Chống mối: Sau khi trồng xong 10 – 15 ngày tiến hành kiểm tra nếu phát hiện có mối hại phải dùng thuốc chống mối cho toàn bộ số cây trồng với liều lượng 5g/hố rắc và trộn đều 1/3 đất đã
Trang 1Hướng dẫn kỹ thuật trồng cây keo lai (Tên khoa học : Acacia hybrid)
I/ Đặc tính keo lai:
- Keo lai là tên gọi tắt để chỉ giống lai tự nhiên giữa keo tai tượng với keo lá
tràm, có hình thái thân lá, hoa, quả trung gian và sinh trưởng nhanh hơn rõ rệt so với keo tai tượng và keo lá tràm
- Rễ keo lai có nhiều nốt sần chứa vi khuẩn cố định đạm (rhizobium) nên có khả năng lớn về cải tạo đất, tán lá keo lai phát triển cân đối, rễ phát triển sâu
II/ Yêu cầu sinh thái:
1 Điều kiện khí hậu:
Nhiệt độ trung bình năm từ 20oC đến 30oC
Lượng mưa thích hợp từ 1.500 đến 1.800 mm
Độ cao <500m là điều kiện thích hợp cho cây
2 Điều kiện đất đai:
Cây keo lai rất thích hợp với các loại đất như: cát pha, thịt pha, feralit.
Độ dày tầng đất hữu hiệu từ 50cm trở lên
III/ Tiêu chuẩn cây trồng trong vườn giống và hom giống:
1 Tiêu chuẩn cây trồng trong vườn giống:
Cây trồng vườn giống phải là cây vô tính đời F1 của các dòng được Bộ NN – PTNT công nhận hoặc các dòng có hiệu quả năng suất cao kháng bệnh tốt thông qua điều ta tuyển chọn được Sở NN & PTNT thẩm định và công nhận
2 Tiêu chuẩn cây hom (cây con) xuất vườn để trồng rừng:
- Tuổi cây từ 3 – 4 tháng, kể từ lúc bắt đầu giâm
- Chiều cao từ 20cm trở lên, rễ phát triển tốt, không cong queo, có đỉnh chính, xu hướng sinh trưởng tốt
- Cần đảo bầu cắt bớt lá và rễ mọc ra ngoài bầu
- Cây giống phải sạch sâu bệnh
IV/ Kỹ thuật trồng:
1 Thời vụ trồng:
15/9 đến 30/11 hàng năm Tuyệt đối không trồng vào những ngày mưa to gió lớn
2 Mật độ trồng:
Từ 1.333 cây/ha – 2.000 cây/ha
2,5 x 3m hoặc 2,0 x 2,5m
3 Xử lý thực bì:
Phát dọn sạch cây bụi, dây leo ở vị trí dự tính đào hố trong phạm vi hình tròn đường kính 1m, xử lý thực bì không quá 31 tháng 8 hàng năm
4 Làm đất:
Đào hố theo kích thước 40cm x 40cm x 40cm, bố trí hàng song song theo hướng đồng mức, mạng lưới hố nanh sâu
Trang 2- Khi đào hố phải cuốc lớp đất mặt để riêng ra 1 bên.
