Cả hai hành vi trên đều không hợp pháp, vi phạm vào nguyên tắc không can thiệp vào công việc nội bộ của quốc gia khác.. Có thể lý giải như sau: Về cơ sở pháp lý, nguyên tắc không can thi
Trang 1ĐỀ BÀI: TÌNH HUỐNG SỐ 5
Sau cuộc Tổng tuyển cử ngày 28/07/2013 của quốc gia Hela, phe cầm quyền của Đảng nhân dân đã tuyên bố giành chiến thắng.Tuy nhiên, phe đối lập của Đảng cứu nước đã quả quyết phản đối kết quả bầu cử vì cho rằng cuộc bầu cử đã có dấu hiệu gian lận Một số quốc gia láng giềng của Hela như Sumo và Kata, thông qua cơ quan đại diện ngoại giao của mình tại Hela, đã thành lập các cơ quan độc lập để điều tra về những bất thường trong ngày bầu cử
và tuyên bố không công nhận kết quả bầu cử, đồng thời yêu cầu Hela tiến hành bầu cử lại Bên cạnh đó, Sumo còn bí mật tài trợ để giúp đỡ phe đối lập tiến hành các cuộc biểu tình nhằm vào phe cầm quyền Để trấn áp biểu tình, phe cầm quyền đã sử dụng các biện pháp mạnh, kể cả dùng xe tăng tấn công vào đoàn biểu tình làm rất nhiều người chết và bị thương Khủng hoảng chính trị tại Hela ngày càng trở nên trầm trọng và có khả năng đe dọa hòa bình và ổn định trong khu vực Trước tình hình đó, Hội đồng bảo an Liên hợp quốc đã thông qua Nghị quyết
1235 về việc áp dụng các biện pháp cần thiết để bảo vệ quyền con người cũng như duy trì hòa bình và ổn định khu vực Hãy cho biết:
- Tính hợp pháp của các hành vi do quốc gia Sumo và Kata thực hiện? Vì sao?
- Cơ sở pháp lý để Hội đồng bảo an Liên hợp quốc thông qua và triển khai Nghị quyết 1235?
Trang 2GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
1 Tính hợp pháp của các hành vi do quốc gia Sumo và Kata thực hiện.
Căn cứ vào các dữ liệu mà tình huống đưa ra, ta nhận thấy sau cuộc Tổng tuyển
cử ngày 28/07/2013 của quốc gia Hela, Sumo và Kata đã có hai hành vichủ yếu sau:
- Hành vi thông qua cơ quan đại diện ngoại giao của mình tại Hela, thành lập các cơ quan độc lập để điều tra về những bất thường trong ngày bầu cử và tuyên bố không công nhận kết quả bầu cử, đồng thời yêu cầu Hela tiến hành bầu cử lại (hành vi của Sumo và Kata)
- Hành vi bí mật tài trợ để giúp đỡ phe đối lập tiến hành các cuộc biểu tình nhằm vào phe cầm quyền ( hành vi của quốc gia Sumo)
Cả hai hành vi trên đều không hợp pháp, vi phạm vào nguyên tắc không can thiệp vào công việc nội bộ của quốc gia khác Có thể lý giải như sau:
Về cơ sở pháp lý, nguyên tắc không can thiệp vào công việc nội bộ của quốc gia
khác là một trong những nguyên tắc nền tảng của luật quốc tế Nguyên tắc này được ghi nhận tại Hiến chương Liên hợp quốc cũng như nhiều văn bản quốc tế quan trọng khác,
rằng “ Liên hợp quốc hoàn toàn không có quyền can thiệp vào những công việc, thực
chất thuộc thẩm quyền nội bộ của bất kỳ quốc gia nào…” (Khoản 7 Điều 2) Hơn hết,
năm 1970, bằng Nghị quyết số 2625, Liên hợp quốc thông qua “Tuyên bố về các
nguyên tắc của luật quốc tế điều chỉnh quan hệ thân thiện và hợp tác giữa các quốc gia, phù hợp với Hiến chương Liên hợp quốc”, trong đó nguyên tắc không can thiệp vào
công việc nội bộ của quốc gia khác có bước phát triển sâu sắc và toàn diện nhất Các nội dung cơ bản của nguyên tắc này bao gồm: Cấm can thiệp vũ trang và các hình thức can thiệp hoặc đe dọa can thiệp khác nhằm chống lại chủ quyền, nền tảng chính trị, kinh
tế, văn hóa xã hội của quốc gia; Cấm dùng các biện pháp kinh tế, chính trị và các biện pháp khác để bắt buộc quốc gia khác phụ thuộc vào mình; cấm tổ chức, khuyến khích các phần tử phá hoại hoặc khủng bố nhằm lật đổ chính quyền của quốc gia khác; cấm
Trang 3can thiệp vào cuộc đấu tranh nội bộ ở quốc gia khác; tôn trọng quyền của mỗi quốc gia trong việc tự lựa chọn cho mình chế độ chính trị, kinh tế, xã hội, văn hóa phù hợp…
Về thực tiễn:
Thứ nhất, về hành vi thông qua cơ quan đại diện ngoại giao của mình tại Hela,
thành lập các cơ quan độc lập để điều tra về những bất thường trong ngày bầu cử và tuyên bố không công nhận kết quả bầu cử, đồng thời yêu cầu Hela tiến hành bầu cử lại của hai quốc gia Sumo và Kata là hành vi không tôn trọng quyền của mỗi quốc gia trong việc tự lựa chọn cho mình hệ thống chính trị phù hợp Nói cách khác, hành vi đó
đã can thiệp vào lĩnh vực chính trị, thuộc thẩm quyền riêng biệt của quốc gia Hela Do
đó, nó được coi là vi phạm luật pháp quốc tế
Thứ hai, về hành vi bí mật tài trợ để giúp đỡ phe đối lập tiến hành các cuộc biểu
tình nhằm vào phe cầm quyền của quốc gia Sumo cũng đã vi phạm một trong các nôi dung của nguyên tắc trên Hành vi “bí mật tài trợ” của Sumo trong trường hợp này chứng tỏ Sumo đã có ý đồ tổ chức, giúp đỡ các băng đảng tiến hành hoạt động biểu tình nhằm lật đổ chính quyền của quốc gia khác (Hela) Quốc gia Sumo đã gián tiếp can thiệp vào cuộc đấu tranh nội bộ của Hela Vấn đề này đã được nhắc tới trong Tuyên bố
năm 1970 của Liên hợp quốc, chỉ rõ “ không một quốc gia nào có thể tổ chức, trợ giúp,
xúi giục, giúp đỡ tài chính hoặc ngầm đồng ý các hoạt động lật đổ, hoặc hoạt động quân sự trực tiếp nhằm lật đổ chế độ hiện hành của một quốc gia khác, hoặc can thiệp vào cuộc nội chiến của một quốc gia khác”.
