kính, trân trọng sự hi sinh vì người khác của cụ
*Cụ Bơ men suốt đời khơng thành đạt,
là một họa sĩ nghèo mượn rượu giải khuây, tính tình nĩng nảy, vẫn khơng thơi mơ vẽ cho mình một bức tranh kiệttác nhưng lại là một người tốt bụng, giá tình yêu thương
-Cụ lẳng lặng vẽ bức tranh lá trong giĩ tuyết chỉ nhằm mục đích duy nhất là cứu Giơn xi -> trả lại niềm tin cuộc sốngcho cơ bạn họa sĩ trẻ
*suy nghĩ: +chiếc lá cịn -> sự sống củaGiơnxi cịn tồn tại
+chắc chắn đêm nay chiếc lá sẽ rụng->ý nghĩ => hành động vẽ chiếc lá->chiếc lá: kiệt tác vơ giá của cụ Bơ men bởi: +chiếc lá giống như thật+cĩ tác dụng nhiệm màu: đem lại sự sống cho Giơn xi
+Vẽ bằng cả tấm lịng+Vẽ trong một hồn cảnh đặc biệt và là bức vẽ cuối cùng của cuộc đời họa sĩ+Vẽ bằng một tình yêu thương chân chính (nghệ thuật vị nhân sinh)
chiếc lá được vẽ bằng tình yêu thương bao la và lịng hi sinh cao thượng, của nghệ thuật chân chính, nghệ thuật bắt nguồn từ tình yêu sự sống, vì cuộc sống con người (là di sản nghệ thuật vơ giá kết tinh từ tấm lịng vị tha, tài năng nghệ thuật
vì cuộc đời, vì sự sống như một
vị thánh của cụ Bơ men)
4.Kết thúc đặc biệt của truyện
Trang 6? Khái quát chủ đề tư tưởng của tác
phẩm “chiếc lá cuối cùng”
HS: trả lời
GV: Giá trị nội dung- nghệ thuật của
TP
BTTN: Qua câu chuyện, em hiểu thế
nào là một tác phẩm được gọi là kiệt
BTBS: nếu em là Giôn xi, em sẽ nói gì
với linh hồn cụ Bơ men khi rõ sự thật
về chiếc lá Viết một đoạn văn
Kết thúc đảo ngược tình thế 2 lần-Giôn xi: từ tuyệt vọng vì bệnh tật chỉ đếm lá cây chờ chết -> lấy lại nghị lực, bệnh giảm rồi khỏi hẳn -> đảo lần 1-Cụ Bơ men: yêu đời khỏe mạnh -> chết vì bệnh viêm phổi -> đảo lần 2(Đều gắn với bệnh viêm phổi và chiếc lá)
*chủ đề-Tình yêu thương cao cả của những con người nghèo khổ với nhau-Sức mạnh tình yêu cuộc sống chiến thắng bệnh tật
-Sức mạnh và giá trị nhân sinh, nhân bản của NT
Hoạt động 3: Tổng kết III.Tổng kết (Ghi nhớ SGK)
-Tình yêu thương cao cả -NT vị nhân sinh
IV.Luyện tập củng cố
1.Đáp án: C 2.Có ý kiến cho rằng: CLCC là truyện
có kết thúc mở để lại nhiều dư âm và suy nghĩ trong lòng người đọc Điều đó đúng hay sai? Vì sao?
ĐA: Đúng vì cảm động – suy nghĩ phải sống sao cho đẹp cho tâm hồn giàu tình yêu thương
Dặn dò: -Học bài-Đọc tham khảo “Mong manh chiếc lá cuối cùng”
-Soạn “hai cây phong”
Tìm hiểu về Aimatốp – Người thầy đầu tiên
Trang 7B-Chuẩn bị của thầy và trò
1.Kiểm tra bài cũ:
-Nhắc lại khái niệm, cách sử dụng từ địa phương và biệt ngữ XH
Đáp án: -Từ địa phương: dùng ở các địa phương
-Biệt ngữ XH: dùng trong một thành phần xã hội nhất định
2.Bài mới: Sống ở đâu chúng ta cũng phải am hiểu từ ngữ ở đó để sử dụng cho
phù hợp Tiết học hôm nay sẽ giúp chúng ta trao đổi với nhau về những từ ngữ quen thuộc ở địa phương mình
Hoạt động của Thầy và Trò Nội dung hoạt động
Gv yêu cầu HS nhắc lại những từ ngữ
được k/n từ địa phương -> mở rộng,
chốt kiến thức
HS: thực hiện
GV: Có phải TN địa phương bao giờ
cũng có từ ngữ toàn dân tương ứng
không? Ý kiến của em?
