Bài tiểu luận mội trường & con người

Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường không khí 2.1 Việt Nam trong quá trình đô thị hóa nhanh 2.2 Phương tiện giao thông, cơ giới tăng nhanh và nhu cầu tiêu thụ ngày càng lớn2.3 Hoạt động g

Mục Lục

A PHẦN MỞ ĐẦU

I Lý do chọn đề tài

II Mục tiêu nghiên cứu

III Đối tượng nghiên cứu

B PHẦN NỘI DUNG

I Vài nét về ô nhiễm môi trường không khí

1 Khái niệm không khí và ô nhiễm môi trường không khí

2 Nguồn gây ô nhiễm không khí

II Phương pháp nghiên cứu

III Kết quả nghiên cứu

1 Thực trạng ô nhiễm môi trường không khí ở Việt Nam

2 Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường không khí

2.1 Việt Nam trong quá trình đô thị hóa nhanh

2.2 Phương tiện giao thông, cơ giới tăng nhanh và nhu cầu tiêu thụ ngày càng lớn2.3 Hoạt động giao thông vận tải

2.4 Hoạt động xây dựng sửa chữa công trình cùng với đường sá mất vệ sinh

3 Hậu quả ô nhiễm môi trường không khí

3.1 Đối với động - thực vật

3.2 Đối với con người

3.3 Đối với tài sản

3.4 Đối với toàn cầu

4 Biện pháp khắc phục

5 Pháp luật về kiểm soát ô nhiễm không khí

5.1 Hệ thống các văn bản qui phạm pháp luật về kiểm soát ô nhiễm không khíPháp 5.1.1 Luật quốc gia

5.1.2 Các điều ước quốc tế mà Việt Nam gia nhập

5.1.3 Pháp luật trong lĩnh vực khuyến sử dụng năng lượng sạch, năng lượng tái tạo nhằm giảm thiểu ô nhiễm không khí

5.1.4 Pháp luật về điều kiện của các khu vực kinh tế và địa bàn dân cư về bảo vệ môi trường không khí

5.2 Pháp luật về kiểm soát nguồn gây ô nhiễm không khí

5.2.1 Xử lý vi phạm pháp luật về kiểm soát ô nhiễm không khí

5.2.2 Xử lý vi phạm hành chính về vi phạm pháp luật gây ra ô nhiễm không khí5.2.3 Xử lý hình sự trong lĩnh vực vi phạm pháp luật gây ra ô nhiễm không khí

A/ Phần mở đầu

I Lý do chọn đề tài

Hiện nay,vấn đề ô nhiễm môi trường không khí, đặc biệt tại các đô thị không vấn

đề riêng lẻ của một quốc gia hay một khu vực mà nó đã trở thành vấn đề toàn cầu Thực trạng phát triển kinh tế của các quốc gia trên thế giới trng thời gian qua đã tác động rất lớn tời môi trường, và đã làm cho môi trường sống của con người bị thay đổi

và ngày càng trở nên tồi tệ hơn Những năm gần đây nhân loại đã quan tâm rất nhiều đến vấn đề ô nhiễm môi trường không khí đó là sự biến đổi của khí hậu – nóng lên toàn cầu, sự suy giảm tầng ozon và mưa axit

Ở Việt Nam ô nhiễm môi trường không khí đang là một vấn đề bức xúc đối vời môi trường đô thị, công nghiệp và các làng nghề Ô nhiễm môi trường không khí không chỉ tác động xấu đối với sức khỏe con người mà còn ảnh hưởng đến các hệ sinh thái và biến đổi khí hậu như: hiệu ứng nhà kính, mưa axit và thủng tầng ozon,…Công nghiệp hóa càng mạnh, đô thị hóa càng phát triển thì nguồn thải gây ô nhiễm môi trường không khí càng nhiều, làm biến đổi không khí theo chiều hướng xấu càng lớn

Ở Vit Nam, tại các khu công nghiệp, các trục đường giao thông lớn đều bị ô nhiễm với các cấp độ khác nhau, nồng độ ô nhiễm đều vượt quá tiêu chuẩn cho phép Và sự gia tăng dân số, gia tăng đôt biến của các phương tiện giao thông trong khi cơ sở hạ tầng còn thấp làm cho tình hình ô nhiễm trở nên trầm trọng

Xuất phát từ vấn đề trên, nhóm em lựa chọn đề tài “Ô nhiễm môi trường không khí” để nghiên cứu và qua đó em đề xuất một số biện pháp nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường không khí

