Tuy nhiên, Trắng có thể chơi nước này ở vị trí ‘a’ hoặc ‘b’, hình thể của Trắng trong lối chơi trên với quân đầu tiên ở 2 được gọi là mukai komoku.. Trong thời kì trước, Trắng đánh ở 1 đ
Trang 1Sakata Eio, Honinbo - Judan
Translated And Edited by
Richard Bozulich
Vietnamese Translated And Edited by
Trần Quang Tuệ http://igoviet.googlepages.com/home
Trang 2Phần I
Khai Cuộc Kiểu 1 : Đen Shimari ở
Góc Trên Bên Phải
Trang 33
Giới thiệu: Vấn đề khi trắng tấn công góc
Reference Figure for Part I
Diễn tiến cho đến Trắng 4 là một ví dụ của khai cuộc kiểu song song Đen chỉ chơi phần bàn bên phải và Trắng chỉ chơi bên trái ( DG: Thật ngớ ngẩn là một vài ý kiến cho rằng khai cuộc kiểu chéo nhau là không tốt ) Trắng 4 , ở vị trí tam-tam đã trở thành một cách chơi khá quen thuộc trong thời gian gần đây Tuy nhiên, Trắng
có thể chơi nước này ở vị trí ‘a’ hoặc ‘b’, hình thể của Trắng trong lối chơi trên với quân đầu tiên ở 2 được gọi là mukai komoku
Với nước đi ở 5, là điều thông thường đối với Đen, dùng để tạo shimari ở phía trên bên phải bàn cờ ( Ngoài ra còn có thể tạo shimari ở ‘c’ Ở hình cờ hiện tại, shimari này được gọi là kogeima shimari ( khi đen 5 ở
‘c’, nó được gọi là ikken shimari ) Tuy nhiên, Đen có thể đi ở vị trí khác, nhưng chúng ta sẽ học ở Phần 1 chỉ đối với shimari ở phía trên bên phải cho Đen Nước Trắng 4 cũng chỉ được học ở ‘a’, ‘b’, hay 4
Dia 1: Kogeima Kakari
Cho phép Đen tạo 2 hình shimari, gần như có nghĩa là, nếu không phải không tốt, thì cũng khá thụ động Do
đó, Trắng thường sẽ tấn công hình kị mã ở 1, hay ‘a’, ‘b’ Trong thời kì trước, Trắng đánh ở 1 được xem là không tốt, khi Đen có thể chơi 2 ( sangen hasami ), tạo liên kết tốt với 2 quân phía trên Tuy nhiên, lý thuyết cờ vây hiện đại đã không thừa nhận ý kiến này nữa ( có khá nhiều kì thủ chuyên nghiệp chơi như vậy )
Trang 4Dia 2: Ogeima kakari
Khi người ta nghĩ rằng, Kogeima kakari là bất lợi, thì dẫn theo trắng 1 ở vị trí Ogeima kakari sẽ tốt hơn Khi trắng chơi như vậy, Trắng đã chấp nhận để đen lấy một ít thuận lợi nhất định, điều đó có nghĩa Trắng chơi ở thế thụ động
Sau nước Đen 2, Trắng mở rộng tới 3 để tránh Đen tấn công, nhưng ngay sau đó thì Đen có thể đánh 4 – một nước khóa và mở đất lý tưởng Tuy nhiên, cách chơi này vẫn thường dùng hiện nay
Dia 3: Ikken Tagakakari
Trong Dia này, Đen có hình ikken shimari ở phía trên bên phải, và bây giờ, cần phải cân nhắc rằng, nước kogeima kakari ở ‘a’ sẽ đem lại hậu quả không tốt cho trắng Nước đi thích hợp ở đây là Trắng 1 Nguyên nhân là …
Dia 4: Tenuki
Bởi hình cờ của đen ở phía trên bên phải sau khi Đen hasami ở , thật sai lầm khi Trắng tenuki Nếu Trắng đánh như thế, Đen sẽ tấn công theo cách trên, bây giờ Đen đã lấy được một thuận lợi lớn ở phía trên bên phải, bên cạnh đó thì Trắng vẫn phải chú ý đến sự an toàn của 3 quân Trắng
Trang 55
Dia 5: Hình cánh đôi cho Đen
Vì thế, sau khi đen kẹp ở , trắng cần phải tự ổn định ở góc trái dưới Diễn tiến cho đến đen 6 thỏa đáng
cho Đen, bởi sau khi Trắng shimari ở 7, thì Đen lập tức lấy 8, tạo nên hình cánh đôi, bên cạnh việc lấy đất về
sau, Đen 8 còn giảm uy thế của Trắng shimari ở góc trên trái
Đen không nên đánh ở 3 với nước 2, tránh những phức tạp không cần thiết
Dia 6: Hình cánh đôi với kogeima shimari
Trong trường hợp này, đen không thể mong đợi một kết quả tốt đẹp như ở Dia 5, bởi sau khi Đen mở rộng
ở 2, Trắng sẽ đánh 3, làm giảm bớt đất và ảnh hưởng của hình cánh đôi
Cần lưu ý rằng trong hình 5, đen không có điểm yếu như vậy
Dia 7: Một khai cuộc dễ dàng cho Đen
Vì thế, Trắng sẽ chơi ở 1 để tránh Đen tạo hình cánh đôi lý tưởng, nhưng đây là một nước đi khá vội vã Bởi sau đó Đen 2, Trắng 3, Đen ‘a’ đủ để tạo nên một khai cuộc dễ dàng cho Đen
Tóm lại, khi Đen tạo hình ikken shimari ở phía trên bên phải, Trắng sẽ đánh nước Ikken takagakari như 1 ở Dia 3 Trái lại, khi Đen chơi tạo hình kogeima shimari ở góc, thì cả hai nước kogeima kakari và ikken takagakari đều tốt