HS: Trả lời
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
Câu 1:
Từ ngữ địa phương là những từ được dùng ở một vùng, miền nào đó trên lãnh thổ Việt Nam Nó có một số khác biệt về ngữ âm và từ vựng so với từ toàn dân, nhưng vẫn có thể hiểu trên
cơ sở đối chiếu từ ngữ toàn dânLưu ý: sự khác biệt về ngữ âm-Từ ngữ địa phương có những đ/v mà
từ ngữ toàn dân không có: sầu riêng, măng cụt
Trang 8GV hướng dẫn lập bảng thống kê theo
-Sưu tầm một số câu tục ngữ, ca dao
chỉ quan hệ ruột thịt ở địa phương em?
-Các từ ngữ chỉ quan hệ ruột thịt ở địa phương em phần lớn là giống từ toàn dân
VD: bu, u = mẹThầy, cha = bốCâu 3:
5.Sẩy cha còn chú, sẩy mẹ bù dì6.Chú cũng như cha
7.Con chị nó đi, con dì nó lớn8.Nó lú nhưng chú nó khôn9.Quyền huynh thế phụ10.Phúc đức tại mẫu11.Cây xanh thì lá cũng xanhCha mẹ lì lành để đức cho con12.Cha mẹ nuôi con bằng trời….từng ngày
13.Công cha… chảy ra14.Sểnh cha ăn cơm với cá….đầu đường
15.Con không cha như nhà không nóc16.Có cha có mẹ thì hơn
Không cha không mẹ như đờn không dây
17.Người dưng có ngãi ta đãi người dưng
Anh em bất ngãi, ta đừng chị em18.Mấy đời bánh đúc có xươngMấy đời dì ghẻ lại thương con chồng19.Thật thà như thể lái buôn
Thương nhau như thể nàng dâu mẹ chồng
Trang 9Hoạt động 3: Luyện tập củng cố, dặn dò
Viết một đoạn văn phân tích một câu tục ngữ hoạc ca dao mà em thíchChuẩn bị bài: Nói quá
Trang 10Tuần 8 – Tiết 32
Ngày soạn: 29.10.2007
LẬP DÀN Ý CHO BÀI VĂN TỰ SỰ KẾT HỢP
MIÊU TẢ VÀ BIỂU CẢM
A-Mục tiêu cần đạt: Giúp HS:
-Nhận diện được bố cục các phần MB-TB-KB của một VBTS
-Biết cách tìm, lựa chọn và sắp xếp các ý trong bài văn ấy
1.Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra đoạn văn viết về sự việc: Lão Hạc sang nhà ông
giáo báo tin bán con chó vàng
2.Bài mới: Ta đã nắm được trong tiết học trước về việc viết những đoạn văn tự
sự có yếu tố miêu tả biểu cảm Trong tiết học này chúng ta tiến hành một bước quan trọng hơn đó là lập dàn ý cho bài văn tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm
Hoạt động của Thầy và Trò Nội dung hoạt động
GV: Hãy nêu sự việc mở đầu, sự việc
khởi điểm và sự việc kết thúc?
HS: Trình bày
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
I.Dàn ý của bài văn tự sự
1.Tìm hiểu dàn ý của bài văn tự sự
+Kết bài: Nêu cảm nghĩ của em về mónquà sinh nhật của bạn
-Diễn biến của truyện:
+SV mở đầu: Buổi SN sắp đến hồi kết thúc Trang sốt ruột vì người bạn thân nhất chưa đến
+SV đỉnh điểm: Trinh đến, giải tỏa những băn khoăn của Trang -> món
Trang 11GV: Vậy theo em, việc lập dàn ý cho
một bài văn tự sự cần thực hiện như
thế nào?
->để cho VBTS hấp dẫn, các ý cụ thể
sống động và có cảm xúc, hay tác giả
sự dụng yếu tố miêu tả và biểu cảm
-Hãy chỉ ra một vài từ ngữ, câu văn
miêu tả Nêu tác dung?
GV: Từ VT “Cô bé bán diêm” hãy lập
dàn ý cơ bản theo gợi ý của SGk?