II Mục tiêu nghiên cứu

Bài nghiên cứu sẽ làm rõ những thực trạng về vấn đề ô nhiễm môi trường ở Việt Nam hiện nay,đồng thời phân tích các nguyên nhân dẫn đến thực trạng đó để

từ đó đưa ra được các giải pháp nhằm khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường ở Việt Nam hiện nay

III Đối tượng nghiên cứu

Môi trường không khí tại Việt Nam

B Phần nội dung:

I Vài nét về ô nhiễm môi trường không khí

1 Khái niệm không khí và ô nhiễm môi trường không khí

Không khí là vật chất tồn tại ở thể khí, bao phủ toàn bộ bề mặt của Trái Đất Nó không màu, không mùi, không vị Không khí phủ lên Trái Đất một lớp rất dày

Ô nhiễm không khí là sự có mặt của các chất lạ có mặt trong không khí hay là sự biến đổi quan trọng trong thành phần khí quyển gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe con người, sinh vật và các hệ sinh thái khác

2 Nguồn gây ô nhiễm không khí

 Nguồn tự nhiên:

Núi lửa: Núi lửa phun ra những nham thạch nóng và nhiều khói bụi giàu sunfua, mêtan và những loại khí khác Không khí chứa bụi lan toả đi rất xa vì nó được phun lên rất cao

Cháy rừng: Các đám cháy rừng và đồng cỏ bởi các quá trình tự nhiên xảy ra do sấm chớp, cọ sát giữa thảm thực vật khô như tre, cỏ Các đám cháy này thường lan truyền rộng, phát thải nhiều bụi và khí

Bão bụi gây nên do gió mạnh và bão, mưa bào mòn đất sa mạc, đất trồng và gió thổi tung lên thành bụi Nước biển bốc hơi và cùng với sóng biển tung bọt mang theo bụi muối lan truyền vào không khí

Các quá trình phân huỷ, thối rữa xác động, thực vật tự nhiên cũng phát thải nhiều chất khí, các phản ứng hoá học giữa những khí tự nhiên hình thành các khí sunfua, nitrit, các loại muối v.v Các loại bụi, khí này đều gây ô nhiễm không khí

* Nguồn nhân tạo:

Quá trình Nguồn gây ô nhiễm nhân tạo rất đa dạng, nhưng chủ yếu là do hoạt động công nghiệp, đốt cháy nhiên liệu hoá thạch và hoạt động của các phương tiện giao thông Nguồn ô nhiễm công nghiệp do hai quá trình sản xuất gây ra:

đốt nhiên liệu thải ra rất nhiều khí độc đi qua các ống khói của các nhà máy vào không khí Do bốc hơi, rò rỉ, thất thoát trên dây chuyền sản xuất sản phẩm và trên các đường ống dẫn tải Nguồn thải của quá trình sản xuất này cũng có thể được hút và thổi

ra ngoài bằng hệ thống thông gió

Các ngành công nghiệp chủ yếu gây ô nhiễm không khí bao gồm: Nhiệt điện; vật liệu xây dựng; hoá chất và phân bón; dệt và giấy; luyện kim; thực phẩm; Các xí nghiệp

cơ khí; Các nhà máy thuộc ngành công nghiệp nhẹ; Giao thông vận tải; bên cạnh đó phải kể đến sinh hoạt của con người.

II Phương pháp nghiên cứu

Thu thập số liệu, thông tin thứ cấp: Các tài liệu liên quan đến mục tiêu nghiên cứu đã được công bố lấy từ sách, báo và trên internet Phương pháp miêu tả: Miêu tả tình trạng ô nhiễm môi trường không khí đô thị ở Việt Nam, hậu quả và giải pháp hạn chế ô nhiễm

III Kết quả nghiên cứu

1 Thực trạng ô nhiễm môi trường không khí tại Việt Nam

Tại Việt Nam, do có sự khác biệt về cơ sở hạ tầng, thành phần kinh tế,…mà

sự ô nhiễm không khí giữa khu vực đô thị và khu vực nông thôn cũng có sự khác nhau rõ rệt

 Ô nhiễm bụi

Ở hầu hết các đô thị nước ta đều bị ô nhiễm bụi, nhiều nơi bị ô nhiễm bụi trầm trọng, tới mức báo động Các khu dân cư ở cạnh đường giao thông lớn và ở gần các nhà máy, xí nghiệp cũng bị ô nhiễm bụi rất lớn.Nồng độ bụi trong các khu dân cư ở xa đường giao thông, xa các cơ sở sản xuất hay trong các khu công viên cũng đạt tới xấp

xỉ trị số tiêu chuẩn cho phép So sánh với tiêu chuẩn Việt Nam, tại hầu hết các khu vực của Hà Nội và TP.Hồ Chí Minh, nồng độ bụi PM10 các năm gần đây đều vượt quy chuẩn cho phép (50 µg/m³)

Diễn biến nồng độ bụi PM10 trung bình năm trong không khí xung quanh

Nguồn: TTKTTV Quốc gia, 2010; Chi cục BVMT Tp Hồ Chí Minh, 2010.

