Bài 41. Môi trường & các nhân tố sinh thái

TT TÊN SINH VẬT Qua bảng môi trường sống của sinh vật- Em hãy cho biết có những loại môi trường chủ yếu nào nào.. Nước mặn, nước lợ, nước ngọt Gồm mặt đất và bầu khí quyển Các loại đất

NĂM HỌC 2006 - 2007 Kính chào thầy cô giáo và các em học sinh

Giáo viên thực hiện : Hồ Văn Thiện

Tổ Khoa học Tự Nhiên Trường THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm - ĐăkLăk kL k ăkLăk

SINH HỌC 9

SINH VẬT VÀ MÔI TRƯỜNG

Chương I

TIẾT 43

MÔI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI

SINH VẬT VÀ MÔI TRƯỜNG

1 Môi trường sống của sinh vật

2 Các nhân tố sinh thái của môi trường

3 Giới hạn sinh thái

4 Kiểm tra củng cố

MÔI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI

? Hãy quan sát hình ảnh trong tự nhiên điền nội dung vào ô trống ở

bảng 41.1 môi trường sống của sinh vật ?

STT TÊN S.VẬT MÔI TRƯỜNG

MÔI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI

I Môi trường sống của sinh vật:

STT TÊN S.VẬT MÔI TRƯỜNG

TT

TÊN SINH VẬT

Qua bảng môi trường sống của sinh vật- Em hãy cho biết

có những loại môi trường chủ yếu nào nào ?

Có 4 loại môi trường chủ yếu:

+ Môi trường mặt đất- không khí (trên cạn)

+ môi trường trong đất.

+ Môi trường sinh vật

+ Môi trường nước Nước mặn, nước lợ, nước ngọt

Gồm mặt đất và bầu khí quyển

Các loại đất khác nhau trong đó có các SV đang sống

Thực vật, động vật và con người là nơi sống của SV ký sinh

- Mỗi loài có mỗi môi

trường sống đặc trưng

Sinh vật không thể sống

tách khỏi môi trường

? Mối quan hệ giữa SV và môi trường được thể hiện ở điểm nào ?

Ví du: con gà không sống được

trong môi trường nước.

? Môi trường sống của con người có điểm khác cơ bản nào so với môi trường sống của sinh vật ?

Ngoài 4 môi trường chung của sinh vật, con người còn có hai loại môi trường nữa là : Môi trường Xã hội , môi trường nhân tạo.

BÀI TẬP

a Nguồn thức ăn, nước cung cấp cho sinh vật

b Các yếu tố về nhiệt độ, độ ẩm

b Các yếu tố khí hậu tác động lên sinh vật.

d Tập hợp tất cả các yếu tố bao quah sinh vật.

Chọn ý đúng trong câu sau.

Môi trường là :

Tại sao con ếch, cánh đồng lúa tồn tại được?

I Môi trường sống của sinh vật:

II Các nhân tố sinh thái của môi trường:

? Cây hoa hồng sống trong môi trường là đất Vậy cây hoa hồng lấy trong đất những gì để tồn tại và phát triển ?

Trong đất có các nhân tố như : Cấu tượng đất, lượng muối khoáng hoà tan, oxi trong đất, độ ẩm, các sinh vật phân giải …

Thế nào là nhân tố sinh thái ?

?Nhân tố nào là nhân tố sinh thái vô sinh (không sống) , nhân tố sinh thái hữu sinh (sống) ?

Nhân tố ST vô sinh :

- Cấu tượng đất,

- độ ẩm,

- lượng muối khoáng - hoà

tan,

- oxi trong đất

Nhân tố ST hữu sinh:

- giun đất

- Các sinh vật phân giải Nhân tố sinh thái là những yếu tố của môi trường tác động tới

sinh vật

I Môi trường sống của sinh vật:

II Các nhân tố sinh thái của môi trường:

Hãy điền vào bảng 41 2 tên các nhân tố sinh thái của môi trường tự nhiên Lựa chọn sắp xếp các nhân tố sinh thái theo từng nhóm.

Nhân tố sinh thái con người

Nhân tố sinh thái vô sinh

tố sinh thái Nhân tố sinh thái sinh vật

Nhân tố con người được tách ra thành một nhóm nhân tố sinh thái riêng

Nhân tố hữu sinh

Nhân tố con người Nhân tố các sinh vật khác

I Môi trường sống của sinh vật:

II Các nhân tố sinh thái của môi trường:

Aùnh sáng nhiệt độ nước Độ ẩm

Khai thác thiên nhiên Xây dựng Cầu đường Chăn nuôi trồng trọt Tàn phá môi trường

Cạnh tranh Hữu sinh Cộng sinh Hội sinh

Lựa chọn sắp xếp các nhân tố sinh thái theo từng nhóm Điền vào bảng 41 2 tên các nhân tố sinh thái của môi trường tự nhiên

Ảnh hưởng của các nhân tố sinh thái tuỳ thuộc vào mức độ tác động của chúng

+ Trong chăn nuôi trồng trọt như trồng cà phê, lúa, ngô… chúng ta bổ sung cho môi trường những gì ?

