Bên cạnh đó, Úc còn là một trong những nước xuất khẩu nhiều nhất khoáng sản, năng lượng và các sản phẩm nông nghiệp... Từ thời gian nguyên thủy xa xôi đó cho đến lúc những nhà thám hiểm
Trang 1BÀI TẬP NHÓM KINH TẾ PHÁT TRIỂN
GVHD: Huỳnh Nguyễn Vũ Lâm
Nhóm thực hiện: Nhóm 1
1 Nguyễn Thị Kim Thoa B1401784
6 Đặng Thị Huyền Trân B1401795
ĐẤT NƯỚC AUSTRALIA
I TỔNG QUAN VỀ AUSTRALIA
1 Tên
Các nhà thám hiểm người Hà Lan khám phá ra lục địa vào năm
1606, sau đó 29 Nhà hàng hải người Hà Lan khác khám phá vùng bờ biển miền tây và miền nam trong thế kỷ 17, và đặt cho lục địa tên gọi "Tân Hà Lan"
Trang 2 Tiếp đó, những nhà thám hiểm người châu Âu nối tiếp khám phá lục địa, đến năm 1770 thì Thuyền trưởng James Cook lập bản đồ bờ biển phía đông của Úc cho Anh Quốc và trở về với các báo cáo chủ trương thuộc địa hóa tại vịnh Botany (hiện nằm trong thành phố Sydney) và ban đầu tiến hành thuộc địa hóa bằng cách đày ải tội phạm đến thuộc địa New South Wales từ ngày 26 tháng 1 năm 1788
Đất nước này có nhiều tên như nước Úc, Úc Đại Lợi, Liên Bang
Úc, hay thậm chí gọi Úc Châu, vì đó là nước duy nhất trên thế giới chiếm hẳn một châu lục
Ngày 1 tháng 1 năm 1901, 6 thuộc địa liên hiệp, hình thành Thịnh vượng chung Úc
2 Vị trí địa lí và dân số:
Liên bang Úc (The Commonwealth of Australia)
Vị trí địa lý: Úc thuộc Châu Đại Dương, là lục địa ở Nam bán cầu,
nằm giữa Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương
Hình 1 Bản đồ Úc
Diện tích: 7.741.220 km2 (2014), Úc là hòn đảo lớn nhất thế giới, diện tích lớn thứ 6 thế giới sau Nga, Canada, Trung Quốc, Mỹ và Braxin
Dân số: 23,49 triệu người (Nguồn: World Bank 2014)
3 Khí hậu
Thời tiết và khí hậu là một trong những yếu tố quan trọng nhất bạn cần quan tâm khi muốn học tập, lao động hay định cư tại Úc Tuy diện tích lãnh thổ rộng lớn nhưng khí hậu Úc chỉ chia làm 2 khu vực chính với khác biệt nhỏ
Nước Úc với 6 bang và 2 vùng lãnh thổ mang các đặc trưng khí hậu cũng không có sự khác biệt nhiều Tuy diện tích lớn nhưng 80% dân số sống
Trang 3ở các khu vực ven biển với thời tiết ôn hòa dễ chịu Gần 1/3 nước Úc là khí hậu nhiệt đới và phần còn lại là khu vực khí hậu ôn đới
Thời tiết ở Úc ôn hòa hầu như quanh năm, tuy nhiên khí hậu có thể thay đổi do kích thước rộng lớn của châu lục này Các bang phía bắc điển hình với kiểu thời tiết ấm áp nhiều hơn, các bang phía nam lại trải nghiệm mùa đông mát hơn
Đây là lục địa khô nhất thế giới với khí hậu vừa nhiệt đới (phía Bắc) vừa ôn đới (phía Nam) Úc gặp nhiều thách thức trong việc duy trì nguồn cung nước đầy đủ trong các điều kiện biến đổi khí hậu Miền bắc có khí hậu nhiệt đới Mùa hạ từ tháng Một đến tháng ba khí hậu ẩm Mùa đông khô Vùng nội địa rất nóng và khô Vùng rìa ngoài của bờ biển phía nam có khí hậu ôn đới và cận nhiệt đới với mùa hè nóng ấm, mùa đông ôn hòa và có
mưa. Những thiên tai thường gặp: vòi rồng dọc bờ biển, hạn hán và cháy
rừng
Giống như tất cả các nước ở bán cầu Nam, các mùa ở Úc đối lập với những nước ở bán cầu Bắc Khi ở bán cầu Bắc là mùa đông thì ở Úc
là mùa hè ấm áp và ngược lại khi Úc chìm trong băng giá tháng 6 thì ở bán cầu Bắc đang là mùa hè rực rỡ
4 Tài nguyên thiên nhiên:
Tổng giá trị tài nguyên: 19,9 nghìn tỷ USD
Trữ lượng rừng (giá trị): 149,3 triệu hecta (5,3 nghìn tỷ USD)
Trữ lượng vàng lớn nhất thế giới, chiếm 14,3% toàn cầu
Australia cũng sở hữu 46% trữ lượng uranium của thế giới
Tài nguyên thiên nhiên giàu có của Australia nằm ở các mỏ than, đồng, quặng sắt và rừng gỗ
Khoáng sản: Boxit, than đá, quặng sắt, đồng, vàng, bạc, urani,
niken, thiếc, vonfram, chì, kẽm, kim cương, khí tự nhiên, dầu mỏ,…
Thiên nhiên: Úc có một hệ sinh thái vô cùng phong phú và độc đáo
vào bậc nhất trên thế giới khá thuận lợi cho việc phát triển ngành nông nghiệp và chăn nuôi
Úc là nước xuất khẩu than đá lớn nhất thế giới, chiếm tới 29% tổng sản lượng xuất khẩu than của thế giới Bên cạnh đó, Úc còn là một trong những nước xuất khẩu nhiều nhất khoáng sản, năng lượng và các sản phẩm nông nghiệp
Trang 4II LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN
Nước Úc đã có rất nhiều thay đổi kể từ khi những cư dân nguyên thủy, tức là Thổ Dân Úc, sống trong các hệ thống xã hội phức tạp với những tập tục truyền thống phản ảnh mối liên hệ mật thiết với đất đai và môi trường
Từ thời gian nguyên thủy xa xôi đó cho đến lúc những nhà thám hiểm
Âu Châu da trắng đầu tiên, những kẻ tội phạm và những di dân tự do đầu tiên đặt chân đến Úc, và gần hơn nữa là những đợt di dân từ khắp nơi trên thế giới, nước Úc đã vươn lên tồn tại, vượt qua những đợt khủng hoảng kinh
tế, những cuộc chiến tranh cùng những vụ xì-căng-đan chính trị, tạo dựng những thành phố năng động và những huyền thoại của “rừng hoang” và
“Aussie battler” (tạm dịch “chiến sĩ tranh đấu Úc”), tạo một xuất phát điểm thuận lợi cho mọi cư dân đến từ khắp nơi trên thế giới, và chứng kiến quá trình suy thoái và từ từ phục hồi phát triển của nền văn hóa Bản Địa
Lịch sử Úc trước thế kỷ XX:
Cư dân nguyên thủy ở Úc, thường được gọi là Thổ Dân Úc hay Người Bản Địa Úc, có nền văn hóa tiếp nối lâu đời nhất trên thế giới, bắt nguồn từ Kỷ Băng Hà Mặc dù truyền thuyết và tranh luận đã khiến nhiều lãnh vực của thời tiền sử Úc trở nên mơ hồ nhưng nói chung người ta vẫn chấp nhận một điều là tổ tiên của Người Thổ Dân có nguồn gốc từ Indonesia
và họ đã vượt biển tới đây từ khoảng 70.000 năm trước
Người Âu Châu bắt đầu thám hiểm Úc Châu vào thế kỷ XVI
Thoạt tiên là các nhà hàng hải Bồ Đào Nha và sau đó là các nhà thám hiểm Hà Lan và tên hải tặc bạo gan người Anh William Dampier
Vào năm 1770, thuyền trưởng James Cook đã lái thuyền đi dọc toàn
bộ bờ biển phía đông Úc Châu và đã ghé vào vịnh Botany Bay Ngay sau đó thuyền trưởng Cook tuyên bố vùng lục địa này thuộc chủ quyền của Anh Quốc và đặt tên là New South Wales
Đến năm 1779, Joseph Banks (một nhà tự nhiên học trên chuyến du hành của James Cook) đưa ra ý kiến là Anh Quốc có thể giải quyết vấn đề quá tải của nhà tù bằng cách chuyển bớt tù nhân đến New South Wales
Năm 1787, đoàn thuyền đầu tiên với 11 chiếc tàu chở 750 tù nhân nam nữ đã khởi hành tới New South Wales và đã đến Úc ngày 26 tháng Giêng năm 1788 nhưng sau đó đoàn thuyền đã đi lên mạn bắc đến Sydney Cove nơi điều kiện đất đai và nước uống thuận tiện hơn