Trang 77
Chương 1: Kogeima Kakari
Reference Figure for Chapter 1
Trong chương này, chúng ta sẽ học nước Kogeima Kakari của Trắng 1 Đáp lại nước này, Đen phần lớn
chơi ở ‘a’, ‘b’, ‘c’, ‘d’ và ‘e’ Bài học này sẽ chia làm 3 phần 2 phần đầu gồm những nước ‘a’ , ‘b’ Tuy nhiên, ở phần 3, đen không đánh trả Trắng 1 mà tấn công quân Trắng ‘A’ ở bằng ‘B’
Những định thức liên quan đến ‘c’, ‘d’, ‘e’ sẽ được học ở bài khác, nhưng sau khi đọc xong quyển sách này,
hy vọng người đọc sẽ có những kiến thức cần thiết để sử dụng những định thức đó ở bất cứ trường hợp nào
a) Sangen Hasami
Dia 1: Sangen Hasami
Đen 2 được gọi là sangen hasami, chúng ta sẽ học về những biến thế của nước này trong phần đầu
Dia 2: Tạo sống với 1
Đáp trả lại nước sangen hasami, nếu Trắng muốn sống, Trắng sẽ đánh nước kosumi-tsuke ở 1 và sau biến thế đến 6, không có vấn đề nào xảy ra
Dia 3: Đánh bắt
Tuy nhiên, trắng phải chú ý đến thứ tự nước đi ở Dia 2, vì nếu Trắng chơi 1 và 3 giống như hình này, Đen
sẽ đánh bắt ở 4, Trắng bất lợi Đen 4 không phải là cách chơi tốt trong phong cách cổ, nhưng đó lại là nước đi rất tự nhiên trong cách chơi hiện đại
Trang 8Dia 4: Tiếp tục
Sau khi Trắng nối chéo ở 9 Đen có một hình cờ rất đẹp và mạnh ở góc, và mặc dù Trắng 9 nối, cờ trắng vẫn tồn tại hai vị trí để điểm là ‘a’ và ‘b’ về sau Vì vậy, chúng ta có thể thấy, quân Trắng vẫn nằm trong vòng tấn công
Dia 5: Đen phản kháng
Nếu Đen chống lại Trắng 1 với nước đứng ở 2, Trắng khóa ở 3, Đen buộc phải cắt ở 4 bởi vì nếu Đen đánh
5, Trắng đơn giản kéo dài ở ‘a’ và vị thế của Đen trở nên quá thấp Do đó, đáp trả lại nước cắt ở 4, Trắng cũng đứng xuống ở 5 Biến thế trở nên phức tạp
Dia 6: Một trong những biến thế: đất đối đầu ngoại thế
Tiếp tục Dia 5, sau khi diễn tiến đến Đen 16, kết quả cân bằng Trắng có đất ở góc và đen có tường
Dia 7: Không thỏa mãn
Đánh trả lại nước Đen 2, Trắng đôi khi nhảy ở 3 Tuy nhiên, trong trường hợp này, Đen chiếm được một ít đất, kết quả không thuận lợi cho Trắng Và quân sangen hasami thì đủ xa tường của Trắng để vô hiệu nó Do
đó, với biến thế này, có thể nói đó là cách chơi không chắc chắn
Dia 3 Dia 4 Dia 5 Dia 6
Trang 99
Dia 8: Niken Tobi
Nước nhảy 3 của Trắng 1 gần giống với cách chơi ở Dia 7 Tuy nhiên, ý tưởng lại khác nhau Trắng 1 chơi
để trắng Đen dễ dàng tấn công Và khi Trắng có thể sống dễ dàng trong góc với ‘a’, nó có khác một chút so với Dia 7
b) Niken Takahasami
Reference Figure for section b
Chống lại nước Đen 1, Trắng có thể chọn nhiều cách, từ ‘a’ tới ‘I’ Nhưng những lựa chọn thường dựa trên
thế cờ phía ngoài của toàn bàn
Dia 1: Niken Tobi
Nước nhảy ở 1 giúp đen thu được một ít lợi về thực địa Nhưng cũng cùng lúc, nó làm giảm đi ảnh hưởng
của nước Niken Takahasami Sau đó, nước kẹp ‘a’ tạo nên một trận chiến rất khó khăn Nhưng khi Trắng chơi
1, Trắng phải thực sự chắc chắn về mục đích của mình
Dia 8 Dia 7 Reference Figure for Section b
Trang 10Dia 2: Một cách chơi tích cực
Tuy nhiên, nếu Trắng có 2 quân shimari ở góc trên, Trắng 1 và 3 tận dụng được lợi thế để tấn công quân Đen
Có thể thấy rằng khi so sánh Dia 1 và 2, giá trị của định thức có sự khác biệt, phụ thuộc vào sự vị trí của các quân cờ khác trên toàn bàn
Dia 5: Không tốt cho Trắng
Nếu Trắng bỏ qua nước tesuji ở 10 như trong Dia 4, và vào đó là nước 1 như hình này, Biến thế cho đến Đen 16 rất tồi tệ cho Trắng
Dia 6: Một biến thế khác
Thay vì chơi 13 ở Dia 4, Đen cũng có thể đánh ở 13 như trong hình này Diễn biến cho đến Trắng 18 là bắt
buộc và bây giờ, Đen chơi 19 xem ra khá miễn cưỡng khi Trắng sau đó có thể đơn giản nối dài ra ở 20 Tuy nhiên, tùy thuộc vào những trường hợp riêng biệt, đây là một biến thế có thế chơi
Dia 7: Cách đáp trả thứ 2: Kosumi-tsuke
Chống lại nước tấn công chéo của Trắng 1, Đen có thể đứng ở 2, nếu Trắng chơi 3, và 5, Anh ta sẽ được
đền bù cho thực lợi của Đen bằng khả năng tấn công ở biên phải Nhưng nước giáp công lại là một vấn đề khác