Một số hình ảnh các nhân tố sinh thái ảnh hưởng tới sinh vật

- Biết được các nhân tố sinh thái ảnh hưởng đến đời sống SV,

con người chủ động trong trồng trọt và chăn nuôi cũng như các

lĩnh vực khác.

Nấm ký sinh trên Bọ cánh cứng phá Ruộng lúa thiếu

môi trường nước bị

Em hãy nhận xét về sự thay đổi của các nhân tố sau :

- Trong một ngày (từ sáng tới tối) ánh sáng mặt trời chiếu trên

mặt đất thay đổi như thế nào ?

- ở nước ta độ dài ngày về mùa hè và mùa đông có gì khác nhau?

- Sự thay đổi nhiệt độ trong một năm diễn ra như thế nào?

Trong một ngày ánh sáng mặt trời chiếu lên mặt đất tăng dần từ sáng đến trưa, sau đó giảm dần vào buổi chiều cho đén tối

Độ dài ngày thay đổi theo mùa: Mùa hè có ngày dài hơn mùa đông.

Trong năm nhiệt độ thay đổi theo mùa:

Mùa hè nóng nực

Mùa thu mát mẻ

Mùa đông lạnh lẽo.

Mùa xuân ấm áp

NHẬN XÉT

Làm bài tập số 2 SGK:

Quan sát trong lớp học điền thêm những nhân tố sinh thái tác động tới việc học tập và sức khoẻ của học sinh vào bảng.

1 Ánh sáng

2 Âm thanh

3 Hình ảnh, chữ viết

4 Nhiệt độ

Đủ ánh sáng để đọc sáchTiếng thầy cô giản bài

Tiếng ồn

Quan sát, ghi chép Nóng, lạnh

Giới hạn nhiệt độ của cá rô phi ở việt nam

I Môi trường sống của sinh vật:

II Các nhân tố sinh thái của môi trường:

III Giới hạn sinh thái:

22 0 c 38 0 c

Quan sát sơ đồ và cho biết : Cá rô phi sinh trưởng tốt nhất ở khoảng nhiệt độ nào ? Giới hạn chịu đựng nhiệt độ Của cá rô phi là bao nhiêu ?

Giới hạn nhiệt độ của cá rô phi ở việt nam

III Giới hạn sinh thái:

+ Cá rô phi ở Việt Nam chết ở

nhiệt dộ đưới 50C và trên 420C

+ Phát triển thuận lợi nhất ở

+ 300C là điểm cực thuận của cá

rô phi ở VN.

+ Từ 50C đến 420C goi là giới

hạn chịu đựng (giới hạn sinh

thái) về nhiệt độ của cá rô phi ở

VN.

Thế nào là giới hạn sinh thái?

Giới hạn sinh

thái là giới hạn

chịu đựng của

cơ thể sinh vật

đối với một

nhân tố sinh thái

+ Giới hạn về nhiệt độ của cá rô phi và cá chép ở Việt Nam (cá chép chết ở nhiệt độ dưới 2 0 C và trên 44 0 C )

loài nào có giới hạn về nhiệt độ rộng hơn? Loài nào có vùng phân bố rộng hơn.

BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM

Hướng dẫn học ở nhà

+ Nắm vững các khái niệm : Môi trường sống của sinh vật, nhân tố sinh thái, giới hạn sinh thái.

+ Hoàn thành câu hỏi và bài tập SGK.

TIẾT HỌC KẾT THÚC

+ Xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo đã đến dự giờ

+ Kính chúc các Thầy cô giáo mạnh khoẻ, hạnh phúc và thành đạt.chúc các em

chăm ngoan học giỏi.

Chọn câu trả lời đúng ?

Trong các nhân tố sinh thái: Ánh sáng, nhiệt độ, độ ẩm, muối khoáng, nhân tố nào vừa có tác động trực tiếp, vừa có tác động gián tiếp rõ nhất đối với sinh vật?

a Ánh sáng b Nhiệt độ

Câu 1

c Độ ẩm d Muối khoáng

Nhân tố sinh thái nào có tác động lớn nhất đối với động vật ?

a Ánh sáng b Nhiệt độ

Câu 2

c Độ ẩm d Muối khoáng

Nhóm nhân tố sinh thái nàolà nhân tố sinh thái vô sinh ?

a Nhiệt độ, hội sinh b Nhiệt độ, độ ẩm

Câu 3

c Độ ẩm , cộng sinh d Muối khoáng, ký sinh

Xương rồng sa mạc có giới hạn nhiệt độ từ 0 đến

560c, điểm cực thuận là 320c, giới hạn dưới của xương rồng là :

a Dưới 560cb Dưới 320c

Câu 4

c Dưới 50c d Dưới 00c

• Chúc mừng

• Em đã trả lời đúng

10

 Rất tiếc

Trở về