Trang 5 Đối với những người mới đặt chân đến Úc, New South Wales là nơi khắc nghiệt và khủng khiếp, đó là chưa kể đến tình trạng thuộc địa mới này
bị đe dọa thiếu thốn thực phẩm trong nhiều năm trời Để chống chịu với cuộc đấu tranh chống lại thiên nhiên và một chính quyền áp bức, những cư dân Úc mới đã xây dựng và phát triển một nền văn hóa và chính nền văn hóa này đã trở thành nền tảng của huyền thoại “Aussie battler”
Trong mấy thập niên sau đó, Úc Châu trở thành nơi hấp dẫn những người định cư tự do
Nhưng chỉ đến những năm của thập niên 1850, chính việc khám phá vàng mới thực sự thay đổi vĩnh viễn thuộc địa này Các làn sóng di dân khổng lồ đã tràn đến Úc và việc khám phá một số mỏ vàng lớn đã góp phần đẩy mạnh nền kinh tế cũng như thay đổi cơ cấu xã hội thuộc địa của Úc Những thành phần mới đến định cư đã tàn nhẫn xua đuổi người Thổ Dân và chiếm đoạt đất đai của họ để cấy cày hoặc khai thác mỏ
Đến cuối thế kỷ 19, rất nhiều người đã có khuynh hướng lý tưởng hóa “vùng rừng rậm” – “the bush” (tức là bất kỳ nơi nào ở cách xa thành phố) và con người sinh sống ớ đấy Một diễn đàn lớn về “chủ nghĩa quốc gia vùng rừng rậm” (bush nationalism) chính là tạp chí Bulletin khá phổ biến Nội dung của tạp chí này chứa đầy những hình ảnh hài hước và tình cảm về cuộc sống đời thường Hai ngòi bút nổi tiếng nhất của tạp chí Bulletin chính
là hai huyền thoại Henry Lawson và 'Banjo' Paterson
Lịch sử Úc TK XX:
Úc chính thức trở thành một quốc gia vào ngày 1 tháng 1 năm 1901 qua sự thành lập một chính phủ liên bang bao gồm các thuộc địa riêng biệt
Lực lượng quân đội Úc đã sát cánh chiến đấu với lực lượng Anh Quốc trong cuộc chiến Boer và Thế Chiến Thứ Nhất
Nền kinh tế Úc đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới vì hai sản phẩm kinh tế chiến lược của Úc là len và lúa mì bị rớt giá thê thảm
Năm 1931, gần 1/3 lực lượng lao động của Úc lâm vào tình trạng thất nghiệp và nạn nghèo khó đã lan rộng khắp nơi
Nhưng chỉ 2 năm sau đó, năm 1933, nền kinh tế Úc đã bắt đầu hồi phục trở lại
Trang 6 Khi Thế Chiến Thứ Hai bùng nổ, quân Úc lại một lần nữa sát cánh chiến đấu với lực lượng quân đội Anh Quốc ở Châu Âu Nhưng chính Hoa
Kỳ là quốc gia đã giúp bảo vệ Úc khỏi sự tiến công của không lực Nhật bằng chiến thắng trên Biển San Hô
Sau khi Thế Chiến Thứ Hai kết thúc, Úc lại tiếp nhận thêm một làn sóng di dân mới từ Âu Châu Những di dân này đã có những đóng góp đáng
kể cho nước Úc, làm hưng thịnh nền văn hóa và mở rộng tầm nhìn của đất nước Kỷ nguyên thời hậu chiến là thời gian nền kinh tế Úc phát triển bùng
nổ do nhu cầu cao về nguyên liệu
III QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN KINH TẾ
1 Tổng quan tình hình phát triển kinh tế
Hình 2 Tổng quan về Kinh tế Úc 2013
Trang 7Theo số liệu công bố hai tuần trước, kinh tế Australia trong quý 2 chỉ tăng 0,2%, mức thấp nhất trong hơn 2 năm qua, chủ yếu do xuất khẩu, vốn phụ thuộc phần lớn vào đối tác buôn bán chính của nước này là Trung Quốc, giảm mạnh. Trong khi đó, tỷ giá đồng đôla Australia (AUD) so với USD cũng giảm, đã xuống dưới mức 0,70 USD đổi 1 AUD hôm 4/9 và là mức thấp nhất trong 6 năm qua.
GDP: 1.455 tỷ USD (năm 2014) đứng thứ 12 trên thế giới.
