NGUYÊN LÝ THIẾT KẾ KIẾN TRÚC NHÀ Ở PGS. TS. NGUYỄN ĐỨC THIỀMTÀI LIỆU THAM KHẢOIII. KIẾN TRÚC NHÀ Ở ĐẶNG THÁI HOÀNG IV. HOUSING AND RESIDENT DEVELOPMENT V. HOUSING DESIGN VI. APARTMENT HOUSEI. CẨM NANG KiẾN TRÚC SƯ – Phần Nhà Ở và Công Trình Cư TrúVII. NEW HOUSING CONCEPT• Thích duïng : Noäi dung hôïp lyù. Ñaûm baûo tieâu chuaån dieän tích, theå tích caàn cho caùc boä phaän. Giaûi quyeát toát caùc vaán ñeà veà giao thoâng, caùc phöông tieän thieát bò, veä sinh, vaät lyù kieán truùc,…ñeå ngöôøi söû duïng thoaûi maùi nhaát. 1. Noäi dung: Chæ coù 4 noäi dung chínhBeàn vöõng : Ñaûm baûo ñoä oån ñònh cuûa keát caáu coâng trình vaø nieân haïn söû duïng cho coâng trình. Tuøy theo tính chaát cuûa coâng trình coù beàn vöõng, thöïc teá môùi tieát kieäm ñöôïc. • Kinh teá : Tuøy theo töøng coâng trình vôùi soá voán ñaàu tö vaø yeâu caàu söû duïng maø chuùng ta phaûi quaùn trieät ngay töø khaâu thieát keá cho ñeán khaâu thi coâng vaø quaûn lyù.• Thaåm myõ : Thaåm myõ theo tính chaát töøng loaïi coâng trình. Thaåm myõ coù söï lieân heä giöõa coâng trình vôùi caûnh quan xung quan• Thaåm myõ : Thaåm myõ theo tính chaát töøng loaïi coâng trình. Thaåm myõ coù söï lieân heä giöõa coâng trình vôùi caûnh quan xung quanh
Trang 1NGUYÊN LÝ THIẾT KẾ NỘI THẤT
1
Trang 2II NGUYÊN TẮC SẮP XẾP BỐ TRÍ VẬT DỤNG TRONG NHÀ Ở
NGUYÊN LÝ THIẾT KẾ NỘI THẤT
IV THIẾT KẾ CHIẾU SÁNG TRONG CÁC KHÔNG GIAN NỘI THẤT
Trang 3II NGUYÊN LÝ THIẾT KẾ KIẾN TRÚC NHÀ Ở - PGS TS NGUYỄN ĐỨC THIỀMIII KIẾN TRÚC NHÀ Ở - ĐẶNG THÁI HOÀNG
IV HOUSING AND RESIDENT DEVELOPMENT
V HOUSING DESIGN
VI APARTMENT HOUSE
I CẨM NANG KiẾN TRÚC SƯ – Phần Nhà Ở và Công Trình Cư Trú
VII NEW HOUSING CONCEPTS
3
Trang 4I YÊU CẦU CHUNG CỦA MƠN HỌC
- Là một môn học nghiên cứu, vận dụng những nguyên lý về thiết kế kiến
trúc kết hợp với phương châm nghiên cứu thiết kế của nhà nước
- Một môn học tổng hợp, vừa mang tính kỹ thuật, tính nghệ thuật và tính
chất xã hội rõ rệt
Ktsđánhtrúccủakiếncáckhôngmà
sinh
4
Thiết kế nội thất là việc tổ chức tất cả sản phẩm của mỹ thuật ứng dụng
vào trong khơng gian, sao cho khơng gian hài hịa về tổng thể, bố cục, màu sắc, ánh
sáng và tính cơng năng cao Những yếu tố cần thiết cho một khơng gian nội thất là:
Cơng năng, ích dụng, thẩm mỹ…
Trang 5Điểm giống và khác nhau của thiết kế kiến trúc và thiết kế nội thất
Một cơng trình kiến trúc khách sạn cĩ thể tồn
tại vài chục năm
Tuổi đời ngắn ngủi của các tác phẩm trang trí nội thất cĩ thể tạo ranỗi buồn, sự luyến tiếc đối với các nhà thiết kế (vì tác phẩm củamình khơng tồn tại lâu như cơng trình kiến trúc) Nhưng xét từ gĩc
độ khác, đĩ cũng cĩ niềm vui bởi các nhà thiết kế nội thất cĩ nhiều
cơ hội để “múa bút” hơn
Trang 6• Thích dụng : Nội dung hợp lý Đảm bảo tiêu chuẩn diện tích, thể tích cầncho các bộ phận Giải quyết tốt các vấn đề về giao thông, các phương tiệnthiết bị, vệ sinh, vật lý kiến trúc,…để người sử dụng thoải mái nhất.