MB-TB-KB
HS: thực hiện
GV: Yêu cầu tìm những yếu tố miêu
tả, biểu cảm? Tác dụng? Theo em có
cần thiết không? Vì sao?
quà độc đáo là một chùm ổi được Trinhchăm sóc khi còn là một chùm nụ+SV kết thúc: Trong suy nghĩ về món quà độc đáo về TBạn
->NX1: lập dàn ý cho bài văn TS cần
lập một chuỗi SV kế tiếp nhau có mở đầu -> phát triển, kết thúc
-Yếu tố miêu tả và biểu cảm trong VBTS
+Yếu tố miêu tả: Suốt cả buổi sáng….ngồi chật cả nhà……cười nói ríu ran…….hoa hồng…
->Miêu tả cụ thể, chi tiết buổi sinh nhật -> Giúp người đọc hình dung ra không khí của buổi sinh nhật
+Yếu tố biểu cảm: Tôi vẫn cứ bồn chồn….bắt đầu lo……tủi than và giận Trinh….cảm ơn Trinh quá
->Bộc lộ tình cảm bạn bè chân thành vàsâu sắc
*NX2: Các yếu tố miêu tả và biểu cảm
đan xen hài hòa gây hứng thú cho người đọc làm cho câu chuyện thêm sinh động, sâu sắc
2.Dàn ý của bài văn tự sự
a.Mở bài: giải thích sự việc, nhân vật vàtình huống xảy ra câu chuyện
b.Kể lại diễn biến câu chuyện theo trình
tự nhất định Câu chuyện diễn ra ntn?c.Kết bài: Nêu SV kết thúc và cảm nghĩ của người kể hay một nhân vật nào đó
Hoạt động 3: Luyện tập II.Luyện tập
1.Bài tập 1:
a.MB: - quang cảnh đêm giao thừa-Nhân vật chính: Cô bé bán diêm-Giải thích về gia cảnh cô bé bán diêmb.TB:
-Lúc đầu lo không bán được diêm nên+sợ không dám về nhà
+tìm chỗ tránh rét+vẫn bị gió rét hành hạ -> tay đờ…-Sau đó bật từng que diêm để sưởi ấm
Trang 12Các ý chính của bài văn TS kết hợp
với miêu tả và biểu cảm là gì?
A.là những cảm xúc của người viết
B.là diễn biến nội tâm của các nhân
vật
C.chủ yếu vẫn là các sự việc chính
D.là những suy nghĩ của các nhân vật
+que diêm lần 1: lò sưởi+que diêm lần 2: bàn ăn+que diêm lần 3: cây thông nô en+que diêm lần 4: người bà xuất hiện+cuối cùng quẹt tất cả số diêm còn lại
để níu giữ bàC.Kết bài:
-Cô bé đã chết vì giá rét trong đêm giaothừa
-Mọi người vui vẻ đón năm mới, nhìn thấy em bé chết một cách bình thản, lạnh lùng
Hoạt động 4: Củng cố, dặn dò
1.Củng cố
Bài 1: Trắc nghiệmĐáp án: C
Bài 2: Trình bày bố cục văn bản tự sự +(miêu tả + biểu cảm)
2.Dặn dò
-Học bài-Xem kĩ bốn đề kiểm tra trong SGKChuẩn bị viết bài viết số 2 tự sự kết hợp với miêu tả và biểu cảm
-chuẩn bị giấy KT
Trang 13Tuần 9- Tiết 33
Ngày soạn: 31.10.2007
HAI CÂY PHONG
Trích: Người thầy đầu tiên- AiMaTốp
A-Mục tiêu cần đạt: Giúp HS:
-Nắm được về tác giả, tác phẩm, phong cách
-Bước đầu phân tích văn bản, hiểu được đặc sắc nghệ thuật của đoạn trích Tính chất trữ tình sâu đậm được biểu hiện khéo léo giữa hồi ức và hiện tại Giữamiêu tả, biểu cảm và kể chuyện trong cách xen lồng hai ngôi kể: tôi, chúng tôi, trong giọng văn chậm buồn chứa chan tình cảm mến yêu, thương nhớ quê hương, làng mạc
B-Chuẩn bị của GV – HS
1.GV: Đọc toàn bộ VB “Người thầy đầu tiên”
Soạn bài
2.HS: Tìm đọc truyện, học bài cũ, chuẩn bị bài mới
C-Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học
Hoạt động 1: Khởi động
1.Kiểm tra bài cũ
-Theo em, điều gì khiến Giôn xi khỏi bệnh
-Vì sao “CLCC” được coi là một kiệt tác
-Trình bày đoạn văn: Nếu em là Giôn xi, đứng trước mộ cụ Bơ men em sẽ nói gì với linh hồn cụ
2.Bài mới: Cưrưgưxtan là một nước cộng hòa ở miền Trung Á thuộc Liên Xô cũ,
đất nước của núi đồi và thảo nguyên trập trùng, bát ngát và những áng mây trôi
lơ lửng trên bầu trời như một đoàn chiến hạm đang bơi về một nơi nào đó Nơi
đó đã sản sinh ra Ai ma tốp, tác giả của “Người thầy đầu tiên”, một truyện vô cùng xúc động mà chúng ta sẽ được tìm hiểu một phần đầu qua VB “Hai cây phong” hôm nay
Hoạt động của Thầy và Trò Nội dung hoạt động
GV yêu cầu HS giới thiệu về tác giả
*Tác giả Tsinghidơ Aimatốp (1928) quê
ở thung lũng Talax, làng Cêkerơ huyện Kirốp Học xong lớp 6 ông làm thư kí cho UB xô Viết xã, sau đó học trường
NN rồi học tiếp đại học ở Matxơcơva.-Ông viết văn bằng 2 thứ tiếng, tiếng
Trang 14GV: Tóm tắt cho HS truyện “Người
thầy đầu tiên”
HS: Nghe, ghi nhớ
GV: Đoạn trích nên đọc với giọng như
thế nào?
