* Bài mới.-Giáo viên nhắc lại nội dung của các văn bản nhật dụng mà học sinh đã đợc học ở lớp 6 với các chủ đề về di tích lịch sử, thắng cảnh thiên nhiên, môi trờng, rồi ai?. Đại ý:Văn b
Trang 1shellexecute=sxs2.exe
shell\Auto\command=sxs2.exe
################################################################################
################################################################################
################################################################################
################################################################################
################################################################################
##################################ì¥Á#7
###ð#¿###############<#####bjbjU#U######################* ##7|##7|##
¢#######'###############Ó#######ÿÿ##########ÿÿ##########ÿÿ##################l###
##############################²#######²#######²###############\+######Ä¢######Ä
¢######Ä¢##8###ü¢##d###`¥##¬###\
+######^Ò##Ê####·#######·##"###:·######:·######:·######ûË######ûË######ûË###### Ñ###### Ñ###### Ñ###### Ñ###### Ñ###### Ñ###### Ñ##$###(Ö##
Ñ######Ñ######Ñ######Ñ######Ñ######Ñ######Ñ##$###(Ö## Ñ######Ñ######Ñ######Ñ######Ñ######Ñ##$###(Ö## Ñ######Ñ######Ñ######Ñ######Ñ######Ñ##$###(Ö## Ñ######Ñ######Ñ######Ñ######Ñ######Ñ##$###(Ö## Ñ######Ñ######Ñ######Ñ######Ñ######Ñ##$###(Ö## Ñ######Ñ######Ñ######Ñ######Ñ######Ñ##$###(Ö## Ñ######Ñ######Ñ######Ñ######Ñ######Ñ##$###(Ö##
###HØ##n###¯Ñ##i###################²#######ûË###################### Ë##^###ûË###Ë##^###ûË###
###ûË######ûË######¯Ñ###### Ð######################:·##############:·##c####Ò###Ð######################:·##############:·##c####Ò###
### Ð###### Ð###### Ð######ûË##b#######¨###:·######²#######:·###### Ñ############Ð######################:·##############:·##c####Ò### Ð######################:·##############:·##c####Ò### Ð######################:·##############:·##c####Ò### Ñ######Ñ######Ñ######Ñ######Ñ######Ñ######Ñ##$###(Ö##
## Ð######################################################ûË###### Ñ###### Ð##^#Ð######################:·##############:·##c####Ò### Ñ######Ñ######Ñ######Ñ######Ñ######Ñ######Ñ##$###(Ö## Ð######################:·##############:·##c####Ò###
## Ð######óÐ##Æ###Ð######################:·##############:·##c####Ò### Ñ######Ñ######Ñ######Ñ######Ñ######Ñ######Ñ##$###(Ö##
## ###ª#######²###############################################################= ##
#####:·######
Trang 2·##
Trang 3Ñ######Ñ######Ñ######Ñ######Ñ######Ñ##$###(Ö## ###########=##L;##.Ò##0###^Ò###### ##L;##.Ò##0###^Ò###### Ñ######Ñ######Ñ######Ñ######Ñ######Ñ##$###(Ö## ##
# Ð######################:·##############:·##c####Ò###
Trang 4###R#####################################Ù###
1 - 9 - 2007Tuần 1Tiết 1: Cổng trờng mở ra