1 Nội dung: Chỉ có 4 nội dung chính
• Bền vững : Đảm bảo độ ổn định của kết cấu công trình và niên hạn sửdụng cho công trình Tùy theo tính chất của công trình có bền vững, thực tếmới tiết kiệm được
• Kinh tế : Tùy theo từng công trình với số vốn đầu tư và yêu cầu sử dụngmà chúng ta phải quán triệt ngay từ khâu thiết kế cho đến khâu thi công vàquản lý
• Thẩm mỹ : Thẩm mỹ theo tính chất từng loại công trình Thẩm mỹ có sựliên hệ giữa công trình với cảnh quan xung quanh
6
1 YÊU CẦU CHUNG
Trang 7Mục đích môn học giúp chúng ta nắm được những nguyên lý cơ bản để vận dụng vào việc thiết kế bố trí vật dụng nội thất
7
Trang 82 CÁC KHƠNG GIAN CẦN THIẾT KẾ
8
Không gian có 3 loại:
+ Không gian 1 chiều : chấm, điểm, đường, nét + Không gian 2 chiều : mặt phẳng
+ Không gian 3 chiều : khối
- Còn ngôn ngữ của kiến trúc là không gian
- Ngoài ra, đối với kiến trúc còn một chiều không gian nữa là thời gian Tacó thể hình dung bất kỳ một công trình kiến trúc, một cảnh quan đô thị nàothì con người cũng luôn cảm nhận trên hai tác nhân :
- Con người : con người không cố định một chỗ mà luôn di động nên
góc độ cảm nhận luôn thay đổi
- Aùnh sáng : ánh sáng luôn thay đổi trong ngày nên cảnh quan luôn
thay đổi theo khoảnh khắc của thời gian
Trang 99
Trang 103 NHÂN TRĂC HỌC TRONG THIẾT KẾ
Nhân trắc học là những số đo của con người được áp dụng trong thiết kế kiến trúc và nội thất Nó được tính dựa trên một kích thước chuẩn của một người Người đã lập ra những thông số này là KTS Le Corbusier Trong đó ông đề xuất kích thước thiết kế trong khoảng phù hợp với chiều cao trung bình của mỗi người
Trang 11Trong thiết kế chổ ngồi và sử dụng không gian ; kích thước nhân trắc học được sử dụng theo các thông số sau Trong đó có chiều ngang và chiều cao khi thao tác tay Tư thế ngồi học
Trang 12Kích thước nhân trắc học trong thiết kế kệ sách, kệ bếp và bàn bar
3 NHÂN TRĂC HỌC TRONG THIẾT KẾ
Trang 13Kích thước nhân trắc học cơ bản của con người trong các hoạt động chung như : đứng , ngồi , đưa tay qua lại
Trang 14Kích thước trong nấu nướng – nấu ăn và sử dụng nhà vệ sinh
3 NHÂN TRĂC HỌC TRONG THIẾT KẾ
Trang 16Ngồi ăn
3 NHÂN TRĂC HỌC TRONG THIẾT KẾ
Trang 17Kích thước nhân trắc học trong bố trí ghế ngồi, phòng khách, mặt bằng
Trang 19Trong giao thông
Trang 20Kích thước nhân trắc học đối với người sử dụng cầu thang, đi lên cầu thang, tay vịn
3 NHÂN TRĂC HỌC TRONG THIẾT KẾ
Trang 21Khái quát chiều cao
Trang 224 GIAO THÔNG TRONG THIẾT KẾ
Yêu cầu về giao thông:
Giao thông đứng: là thang bộ (thang máy), là lối di chuyển theo phương thẳng đứng,tạo liên hệ giữa các tầng lầu
Thông thường cầu thang được đặt ở nút giao điểm của lối đi ngang
22
Trang 27Trong thiết kế nhà ở dân dụng, kích
thước cầu thang phù hợp với nhân