5 Lấp hố và bón lót:
- Lấp hố và kết hợp với bón lót bằng cách trộn đều phân với đất mặt lấp 2/3
hố, sau đó lấp đất đầy miệng hố và phải thực hiện trước lúc trồng 7 – 15 ngày
- Bón lót: Phân vi sinh 200 gam + 100 gam NPK (16:16:8)/hố
- Bón lót được thực hiện đồng thời với lấp hố bằngc ách trộn đều phân với đất mặt lấp 2/3 hố sau đó lấp đất lên đầy miệng hố
6 Cách trồng:
- Dùng cuốc hoặc bay moi 1 lỗ sâu 14 – 15 cm, rộng 14 – 15 cm ở giữ hố đã lấp
- Dùng dao sắc hoạc lưỡi lam rạch túi bầu, gỡ nhẹ túi bầu ra khỏi bầu
- Đặt bầu ngay ngắn xuống rồi lấp đất ngập 1/2 bầu và ấn chặt cho bầu cố định sau đó vun đất đầy cao hơn mặt bầu 3 – 4cm và ấn chặt đất xung quanh bầu cây
Các thao tác phải hết sức khéo léo tuyệt đối tránh làm vỡ bầu
7 Chống mối:
Sau khi trồng xong 10 – 15 ngày tiến hành kiểm tra nếu phát hiện có mối hại phải dùng thuốc chống mối cho toàn bộ số cây trồng với liều lượng 5g/hố rắc và trộn đều 1/3 đất đã lấp phần trên của hố
8 Chăm sóc và quản lý bảo vệ:
a) Trồng dặm:
Tiến hành trồng dặm sau khi trồng chính 8 – 10 ngày, yêu cầu trong năm đầu
tỷ lệ cây sống phải đạt trên 95%
b) Kỹ thuật chăm sóc:
Chăm sóc vào năm 2 và năm 3 sau trồng:
- Lần 1: Bón túc 100g NPK (16:16:8)/gốc, bón cách gốc 30 – 35 cm, kết hợp phát dọn thực bì, làm cỏ vào tháng 2 đến tháng 3
- Lần 2: Bón thúc : 100 gam NPK (16:16:8)/gốc, bón cách gốc 30 – 35cm, kết hợp phát dọn thực bì, làm cỏ vào tháng 8 đến tháng 10 hàng năm
9 Phòng trừ sâu bệnh hại và các tác động gây hại:
a) Phòng trừ sâu bệnh hại:
Sau khi trồng xong phải thường xuyên theo dõi tình hình sâu bệnh hại cây trồng Khi phát hiện có sâu bệnh hại phải kịp thời điều tra tuỳ theo mức độ nhiễm sâu bệnh mà có biện pháp phòng trừ thích hợp
Nếu nhiễm bệnh với mật độ thấp nên phát dọn những cành nhánh bị bệnh và đốt cháy sạch
Nếu nhiễm sâu bệnh hại tập trung phải phun thuốc kết hợp với các biện pháp
kỹ thuật lâm sinh để phòng trừ
Những nơi thường xảy ra dịch bệnh phải có kế hoạch theo dõi Lập dự tính
dự báo, chuẩn bị vật tư nhân lực để tiến hành các biện pháp phòng trừ hữu hiệu
b) Phòng chống các tác nhân gây hại khác:
Trang 3Phòng chống gia súc… phá hoại cây trồng, con người chặt phá và tác hại của thiên nhiên đối với rừng đến khi khai thác
10 Thu hoạch:
Sau khi trồng 4 – 5 năm, đường kính cách gốc 1,5m bình quân 12 – 16 cm, ta
bắt đầu tiến hành khai thác thì có hiệu quả nhất
TÀI LIỆU TẬP HUẤN KỸ THUẬT TRỒNG RỪNG KEO LAI
Trang 4A/ Mục tiêu cụ thể:
1/ Tăng cường năng lực quản lý, sử dụng rừng và đất Lâm nghiệp trong vùng dự án, đặc biệt năng lực quản lý và kỹ năng sản xuất Lâm nghiệp cho cộng đồng và hộ gia đình
2/ Quản lý rừng bền vững và bảo tồn đa dạng sinh học với sự tham gia của cộng đồng, các chhủ thể nhà nước và tư nhân