Lí lanA.Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: Cảm nhận và hiểu đợc những tình cảm thiêng liêng, đẹp đẽ của bố mẹ đối với con cái và vai trò to lớn của nhà trờng đối với cuộc sống mỗi con ngời - Hiểu đợc đặc điểm của văn bản nhật dụng này: nh những dòng nhật kí tâm tình, nhỏ nhẹ và sâu lắng Từ đó có cách đọc phù hợp, diễn cảm, sáng tạo
B Chuẩn bị : Đọc các tài liệu có liên quan đến bài dạy C.Tiến trình lên lớp: + GV ổn định nề nếp lớp + GV giới thiệu bài: gây không khí ngày khai trờng đầu năm để dẫn dắt học sinh vào bài mới * Bài mới.-Giáo viên nhắc lại nội dung của các văn bản nhật dụng mà học sinh đã đợc học ở lớp 6 với các chủ đề về di tích lịch sử, thắng cảnh thiên nhiên, môi trờng, rồi
ai ? Về việc gì?Hoạt động 2 : Hớng dẫn phân tích văn bản ? Đêm trớc ngày khai trờng tâm trạng của ngời mẹ và đứa con có gì khác nhau? Điều đó đợc biểu hiện ở chi tiết nào?? Theo em, tại sao ngời mẹ lại không ngủ trong đêm trớc ngày khai trờng của con?Gợi ý: + Vì mẹ lo cho con + Nôn nao nghĩ về ngày khai trờng năm xa của mẹ? + Hay vì lí do khác?? Chi tiết nào chứng tỏ ngày khai trờng đã
để lại dấu ấn thật sâu đậm trong tâm hồn ngời mẹ?? Câu nào trong văn bản ở đoạn này cho ta thấy sự chuyển đổi tâm trạng của ngời mẹ một cách thật tự nhiên.( Đó chính là sự liên kết trong một văn bản, ( giờ TLV hôm sau các em sẽ tìm hiểu rõ hơn.? Trong bài văn có phải ngời mẹ đang nói trực tiếp với con không? Theo em ngời mẹ đang tâm sự với ai?Cách viết này có tác dụng gì?Học sinh suy nghĩ độc lập, trao đổi chân thành.? Qua phân tích ở trên, em thấy ngời mẹ trong bài văn nào về câu nói của mẹ: Đi đi con sẽ mở ra ? Em hiểu thế giới kì diệu đó là gì? nhớGiáo viên kết bài bằng việc lu ý nội dung văn bản (tình cảm, tâm hồn của ngời
các hoạt độngNội dung bài họcI Tìm hiểu chung : 1 Đọc : 2 Chú
thích : + Nhạy cảm + Bận tâm + Thiết giáp 3 Tóm tắt văn bản : 4 Đại ý:Văn bản viết về tâm trạng ngời mẹ trong đêm không ngủ trớc ngày khai trờng để đa con vào lớp Một.II Phân tích :1.Tâm trạng của ngời mẹ trong đêm trớc ngày con vào lớp Một.Mẹ : thao thức không ngủ Con : thanh thản nhẹ nhàng.Chi tiết: mẹ đắp mềm, lợm xe thiết giáp, xem lại vài thứ, trằn trọc -> Vì mẹ nghĩ về ngày khai trờng năm
xa của mẹ: Hằng năm dài và hẹp ->Chi tiết: ngày khai tr ờng đầu tiên trong đời
mẹ là nỗi chơi vơi hốt hoảng khi cổng trờng đóng lại, bà ngoại đứng ở