trắc học được quy định như sau :
Kích thước chuẩn nhất là :
Chiều cao bậc thang : 150 mm
Chiều rộng mặt thang : 300 mm
Nhưng thực tế ở Việt Nam, diện tích
đất nhỏ, đối với những nhà phân lô
thì khó đạt được kích thước này Nếu
du di cho phù hợp thì nên vào khoảng
Tuy nhiên một số công trình thì tùy
vào diện tích , KTS có thể đề xuất
các phương án cầu thang và kiểu
dáng cầu thang cho phù hợp
Trang 284 YÊU CẦU CHUNG CỦA NHÀ Ở TRONG XÃ HỘI HiỆN ĐẠI
Đảm bảo các nhu cầu vật chất: thành phần
phòng ốc, diện tích các phòng…phải được chú ý
để đảm bảo cho các thành viên trong gia đình có
không gian hợp lý cho các hoạt động, sinh hoạt
Đảm bảo các nhu cầu về mặt tinh thần: ngoài
những nhu cầu co thể sinh hoạt chung với các
thành viên khác, mỗi cá nhân cần có một không
gian tách biệt và độc lập nhằm đáp ứng nhu cầu
riêng tư
- Hoạt động mang tính đối ngoại, tập thể
- Hoạt động mang tính tập thể (đối nội)
- Hoạt động mang tính cá nhân
- Hoạt động mang tính kinh tế
28
Trang 29Yêu cầu về giao thông
Giao thông đứng: là thang bộ (thang máy), là lối di chuyển theo phương thẳng đứng,tạo liên hệ giữa các tầng lầu
Thông thường cầu thang được đặt ở nút giao điểm của lối đi ngang
29
Trang 34Giải pháp tổ chức liên hệ giao thông trong căn nhà:
- Tạo nên các phòng biệt lập liên hệ thông qua tiền phòng và hành lang: cách tổ chức tạonên sự kín đáo, riêng tư và điều hòa khí hậu cục bộ thuận lợi Giải pháp này thường ápdụng cho các nước xứ lạnh, các nước có lối sống yêu cầu về sinh hoạt cá nhân cao
- Dùng phòng khách làm nút giao thông: tạo không gian nội thất, kiến phong phú chokhông gian đối ngoại Đồng thời tạo được sự biệt lập, kín đáo cần thiết cho khu sinh hoạtriêng
- Không gian lưu thông liên hoàn: các phòng không có vách ngăn, cửa ra vào rõ rệt mà chỉtạo nên những góc kín đáo bằng các tủ đứng, vách nhẹ cơ động Không gian nội thất biếnhóa phong phú
Tổ chức không gian nội thất
34
4 YÊU CẦU CHUNG CỦA NHÀ Ở TRONG XÃ HỘI HiỆN ĐẠI
Trang 35Yêu cầu về chiếu sáng và thông gió
Yêu cầu về chiếu sáng nhân tạo:
- Đủ sáng để thấy rõ mọi vật mà không cần cố gắng thị lực
- Phân phối ánh sáng nhiều không bi che bởi bóng tối
- Không bị chói mắt hay phản chiếu trên bề mặt kiếng
35
Trang 364 YÊU CẦU CHUNG CỦA NHÀ Ở TRONG XÃ HỘI HiỆN ĐẠI:
Yêu cầu về chiếu sáng và thông gió
Yêu cầu về chiếu sáng tự nhiên:
- Các phòng chính nên nhận ánh sáng trong
một khoảng thời gian nhất định quanh năm
36
Trang 37Yêu cầu về chiếu sáng và thông gió
Yêu cầu về thông gió tự nhiên:
- Nhà ở cần có các không gian mở như sân vườn (sân trước, sân trong, sân sau), bancông, sân thượng
37
Trang 385 NHÀ TKNT CẦN GÌ
38
Nhà thiết kế trang trí nội thất có các “vũ khí” gì trong tay để có thể biến một căn phòng
trống rỗng thành một không gian nội thất xinh đẹp
