Một người được gọi là tín đồ Phật giáo hay được gọi là Phật tử, phải thụ Tam quy. Tam quy tức là quy y Tam bảo. Nghĩa là, quay về, nương tựa và sống theo ba ngôi báu là Phật, Pháp và Tăng. Phật (Buddha) là đấng giác ngộ hoàn toàn. Pháp (Dharma) là giáo lý, phương pháp diệt khổ được vui. Tăng (Samgha) là đoàn thể hòa hợp, cầu đạo giác ngộ của Phật và hành trì chính pháp của Phật. Người Phật tử quy y Tam bảo là người tránh xa sự tà vạy, si mê, nguyện trọn đời sống theo Tam bảo, quyết không tin theo đạo giáo khác.
Trang 1CÁC KHÁI NIỆM PHẬT PHÁP CĂN BẢN
I- Tam quy
Một người được gọi là tín đồ Phật giáo hay được gọi là Phật tử, phải thụ Tam quy
Tam quy tức là quy y Tam bảo Nghĩa là, quay về, nương tựa và sống theo ba ngôi báu là Phật, Pháp và Tăng
Phật (Buddha) là đấng giác ngộ hoàn toàn Pháp (Dharma) là giáo lý, phương pháp diệt khổ được vui
Tăng (Samgha) là đoàn thể hòa hợp, cầu đạo giác ngộ của Phật và hành trì chính pháp của Phật
Người Phật tử quy y Tam bảo là người tránh xa sự tà vạy, si mê, nguyện trọn đời sống theo Tam bảo, quyết không tin theo đạo giáo khác
II- Tam bảo
1- Biệt thể Tam bảo
a) Phật bảo: Hóa thân của Phật, chỉ vào các đấng đã giác ngộ hoàn toàn như đức Phật
b) Pháp bảo: Chính Pháp của Phật như Tam học, Tứ đế, Lục độ v.v… c) Tăng bảo: Các vị Thánh tăng, Bồ tát tăng…
2- Trụ trì Tam bảo
a) Phật bảo: Tranh, tượng Phật
b) Pháp bảo: Kinh, Luật, Luận: Tam tạng thánh giáo của Phật
c) Tăng bảo: Các vị Tăng sĩ
Nếu ai quy y Tam bảo, nhận rõ ý nghĩa Tam bảo, như thực tu hành, thoát ly khỏi các nơi khổ não, được đạt tới cảnh giới giải thoát Niết bàn
III- Tam tạng
Tam tạng là ba kho tàng chứa đựng giáo lý của Phật là: Kinh, Luật và Luận: 1- Kinh: Kinh gọi đủ là Khế kinh, có nghĩa là thâu tóm những giáo, hợp cơ của Phật thành một, hầu hướng dẫn cho sự tu học và đem lại lợi ích chân thực cho chúng sinh Kinh có kinh Đại thừa và kinh Tiểu thừa 2- Luật: Là giới luật của đức Phật chế cấm, để dạy cho chúng đệ tử ngăn ngừa
và diệt trừ nghiệp ác, hầu tiến trên đường thiện chính, làm cửa ngõ vào cảnh giới Niết bàn
3- Luận Là thảo luận, bàn bạc về giáo lý nhà Phật, phát sinh trí tuệ thù thắng Tam tạng có chỗ thêm Bát nhã tạng và Đà la ni tạng thành Ngũ tạng
IV- Ngũ giới
Ngũ giới là năm điều răn:
1- Không được sát sinh: Không được giết hại các sinh mệnh khác 2- Không được trộm cắp: Tôn trọng của người; vật gì không phải của mình không lấy
3- Không được tà dâm: Không được ngoại tình
Trang 24- Không được nói dối: Không nói những lời sai sự thực, có hại 5- Không được uống rượu: Không được say sưa rượu chè, có hại cho tư cách, trí tuệ và gia nghiệp
V- Bát quan trai
Bát quan trai là tám biện pháp thực hành một ngày một đêm áp dụng tại gia:
1 Không sát sinh
2 Không trộm cắp
3 Không dâm dục
4 Không nói dối
5 Không uống rượu
6 Không trang sức các vật quí báu và không xoa bôi đồ thơm vào mình
7 Không ca múa hát xướng, không đi xem, nghe
8 Không nằm giường cao, rộng
Và một trai pháp là không ăn phi thì, nghĩa là không ăn quá giờ ngọ Việc thụ trì 8 pháp quan trai này hoặc phải có giới sư truyền thụ hay là tự mình phát nguyện thụ trì ngay ở nhà cũng được Làm đúng, ba nghiệp được thanh tịnh, do đó thiện nghiệp phát triển, gieo sâu hạt giống vô lậu giải thoát trong tâm điền, khỏi sa đường ác và sẽ sinh về nơi An lạc
VI- Thập thiện
1- Thân nghiệp
Không sát sinh, hay làm việc hộ sinh
Không trộm cắp, hay làm hạnh bố thí
Không dâm dục, thường giữ hạnh thanh tịnh
2- Khẩu nghiệp
Không nói dối, nói chân thực
Không nói thêu dệt, nói đúng nghĩa
Không nói lưỡi đôi chiều, nói hòa hợp
Không nói thô ác, nói dịu dàng
3 Ý nghiệp
Không tham lam, quán bất tịnh, thực hành thiểu dục (ít ham muốn) tri túc (biết đủ)
Không sân hận, quán từ bi , thực hành nhẫn nhục
Không tà kiến (si mê), quán nhân duyên , phát trí hiểu biết