Nồng độ bụi trong không khí ở các thành phố lớn như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà Nẵng trung bình lớn hơn trị số tiêu chuẩn cho phép từ 2 đến 3 lần, ở các nút giao thông thuộc các đô thị này nồng độ bụi lớn hơn tiêu chuẩn cho phép

từ 2 đến 5 lần, ở các khu đô thị mới đang diễn ra quá trình thi công xây dựng nhà cửa, đường sá và hạ tầng kỹ thuật thì nồng độ bụi thường vượt tiêu chuẩn cho phép từ 10 -

20 lần

 Ô nhiễm khí SO ₂:

Nói chung, nồng độ khí SO₂trung bình ở các đô thị và khu công nghiệp nước ta còn thấp hơn trị số tiêu chuẩn cho phép.Trong các thành phố, thị xã đã quan trắc thì ở các thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Biên Hoà, Thủ Dầu Một, Vũng Tàu, Long An

có nồng độ khí SO₂ lớn nhất, nhưng vẫn thấp hơn trị số tiêu chuẩn cho phép tới 2 lần,

ở các thành phố khác còn lại, như Hà Nội, Hải Phòng, Hạ Long, Thanh Hoá, Vinh, Huế, Cần Thơ, Cà Mau, Mỹ Tho, nồng độ khí SO₂ trung bình ngày đều dưới 0,1 mg/m3, tức là thấp hơn trị số tiêu chuẩn cho phép tới 3 lần

2 Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường không khí

2.1 Quá trình phát triển đô thị hóa nhanh

Bảo vệ môi trường đô thị ngày càng có tầm quan trọng trong phát triển bền vững quốc gia, vì dân số đô thị ngày càng đông, các hoạt động phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia ngày càng tập trung trong các đô thị

Năng lượng tiêu thụ ở các đô thị có thể chiếm tới ¾ tổng năng lượng tiêu thụ của một quốc gia, chính vì thế các vấn đề ô nhiễm không khí trầm trọng thường xảy ra ở các đô thị, đặc biệt là các đô thị lớn

Ở nước ta trong khoảng thời gian ¼ thế kỷ qua, quá trình đô thị hóa tương đối nhanh do quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

2.2 Phương tiện giao thông, cơ giới tăng nhanh và nhu cầu tiêu thụ ngày càng lớn

Đất nước phát triển đồng nghĩa với việc đời sống nhân dân được năng cao, dẫn đến các vấn đề lớn như: phương tiện cơ giới tăng nhanh, nhu cầu tiêu thụ càng lớn,…Theo nguồn Chi cục BVMT Tp Hồ Chí Minh 2007 cho biết, ở Tp Hồ Chí Minh

có tời 98% hộ dân thành phố sở hữu xe máy

Theo nguồn Sở TNMT&NĐ Hà Nội 2006 cho biết, ờ Hà Nội xe máy chiếm hơn 87%tổng lưu lượng xe hoạt động trong nội thành Hà Nội

Phương tiện giao thông và xe cơ giới tăng nhanh dẫn đến nhu càu tiêu thụ xăng, dầu trong nước ngày càng tăng Đó cũng chính là một trong những nguyên nhân phát thải các chất oc965 hại như: CO, SO2, Pb,…

2.3 Hoạt động giao thông vận tải

Những nguồn gây ô nhiễm không khí chính ở các khu đô thị bao gồm hoạt động giao thông vận tải, các nhành công nghiệp, thủ công nghiệp và xây dựng Theo đánh giá của các chuyên gia, ô nhiễm không khí ở các đô thị do phương tiện giao thông gây

ra chiếm khoảng 70%

Xét các nguồn thải gây ra ô nhiễm không khí trên phạm vi toàn quốc (bao gồm cả khu vực đô thị và khu vực khác), theo ước tính cho thấy, hoạt động giao thông vận tải đóng góp tới gần 85% lượng khí CO, 95% lượng VOCs(Volatile Organic Compounds) Trong khi đó, các hoạt động công nghiệp là nguồn đóng góp khoảng 70% khí SO2 Đối với NO2, hoạt động giao thông và hoạt động sản xuất công nghiệp có tỷ lệ đóng góp xấp xỉ nhau