Dia 1 Dia 2 Dia 3 Dia 4
Trang 11
Dia 8: Thực lợi đối đầu với ngoại thế
Sau khi Trắng khóa ở 3 biến thế gần giống phần trên Đen không có lựa chọn nào khác, nhưng có một điều
bù trừ cho đen là Trắng hậu thủ
Dia.9: Trắng ổn định
Chống lại Trắng , Đen có thể đánh 1, nhưng sau đó, Trắng dễ dàng trở nên ổn định với 2 và 4, đó chính xác là điều mà Trắng mong đợi khi chơi ở vị trí Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là không tốt cho Đen
Dia 10: Cách đáp trả thứ 3: Áp sát
Lần này, Trắng đáp trả với quân áp sát ở 1 Đen 2 là nước tự nhiên, chống lại Trắng 3, nếu Đen đánh bắt ở
4, diễn biến cho đến 9 là bắt buộc Sau đó, Đen có 2 chọn lựa để tấn công với ‘a’ và ‘b’ Nếu đen chơi 4 ở 5, thế
cờ quay ngược lại với Dia 9 Mục đích của nước Kosumi-tsuke là tránh diễn biến như hình này
Trang 12Dia.11 :Nối
Nối dưới ở 1 và 3 là một chọn lựa tốt vì Đen đang ở vị trí đẹp
Dia 12: Lựa chọn thứ tư: Hazama Tobi
Nước nhảy của Trắng 1 được gọi là hazama tobi Diễn biến này rất quan trọng là cần phải nhớ Sau Trắng 9,
‘a’ và ‘b’ là 2 điểm miai
Dia 13: Ổn định tình hình
Đen 1 và 3 ổn định, nhưng Đen không thể tránh nước nhảy rất lớn của Trắng ở ‘a’
Dia 14: Bảo vệ góc
Nếu đen giữ góc với 1, Trắng 2 là thực sự cần thiết
Dia 15: Thoát tiên
Trắng thoát tiên sau nước đen , Đen có thể chơi 1, 3 và 5, và nếu Trắng đi ‘b’, thì Đen lập tức chiếm điểm ‘a’ Vì vậy, Trắng bị chia làm 2 đám
Trang 13Dia 17: Kết quả tốt cho Đen
Thay vì chơi ‘a’, Trắng bẻ ở 2 Sau đó, Đen bắt quân Trắng với 3 trong khi bỏ qua quân Trắng 2 Bây giờ Trắng có thể chơi thí quân bằng ‘a’, cho đến ‘f’, nhưng sau đó thì quân Trắng 2 là vô dụng
Dia 18: Đâm
Trắng 2 nước đi tự nhiên để đáp trả lại quân Trắng , và sau khi biến thế đến 9 Đen trở nên vô dụng
Dia 19: Một cách đi vững chắc cho Trắng
Nếu Đen đáp lại bằng 3, 5 Trắng đơn giản lùi về ở 6 và có hình cờ chắc
Dia 20: Sử dụng biên phải
Sau Trắng , Có nhiều cách cho Đen để dùng biên phải bằng Đen 1 Tuy nhiên, vì nước Đen 3, Đen phải chấp nhận nằm tại vị trí thấp với Đen 5 và 7
Dia 21: Nối
Thay vì đánh 5 như trong Dia 20, Đen nối ở 1 và Trắng sẽ khóa ở 2 Sau nước đi ở 10 không ai có thể chắc trắng rằng Trắng hay Đen đang lợi thế Tuy nhiên, Trắng có tường khá vững chắc
Dia 22: Nước đáp trả thứ 5: Tấn công chéo
Đen đánh bình thường với 2, 4, và sau Trắng 9, khó có thể xác định kết quả trong phần đầu của trận đấu
Trang 14Dia 23: Bò ở thấp
Có lý thuyết cho rằng Trắng bất lợi nếu theo bằng Trắng 1, khi Trắng bắt buộc phải bò ở dưới đường thấp vì nằm ở vị trí cao
Dia 24: Thuận lợi
Tuy nhiên, nếu Đen nằm ở vị trí thấp như hình này, thì Trắng có thể chơi 9 mà không sợ gì cả
Dia 25: Nước đáp trả thứ sáu: Phản giáp công ( Ikken Hasami )
Nước kẹp Trắng 1 có thể coi như một nước thí quân để tạo hình đẹp ở góc nếu biến thế đến 8
Dia 26: Vô lý
Nước cắt ở 1 không nên chơi, vì Trắng trở nên vô dụng sau khi Đen nối ở 4 Trắng 1 và nước vô lý
Trang 15Dia 27: Thực địa đấu với ngoại thế
Nếu Trắng chỉ muốn góc, thì Trắng chỉ cần kéo dài ở 1 Cho đến Trắng 7, Trắng có thể lấy đất góc trong khi Đen giành ngoại thế Tuy nhiên, thay vì nối dài ở 6, vẫn còn cách khác
Dia 28: Biến thế khác
Trong biến thế này, Đen bẻ đôi ở 1 Và bẻ 5 Cuối cùng thì Đen lấy được góc, trắng được tiên, và kết quả
không có gì là không tốt cho cả 2 bên
Dia 29: Nước đáp trả thứ bảy: Phản giáp công ( Niken Hasami )
Có một sự khác biệt đáng kể giữa 2 nước đáp trả thứ 6 và thứ 7 là trong cách đáp trả này, Trắng 1 có quan tâm đến biên dưới nhiều hơn Sau khi Đen 2, Trắng nên chơi ở 3 Trắng 7 là tesuji và diễn biến cho đến 13 là cách kết thúc trực tiếp của định thức này Bây giờ đen có thể tấn công ở 14 và 16 nếu thấy cần
Dia 30: Biến thế
Khi Trắng chơi để phát triển vùng trái, Trắng muốn tránh diễn tiến như Dia 29 Vì thế, thay vì chơi 13 như vậy Trắng sẽ mở rộng ở 1 Sau Đen 2 Trắng phải tạo sống với 3, 5 Bây giờ Đen có thể bẻ ở ‘a’ tiên thủ và khoảng trống giữa 2 đám Đen ở biên phải khá lý tưởng