Như vậy, dựa trên căn cứ pháp lý là các nội dung của nguyên tắc không can thiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia khác, được quy định trong Hiến chương Liên hợp quốc và các tuyên bố khác, khẳng định rằng các hành vi của hai quốc gia Sumo và Kata là không hợp pháp, vi phạm nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế
2 Cơ sở pháp lý để Hội đồng bảo an Liên hợp quốc thông qua và triển khai Nghị quyết 1235?
Cơ sở pháp lý để Hội đồng bảo an Liên hợp quốc thông qua và triển khai Nghị
quyết 1235 đó là Điều 39 chương VII – Hành động trong trường hợp hòa bình bị đe
Trang 4dọa, bị phá hoại hoặc có hành vi xâm lâm tạiHiến chương Liên hợp quốc với nội dung
như sau: “ Hội đồng bảo an xác định thực tại mọi sự đe dọa hòa bình, phá hoại hòa
bình hoặc hành vi xâm lược và đưa ra các kiến nghị hoặc quyết định các biện pháp nào nên áp dụng phù hợp với các Điều 41 và 42 để duy trì hoặc khôi phục hòa bình, an ninh quốc tế”
Theo đó, Điều 39 Hiến chương cho phép Hội đồng Bảo an được quyền quyết
định áp dụng các biện pháp cần thiết trong các trường hợp tình hình chính trị xã hội ở quốc gia nào đó trở nên phức tạp, có thể đe dọa hòa bình, an ninh khu vực, mà không thuần túy là công việc nội bộ nữa; hoặc khi có sự vi phạm nghiêm trọng các quyền cơ
bản của con người như quyền được sống, được hòa bình Ngoài ra, Điều 24 Hiến
chương Liên hợp quốc cũng đã thừa nhận trách nhiệm duy trì hòa bình và an ninh thế
giới thuộc về Hội đồng Bảo an Tuy nhiên, việc thông qua và triển khai Nghị quyết
1235 của Hội đồng bảo an có bị coi là vi phạm nguyên tắc không can thiệp vào công việc nội bộ của quốc gia khác hay không? Có thể hiểu như sau:
Xét thấy tình hình tại quốc gia Hela, xung động giữa phe cầm quyền và phe đối lập không chỉ gây bất ổn về chính trị, mà với hành vi trấn áp biểu tình bằng cách dùng
xe tăng tấn công vào đoàn biểu tình làm rất nhiều người chết và bị thương của phe cầm quyền đã chứng tỏ các quyền con người bị xâm phạm nghiêm trọng Đồng thời, cuộc xung đột tại Hela còn có dấu hiệu dính líu của các quốc gia láng giềng (Sumo), nếu tình thế trên kéo dài, sẽ đe dọa tới hòa bình và ổn định khu vực.Vì thế việc Hội đồng Bảo an
áp dụng các biện pháp cần thiết để bảo vệ quyền con người cũng như duy trì hòa bình
và ổn định khu vực tại Hela là hợp pháp Đây là một trong những ngoại lệ của nguyên tắc không can thiệp vào công việc nội bộ thuộc thẩm quyền của quốc gia khác được pháp luật quốc tế ghi nhận
Trang 5DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật quốc tế, Nxb CAND, Hà Nội, 2011.
2 TS Nguyễn Thị Kim Ngân, TS Chu Mạnh Hùng (đồng chủ biên), Giáo trình luật
quốc tế (dùng trong các trường đại học chuyên ngành luật và ngoại giao), Nxb Giáo
dục Việt Nam, Hà Nội, 2012
3 Lê Mai Anh - Trần Văn Thắng, Luật quốc tế - Lí luận và thực tiễn, Nxb Giáo dục,
Hà Nội, 2001
4 Các văn bản công pháp quốc tế và văn bản pháp luật Việt Nam có liên quan, Nxb
CTQG, Hà Nội, 2006./