2.4 Hoạt động xây dựng sửa chữa công trình cùng với đường sá mất vệ sinh

Nước ta đang diễn ra quá trình đô thị hóa mạnh nên ở tất cả các đô thị đều có nhiều công trường xây dựng đang hoạt động :xây dựng, sửa chữa nhà cửa, đường xá, vận chuyển nguyên vật liệu,… và phát sinh rất nhiều bụi, bao gồm cả bụi nặng và bụi

lở lửng, làm cho môi trường không khí đô thị bị ô nhiễm bụi nặng nề Rác thải không được thu gom hết, đường xá mất vệ sinh, tồn đọng lớp bụi dày trên mặt đường, xe chạy cuốn bụi lên và khuyếch tán bụi ra khắp phố phường

3 Hậu quả ô nhiễm môi trường không khí

3.1 Đối với động – thực vật

Gây ảnh hưởng xấu cho các loài động thực vật

Gây hại trực tiếp cho thực vật khi đi vào khí khổng làm hư hại hệ thống giảm thoát nước và giảm khả năng kháng bệnh

Ngăn cản sự quang hợp và tăng trưởng của thực vật, giảm sự hấp thụ thức ăn, làm lá vàng rụng sớm.

Đa số cây ăn quả rất nhạy với HF Khi tiếp xúc với nồng độ HF >0,002 mg/m3 thì lá cây bị cháy đốm, rụng lá

Sự nóng lên của Trái đất do hiệu ứng nhà kính cũng gây ra những thay đổi ở động thực vật trên Trái Đất

Mưa axit tác động gián tiếp lên thực vật và làm cây thiếu thức ăn và giết chết các

vi sinh vật đất Nó làm ion Al giải phóng vào nước làm hại rễ cây (long hút), làm giảm hấp thụ thức ăn và nước

Đối với động vật, nhất là vật nuôi thì fluor gây nhiều tai họa Làm cho vật nuôi bị nhiễm độc do hít trực tiếp và qua chuỗi thức ăn

Mưa axit còn làm thay đổi tính chất của nước làm tổn hại đến những sinh vật sống trong nước

3.2 Đối cới con người

 Tác hại của bụi:

Tổn thương đường hô hấp Các bệnh đường hô hấp như viêm mũi, viêm họng, viêm phế quản, viêm teo mũi do bụi crom, asen,

Bệnh ngoài da Bụi có thể dính bám vào da làm viêm da, bịt kín các lỗ chân lông

và ảnh hưởng đến bài tiết mô hôi, có thể bịt các lỗ của tuyến nhờn, gây ra mụn, lở loét

ở da, viêm mắt, giảm thị lực, mộng thịt

Bệnh đường tiêu hoá Các loại bụi có cạnh sắc nhọn lọt vào dạ dày có thể làm tổn thương niêm mạc dạ dày, gây rối loạn tiêu hoá

Bụi gây chấn thương mắt, Bụi kiềm, bụi axit có thể gây ra bỏng giác mạc làm giảm thị lực.

Bụi hoạt tính dễ cháy nếu nồng độ cao, khi tiếp xúc với tia lửa dễ gây cháy nổ, rất nguy hiểm

 Sulfur Điôxít (SO 2 ) và Nitrogen Điôxít (NO 2 ):

SO2,NO2 là chất kích thích, khi tiếp xúc với niêm mạc ẩm ướt tạo thành axít (HNO3,H2SO4 ,H2SO3) Các chất khí trên vào cơ thể qua đường hô hấp hoặc hòa tan vào nước bọt rồi vào đường tiêu hóa, sau đó phân tán vào máu tuần hoàn

Kết hợp với bụi => bụi lơ lửng có tính axít, kích thước < 2-3 µm sẽ vào tới phế nang, bị đại thực bào phá hủy hoặc đưa đến hệ tuần hoàn

 Khí Radon.

Hình:Không khí ô nhiễm gây hại cho tim

Khí Radon sinh ra do phân rã hạt nhân Urani trong tự nhiện, là khí nặng nên thường tồn tại trong lớp không khí sát mặt đất Trong tự nhiên, radon có trong đất đá,

xỉ than, bãi thải vật liệu xây dựng, trong bùn, Radon có thể bám qua các hạt bụi nhỏ, xâm nhập vào cơ thể thong qua đường hô hấp hoặc thấm qua da, qua các vết thương

hở gây nên bệnh ung thư phổi, ung thư máu,…

3.3 Đối với tài sản

- Làm gỉ kim loại

- Ăn mòn bêtông

- Mài mòn, phân hủy chất sõn trên bề mặt sản phẩm

- Làm mất màu, hư hại tranh.