Trang 16Dia 31: Cắt
Tuy nhiên, Đen không nên chơi ở 1 ngay tức thì ( thay vì chơi 12 như Dia 29 ) Bởi vì sau nước cắt ở Trắng
2 Biến thế không tốt cho Đen Trắng sống dễ dàng ở góc và bây giờ đơn giản là ngồi nhìn trận đấu phát triển như thế nào
Dia 32: Tầm thường
Trắng 1 là một nước đi không tốt, Trắng nên chơi ở ‘a’
Dia 33: Vô lý
Đen có thể chơi 2 để đáp lại nước 1 Biến thế khá phức tạp
Cho đến khi Đen kéo dài ở 22 thì tình thế đã hoàn toàn khó bảo vệ đối với Trắng
Dia 34: Không thỏa mãn
Chống lại nước nối chéo ở 1, Trắng cắt ở 2, biến thế cho đến 7 là tự nhiên Nhưng Đen không thỏa mãn cho
lắm với kết quả này vì góc của Trắng khá lớn Đen nên chơi 1 ở 4 mới là nước đi thích hợp
Dia 35: Điểm chủ chốt
Nước Trắng 1 bẻ không phải là tesuji Đen đơn giản đánh trả lại bằng 2 và 4, bây giờ thì Đen nằm ở điểm chủ chốt ,vì thế kết quả không tốt cho Trắng Do đó, Trắng 1 bắt buộc phải cắt ở điểm sao
Dia 36: Trao đổi
Mục đích hiển nhiên của Trắng 1 là để trao đổi Sau nước khóa ở Đen 2, tình thế sẽ trở nên tốt hơn cho Đen
Trang 17Dia 37: Lối chơi lỏng lẻo
Nước chéo ở Đen 2 là cách chơi lỏng Sau Trắng 3, Đen sẽ không hài lòng khi bắt buộc phải chơi ở 4 So sánh với Dia 36 rõ ràng là tệ hơn Hơn nữa, nếu Đen đánh ‘a’, Trắng sẽ chơi ở ‘b’
Dia 38: Nước đáp trả thứ tám: Phản giáp công ( Niken Takahasami )
Cách đánh này có sự khác biệt rõ rệt so với cách thứ 7 Cho đến Đen 6, hình cờ giống nhau, nhưng sau khi
Trắng chơi tesuji ở 7 Đen nên đánh trả bằng nước kéo dài 8 Đen khóa ở 14, hình cờ đã ổn định và cả 2 nên thoát tiên
Dia 39: Một biến thế
Nếu trắng kéo ra ở 1 , Đen lấy đất ở góc với 2, sau 3, 4, cả 2 bên thoát tiên
Dia 40: Không tốt
Như trước, Trắng 1 là một lối chơi tệ bởi vì sau 2 và 4, Trắng trở nên vô dụng
Dia 41: Nước đáp trả thứ chín: Thoát tiên
Nếu trắng thoát tiên, Đen sẽ lập tức tấn công quân Trắng với 1 Nếu Trắng cũng có thể khóa ở ‘a’, thì hình cờ này có tầm ảnh hưởng rất tốt
Trang 18Dia 42: Tấn công chéo
Nước tấn công chéo ở Đen 1 cũng là một cách đánh khác Nếu Trắng chơi ‘a’, Đen sẽ tấn công ở ‘b’ và rượt
đuổi đám Trắng ra vùng trung tâm 2 cách chọn lựa ở Dia 41 và 42 tất nhiên tùy thuộc vào cấu trúc của trận đấu
Reference Figure for Tenth Response: Kosumi
Để đáp lại nước chéo, ‘a’ là nước đi thông thường nhất, ngoài ra ‘b’, ‘c’, ‘d’ cũng có thể sử dụng ‘e’ là một cách đi mới do Go Seigen sáng tạo Sẽ có một bài học kỹ càng hơn về biến thế này
Dia 1: Nước đáp trả thứ nhất: Kỵ mã
Sau Đen 3, hình cờ đã ổn định cho cả 2 bên Đen 3 cũng có thể chơi ở ‘a’, nhưng ảnh hưởng hơi bị hạn chế,
sau ‘a’, Trắng có thể chơi ở ‘b’
Dia 2: Ít còn được sử dụng
Nước tấn công áp sát ở 2 là định thức cổ nhưng bây giờ thì không bao giờ được xài Trắng đã ổn định, nhưng Đen cũng đã tạo được hình cờ khá vững
Trang 19Dia 5: Đen tấn công
Đen 1 không phải là nước tấn công khẩn cấp Thay vào đó, ‘a’ mới là nước nên dùng để tấn công Vì vậy, tóm lại, 3 Dia ở trên cho thấy rằng Định thức ở Dia 2 đã bị bỏ quên
Dia 6: Cẩn trọng
Sau khi Trắng 3, Đen không được
bắt ngược ở 4 Bởi vì khi Trắng 5,
Đen 6 …
Dia 7: Hình tốt
Sau khi nối ở 9, hình của trắng trở
nên rất mạnh và kết quả không tốt cho
Đen Trắng đánh chéo ở vì Trắng
muốn tránh định thức bắt ngược này
Nó không được coi là một định thức
tốt, như đã trình bày bên cạnh
không có tác dụng nhiều bởi 2 quân
đen vây góc phía trên
Dia 9: Có thể chơi
Tuy nhiên, nếu Trắng nằm ở
vị trí phía trên thay vì 2 quân Đen,
Trắng có thể đánh ở 2, Đen 3, Trắng
bảo vệ ở 4 và nhảy lên 6 sau Đen 5
tấn công
Trang 20Dia 10: Nước đáp trả thứ hai: Kỵ mã lớn ( Ogeima )
Đen 1 Ogeima tùy vào cách chơi của từng người Nước lót dưới ở 2 là vẫn là cách đánh thông thường nhất Trong tình huống góc dưới trái như vậy, nước kẹp ở 3 là điểm rất tốt
Dia 11: Điểm quan trọng
Nếu Đen có cơ hội để chơi 1, thì nước tấn công ở ‘a’ hứa hẹn một mảnh đất rất lớn cho đen
Dia 12: Hình đẹp cho Đen