Yêu cầu HS đọc bài, chú ý thay đổi
ngôi tôi- chúng tôi để phân biệt ngôi kể
và đặc điểm nghệ thuật
HS: 2, 3 em đọc – nhận xét giọng đọc
GV: Em có nhận xét gì về sự thay đổi
về ngôi kể trong đoạn trích? Đại từ
nhân xưng chúng tôi và tôi ở đọan trích
a, b,c chỉ ai, thời điểm nào? “Chúng
tôi” ở đoạn trích c chỉ ai? Vào thời
điểm nào? Việc thay đổi ngôi kể như
vậy theo em có tác dụng gì?
HS: tìm hiểu, trả lời
GV: Tôi và chúng tôi: không phải hoàn
toàn là những nhân vật Aimatốp nhưng
chắc chắn tác giả cũng đã sử dụng ít
nhiểu kỉ niệm của bản thân và làng
quê mình để sáng tạo nên nhân vật tôi
và hình ảnh hai cây phong Vậy, em có
nhận xét gì về sự kết hợp các thể văn
trong đoạn trích?
mẹ đẻ Cưrôgưxtan và tiếng Nga-Tác phẩm đầu tiên là Giamilia (1958) được Aragông (Pháp) xem là bản tình
ca hay nhất thế kỉ 20
*Là nhà văn viết xuất sắc được giải thưởng Lênin về văn học với những tácphẩm giàu chất nhân văn
*”Hai cây phong” là đoạn trích nằm trong truyện “Người thầy đầu tiên” -
>xúc động và đậm chất hội họa (phần đầu)
-P3: Tiếp đến Biêng biếc xanh: Nhớ về cảm xúc và tâm trạng của nhân vật Tôi hồi trẻ thơ với bạn bè khi chơi đùa, trèolên cây và ngắm nhìn quê hương-P4: Nhân vật Tôi nhớ về người trồng 2cây phong gắn liền với trường Đuy sen
3.Tìm hiểu ngôi kể và thể văn
-Đại từ “tôi” và “chúng tôi” ở các đoạn a,b,c đều chỉ người kể chuyện- một họa
sĩ và chủ yếu ở thời điểm hiện tại nhớ
và chân thật với người đọc
Trang 15HS chọn đáp án, giải thích
Hoạt động 3: Luyện tập- Củng cố- Dặn dò
Trang 16Tuần 9- Tiết 34
Ngày soạn: 31.10.2007
HAI CÂY PHONG (Tiếp)
-Aimatốp-A-Mục tiêu cần đạt: Giúp HS:
-Tiếp tục tìm hiểu VB để thấy được vẻ đẹp thân thuộc và cao quí của hai cây phong trong tâm hồn tác giả
-Tấm lòng gắn bó tha thiết với cảnh vật và con người nơi quê hương yêu dấu-Vai trò nổi bật của các yếu tố miêu tả, biểu cảm làm thành vẻ đẹp truyền cảm riêng của VB tự sự này
B- Chuẩn bị: như tiết 33
C-Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học
Hoạt động 1: Khởi động
1.Kiểm tra bài cũ
? Tác dụng của việc dùng ngôi kể xưng tôi và chúng tôi
2.Bài mới: “Hai cây phong”- một hình ảnh tuyệt đẹp trong cảm nhận của nhân
vật Tôi như thế nào, chúng ta cùng theo dõi truyện
Hoạt động của Thầy và Trò Nội dung hoạt động
GV gọi HS đọc đoạn 2
-Hóa thân và nhân vật Tôi, người họa
sĩ, nhà văn đã vẽ lại hình ảnh hai cây
phong bằng từ ngữ, câu văn giàu chất
tạo hình và giàu chất nhạc Em hãy tìm
hiểu những chi tiết trong bài để chứng
tỏ điều đó.
