Một người Hà Nội là sự trình bày cảm nhận cách nhìn quan niệm về người Hà Nội của nhà văn.. Nó gợi cho người đọc bắt ngay vào định hướng tư tưởng của tác phẩm, hiểu được ý đồ nghệ th
Trang 2 I.Tiểu dẫn.
1.Tác giả:
- Nguyễn Khải tên thật là: Nguyễn Mạnh Khải(1930-2008)
- Sinh tại Hà Nội trong một gia đình viên chức nhưng lại sống ở nhiều nơi Sau
- Nêu những nét chính về tác giả
Nguyễn Khải ?
Trang 3Nguyễn Khải bắt đầu viết văn từ 1950
Ông tự chia sáng tác của mình thành hai giai đoạn:
+ Giai đoạn đầu,ông chủ yếu quan tâm
đến các vấn đề mang tính thời sự chính trị,con người được đánh giá chủ yếu qua tiêu chí đạo đức và tiêu chí chính trị.Văn
Trang 4+ Giai đoạn sau, ông dành sự quan tâm
nhiều hơn cho”cái đời thường” Tiêu chí
đánh giá con người được mở rộng thêm với các góc độ văn hoá,lịch sử và triết
học.Hứng thú chính luận chuyển dần thành triết luận
- Năm 2000, ông được tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật
- Các tác phẩm chính: SGK
Trang 52.Tác phẩm: Một người Hà Nội
- Tác phẩm được in lần đầu trong tập Một
người Hà nội(NXB Hà nội 1990).
In lần hai trong tập truyện Hà Nội trong mắt
tôi(NXB Hà nội 1995).
- Nêu xuất xứ tác
phẩm?
Trang 6II.§äc-hiÓu v¨n b¶n.
1 §äc v¨n b¶n.
- §äc
- §äc chó thÝch: Sgk
- Tãm t¾t
Trang 7II.Đọc-hiểu văn bản.
2 Tìm hiểu văn bản.
* Nhan đề: Một người Hà Nội
của tác phẩm. Một người Hà Nội là sự trình
bày cảm nhận cách nhìn quan niệm về người
Hà Nội của nhà văn Nó gợi cho người đọc bắt
ngay vào định hướng tư tưởng của tác phẩm,
hiểu được ý đồ nghệ thuật của nhà văn.
- Tại sao Nguyễn Khải đặt tên cho tác phẩm là Một ngư
ời Hà Nội?
Trang 8II.Đọc-hiểu văn bản.
2.1 Hình tượng nhân vật cô Hiền
trong gia đình.
Em hãy tìm những chi tiết chứng minh cô Hiền là người con gái đất Hà
Thành?
Trang 9- Cô Hiền người luôn nhanh nhạy thức thời:
+ Chọn bạn trăm năm
+ Sinh con
+ Cách chọn nghề
+ Cho con đi bộ đội
- Nguyên tắc sống của cô Hiền
Cô luôn giáo dục con cái sống phải có lòng
tự trọng > Tự trọng là tư cách, là thế đứng
giá trị con người
Cô Hiền có phải là ngư
ời luôn nhanh nhạy thức thời? Chứng
minh?Nguyên tắc sống của cô Hiền là gì ?
Trang 10=> Cô Hiền là một người luôn có ý thức giữ gìn nền nếp gia phong, truyền thống của đất kinh kì và là một nhân cách sống biết tự trọng
* Người Hà Nội phải có phong thái cốt cách:
Từ lối sống, cách nghĩ, cách nhìn nhận, cách ứng xử đều phải có chuẩn và cái quan trọng phải luôn giữ gìn văn hoá đất Kinh Kì
Em có nhận xét gì về nhân vật cô Hiền?
Theo em, người Hà Nội phải có phong thái và cốt
cách như thế nào?
Trang 11 II.Đọc-hiểu văn bản.
2.2 Nhận thức về người Hà Nội của nhân vật tôi.
- Lúc đầu thì nghi ngại, tránh né, giữ khoảng cách > dần dần thể hiện sự đồng ý, đồng tình > Cuối cùng (khẳng định: “ đã già hẳn …
ngoài 70 rồi còn gì nhưng cô vẫn là người của hôm nay, thuần tuý Hà nội không pha trộn”)
Quá trình nhận thức về người Hà Nội của nhân
vật tôi?
Trang 12 => Nh×n nh©n vËt b ng con m t ph¸t hi n ằ ắ ệ t©m tr ng kh¸m ph¸ n m b t v ạ ắ ắ ẻ đẹ ừp t
th gi i tinh th n n ch a bên trong ế ớ Nh n xét v quá trình ậ ầ ẩ ề ứ
nh n th c c a nhân vât ậ ứ ủ
tôi?
Trang 13II.Đọc-hiểu văn bản.
2.3 Nghệ thuật.
- Nghệ thuật xây dựng nhân vật:khắc hoạ tính cách nhân vật qua lời kể và đối thoại
- Cách tổ chức cốt truyện,kết cấu:
+Xây dựng cốt truyện theo hứng nới lỏng
+ Xây dựng kết cấu đối thoại
Em hãy nêu những đặc sắc nghệ thuật của văn bản: Một người Hà Nội ?
Trang 14-Chi tiết nghệ thuật đặc sắc thể hiện tư tưởng của tác phẩm:
+Hình ảnh cây si cổ thụ ở đền Ngọc Sơn
+Hình ảnh bát cổ thuỷ tiên
+Hình ảnh hạt bụi vàng
Trang 15III Tæng kÕt:
1 Néi dung:
- Trong một người Hà Nội tác giả đã có những khám phá sâu sác bản chất của nhân vậtdòng lưu chuyển của hiên thực lịch sử-nhân vật Bà Hiền:
+ là một con người Bà Hiền luôn giữ gìn phẩm giá + là một công dân Bà Hiền luôn chỉ làm những viẹc
có lợi cho đất nước
+ Là một người Hà Nội bà đã góp phần làm rạng rỡ thêm cái cốt cách truyền thống của Thủ Đô, tôn
thêm vẻ thanh lịch, quyến rũ của người Tràng An.
2 NghÖ thuËt:
+ Giọng điệu trần thuật vừa trải đời, vừa giản dị,
vừa trĩu nặng suy tư
+ Nghệ thuật xây dựng nhân vật đặc sắc: tạo tình
Trang 16IV Luyện tập
HS: thảo luận nhóm.
+ Nhóm 1 và 2: Hình ảnh cây si ở cuối truyện gợi cho em suy nghĩ gì?
+ Nhóm 3 và 4: Suy nghĩ của em về lời bình
đâu đó ở mỗi góc phố Hà Nội hãy mượn gió
mà bay lên cho đất kinh Kì chói sáng những
Trang 17IV Luyện tập
biểu hiện của văn hoá Hà Thành và cũng là biểu tượng của truyện Cây si nghiêng đổ là
sự di dời ra đi của một thời nhưng khi cây si sống lại là niềm tin của con người lại được thắp sáng trên mảnh đất Kinh Kì
Trang 18IV Luyện tập
- Câu 2: Ngợi ca khẳng định vẻ đẹp của người Hà Nội, nét đẹp trong bề sâu nhân cách của con người
Đó là những “hạt bụi vàng” đang lấp lánh đâu đó, toả sáng trên đất Kinh Kì Văn hoá và nhân cách là
đích hướng tới của mỗi người đó là những giá trị mãi mãi trường tồn