Nếu Trắng chơi 2, và 4, thì nước Ogeima ở 1 tạo với 3 quân góc hình đẹp Vì vậy, Trắng cũng chỉ nên lót dưới ở 6 thay cho 2
Dia 13: Nhược điểm
Đen có một nhược điểm là nước tấn công của Trắng tại 1, sau Đen 2, Trắng 3, Đen nên đơn giản là bỏ lại quân góc aji
Dia 14: Nước đáp trả thứ ba: Mở 2 ( Niken Hiraki )
Nước mở 2 của Đen 1 với mục đích là hoàn tất biến thế ở góc chỉ với một nước đi Trong trường hợp này, Trắng cũng đánh 2 Tuy nhiên, khi Đen quyết định chỉ chơi 1 nước, nghĩa là Đen đã chấp nhận bị tấn công ở ‘a’
Trang 21Dia 16: Nước đáp trả thứ tư: Áp sát chéo
Áp sát chéo như Đen 1 tùy thuộc vào từng trường hợp Biến thế cho đến 7 cho Đen đất góc Tuy nhiên, đó là biến thế duy nhất của định thức này, hình cờ của Trắng an toàn Hơn nữa, Đen hơi gần tường dày của Trắng, Trắng nên nhanh chóng lên kế hoạch gặm nông góc trên
Dia 17: Ví dụ từ một trận đấu
Để ví dụ cho định thức trên, chúng ta sẽ xem khai cuộc của một trận đấu giữa Sakata (Đen ) và Kitani (Trắng)
Trận đấu này không có komi, vì vậy Trắng thỏa mãn với việc chơi đơn giản như định thức này cho đên Đen 15, lấy đất góc Trắng lập tức kẹp ở 16 Với nước đi này, dường như là Trắng khá chú trọng đến biên phải Đen 17
là nước đi tốt Trắng có kế hoạch dẫn tới nước 22, Đen cần phải cẩn trọng Đen 23 là một sai lầm nhỏ - đây là nước đi mà Trắng chờ đợi khi chơi 22 Bây giờ Trắng nhảy lên với 24, và sau đó 26, không có cách nào đó Đen ngăn chặn được việc Trắng chiếm đất bằng 30 Đây là kế hoạch của Trắng Sau diễn biến này, Đen tần công ở
31 và Trắng kẹp 32
Dia 18: Đen nên đánh ở đâu
Thay vì Đen 23 như hình trên, Đen phải chặn ngay kế hoạch của Trắng bằng nước nhảy ở 1 Trắng bây giờ
đã bị cắt ra làm 2 đám và mặc cho Trắng 2 đánh bắt, hai đám của Trắng vẫn đang nằm trong tầm tấn công
Trang 22Reference Firuge for Fifth Response: Kado
Nước tấn công chéo ở Đen 1 mới được sáng tạo ở những thập kỷ gần đây ‘a’ là nước đi tự nhiên nhất cho Trắng, nhưng cũng là nước đi bất lợi nhất, ‘b’ và ‘c’ trở nên rất phức tạp
Dia 1: Ép
Nước ép ở 1 và 3 là thông thường, nhưng không tốt.Trắng đã không có đất mà ngược lại còn tạo điều kiện cho Đen chạy một hàng dài trên đường 5 với 2 và 4 Trắng 5 chỉ khiến cho đen củng cố biên phải
Dia 2: Vẫn tệ
Sau Trắng , nếu Trắng cố gắng lấy góc với 3, 5, 7 Kết quả vẫn không tốt Cuộc trao đổi giữa Trắng
và Đen theo bởi Đen 8 rất bất lợi cho Trắng
Dia 3: Tấn công chéo
Trắng 1 tấn công chéo là nước đi có lý Trắng chặn ở 3, diễn biến đến 6 tạo cho Đen ngoại thế khá lớn, nhưng Trắng có đất góc, trong khai cuộc này, Trắng sẽ chơi 7
Trang 23Trắng 1 là nước cần chú ý khi Đen chơi bẻ đôi như Dia 4 Đen gần như không thể chơi ở 2 bởi vì sau Trắng
3, vẫn còn nước cắt ở ‘a’ Vì vậy, thay vì chơi 2, có lẽ sẽ tốt hơn nếu đơn giản là khóa ở ‘b’
Dia 7: Tiếp cận
Theo phần lớn người chơi, nước áp sát ở 1 là bất lợi cho Trắng Sau 3, Đen sẽ bắt ngược ở 4 và sau 6 …
Dia 8: Bất lợi cho Trắng
Biến thế đến Đen 12 cho Đen thực lợi khá lớn Tổng công có 3 cách để Trắng đối phó với Đen , nhưng cách tốt nhất là nước tấn công chéo như Dia 3, những cách đi khác không đáng chú ý nhiều
Dia 9: Để Trắng ra ngoài
Nước tấn công chéo của Trắng 1 có nhiều biến thế Nếu Đen để Trắng đi ra ngoài với 2 và 4, Trắng sẽ ổn định với 5, 7 và 9 và diễn tiến kết thúc ở đây, bây giờ cả hai có thể thoát tiên
Trang 24Tuy nhiên, chơi ở 1 cũng là một cách tốt cho Đen, bởi vì sau khi đâm ra với 3, Đen dày
Dia 12: Bỏ qua nước cắt
Trước khi bảo vệ góc với 3, Trắng có thể chơi ở 1, đây là nước đi tốt cho Trắng khi Đen không thể mở rộng xa hơn ‘a’ Tuy nhiên, khi Trắng chơi 1, nghĩa là Trắng đã quyết định bỏ qua nước cắt ở ‘b’
Dia 13: Ngoại thế
Với Đen 4, định thức dường như rất phức tạp, nhưng sau Trắng 5, nó sẽ trở nên đơn giản nếu Đen nối ở 6
Và vì vậy, Trắng lấy đất, Đen 8 lấy thế
Trang 25Dia 16: 50 – 50