HS: Trả lời
GV: Hình ảnh so sánh (hải đăng) có ý
nghĩa gì?
GV: Tại sao có thể nói “Bổn phận đầu
tiên là đưa mắt… thân thuộc”
GV: Tại sao có thể nói “Bổn phận đầu
tiên là đưa mắt……thân thuộc’
Hoạt động 2: Bài mới II.Phân tích văn bản
1.Hình ảnh hai cây phong trong tình yêu và cảm nhận của nhân vật Tôi
-Hình ảnh hai cây phong lớn, hiên ngang đứng giữa ngọn đồi đầu làng, từ
xa nhìn lại ngỡ như những ngọn đèn hải đăng đặt trên núi
+Chỉ lối, dẫn đường cho biết bao con người của làng Ku Ku Rêu hướng về, tìm về
+Khẳng định vai trò không thể thiếu được của chúng đối với những người
đi xa về làng+Niềm tự hào của hai cây phong->Gắn bó với hai cây phong
*Mong ước:
-Mong sao chóng về-Chóng được lên đồi đến với cây
Trang 17Bên cạnh hình ảnh hai cây phong sừng
sững hiên ngang trên đồi cao như một
biểu tượng hồn quê hương là hình ảnh
một con người yêu quê hương tha
thiết:
-Nhờ đó, nhân vật tôi cảm và nghe
được những điều bí ẩn ở hai cây
phong Chi tiết nào thể hiện điều đó?
HS trả lời
GV: Hãy cho biết các BPNT mà tác giả
sử dụng trong đoạn văn? Phân tích tác
dụng của những biện pháp ấy?
HS: Xác định – phân tích
GV: Khi tôi lớn lên tôi đã hiểu điều “bí
ẩn, và lí giải điều bí ẩn đó như thế
nào? Vì sao tôi vẫn giữ cách cảm thụ
xưa?
HS: Trả lời
GV: Em hiểu câu văn ấy như thế nào?
HS: Thảo luận, trả lời
GV: Yêu cầu HS đọc “ Vào năm học
cuối cùng… biêng biếc kia”
GV: Có gì thay đổi trong ngôi kể? Tại
sao nhân vật Tôi mờ đi để “Chúng tôi
hiện lên choán lấy tất cả” -> phải
chăng nhà văn muốn thay đổi đặc
điểm, hóa thân thực sự vào thế giới
tuổi thơ để cảm nhận vẻ đẹp của quê
“Đứng mãi dước gốc cây… ngây ngất”
*Hai cây phong: khác biệt-Tiếng nói riêng
-Tâm hồn riêng -> chan chứa lời ca êm
ái, êm dịu
=> Cảm nhận bằng tình yêu-Dáng hình: Chúng nghiêng ngả thân cây, lay động lá cành, không ngớt tiếng
rì rào…
-Âm thanh (tiếng nói):
+Làn sóng thủy triều+Thì thầm, tha thiết nồng thắm+Reo vù vù như ngọn lửaNT: So sánh, nhân hóa, tưởng tượng->Sức sống mãnh liệt, tình yêu quê hương, vẻ đẹp lãng mạn của thiên nhiên, con người ở làng Ku Ku Rêu->Tình yêu quê hương tha thiết, nồng thắm
(Phải mang một tâm hồn nghệ sĩ: Hội họa, âm nhạc nhân vật Tôi mới có thể
vẽ lại được những đường nét, sắc màunghe lại được những âm thanh trầm bổng, thấm đượm hơi thở nồng ấm, đắm say của những vẻ đẹp mà cây phong đã phô ra Đó là hình ảnh quê hương- biểu tượng của quê hương)
=>Trong lòng luôn giữ kí ức của tuổi thơ “thời trẻ trung của tôi đã để lại nơi
ấy, bên cạnh chúng như một mảnh vỡ của tiếng gương thần xanh
+Nơi ấy có phần đời tuổi trẻ của tôi+Tuổi trẻ trong sáng, hồn nhiên mơ mộng đầy kỉ niệm mãi mãi ở bên hai cây phong
+Tìm về với hai cây phong là tìm lại tuổi thơ tìm lại được chính mình và tìm thấy cả những phép màu diệu kì như trong thế giới cổ tích
=>Hai cây phong mãi mãi là nhân chứng cho tuổi thơ
+Ngôi kể thay đổi tôi-> chúng tôi (kí ức tuổi thơ của tôi – tất cả bạn bè cùng trang lứa)
-Kỉ niệm tuổi thơ với hai cây phong: Trèo lên cây phá tổ chim: Hai cây