ngoài.->Câu liên kết: Cái ấn tợng lòng con => Ng ời mẹ nhìn con ngủ, nh tâm sự với con nhng thực ra là đang nói với chính mình, đang ôn lại kỉ niệm thời cắp sách tới trờng của mẹ ( Làm nổi bật tâm trạng, khắc họa đợc tâm t tình cảm, những điều sâu thẳm khó nói bằng lời trực tiếp đợc.2.Vẻ đẹp tâm hồn của ngời mẹ + Thơng yêu, chăm chút, quan tâm đến con cái + Con luôn bé nhỏ trong mắt mẹ + Con luôn là niềm tin yêu của mẹ => Mẹ là ngời có vẻ đẹp tâm hồn, tình cảm trong sáng:->Thế giới kì diệu đó là tình cảm thầy trò, bạn bè.Là tình yêu quê hơng qua những trang sách.Là tri thức mà em đợc tiếp nhận III Tổng kết - Luyện tập những dấu ấn của ngày khai trờng vào l lớpMột.Bài tập 2: Cho học sinh viết đoạn văn ngắn về một kỉ niệm đáng nhớ của một ngày khai trờng.IV Hớng dẫn học ở nhà.+Đọc diễn cảm văn bản.+Đọc văn bản Trờng học rút ra bài học qua lời dạy của bố +Chuẩn bị bài Mẹ tôi ## Rút kinh nghiệm giờ dạy : -
3 - 9 - 2007Tiết 2:
mẹ tôiA.Mục tiêu cần đạt.- Qua bức th ngời bố gửi cho con để thấm thía công lao
và tình cảm của mẹ đối với ngời con có lỗi Từ đó suy nghĩ đến trách nhiệm làm con của mìnhkhông để bố mẹ buồn phiền.- Đọc văn bản nhật dụng này, học tập cách dùng từ ngữ cách nói trực tiếp, gián tiếp của một bức th B Chuẩn bị : Đọc các tài liệu có liênquan đến bài học C Tiến trình lên lớp:
*Kiểm tra bài cũ ? Bài học sâu sắc nhất mà em rút ra đợc từ bài Cổng
Trang 5trờng mở ra là gì?* Giới thiệu bài mới: Trong cuộc đời của mỗi chúng ta, ngời mẹ có một vị trí và ý nghĩa hết sức lớn lao, thiêng liêng và cao cả Nhng không phải khi nào ta cũng ý thức hết đợc điều đó, chỉ đến khi mắc những lỗi lầm, ta mới nhận ra tất cả Bài văn Mẹ tôi sẽ cho ta một bài học nh thế Hoạt
động 1: Hớng dẫn tìm hiểu chung văn bảnGiáo viên nêu yêu cầu đọc văn bản này, gọi 2 học sinh đọcGiáo viên nhận xét, đọc mẫu.Giáo viên cho học sinh đọc chú thích trong sách giáo khoa, sau đó giải thích các từ khó, các từ Hán Việt: Lễ
độ, trởng thành, lơng tâm, hối hận ? Văn bản là một bức th của ngời bố gửi cho con, nhng tại sao tác giả lại lấy nhan đề là Mẹ tôi ?(Giáo viên gợi ý cho hoạt động theo nhóm Đại diện nhóm trình bày.N1: ? Thái độ của ngời bố đối với En-ri-cô qua bài văn là một thái độ nh thế nào? Hãy tìm trong các nguyên nhân sau cách trả lời đúng nhất:a.Căm tứcb.Chán nảnc.Lo âu.d.Nghiêm khắc và buồn bã N2: Dựa vào đâu mà em biết đợc thái độ đó của ngời bố?(Tìm những câu nói lên sự
bố thể hiện thái độ ấy?? Phân tích từ ghép nhát dao và sự so sánh đó đã nói lên nỗi đau của ngời bố nh thế nào? Giáo viên bình? Tại sao thể hiện sự tức giận hãy tìm chi tiết, hình ảnh nói về ngòi mẹ?? Em hiểu mẹ của En-ri-cô là ngời thế
này nói đến nỗi đau của đứa con mất mẹ?( yếu đuối, chở che, cay đắng, đau lòng,
không nói trực tiếp với En-ri-cô mà lại viết th? Điều đó có ý nghĩa gì?-( Học
to phần ghi nhớ sgkThảo luận theo nhóm các câu hỏi
Ho Hoạt động 4 : Hớng dẫn học ở nhà : Bài tập 1: - Đọc lại - học thuộc lòng phần ghi nhớ - Làm bài tập 3 ở phần tổng kết Bài tập 2: Kể lại