Một cách đơn giản cho Trắng là lót phía dưới với 1 Nếu Đen ‘a’, trắng ‘b’ và trao đổi sau nước cắt ở ‘e’ Nếu Đen đánh chéo ở ‘b’, Trắng sẽ chơi ‘a’, và sau khi Đen kéo dài ở ‘c’, Trắng ‘d’ Trắng cũng có thể đánh trả lại ‘a’ bằng ‘e’, Đen ‘b’, Trắng ‘f’, Đen ‘g’ và sau đó Trắng có thể dễ dàng tạo sống
Dia 17: Xoàng
Nếu Trắng cắt và ăn một quân Đen với 1 và 3, biến thế cho đến Đen 8 sẽ trở nên rất bất lợi cho Trắng Kế đến, Đen có một điểm tốt ở ‘a’ – không với mục đích giết trắng mà đơn giản là lấy đất tiên thủ Bên cạnh đó, Đen cũng có thể tấn công biên dưới
Trang 26Dia 20: Không tốt cho Trắng
Thay vì nước áp sát ở 9 như trong Dia 19, nếu Trắng lót ở 1 thì thất thế Sự khác biệt ở hình này và Dia 16
là hình cờ phía dưới đã ổn định Nếu Trắng muốn chơi cách này, Trắng phải bỏ qua biến thế đến Trắng 7 ở Dia
19 trước Nguyên tắc là “Bò dưới trước ” Khi Đen đã đáp trả như vậy, Trắng không thể làm gì ngoài lùi về ở 3
và ăn 1 quân với 5 Điều này dẫn đến một kết quả tồi tệ cho Trắng
Dia 21: Vẫn tệ
Nếu trắng tạo sống với 3, 5 và 7, Đen sẽ lấy ngoại thế với 8
Dia 22: Giam
Chống lại Trắng 1, Đen có thể giam Trắng với biến thế cho đến Đen 8 bởi vì 2 nước 4, 6 bắt buộc Trắng phải
đỡ Từ đó, điều tốt nhất mà Trắng có thể nghĩ tới là sống Do đó, Trắng 1 và 3 trở nên vô dụng khi chỉ đem lại cho Đen ngoại thế dày hơn
Trang 27Dia 23: Trao đổi
Sau khi trao đổi bằng 1 và 2, nếu Trắng chơi 3, Đen 4, Trắng sẽ đánh 5 và sau 6, 7, kết quả là một cuộc trao đổi không bao giờ bất lợi cho Đen
Dia 24: Sai thứ tự
Thay vì 1 và 2 như trong Dia 23, cho là Trắng đánh chéo ở 1 trước, Đen 2, sau đó nối dài ở 4 Bây giờ khi Trắng khóa ở 5 Sau diễn biến đến 9, kết quả xem ra không tốt cho Đen, nhưng hãy chú ý rằng, sau Trắng 9, Đen không kéo ra ở ‘a’
Dia 25: Cướp
Đen đơn giản là nối ở 10 và cắt ở 12, bắt đầu cướp
Dia 26: Đen dẫn trước
Nơi dọa cướp lớn nhất là 15, nhưng Đen sẽ lập tức đánh 16, 18,Trắng lấy góc với 17 Sau đó, Trắng không thể bỏ qua 19, vì vậy Đen có thể chơi 20, nắm lợi thế Tuy nhiên, nếu Trắng không chơi 19…
Dia 27: Nhốt
Sau 1, 2 Đen điểm ở 3 bắt buộc Trắng nối 4 Đen 5, 7 kết thúc, tiên thủ nhốt Trắng trong góc
Trang 28Dia 28: Một cách khác:
Vì thế, sau Đen 4 ở Dia 24, Trắng phải kéo dài ở 5 như hình này
Bây giờ Đen sẽ đè ở 6, Trắng 7 Và …
Dia 29: Biến thế thông thường
Sau Trắng , Đen tiếp tục ở 1, 3 Trắng 4 kéo dài Và sau đó
thì diễn biến cho đến 17 là thông dụng Trong đó, Trắng bắt buộc
phải chơi ở 12, 14 và 16 để sống Tuy nhiên, để chơi tới 17 không
phải luôn tốt cho cả Trắng lẫn Đen, đây chỉ là một ví dụ để hiểu diễn
biến này
Dia 30: Một biến thế khác
Trắng không cắt ở 12 như Dia 29 mà tấn công bằng nước 12 như trong hình Đen cắt ở 13 và và nối bằng
15, bây giờ Trắng vẫn buộc phải chơi 16 và 18 để sống
Dia 31: Một vấn đề
Trở lại với nước kéo dài Trắng ở Dia 28, vẫn có một cách chơi khác cho Đen là trực tiếp đè Trắng ở 1, 3
và 5, cuối cùng nối ở 7 Bây giờ Trắng bắt buộc cắt ở 8 và Đen đánh 9 khóa, Trắng phải tạo sống với 10 và 12 Sau đó, Trắng sẽ chiếm điểm tốt nhất ở 13 Tuy nhiên, có một vấn đề xảy ra: Trắng chơi ‘a’ thì sao ?
Trang 29Dia 32: Thí quân
Sau Đen , nếu Trắng đánh 1, Đen quyết định chơi đến 8, cố gắng lấy một vùng đất lớn, nhưng, sau 8, Trắng có thể nhảy vào ‘b’, hay ‘a’, đều là nước tốt, bởi đất Đen còn điểm hở ở ‘e’ Và như vậy, việc thí quân ở đây là một tổn thất khá lớn cho Đen Đen bất lợi
Dia 33: Chiến đấu
Vì vậy, thay vì thí quân, Đen 4 đáp lại Trắng 3 kéo dài, nước cắt 5 là tự nhiên, dẫn đến một cuộc chiến khá khó khăn cho cả 2 bên, nhưng vẫn có thể chơi được
Trang 30Dia 34: Trắng bất lợi
Đáp trả Đen 7 ở Dia 31, thay vì cắt với 8, Trắng chơi 2 như hình này dẫn đến một kết quả không thuận lợi, vì Đen sẽ đánh như trong hình trên Tường của Đen rất mạnh và Trắng vẫn bất lợi kể cả có chiếm được ‘a’
Dia 35: Không cắt được
Nếu Trắng nhảy ra , Đen có thể chơi 1 và bẻ 3, Trắng không thể cắt ở 4 Trong Dia 34, kết quả không tốt cho Đen nếu đánh 3 bởi trắng sẽ kéo dài ở ‘a’ để lấy đất Nhưng chuyện gì sẽ xảy ra nếu Trắng cắt ở 4 ?