1 Thành phần cố định
Đây là những yếu tố mà nhà thiết kế nội thất thừa hưởng từ kiến trúc sư công trình
Tường, trần, sàn, cửa ra vào, cửa sổ là các yếu tố cơ bản, quyết định màu sắc chủ đạo vàcảm quan thẩm mỹ nói chung của một không gian nội thất
Hiện nay kiến trúc sư và nhà thiết kế nội thất đều có thể hợp tác thiết kế ngay từ giai đoạnthiết kế thi công Điều này có nghĩa là nhà thiết kế nội thất không bị động mà chủ độngtrong phần việc của mình
Trang 39Nhà thiết kế trang trí nội thất có các “vũ khí” gì trong tay để có thể biến một căn phòngtrống rỗng thành một không gian nội thất xinh đẹp
2 Trang thiết bị chức năng
Đây là những vật dụng phục vụ công năng của một không gian nội thất Chẳng hạn phòngkhách thì nhất định phải có bộ bàn ghế để tiếp khách, phòng ngủ không thể thiếu giường
và tủ quần áo Ngoài bàn ghế, các trang thiết bị khác như màn cửa, đèn chiếu sáng, thảm trải trên sàn, kệ sách, khăn trải bàn… vừa đảm nhận chức năng phục vụ nhu cầu sửdụng, vừa đóng góp vào thẩm mỹ chung cho không gian nội thất
Tuy nhiên, với sự phát triển đô thị và gia tăng dân số mạnh mẽ như hiện nay, diện tích ở ngày càng thu hẹp, tình trạng một phòng có đủ các chức năng như vừa làm nơi để ăn, đồng thời là nơi ngủ và làm việc khá phổ biến Đây là một bài toán khó cho nhà thiết kếnội thất, cũng là lúc thử thách tính sáng tạo và linh hoạt của họ, khi các quan niệm về
chức năng sử dụng không còn ranh giới nữa
Trang 405 NHÀ TKNT CẦN GÌ
40
Nhà thiết kế trang trí nội thất có các “vũ khí” gì trong tay để có thể biến một căn phòng
trống rỗng thành một không gian nội thất xinh đẹp
3 Vật thể trang trí
Để tăng thêm sự phong phú và sinh động cho không gian nội thất, người thiết kế thườnghay đưa vào tác phẩm của mình các vật thể trang trí như tranh ảnh, tượng, lọ hoa dùcác vật thể này không có chức năng sử dụng cụ thể ngoài mục đích trang trí
Tuy nhiên các vật thể trang trí không giới hạn trong các tác phẩm mỹ nghệ, mà có thể làbất cứ vật thể nào bạn gặp trong cuộc sống hàng ngày Một hòn sỏi bạn nhặt được trên
bờ biển, một cành cây khô hái bên đường đều có thể trở thành các yếu tố đóng góp vàotác phẩm trang trí nội thất
Điều quan trọng là bạn có ý thức sáng tạo để đưa vật thể đó vào vị trí nào, và nó sẽ kếthợp, tương tác với các yếu tố trang trí khác ra sao để đạt được sự hài hòa trong thiết kế
Trang 41Nhà thiết kế trang trí nội thất có các “vũ khí” gì trong tay để có thể biến một căn phòng
trống rỗng thành một không gian nội thất xinh đẹp
4 Ánh sáng
Dù không phải là một vật thể có thể “sờ” được, có một yếu tố rất quan trọng đối với khônggian nội thất: ánh sáng
Người thiết kế nội thất có nhiều nguồn ánh sáng để chọn lựa sao cho tăng hiệu quả thẩm