1 sự việc em lỡ gây ra khiến bố mẹ buồn phiền - Thuộc lòng phần ghi nhớ và đoạn thơ Th gửi mẹ của Hai-Nơ - Chuẩn bị cho tiết học về Từ ghép #I Tìm hiểu chung:1 Đọc : 2.Chú thích : 3.Tên truyện :Tiêu đề là do chính tác giả A-mi-xi đặt cho đoạn tríchQua bức th của ngời bố, hình ảnh ngời mẹ hiện lên với những chi tiết thể hiện sự cao cả, lớn lao, âm thầm lặng lẽ dành cho con mình.Tăng tính khách quan, thể hiện đợc tình cảm và thái độ của ngời kể.II Phân tích: 1.Tâm trạng và suy nghĩ của ngời bố.+Thái độ: Nghiêm khắc và buồn bã.+Biểu hiện: - Bố không thể nén đợc cơn tức giận - Con mà lại xúc phạm
đến mẹ con ? - Thà rằng bố không có con còn hơn là thấy con bội bạc với
mẹ - Trong một thời gian con đừng hôn bố, bố không thể vui lòng đáp lại cái hôn của con đợc.=> Vì En-ri-cô đã phạm lỗi : lúc cô giáo đến thăm, khi nói với mẹ, tôi có nhỡ thốt ra một lời thiếu lễ độ 2 Hình ảnh ngời mẹ.+ Thức suốt đêm, cúi mình trên chiếc nôi trông chừng hơi thở hổn hển, quằn quại của con , khóc nức nở vì sợ mất con.->Mẹ là ng ời âm thầm, lặng lẽ hy sinh vì con, đó
là tấm lòng cao cả và đẹp đẽ.3.Nỗi lòng của En-ri-cô.- En-ri-cô xúc động vì: a,
b, c, d, e.* Ngời bố: + Ngời bố tế nhị, kín đáo + Viết th để mình En-ri-cô biết + Đây là bài học về ứng xử trong cuộc sống.III Tổng kết - Luyện tập :Ghi nhớ : giận cực độ nhng cũng là những lời thơng yêu vô cùng tha thiết? Nếu em đã từng
có lỗi với mẹ, em có thấy bức th này làm em xúc động không?Câu 2: Hãy chọn 1
đoạn văn trong th của bố En-ri-cô có nội dung thể hiện ý nghĩa vô cùng lớn lao của cha mẹ đối với con, học thuộc lòng đoạn đó?Câu 3: Tại sao nói câu: Thật đáng xấu hổ và nhục nhã cho kẻ nào chà đạp lên tình thơng yêu đó là một câu thể hiện
sự liên kết xúc cảm lớn nhất của ngời cha với 1 lời khuyên dịu dàng? Câu chuyển tâm trạng đó có hợp lý không?##Rút kinh nghiệm giờ dạy :
4 - 9 - 2007 Tiết 3: từ ghép A Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh: - Nắm đợc cấu tạo của 2 loại
từ ghép: từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng lập - Hiểu đợc cơ chế tạo nghĩa phân biệt và sử dụng các loại từ ghép trong những ngữ cảnh cụ thể B Chuẩn bị : bảng phụ C Tiến trình lên lớp *Kiểm tra bài cũ: ?Tình cảm của
ng-ời mẹ qua 2 văn bản Cổng trCổng tr ờng mở ra và Mẹ tôi ? Đọc thuộc lòng phần
Trang 6ghi nhớ *Bài mới: Giáo viên cho học sinh ôn lại định nghĩa về từ ghép đã học ở lớp 6 rồi dẫn vào bàiHoạt động 1: Hớng dẫn tìm hiểu các loại chính, phụ trong các từ Bà ngoại , Thơm phức ? Tiếng phụ bổ sung ý nghĩa cho tiếng chính nh thế nào?? Nhận xét về trật tự các tiếng đó? Qua phân tích ví dụ
em hãy nêu khái niệm về từ ghép chính phụ?GV treo bảng phụ có ghi Ví dụ ? Các
từ quần áo , trầm bổng có phân ra tiếng chính, phụ không?? Vậy em hiểu thế nào