3/ Phát triển trồng rừng sản xuất có năng xuất cao đồng thời tiến hành trồng rừng phòng hộ, rừng đặc dụng và các hoạt động lâm sinh khác như làm giàu rừng, hoanh nuôi, bảo vệ, nông lâm kết hợp, cải tạo vườn tạp nhằm tăng khả năng cung cấp gỗ, lâm sản, tăng thu nhập của người dân, góp phần bảo vệ môi trường và đa dạng sinh học
4/ Giải quyết nhu cầu thiết yếu nhất về cơ sở hạ tầng để phát triển kinh tế, xã hội vùng dự án như: đường giao thong nông thôn, nước sinh hoạt, trạm
y tế, trường học, công trình thủy lợi nhỏ và nhà văn hóa cộng đồng
5/ Góp phần cải thiện sinh kế cho người dân sống dựa vào rừng
B/ Quyền và nghĩa vụ của hộ gia đình và cộng đồng
a) Quyền của hộ gia đình và cộng đồng:
- Hưởng toàn bộ sản phẩm rừng trồng khi khai thác
- Sản phẩm rừng trồng được tự do lưu thông
- Được hưởng các chính sách ưu đãi khác về miễn giảm thuế theo quy định của pháp luật
b) Nghĩa vụ của hộ gia đình và cộng đồng:
- Đảm bảo việc trồng, chăm sóc và bảo vệ rừng trồng theo đúng quy trình kỹ thuật
và hồ sơ thiết kế;
- Khai thác sản phẩm rừng theo quy định của pháp luật;
- Khi khai thác sản phẩm, nộp cho Quĩ phát triển xã và nộp thuế cho nhà nước (nếu có) theo quy định của pháp luật về thuế;
Những yêu cầu kỹ thuật
Trang 51 Điều kiện gây trồng
1.1 Điều kiện khí hậu
- Nhiệt độ trung bình hàng
năm: 22 – 270C
- Lượng mưa hàng năm:1500 –
2500 mm
- Số tháng có lượng mưa trên
100 mm: 5 – 6 tháng
- Gió: không gió xoáy
1.2 Điều kiện địa hình
- Độ cao trên mặt biển: Từ 500
m - ≤800m
- Độ dốc: ≤ 300
1.3 Điều kiện đất đai và thực bì
- Loại đất: đất xám, đất feralit
- Thành phần cơ giới: thịt nhẹ
đến thịt nặng
- Độ dày tầng đất: ≥ 100 cm
- Độ pH: 4,5 - 6,5
- Thực bì đất trống Ia và Ib
2 Xử lý thực bì.
a Xử lý thực bì toàn diện:
• Trong khu vực trồng rừng tiến hành phát dọn sạch dây leo, cây bụi và cây phi mục đích Thực bì được phát dọn sát đất, gốc không cao quá 10cm Thực bì sau khi phát được rải đều trên toàn bộ lô
• Thực bì sau khi phát khoảng 10 – 15 ngày (đã khô) gom thành đống hoặc thành từng rải nhỏ (không nên gom thành đống quá cao hoặc quá rộng) tiến hành đốt
v Lưu ý trong quá trình đốt như sau:
(1) Đốt phải đảm bảo tuyệt đối an toàn về tài sản và tính mạng cho hộ gia đình và người dân địa phương trong vùng Do vậy khi xử lý thực bì bằng phương pháp đốt chủ hộ gia đình và BQL dự án phải báo cáo với chính quyền địa phương, kiểm lâm địa bàn nếu đảm bảo an toàn thì mới tiến hành phương pháp trên
(2) Không nên chọn ngày nắng nóng hoặc mưa ẩm, chọn ngày râm mát, không nên chọn ngày gió to
(3) Không nên đốt vào buổi trưa hoặc chiều nắng (đốt vào buối sáng sớm hoặc chiều tối)
(4) Nguyên tắc đốt thực bì: đốt từ trên đỉnh xuống dưới chân đồi, đốt ngược theo chiều gió
(5) Đốt từng đống nhỏ, không đốt toàn diện cả lô
(6) Phải có hệ thống đường ranh cản lửa đối với các lô bên cạnh
Trang 6(7) Trong quá trình đốt phải chuẩn bị đầy đủ dụng cụ, lực lượng phòng cháy chữa
cháy kịp thời
(8) Sau khi đốt xong, chủ hộ phải tiến hành kiểm tra kỹ lưỡng khi toàn bộ vật liệu