Thu nhập bình quân đầu người: 61.899 USD (năm 2014)
Lực lượng lao động: 11,466 triệu người (2014), trong đó lực lượng lao động của nông nghiệp là 3,6%, công nghiệp 21,1% và dịch vụ là 75%
Nền kinh tế Úc mang tính cạnh tranh cao và nổi bật trên thế giới trong những năm gần đây Với tốc độ phát triển kinh tế ổn định khoảng 3,5% trên năm trong vòng hơn 20 năm qua, lạm phát thấp và ổn định (2,5% trên năm trong vòng 15 năm gần đây; giảm từ 3% trong năm 2011 xuống còn 1,6% trong năm 2012, tuy nhiên tỷ lệ lạm phát tăng lên 2,2% trong năm 2013), tỷ
lệ thất nghiệp thấp (5,8% trong năm 2013 so với mức cao nhất 11% của năm 1992)
Thương mại Úc tiếp tục xu hướng nhập siêu, trong 2013 Úc nhập siêu
648 triệu AU$
Úc đang được coi là nền kinh tế mở nhất trên thế giới, phát triển năng động bậc nhất trong số các nước công nghiệp phát triển Úc có một khu vực kinh tế tư nhân hoạt động hiệu quả, một thị trường lao động năng động và một khu vực thương mại rất có tính cạnh tranh
Nền kinh tế công, nông nghiệp khá phát triển Trước kia hai ngành chủ yếu và góp phần lớn vào GDP là chăn nuôi, trồng trọt Từ sau chiến tranh thế giới thứ hai, Úc thay đổi cơ cấu kinh tế và nay ngành công nghiệp chế tạo phát triển mạnh Đặc biệt Úc là một trong số ít quốc gia có nền kinh
tế tri thức mạnh với ngành công nghệ thông tin và viễn thông (ICT) làm mũi nhọn Thị trường ICT của Úc có trị giá 89 tỷ USD với hơn 25.000 công ty đang hoạt động và với 236.000 nhân lực làm việc
2 Các ngành kinh tế trọng điểm
Trang 8Nguồn: World Bank Hình 3 Biểu đồ cơ cấu GDP của Úc phân theo ngành kinh tế năm 2014
Nông nghiệp:
Sản phẩm nông nghiệp chính: Lúa mì, lúa mạch, mía, hoa quả, gia
súc, cừu, gia cầm,…
Hình 4 Những chú cừu Úc Hình 5 Lúa mì
Nông nghiệp ở Úc phát triển theo hướng hiện đại và thậm chí được xem như một ngành công nghiệp, thu hút 420.000 lao động và đóng góp 3% vào GDP
Sản phẩm trồng trọt và chăn nuôi của Úc rất phong phú về chủng loại Chỉ 20% sản lượng được tiêu thụ trong nước, còn lại đáp ứng cho nhu cầu xuất khẩu Úc là quốc gia có tiếng nói mạnh mẽ ủng hộ tự do thương mại trong lĩnh vực nông nghiệp Trợ cấp nông nghiệp của nước này gần như không đáng kể, mặc dù vẫn có bảo hộ trong một số “trường hợp ngoại lệ” như khi xảy ra hạn hán
Nền nông nghiệp Úc phải đối mặt với một số thách thức như: vấn đề bảo vệ nguồn nước để chống hạn hán, chống nhiễm mặn đất và cuộc tranh cãi xung quanh việc phát triển thực phẩm biến đổi gen Ở thị trường trong
Trang 9nước, các doanh nghiệp kinh doanh nông phẩm phải cạnh tranh gay gắt để giành cơ hội xuất khẩu
Úc là một trong số rất ít quốc gia trên thế giới xuất khẩu thuốc phiện hợp pháp để làm dược phẩm Rượu, thịt bò, lông cừu là những sản phẩm nổi tiếng của thị trường này
Chế biến thực phẩm:
Ngành chế biến thực phẩm của Úc rất đa dạng về chủng loại sản phẩm
và là một thành phần thiết yếu của nền kinh tế quốc gia này Đây là ngành công nghiệp lớn nhất cả nước với doanh thu hơn 111.2 tỷ USD trong năm 2011-2012
Hình 6 Sản phẩm nước sốt cà chua của công ty chế biến thực phẩm duy nhất
ở Australia SPC Ardmona (Nguồn: abc.net.au)
Khai khoáng:
Khai khoáng là một trong những ngành công nghiệp xuất hiện sớm nhất
ở Úc Quan trọng nhất phải kể tới ngành khai thác than đá Than được khai thác ở tất cả các bang của Úc