Dia 36: Bắt quân
Đen chỉ cần bắt quân Trắng một cách đơn giản như trong hình này …
Dia 1: Một trấn đấu với định thức mới này
Trận đấu trong hình được chơi bởi Yamabe Toshiro 9-dan ( Đen ) và Sakata ( Trắng ) Diễn biến cho đến
Trắng 16 là thông thường Tuy nhiên, sau Trắng 16, Đen được tự do chọn lựa biến thế tiếp theo Định thức này được biết đến rất ít, cũng như chưa có cuộc nghiên cứu nào toàn diện về nó, vì vậy cả 2 người chơi phải thật cẩn thận
Trang 31Dia 2: Cách thông thường
Thay vì chơi Đen 23 như Dia 1, một cách phổ biến là tiếp nối bằng 1 và 3,
tạo sống ở góc Bây giờ Trắng có thể đánh ở ‘a’ hoặc ‘b’
Dia 3: Không thích hợp
Nếu Đen nối ở , Trắng 1 là tesuji, nhưng ở đây, nó chỉ mang lại bất lợi
Sau Đen 4 và 6, Trắng không thỏa mãn
Dia 4: Sai lầm của Đen
Nước đi đúng cho Trắng là đánh chéo ở 1, đây là một nước đi không tốt
trong trường hợp bình thường, nhưng ở đây lại là nước tốt
Bây giờ Đen đánh 2, 4, 6, 8, sau đó đuổi Trắng ra trung tâm với Đen 10
Nhưng Trắng đáp trả bằng nước nhảy ở 11, mục đích muốn cắt ở ‘a’, kết quả
bất lợi cho Đen, vì vậy …
Dia 5: Một cuộc chiến ở gần biên sẽ đem lại lợi thế
Sau khi diễn tiến đến 9, Đen bắt đầu trận
chiến với 10 Nước đi này làm cho đám đen phía biên dưới mạnh hơn Biến thế cho đến đen 18 không thể bỏ qua Và như vậy, Trắng lấy đất biên dưới, Đen lấy đất biên phải, ở giữa
có vẻ bế tắc nhưng vẫn chơi được cho cả 2 bên
Trang 32ra chính xác sơ hở đó ở đâu Nhưng cứ tạm gọi là để lại aji cho đơn giản
Dia 8: Trao đổi
Trắng có thể trao đổi khi Đen áp sát bằng Đen 2 như hình dưới Tuy nhiên, hình cờ của Đen không đẹp Và hơn nữa, những quân Trắng còn giá trị aji
Trang 33Dia 9, 10, 11 và 12: Trắng hoàn toàn thất bại
Chống lại Đen 2 ở Dia 7, thật là vô lý nếu Trắng chơi 3 và 5 Đen 6 tự nhiên, kế đến Trắng đánh bắt ở 7 và 9 Biến thế cho đến Trắng 13 nối, có thể thấy rằng không có cướp cho Trắng Trắng hoàn toàn thất bại
Dia 13: Mục đích của Đen
Quay lại với trận đấu trong Dia 1, sau khi ép Trắng phải chơi 1 bằng Đen khóa Mục đích của Đen là sống với 2 và 4 Diễn tiến đến 5 có thể không tệ cho Đen nhưng …
Dia 14: Bẻ đôi
Trắng có thể chơi Bây giờ thì Đen không thể đánh ở 1 và 3 bởi vì sau nước kéo dài Trắng 4 Đen 5 thực
sự cần thiết Đen bất lợi
Dia 15: Trắng 26 trong Dia 1
Trắng 26 ở Dia 1 hết sức cần thiết, Trắng không thể hy vọng vào thành công nếu không có nước đi này Ví
dụ, nếu Trắng bẻ ở 1 như hình này, Đen sẽ nối 2 Đen bắt đầu cướp ở 8
Dia 16: Trao đổi
Đen có thể tạo nơi dọa cướp bằng 10 Nếu Trắng nối 13, Đen 14 dẫn đến một cái cướp lớn hơn Đen 16 là một nước đi có ảnh hưởng khá mạnh đến quân Trắng tam tam Đen lợi thế
Dia 17: Góc phải bên dưới
Một phần quân Đen có thể tạo sống ở góc Tuy nhiên, đất góc quá nhỏ và quan trọng hơn là hậu thủ Đen không thể chơi theo lối này
Trang 34Dia 18: Ép
Nếu chơi như hình dưới, Đen sẽ không thua nhiều bằng lúc đầu
Dia 19: Thí quân
Nếu Trắng cắt ở 1, Đen không nên cứu 5 quân Chỉ đơn giản là đánh nhẹ nhàng với 2 và 4
Dia 20: Hiệu quả của những quân cờ
Trở lại với Dia 18, để có một cái nhìn tổng quan hơn về những cái được và mất ở góc Chúng ta trừ đi cả 2 bên Trắng và Đen số quân bằng nhau, và ta có thể thấy những gì Trắng giành được không thực sự lớn Nếu Đen có thể chơi ‘a’, sự trao đổi giữa 2 quân và không có lợi cho Trắng Đây là một ý kiến Tuy nhiên, một số khác cảm thấy rằng bởi vì nước cắt ở ‘b’ và đám quân Đen chết sẽ rất lớn, kết quả sẽ có lợi Trắng Vì thế như chúng ta đã thấy, vẫn còn những cuộc tranh luận về kết quả này và khó để quyết định ai tốt hơn
Dia 21: Trung bàn
Bây giờ tiếp tục với trận đấu ở Dia 1 Trắng 36 là biến thế đặc biệt của một định thức phổ biến và Trắng có thể chơi theo cách này bởi vì chinh quân thuận lợi Đen 37 và 39 là tự nhiên và diễn tiến cho đến Trắng 42 là định thức
Trang 35Dia 22: Nước đi thích hợp
Trong trận đấu, Đen chọn vị trí ‘a’ nhưng Đen 1 là một nước đi rất dày Tuy nhiên, khó để khẳng định nước nào tốt hơn Về căn bản, Đen 1 không đem lại hiệu quả thực sự, nhưng trong giai đoạn kế của ván đấu, nó có thể đem lại thuận lợi về mặt chiến lược Trắng 28 ở Dia 1 ngăn cản Đen đi nước này
Trang 36Dia 23: Định thức
Lý do Trắng chọn một định thức đặc biệt như vậy là, sau khi diễn biến đến Trắng 19 là bắt buộc, Đen sẽ tấn công một nước rất lớn với 20 Bây giờ nếu có phải chiến đấu ở phía trái, rất có khả năng nước cắt ở ‘a’ sẽ không trở thành một vấn đề lớn, hoặc dễ dàng loại bỏ