cháy và nguồn lửa trong lô không còn thì mới được ra về
3 Cuốc hố trồng cây.
Cự li hố : Hàng cách hàng 3m, cây cách cây 1.5m ( 3x 1.5)
Kích thước hố: 30x30x30 (cm)
Kỹ thuật cuốc hố
Ø Cuốc tịnh tiến dần từ dưới chân đồi lên trên đỉnh
Ø Khi cuốc để riêng phần đất tốt, đất tơi xốp (đất mặt) ra một bên, đất xấu lẫn
nhiều sỏi đá (đất phía dưới) ra một bên
Ø Hố giữa các hàng cuốc so le nhau để hạn chế xói mòn đất và tận dụng tối đa
không gian dinh dưỡng
4 Lấp hố kết hợp bón phân lần 1 (bón lót):
- Loại phân : Phân vi sinh
- Liều lượng: 100g/gốc
- Kỹ thuật bón phân kết hợp lấp, vun hố:
Phần đất tốt được lấp đầy 1/3 hố(trường hợp đất cuốc dưới hố lên thiếu, có thể tận
dụng thảm khô, đất tốt trên mặt đất)
Trộn đều phân bón theo định lượng (như chén, muỗng, vốc tay )
Dùng đất xấu đã để riêng lấp trên hố và vun theo hình mu rùa
hướng dẫn kỹ thuật cuốc hố hướng dẫn cách pha chế thuốc trừ mối
Trang 75 Trồng rừng:
Chất lượng cây con quyết định đến sự thành bại của công tác trồng rừng Do vậy
Dự án chỉ chấp nhận những cây đạt tiêu chuẩn theo quy định
Trước khi cây con xuất vườn phải được phân loại và nghiệm thu
Chất lượng cây con được đánh giá lần cuối trên hiện trường trồng
5.1 Tiêu chuẩn chất lượng cây con.
Keo lai hom:
Tháng tuổi: 2,5 – 3,0 tháng
Đường kính cổ rễ: >0.3 cm
Chiều cao: 25 - 30 cm
Sức khỏe: không bị cụt ngọn, lá xanh, khoẻ mạnh, không sâu bệnh Bộ rễ phát triển tốt và có nốt sần
5.2 Kỹ thuât trồng cây:
Cây con phải trồng đúng kỹ thuật để đạt được tỷ lệ sống cao trong lần trồng đầu tiên
Trồng cây nhất thiết phải xé bỏ toàn bộ vỏ bầu nếu không bộ rễ sẽ phát triển không tốt Khi thao tác xé vỏ bầu, tránh làm bầu bị vỡ hoặc tổn thương đến bộ rễ
5.3 Chăm sóc bảo quản cây con sau khi nhận từ chủ vườn ươm:
- Căn cứ vào thời tiết, kế hoạch trồng cây của từng hộ gia đình lên kế hoạch nhận
cây con từ các vườn ươm cho phù hợp Tốt nhất nhận đủ số lượng cây con trồng trong ngày (không nên nhận quá nhiều mất công chăm sóc bảo quản)
Nếu trường hợp vì 1 lý do nào đó các hộ nông dân bắt buộc phải nhận toàn bộ
số cây thì phải bảo quản tốt những cây chưa kịp trồng, bằng cách như sau:
+ Chọn 1 địa điểm bằng phẳng, râm mát (có thể dưới tán cây: nếu ở trong rừng) xếp toàn bộ số cây nhận về (theo chiều thẳng đứng)
+ Hàng ngày tưới nước đủ ẩm cho cây (ngày 2 lần: sáng sớm và chiều tối)
+ Bảo vệ không cho gia súc phá hoại
Trang 8Cây trồng keo 8/2009 đã bén rễ tốt
K Nhân - Ban phát triển xã Gia Bắc cùng ĐPV Yên tại lô
rừng trồng keo năm 2008 đang phát triển tốt
6 Chăm sóc, bảo vệ rừng trồng
Thời gian chăm sóc, bảo vệ rừng trồng: Được tiến hành trong suốt 8 năm thực
hiện Dự án Đặc biệt trong 3 đầu
6.1 Năm thứ nhất: 1 lần
Tiến hành sau khi trồng cây 1 tháng
Trồng dặm những cây bị chết
Tỷ lệ cây sống năm đầu phải từ 85% trở lên Nếu nhỏ hơn nhất thiết phải trồng
dặm.Tỷ lệ trồng dặm 15% Trồng dặm kịp thời vào đầu vụ trồng rừng
Phát dọn thực bì, xới và vun đất
Phát dọn toàn bộ dây leo bám trên cây trồng cũng như cây bụi, cỏ dại, cây tái sinh
phi mục đích trên băng trồng cây Giữ lại và bảo vệ những cây tái sinh mục đích
Thực bì được phát dọn phải sát mặt đất, không được cao quá 10cm Sau đó chặt
thành từng đoàn nhỏ 1-1.5m
Xới đất xung quanh gốc cây sâu 3-4cm và vun gốc với đường kính rộng 50-60cm
Bảo vệ rừng trồng
Bảo vệ những cây tái sinh mục đích, phi mục đích, thực bì trên băng chừa
Không để gia súc cũng như không cho thu lượm cành khô lá rụng trong khu vực
trồng rừng
6.2 Chăm sóc năm thứ hai: 2 lần
a Chăm sóc lần 1: Tháng 3-4 (cụ thể theo hồ sơ thiết kế)
Phát dọn toàn diện trên lô
Trang 9• Phát dọn dây leo, cây bụi, cỏ dại, cây phi mục đích trên toàn lô trồng rừng.