mỹ trong tác phẩm của mình Tuy nhiên vẫn có một số tiêu chuẩn gần như không thể thayđổi trong việc chọn nguồn sáng: phòng ngủ bắt buộc phải có ánh sáng tự nhiên dù có đủloại ánh sáng từ đèn trần, đèn tường, đèn bàn, trong khi một phòng chiếu phim, khiêu vũ, hay triển lãm tranh thì bắt buộc phải sử dụng ánh sáng nhân tạo (điện) v.v
Nguồn sáng nhân tạo không chỉ phục vụ cho chức năng chiếu sáng đơn thuần (các loạiđèn chiếu sáng trên bàn viết hay chiếu sáng chung trong phòng), nhà thiết kế còn có thể
sử dụng các nguồn sáng nhân tạo như là các điểm sáng trang trí, dùng để tô điểm và
nhấn mạnh các yếu khác như các bức tranh hay một lọ hoa trong phòng
Trang 425 NHÀ TKNT CẦN GÌ
42
Nhà thiết kế trang trí nội thất có các “vũ khí” gì trong tay để có thể biến một căn phòng
trống rỗng thành một không gian nội thất xinh đẹp
Trang 43Nhà thiết kế trang trí nội thất có các “vũ khí” gì trong tay để có thể biến một căn phòngtrống rỗng thành một không gian nội thất xinh đẹp
6 Vũ khí của tương lai (Vật liệu mới, công nghệ mới)
Các loại vật liệu tổng hợp, sợi quang học, sợi carbon tạo nên tiềm năng lớn cho ngànhtrang trí nội thất Chẳng hạn như đối với ánh sáng, người thiết kế có thể thả sức đưa
những ý tưởng hoa mỹ và bay bổng, không còn lệ thuộc vào việc nguồn sáng phải là cácbóng đèn vì cả một tấm trần có thể làm từ vật liệu tự phát sáng
Công nghệ thay đổi kéo theo không gian sống cũng thay đổi Hãy hình dung bạn sẽ được
ở trong một ngôi nhà thông minh được lập trình sẵn, để tự động mở đèn, bật tắt thiết bị, vách ngăn trong nội thất tự chuyển hóa màu sắc, chất liệu theo mùa, theo thời tiết, hay theo cảm xúc vui buồn của bạn
Trang 445 TỈ LỆ TRONG KIẾN TRÚC
5.1 TỶ LỆ NHỊP ĐIỆU TRONG THIÊN NHIÊN
5.1.1 Tỷ lệ xuất phát trong thiên nhiên:
- Hiện tượng xảy ra và lặp đi lặp lại theo chu kỳ:
• Ngày và đêm
• Ngày - Tháng - Năm
• Bốn mùa: Xuân - Hạ - Thu – Đông
• Nhịp thở con người
- Quy luật trong hình dáng, sinh trưởng và phát triển của thực vật, động vật
- Các lặp đi lặp lại có quy luật đã tạo ra sự thống nhất và sự thống nhất đã tạo được cáiđẹp
- Từ những hiện tượng tự nhiên thuần tuý đã được con người tiếp thu và vận dụng trongkiến trúc Tổng thể các bộ phận chi tiết phải theo một quy luật
Trang 455.2 CÁC LOẠI TỶ LỆ:
5.2.1 Tỷ lệ vàng:
5.2.1.1 Tỷ lệ vàng:
Bản chất của tỷ lệ vàng là nó tồn tại trong thiên nhiên mối tương quan giữa hai đại lượng
a & b với ta được một con số ngẫu nhiên là 0,618.
Tỷ lệ vàng là hình thức tỷ lệ người Hylạp cổ thường dùng, tỷ lệ này được thể hiện trong hình chữ nhật vàng.
5.2.1.2 Hình chữ nhật vàng:
- Hình chữ nhật vàng là hình chữ nhật có tỷ lệ các cạnh 1:1,618 (a=1; b=1,618)
-Từ hình chữ nhật vàng ta có thể chia thành một hình vuông và một hình chữ nhật vàng và cứ tiếp như vậy mãi.