Dia 24: Bất lợi
Tuy nhiên, nếu Đen mù quáng đánh theo định thức và khóa ở 20, Trắng sẽ vui mừng, bởi vì Đen hậu thủ và Trắng có thể chơi 2 nước tốt ở 29 và 31 Sau Trắng 27, Đen 28 là nước thông thường Trắng 29 phòng thủ Đen phải bắt quân bằng 30, và khi Trắng chơi 31, kết quả không tốt cho Đen bởi vì, kể cả khi Đen có một bức tường mạnh, Trắng có thể tạo một vùng đất lớn ở phía trái
c) Tenuki
Chúng ta tiếp tục học một trận đấu mà khi Trắng tấn công bằng nước kị mã ở góc phải phía dưới Đen tấn công biên còn lại thay cho nước kẹp
Fig 1: Giai đoạn mở đầu
Trận đấu chúng ta đang chuẩn bị học được chơi bởi Kitami Minoru, 9-dan ( Đen ) và Sakata ( Trắng ) Trong trận này, Đen thủ góc ở 1, 5 và nước 3 tiểu mục Trắng chơi 2 tiểu mục đối xứng bằng 2 và 4
Sau Trắng 6 ở góc phải, Đen thoát tiên và tấn công quân Trắng 4 với nước kị mã ở 7 Bây giờ chúng ta sẽ nghiên cứu nước đi này
Dia 1: Trắng shimari
Đáp trả quân Đen 1 kakari, giữ góc phía trên với 2 là nước đi tự nhiên cho Trắng Nhưng đây là một khai cuộc bất lợi cho Trắng
Trang 37Dia 2: Một ví dụ
Hãy chú ý đến vị trí của 2 quân shimari của cả Đen và Trắng phía trên – có hướng giống nhau Bây giờ nếu
Đen kẹp ở 1 , Trắng tương tự chơi 2, những nước đi này có giá trị chính xác bằng nhau ( Tất nhiên là khi Đen
có tiên thủ thì sẽ có một số lợi ích nhất định ) Vì thế trong hình này, không có tác dụng nhiều khi chơi kakari thay
cho nước kẹp Tuy nhiên …
Trang 38Dia 4: Ngăn chặn Shimari
Vì thế như chúng ta đã thấy, mục đích của Đen là ngăn cản việc Trắng giữ góc trên bằng shimari Thay vì thế, Trắng có thể mở rộng ở 2 Bây giờ Đen chơi 3 và thành công trong chiến lược tạo một shimari trong khi ngăn được việc Trắng tạo một cái khác ở góc còn lại Và bởi vậy, Đen có lợi
Fig 2: ( 8 – 12 )
Mặc dù tạo shimari ở ‘a’ là khó khăn cho Trắng, anh ta cũng không phải luôn luôn bị ép vào thế bất lợi, vấn đề này là hệ quả tất yếu của việc Đen đánh trước Sau 8 và 9, mục đích của Trắng là nước kị mã lớn ở 10 Đây là điểm mấu chốt của giai đoạn khai cuộc Khi Đen chơi 11, Trắng mở rộng tới 12, tấn công quân Đen
Dia 1: Hình dạng thông thường
Trong hình này, Trắng đánh nước kị mã ở 1 và mở rộng tới 3 Đây là một kiểu phát triển phổ biến, không có điều gì thú vị hay khác thường trong biến thế này Tất nhiên đây không phải là vấn đề về phong cách tốt hay xấu, nhưng Đen chắc chắn sẽ tấn công quân Trắng ở phía trên bên phải
Dia 2: Chiến lược
Hình cờ của 1 và 3 không hẳn là tốt mà còn khá lỏng lẻo Tuy nhiên, mục đích của Trắng là phát triển nhanh
và không có Đen cơ hội để tấn công quân Trắng phía trên Ta có thể thấy rằng, Trắng đi sau, nghĩa là Trắng phải chấp nhận một lối chơi lỏng hơn
Dia 4: Điểm chủ chốt
Chơi ở và mở rộng tới 1 để lại cho Trắng một hình cờ không tốt vì Đen sẽ chiếm điểm quan trọng là ‘a’
Trang 39không có một điểm thích hợp nào cho
Trắng để mở ở vùng này Thái độ của
Trắng khi chơi không phải là để tạo
hình, mà là muốn chiến đấu ở góc phải
bên dưới
Trang 40Fig 3 ( 13- 19 )
Đen 13 đánh chéo cũng là định thức, nhưng bẻ tại 15 là nước đi mới Đen đánh 15 bởi vì hình cờ của Trắng
lỏng Ngoài cắt ở 16, không có nước đi nào khác cho Trắng Sau đó, 17, 18 và 19 là biến thế chuẩn
Reference Figure: Mokuhadzushi Ikken Hasami
Vị trí của quân Trắng dùng để tấn công quân được gọi là kogeima kakari, nhưng sau khi Trắng 1 được thêm vào, hình dạng của Trắng được gọi là mokuhadzushi, ( mặc dù thế, đừng nên quan trọng hóa cái tên của những hình cờ này ) Trắng 1 là một nước kẹp gay gắt Có rất nhiều cách để Đen đáp trả Chúng ta
sẽ học biến thế thông thường nhất của định thức này
Dia 1: Tự nhiên
Mục đích của Trắng là để chơi 3 khi Đen tấn công bằng 2 Sau Trắng 3, Đen chơi ‘a’ hoặc ‘b’ là tự nhiên Tuy thế …
Dia 2: Diễn tiến của trận đấu
Trắng 1 là nước đi coi trọng phần biên dưới và đặc biệt cân nhắc vị trí của quân Trắng Hình thế như vậy thường được thấy trong những trận đấu thực Đen không được thoát tiên
Dia 3: Thông thường
Nước đi phổ biến nhất của Đen sau khi đánh chéo ở 1 là nhảy lên 3 Đáp trả Trắng 4, Đen có 2 cách, 1 là nối,
2 là áp sát bằng ‘a’
Dia 4: Nối
Trong trường hợp Đen nối ở 1, Trắng 2 là tự nhiên Bây giờ Đen sẽ tạo hình sống với nước áp sát chéo 3, Trắng 4 cũng là tự nhiên