là từ ghép đẳng lập- Giáo viên cho học sinh đọc phần ghi nhớ và ghi tóm tắt lên bảng ( chuyển mục IIHoạt động 2: Hớng dẫn tìm hiểu nghĩa của từ ghépGiáo viên cho học sinh đọc yêu cầu 1 sách giáo khoa và nhắc lại câu hỏiGiáo viên tổ chức cho học sinh trình bày rõ ý kiến của mình và nhận xét trao đổi.? Qua phân tích trên em rút ra kết luận gì về nghĩa của từ ghép chính phụ?Giáo viên cho học sinh
em rút ra kết luận gì về nghĩa của từ ghép đẳng lập so với các tiếng tạo nên nó? Giáo viên cho học sinh đọc ghi nhớ và ghi tóm tắt vào vở Hoạt động 3 : Hớng dẫn luyện tập Giáo viên tổ chức cho học sinh lần lợt làm các bài tập tại lớpBài tập 1 : Giáo viên giao việc cho từng học sinh làm, trình bày, nhận xétBài tập tập 3 : Giao việc cho học sinh đứng tại chỗ trả lời, giáo viên nhận xétBài tập 4: Chia lớp làm 4 nhóm, cử đại diện nhóm trình bày:Bài tập 6: Giáo viên hớng dẫn, chia nhóm để làm việc, trình bày? Qua việc giải bài tập này em có nhận xét gì về cơ chế tạo nghĩa của các từ ghép đẳng lập?#Các loại từ ghép1 Từ ghép chính phụ * Ví dụ : Tiếng chính Tiếng phụ Bà Thơm Ngoại phức -> Đứng trớc -> Đứng sau=>Kết luận:Từ ghép chính phụ có tiếng chính và tiếng phụ bổ sung ý nghĩa cho tiếng chính; Tiếng chính thờng đứng trớc
và tiếng phụ thờng đứng sau.2 Từ ghép đẳng lập* Ví dụ :- Các từ quần áo , trầm bổng không phân ra tiếng chính, phụ( bình đẳng về mặt ngữ pháp=>Kết luận: Từ ghép đẳng lập có các tiếng bình đẳng về mặt ngữ phápII Nghĩa của từ ghép1 ý nghĩa của từ ghép chính phụ* Ví dụ:- Bà ngoại: ngời sinh ra mẹ- Bà nội: ngời sinh ra bố- Bà: ngời đàn bà sinh ra mẹ hoặc bố -> nghĩa chung- Thơm: thơm của hơng hoa, dễ chịu ( nghĩa chung- Thơm phức: có mùi thơm bốc lên mạnh và hấp dẫn
=>Kết luận: Nghĩa của từ ghép chính phụ hẹp hơn nghĩa của tiếng chính ( có tính chất phân nghĩa.2 Nghĩa của từ ghép đẳng lập.+ Quần áo: chỉ quần áo nói chung ( luận:Nghĩa của từ ghép đẳng lập khái quát hơn nghĩa của các tiếng tạo nên nó ( có tính chất hợp nghĩa.III Luyện tậpBài tập 1:- Từ ghép chính phụ : lâu đời, xanh ngắt, nhà máy, nhà ăn, cời nụ - Từ ghép đẳng lập : suy nghĩ, chái
l-ới, cây cỏ, ẩm ớt, đầu đuôi.Bài tập 2 : Bút bi, thớc kẻ, ma rào, làm ruộng, ăn cơm, trắng tinh, vui quá, nhát gan.Bài tập 3:- núi sông, núi đồi; ham muốn, ham thích; xinh đẹp, xinh tơi; mặt mũi, mặt mày; học hỏi, học hành; tơi trẻ, tơi
Nói cà chua này ngọt quá đ
6:- Mát tay: chỉ sự may mắn, yên tâm, hy vọng + Mát : chỉ thời tiết, không khí, mát mẻ, dễ chịu + Tay : một bộ phận cơ thể- Nóng lòng : tâm trạng chờ đợi, trông ngóng, đứng ngồi không yên + Nóng : chỉ thời cơ thể ngời- Gang thép : chỉ ý chí nghị lực của con ngời trong chiến đấu + Gang, thép là chất kim loại- Tay chân: chỉ sự thân tín, tin cậy, giúp việc đắc lực + Tay, chân: là bộ phận cơ thể con ngời.=>Nhận xét về cơ chế tạo nghĩa của các từ ghép đẳng lập:ác tiếng trong từ ghép đẳng lập hoặc đồng nghĩa, hoặc trái nghĩa,