Trang 46Tỷ lệ vàng khi được áp dụng trong nghệ thuật đều mang đến cho con người 1 cảm giác đẹp hài hòa và dễ chịu một cách khó giải thích Do
đó, nó được giảng trong các môn học như nghệ thuật, kiến trúc, mỹ thuật, trang trí, hội họa, điêu khắc, nhiếp ảnh, vv… như là một quy luật, tương hợp kỳ lạ với óc thẩm mỹ tự nhiên của con người
Apple vận dụng tỷ lệ vàng trong các thiết kế của mình, ngay cả trang Twitter cũng vận dụng
nó, các mẫu logo của các công ty hàng đầu thế giới cũng áp dụng tỉ lệ vàng Tờ báo mà bạn đang đọc, màn hình vi tính, thẻ tín dụng, toà nhà cao ốc, cánh hoa, lá cây – tất cả mọi thứ đều được tạo lập dựa trên một nguyên tắc, một
tỷ lệ, một giá trị cân đối Qua nhiều thế kỷ, cái đẹp tuyệt đối của nghệ thuật và óc thẩm mỹ của loài người chưa bao giờ chệch quá xa khỏi tỷ lệ
kỳ bí này
5 TỈ LỆ TRONG KIẾN TRÚC
Trang 47Vẻ đẹp của cơ thể con người cũng có liên quan tới số
Ф Thương của phép chia chiều cao từ đầu tới chân với
khoảng cách từ rốn tới chân ≈ 1.618, thể hiện sự hài
hoà cân đối của cơ thể Chúng ta cũng có thể tìm ra kết
quả tương tự trong tỷ lệ của chiều dài cái đầu với
khoảng cách từ mắt tới cằm; hay tỷ lệ của khoảng cách
từ mũi tới cằm trên khoảng cách từ môi tới cằm
Những tỷ lệ của gương mặt càng tiến gần tới tỷ lệ này
thì gương mặt càng hài hoà cân đối Thậm chí sở thích
của chúng ta dường như cũng đã được định sẵn
Trong một cuộc nghiên cứu nổi tiếng do Gustav
Fechner tiến hành năm 1876, trong đó người ta được
yêu cầu chọn một hình chữ nhật ưng ý nhất trong số
một bộ các hình chữ nhật có kích thước từ một vuông
đến gấp đôi Kết quả là kích thước hình chữ nhật càng
gần với hình chữ nhật vàng thì số người lựa chọn càng
tăng lên Ông còn nghiên cứu xa thêm bằng cách đo
đạc tỉ lệ của các cửa sổ và cửa ra vào của các ngôi nhà,
và phát hiện phần lớn chúng xấp xỉ tỉ lệ vàng Điều đó
cho thấy óc thẩm mỹ đã đưa nhân loại đến gần tỉ lệ
vàng mà bản thân họ cũng không biết
Tỉ lệ các cạnh của hình chữ nhật càng gần Ф thì càng bắt mắt.
Hình chữ nhật có chiều dài / chiều rộng = Ф được gọi là hình chữ nhật vàng
Trang 485.2.1.3 Ứng dụng tỷ lệ vàng phân tích công trình cổ:
- Đền Pathenon có chu vi ứng với thiết diện vàng.Có gần một chục sơ đồ dựng hình tỷ lệ
cho Pathenon, các sơ đồ đó – theo ý kiến của những tác giả của chúng – đã cho phép theo dõi quá trình tạo ra kiệt tác này Hoá ra là những kích thước cơ bản của ngôi đền có thể dựng lên được từ những tương quan chia đúng đơn giản và trên cơ sở của tiết diện vàng, trên cơ sở những hình chữ nhật động của Hembigiơ và hàm
Giôntôpxki Hoàn toàn tự nhiên là điều đó đã gây ra sự nghi ngờ đối với việc sử dụng bất kỳ hệ thống tỉ lệ nào vào việc xây dựng Pathenon.
“Hình chữ nhật vàng” trong thiết kế đền thờ
Parthenon tại Hy Lạp
5 TỈ LỆ TRONG KIẾN TRÚC