• Thực bì được phát sát đất không quá 10cm và chặt thành từng đoạn nhỏ rồi trải đều trên lô
• Giữ lại bảo vệ và chăm sóc cây tái sinh mục đích có giá trị kinh tế
Xới đất, vun gốc: Xới đất xung quanh gốc cây rộng 50-60cm,
sâu 3-4 cm, vun gốc hinh mu rùa
Chăm sóc lần 2 (tháng 9-10)
Phát dọn toàn diện trên trên lô
Phát dọn dây leo, cây bụi, cỏ dại, cây phi mục đích trên lô
Giữ lại bảo vệ và chăm sóc cây tái sinh mục đích có giá trị kinh tế
Dọn vật liệu cháy trong lô mang ra ngoài lô tiến hành đốt rồi tiiến hành đốt
Xới đất vun hố:
Xới đất xung quanh gốc cây với đường kính rộng 60-80cm, sâu 3-4cm vun gốc hình mu rùa
Bảo vệ rừng trồng: Không thả gia súc cũng như không cho người chặt củi trong
khu vực trồng cây
Hướng dẫn kỹ thuật tạo giống trồng thâm canh cây Keo lai giâm hom
Thứ ba, 23 Tháng 6 2009 19:52
Trang 10Keo lai (Acacia Hybrid) là tên gọi của giống lai tự nhiên giữa Keo tai tượng (Acacia Mangium) với Keo lá tràm (Acacia Auriculiformis) Đây là giống có nhiều đặc điểm hình thành trung gian giữa bố và mẹ, đồng thời có ưu thế lai rõ rệt : sinh trưởng nhanh; có hiệu suất bột giấy, độ bền cơ học có độ trắng của tờ giấy cao hơn các loài bố mẹ, có khả năng cố định đạm khí quyển trong đất nhờ các nốt sần ở
hệ rễ,
Giống keo lai này được phát hiện ở một số tỉnh vùng Đông Nam bộ, ở Ba
Vì (Hà Tây) và một số tỉnh khác Qua nhân giống bằng hom và khảo nghiệm dòng
vô tính đã chọn được một số dòng cây lai có ưu thế lai và các tính chất ưu việt khác Vì vậy việc đưa nhanh các dòng vô tính này vào sản xuất sẽ góp phần đáng
kể trong việc tăng năng suất rừng và cải thiện điều kiện đất đai ở những vùng đồi núi trọc, bạc màu thoái hóa,
I- Kỹ thuật nhân giống bằng hom :
1- Xây dựng vườn giống lấy hom :
- Vườn giống lấy hom được gây dựng trên đất vườn ươm gần khu nhân giống tạo cây con bằng hom Diện tích vườn giống lấy hom bằng 1/800 - 1/1.000 diện tích trồng rừng keo lai hằng năm của đơn vị
- Đất xây dựng vườn giống lấy hom có thành phần cơ giới nhẹ, tầng đất dày
và thoát nước tốt
- Tùy điều kiện địa hình và quy mô vườn giống trong mỗi dòng vô tính được trồng theo hàng hoặc theo khối riêng rẽ và phải có biển ghi rõ số hiệu từng dòng
- Cây giống lấy hom được trồng theo hàng cự ly : 0,8 x 0,4m Trước khi trồng bón lót phân chuồng hoai 2kg/hố và phân NPK 100g/hố
- Mùa trồng cây giống ở các tỉnh miền Trung vào tháng 10 -12 dương lịch