- Làm giảm độ bền dẻo, mất màu sợi vải

- Giảm độ bền của giấy, cao su, thuộc da

3.4 Đối với toàn cầu

- Mưa acid

- Hiệu ứng nhà kính

- Suy giảm tầng ôzôn

- Biến đổi nhiệt độ

- Thực hiện chiến dịch trồng cây xanh trong thành phố…

- Quản lý và kiểm tra chặt chẻ các nguồn thải ô nhiễm từ hoạt động thu công xây dựng, chấm dứt tình trạng đường phố “nay đào mai lấp”

- Phát triển xây đụng công trình kiến trúc xanh đô thị

- Phát triển không gian xanh và mặt nước trong đô thị

- Tuyên truyền, nâng cao nhận thức và xây dựng văn hóa, đạo đức môi trường cho mọi người dân đô thị, đặc biệt là đối với những người lái xe ô tô, xe máy và chủ

cơ sở sản xuất

- Mở rộng các hoạt động “trồng cây gây rừng” đối với mọi công dân

- Chôn lấp và đốt cháy rác một cách khoa học

- Xây dựng thêm nhà máy tái chế chất thải

- Tuyên truyền mọi người cùng nhau giữ gìn vệ sinh chung

- Thực hiện đúng các luật giữ gìn môi trường

MỘT SỐ PHƯƠNG TIỆN KHẮC PHỤC Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ

 Lọc không khí bằng phương pháp lọc sinh học

Lọc sinh học là một biện pháp xử lý ô nhiễm tương đối mới, đây là một phương pháp hấp dẫn để xử lý các chất khí có mùi hôi và các hợp chất bay hơi có nồng độ thấp.Hình dạng phổ biến của một hệ thống lọc sinh học giống như một cái hộp lớn, một vài hệ thống có thể lớn bằng sân bóng rổ, một vài hệ thống có thể nhỏ độ một yard khối (0,76 m3) Nguyên tắc chính của hệ thống xử lý là tạo điều kiện cho vi khuẩn tiếp xúc với các chất ô nhiễm trong khí thải Hệ thống lọc khí thải này là nơi chứa các nguyên liệu lọc và nơi sinh sản cho các vi sinh vật Trong hệ thống này, các vi sinh vật

sẽ tạo thành một màng sinh học, đây là mọt màng ẩm, mỏng bao quanh các nguyên liệu lọc

Trong quá trình lọc, khí thải được bơm chậm xuyên qua hệ thống lọc, các chất ô nhiễm trong khí thải sẽ bị các nguyên liệu lọc hấp thụ Các chất khí gây ô nhiễm sẽ bị hấp phụ bởi màng sinh học, tại đây, các vi sinh vật sẽ phân hủy chúng để tạo nên năng lượng và các sản phẩm phụ là CO2 và H2O theo phương trình sau:

Chất hữu cơ gây ô nhiễm + O2 à CO2 +H2O + nhiệt + sinh khối

 Mô tả quá trình xử lí:

Hệ thống lọc sinh học cung cấp môi trường cho vi sinh vật phát triển và phân hủy các chất khí có mùi hôi và các chất hữu cơ gây ô nhiễm trong khí thải Hệ thống lọc bao gồm một buồng kín chứa các vi sinh vật và hấp thụ hơi nước, giữ chúng lại trong nguyên liệu lọc Nguyên liệu lọc được thiết kế sao cho có khả năng hấp thụ nước lớn,

độ bền cao và ít làm suy giảm áp lực luồng khí đi ngang qua nó

 Khẩu trang hoạt tính:

Khẩu trang hoạt tính có tác dụng sau:

 Giúp lọc sạch không khí

 Bảo vệ da mặt khỏi bụi, khí ô nhiễm, tia cực tím,…

 Ngăn ngừa các loại khí độc như: SO2, CO, H2S, từ khí thải động cơ ô tô, xe máy

 Ngăn ngừa mùi ô nhiễm như xăng xe, khói thuốc lá,…

 Sử dụng máy lọc không khí.

Dựa trên nguyên tắc các phần tử mang điện tích trái dấu sẽ hút nhau, máy sử dụng công nghệ phát ra các điện tích âm vào không khí, trung hoà với các điện tích đối xứng là những ion dương có hại trong môi trường và tạo hiệu ứng thu hút bụi bẩn, vi khuẩn, nấm mốc… Các ion âm này cũng bám dính vào các phần tử độc hại trong không khí và màng tĩnh điện tích điện dương trong máy sẽ hút và giữ các phần tử này lại