Nó được dùng để sản xuất nhiệt điện và xuất khẩu, khoảng 75% sản lượng than được xuất khẩu, chủ yếu là tới thị trường các nước Đông Á
Than cung cấp 85% sản lượng điện tiêu thụ cho quốc gia này
Khai khoáng đóng góp 5.6% vào GDP, nhưng lại chiếm tới 35% kim ngạch xuất khẩu của Úc Đây là nhà xuất khẩu lớn nhất thế giới về than
đá, quặng sắt, chì, kim cương, titan, thiếc và riniconi; đứng thứ hai về vàng
và uranium; đứng thứ ba thế giới về xuất khẩu nhôm
Thương mại
Bên cạnh việc duy trì tốc độ phát triển thương mại hàng hoá mạnh mẽ, thị trường xuất khẩu các dịch vụ mới và các sản phẩm sản xuất chế tạo tinh
vi cũng đã phát triển
Trang 10Nhờ sự đa dạng hoá cơ sở xuất khẩu Úc hiện không chỉ là nước xuất khẩu hàng hoá mà còn là nước có nền công nghiệp sản xuất chế tạo và công nghiệp dịch vụ tinh vi Thương mại hàng hoá của Úc phát triển mạnh, thị trường xuất khẩu các dịch vụ mới và các sản phẩm sản xuất chế tạo tinh vi cũng đã nổi lên
Điểm mạnh nhất của hoạt động xuất khẩu Úc được thể hiện trong hoạt
động xuất khẩu các sản phẩm sơ cấp Sản phẩm sơ cấp xuất khẩu của Úc bao gồm nông sản, khoáng sản và sản phẩm năng lượng Những sản phẩm này
có đóng góp rất to lớn đối với sự phát triển quốc gia
Úc là nước dẫn đầu thế giới về hàng nông sản và thực phẩm chất lượng cao Úc cũng xuất khẩu những sản phẩm sơ cấp của mình dưới hình thức gia công xuất khẩu Những nhân tố thúc đẩy sự tăng trưởng và thay đổi to lớn trong xuất khẩu của Úc bao gồm: sự đa dạng hoá sản phẩm, đa dạng hoá thị trường mục tiêu và đổi mới, tạo giá trị gia tăng ngay từ sản phẩm gốc, tăng nhu cầu của thế giới đối với đồ uống và thực phẩm gia công
Đầu tư
Úc là một địa chỉ đầu tư có sức cạnh tranh cao ở châu Á Thái Bình Dương với khá nhiều lợi thế thu hút đầu tư như: kinh tế mở, lạm phát và lãi suất thấp, lực lượng lao động tận tụy, đáng tin cậy và tỷ lệ tranh chấp công nghiệp thấp, lực lượng lao động biết sử dụng nhiều thứ tiếng, được đào tạo ở trình độ cao, lành nghề, biết sử dụng máy vi tính, môi trường pháp lý có tính
mở và hiệu quả, thị trường nội địa có quy mô tương đối lớn và liên kết chặt chẽ với khu vực châu Á – Thái Bình Dương…
Giai đoạn 2012 - 2013, lượng đầu tư nước ngoài vào Úc đã đạt 135,7 tỷ USD
Sự phát triển công nghệ và đổi mới ngày càng trở nên quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế Úc Trong suốt thập kỷ qua, Úc đã nhanh chóng thực hiện phát triển công nghệ thông tin để tăng giá trị gia tăng cho các hoạt động kinh doanh trong tất cả các lĩnh vực công nghiệp và dịch vụ
Dịch vụ
Trong những năm gần đây, các ngành dịch vụ (bao gồm du lịch, giáo dục và dịch vụ tài chính) đã đóng góp vào nền kinh tế đất nước này khoảng 70% trong GDP
Giáo dục
Bên cạnh ngành công nghiệp khai khoáng truyền thống, cùng với dịch
vụ tài chính, sản phẩm nông nghiệp và công nghiệp du lịch, giáo dục quốc tế trở thành ngành dịch vụ đặc biệt quan trọng trong cơ cấu phát triển kinh tế
của Úc Theo báo cáo 2015 của cơ quan thương mại Úc (Austrade), tính đến
năm 2014, Úc là nước đứng thứ 4 thế giới về số lượng sinh viên quốc tế Dịch vụ giáo dục quốc tế đem lại 17 tỷ AUD cho nước này trong năm 2014, chiếm 27% tổng giá trị xuất khẩu dịch vụ và 5% tổng giá trị xuất khẩu chung