- Sau 3-5 năm khi cây giống đã qua nhiều lần cắt hom không còn sinh trưởng tốt nữa phải gây vườn giống mới 1 năm trước khi hủy vườn giống cũ
2- Cắt tạo chồi cho cây giống :
- Tạo chồi lần đầu cho cây giống bằng cách dùng kéo sắc cắt ngang cây ở
độ cao cách mặt đất 70cm Gốc cây đã cắt được khử trùng bằng thuốc Benlát nồng
độ 0,15% hoặc benlát C 0,3%
- Mùa cắt tạo chồi lần đầu là cuối mùa khô đầu mùa mưa, ở miền Trung là tháng 7-8
Trang 11- Sau khi cắt tiến hành xới đất quanh gốc cây, làm cỏ toàn diện, bón thúc 50g phân NPK/cây và tưới đủ ẩm cho cây
3- Kỹ thuật cắt cành và giâm hom :
- Dùng kéo hoặc dao sắc để cắt cành từ vườn giống lấy hom
- Cắt cành tiến hành vào buổi sáng, cắt cành xong bảo quản nơi râm mát hoặc ngâm gốc cành vào nước
- Cắt cành phải để lại phần gốc ít nhất 2 đôi lá hoặc 2 chồi ngủ Những cành
có nhiều chồi phụ chưa thể làm hom cần được giữ lại để cắt lần sau
- Cắt cành đầu vụ thì cách 1 - 1,5 tháng sau đó có thể cách 15 - 20 ngày cắt một lần
- Cắt cành xong phải dọn vệ sinh gốc bằng cách phun Benlát nồng độ 0,15%, xới xáo đất quanh gốc và bón thúc
- Cành cắt ra dùng kéo sắc cắt thành hom để giâm Chiều dài hom từ 4-7cm, mỗi hom 1-2 lá và phải cắt bớt 2/3 diện tích phiến lá Phần gốc hom cắt vát 45o
- Hom cắt xong ngâm ngay vào dung dịch Benlat nồng độ 0,15% trong 1 giờ, sau đó vớt ra cấy ngay vào luống giâm, tốt nhất nên cấy trực tiếp vào bầu đất
PE hoặc giữ hom có phủ bằng khăn ẩm để không bị khô hom
- Hom cắt lần nào phải cấy ngay lần ấy, không để hom qua đêm Trước khi cấy phun Benlat nồng độ 0,3% vào luống cát để khử trùng hoặc xử lý hỗn hợp đất ruột bầu PE
- Trước khi cấy, hom được xử lý thuốc bột TTG hoặc Serdex bằng cách chấm gốc hom vào thuốc sao cho phủ kín mặt cắt, 1 bầu cấy 1 hom hoặc giâm trên cát thô với khoảng cách 7 x 2cm, độ sâu cấy hom 2-3cm
4- Mùa giâm hom :
Phụ thuộc vào mùa trồng cây theo từng vùng Các tỉnh miền Trung từ đầu tháng 7-12 Nguyên tắc chung là giâm hom phải được thực hiện trước khi trồng rừng 3-4 tháng
II- Kỹ thuật trồng và chăm sóc rừng :
1- Tiêu chuẩn cây con đem trồng :
Cây con trong túi bầu đạt 3 tháng tuổi trở lên có chiều cao từ 20-25cm, cây khỏe mạnh xanh tốt, một ngọn, không sâu bệnh Trước khi xuất vườn một tuần phải cắt bớt lá, đảo bầu, xén rễ, kết hợp loại bỏ cây yếu kém đảm bảo tỷ lệ sống và chất lượng rừng trồng
2- Kỹ thuật trồng :
a- Làm đất :