Bai 38: các nhân tố ảnh hưởng đến sinh trưởng phát triển của động vật

Các hoocmôn sinh trưởng và phát triển a.. Các hoocmôn sinh trưởng và phát triển a.. Cho biết nguồn gốc và tác dụng của hoocmôn sinh trưởng?... - Hoocmôn sinh trưởng GH+ Nguồn gốc: được

I - ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC NHÂN TỐ BÊN TRONG

1 Giới tính

2 Các hoocmôn sinh trưởng và phát triển

a Hoocmôn điều hòa sinh trưởng

b Hoocmôn điều hòa phát triển

I - ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC NHÂN TỐ BÊN TRONG

1 Giới tính

Tốc độ sinh trưởng và phát triển ở con đực, con cái

khác nhau

Vd: Mối chúa…, người….

2 Các hoocmôn sinh trưởng và phát triển

a Hoocmôn điều hòa sinh trưởng

Hoocmôn sinh trưởng có những loại nào?

Cho biết nguồn gốc và tác dụng của hoocmôn sinh

trưởng?

- Hoocmôn sinh trưởng (GH)

+ Nguồn gốc: được sinh ra từ thuỳ trước tuyến yên

+ Tác dụng: tăng cường quá trình tổng hợp prôtêin  tăng quá trình sinh trưởng của tế bào

Hiệu quả tăng trưởng tùy thuộc vào loại mô và giai

đoạn phát triển Chỉ có tác dụng kéo dài xương ở trẻ em

Cho biết các bệnh do sự tác động của GH ở người?

- Bệnh lùn: 0.7  1mm

- Bệnh khổng lồ: 2  3mm

- Bệnh to đầu xương chi

Cho biết nguồn gốc và tác dụng của hoocmôn Tirôxin?

- Hoocmôn tirôxin

+ Nguồn gốc: sinh ra từ tuyến giáp

+ Tác dụng: tăng tốc độ chuyển hoá cơ bản  tăng cường sinh trưởng

Cho biết các bệnh do rối loạn sản sinh tirôxin?

- Bệnh nhược giáp: nhịp tim chậm, huyết áp cao,

phù viêm

- Bệnh cường giáp: nhịp tim nhanh, huyết áp thấp, sút cân, mắt lồi

- Bệnh đần độn

Làm thế nào để phân biệt bướu tuyến giáp do rối

loạn hoocmôn tirôxin, thiếu iôt?

b Hoomôn điều hòa sự phát triển

Tại sao nòng nọc có thể biến thành ếch?

Sự biến thái ở sâu bọ được điều hòa bởi những hoocmôn nào?

- Điều hòa biến thái

Sự biến thái được điều hòa bởi 2 loại hoocmôn:

Ecdixơn và juvenin được tiết ra từ tuyến ngực

Cho biết cơ quan sinh dục nguyên sinh và tính trạng sinh dục thứ sinh?

Cho ví dụ các tính trạng sinh dục thứ sinh ở động vật?

Tại sao đến lứa tuổi dậy thì đàn ông mọc ria mép?

+ Các tính trạng sinh dục thứ sinh là những tính trạng hình thái hoặc tập tính khác nhau giữa con đực và con cái

Vd: hươu đực: sừng, sư tử đực: bờm, công đực….

+Tác dụng bởi 2 loại hoocmôn:

 Ơstrôgen: hoocmôn cái do buồn trứng tiết ra

 Testosteron: hoocmôn đực

do tinh hoàn tiết ra

- Điều hòa chu kì kinh nguyệt

+ Động vật bậc cao và con người đến tuổi trưởng thành sinh dục thì khả năng sinh sản  chu kì

sinh sản

Ở người tuổi dậy thì có đặc điểm gì?

+ Ở người:

 Tuổi dậy thì: trẻ em phát triển thành người lớn

có khả năng sinh sản Nữ 1m3m – 1m4, Nam: 1m4 – 1m5

Quan sát hình 38.2:

Chu kì kinh nguyệt bao lâu? Thời kì rụng trứng?

Sự thay đổi trong buồng trứng và dạ con như thế nào?

 Chu kì kinh nguyệt:

• Thời gian độ dài chu kì: 28 ngày Chia làm 2

pha: pha nang trứng, pha thể vàng

• Thời gian rụng trứng: ngày thứ 1m4 (Sau 14 ngày

kể từ ngày bắt đầu có kinh)

 Thay đổi trong buồng trứng:

- Pha nang trứng: nồng độ FSH, LH, ơstrôgen tăng

 nang trứng phát triển, trứng chín rụng  ngày 1m4 trứng tách khỏi nang trứng  ống dẫn trứng

- Pha thể vàng: nang trứng biến thành  thể vàng Xảy ra 2 khả năng

+ Nếu trứng được thụ tinh  hợp tử:

 Thể vàng tiết prôgestêron + ơstrôgen  ức chế tiết FSH, LH  ức chế nang trứng phát triển

 Prôgesterôn và ơstrôgen tác dụng  niêm

mạc dạ con dày lên, tích tụ nhiều máu  sự bám chặt và làm tổ của phôi (8 ngày) Nhau thai hình thành nuôi phôi tiết  HCG duy trì thể vàng tiết Prôgesterôn  thời kì mang thai không có trứng chín và rụng

+ Nếu trứng không được thụ tinh:

 Trứng không làm tổ ở niêm mạc  thể vàng teo  trứng chín và rụng ở chu kì tiếp theo.

 Dạ con không có phôi làm tổ  niêm mạc

bong ra và bài xuất cùng với máu (kéo dài 5 ngày cách chu kì trước 23m ngày)

Hoàn thành phiếu học tập sau

Hoocmôn Nơi sản sinh Tác dụng

Sinh trưởng (GH) Thùy trước tuyến yên Tăng cường quá trình tổng

hợp prôtêin

Tirôxin Tuyến giáp Tăng tốc độ chuyển hóa cơ

bản

Ecdixơn Tuyến trước ngực Kích thích biến đổi sâu thành

nhộng và bướm

Juvenin Thể allata Ức biến đổi sâu thành nhộng

và bướm

FSH Tuyến yên Kích thích nang trứng

Ơtrôgen Buồng trứng Phát triển tính trạng sinh dục

cái

Testosteron Tinh hoàn Phát triển tính trạng sinh dục

cái

Prôgesteron Thể vàng Ức chế tuyến yên tiết FSH và

LH

HCG Nhau thai Duy trì thể vàng

Dặn dò

• Học thuộc kiến thức bài

• Xem nội dung bài 39 “Các nhân tố ảnh

hưởng đến sự sinh trưởng và phát

triển ở động vật”