CON NHÀ GIÀU

Bà n ng không yên, bà lo tính hoài không bi t dùng ch c gì mà làm cho con xuôi thu n... Mình ng có làm th y tôi.. Tôi bi t góp lúa, ch tôi không bi t làm ru ng.. - Không ch u làm ru ng t

Con Nhà Giàu

Bi u ChánhQuy n I(01)

Ông K hi n To i, ch t ã lâu r i, mà trong qu n Ch G o t già chí tr ai c ng còn nhcái tên c a ông

Ông làm ch c K hi n là ch c c a H i t trong làng xã t ng khi nào ình mi u h, ho c khi nào cúng t thánh th n thì góp ti n cho d , ch không ph i ông c m quy n chính trhay là ông ban c r i nh n, nên thiên h c m oai h i, ngh a, mà ghi t c tên ông vào trí nbây gi ng i ta còn nh ông là nh ng i giàu to, song s giàu y không có ích cho dân tronglàng trong xóm chút nào h t, th m chí con trong nhà là ng i k nghi p n i dòng, mà c ngkhông nh c Ông sanh tr ng t i làng M H i, nhà ông d a bên l á M Tho xu ng Cho

Ông làm b n v i bà Võ Th Hi n sanh c hai ng i con, m t ng i con tra l n tên là

Tr n Th ng Chí, v i m t ng i con gái nh tên là Tr n Th Ng c, ng i l n sanh tr c ng i

nh ba n m

Khi con l n c a ông c 15 tu i, thì v ông m t Lúc y, ông ã làm giàu r i, mà tu i

a ông l i trên b n m i, n u ông ngh công v , th ng ph n con, ông góa mà h ng snghi p nuôi con th , thì có l ông là m t ng i sung s ng h n h t trong làng trong t ng Không

hi u t i tr i khi n gia tài c a ông ph i tiêu tan, hay là t i ông không mu n cho hai a con c aông c h ng nh công lao c a v ch ng ông, mà v m i ch t ít tháng thì ông l i lo toan ch p

i Ch chi ông ch p n i mà ông l a ch hi n c x ng ôi v a l a, thì c ng cho là ph i Ng t

vì ông nói s nghi p to mà con cháu ít là u vô ph c, nên ông tính ch n ng i tr tu i mà

i ng ki m con thêm

i ó ai m ch cho ông không bi t, mà ông ra R ch Mi u ông c i cô Lê Th Nho

i có 18 tu i, ngh a là l n h n con tr ng nam c a ông có 3 tu i Cô Lý Th Nho v n là connhà h i tr c c ng có n, nh ng vì b ki n th a sao ó mà ph i suy s p, nên c c ch ng ã, cô

ph i ng ng i l n tu i mà giàu có, ng n ng d a t m thân Cô ã có s c mà l i lanh l i, b i

y ông c i cô v thì ông yêu cô vô cùng

Cách m t n m, cô sanh cho ông c m t a con trai Ông m ng húm, bèn t tên là

Tr n Th ng T Ông càng ngày càng th ng yêu, càng tin c y v m i, các vi c trong nhà ông

u phú thác cho v h t th y, th m chí chìa khóa t s t ông c ng giao cho v gi

Cô Lý Th Nho tr tu i mà cao trí; c ch ng già yêu tr ng mà cô không ng nh nhgái khác, cô càng nh nh , càng cung k nh, càng lo s , ch ng nh ng là cô h t lòng xem xét vi ctrong nhà mà thôi, mà cô l i còn s n sóc con gh con ru t c ng nh nhau, ch ng mu n u chithì cô làm cho ch ng v a ý h t th y,

Ch ng Tr n Th ng Chí khôn l n, ông K hi n m i lo c i v cho con Theo th th ngthì con l n ph i chung v i cha, ng hôm s m lo s n sóc ph ng s cha, khi cha già y u thìthay m t cho cha mà ph ng t ông bà Không hi u cô Lý Th Nho nói làm sao, mà c i v cho

Th ng Chí r i, ông K hi n l i mua m t m u v n c ng d a l , song p d i, r i c t m t cáinhà ngói nh ba c n vách ván mà cho con ra riêng

ch ng Th ng Chí s n sóc mi ng v n, làm vài dây ru ng, tuy không làm giàu c, song

m nào c ng n, kh i c y nh cha Ch ng Th ng Chí úng tu i, làng t ng v con nhà giàu

nên c làm H ng ch c Anh ta làm làng c 6 n m, k có vi c quan trên mu n c m t v Ban

Bi n giúp v i Cai t ng trong vi c tu n phòng Th ng Chí tính ra tranh ch c y, ng t vì trongnhà không có ti n d , nên ph i lên n n n v i cha mà xin 5 ngàn ng b c Ông K hi n kêu v

mà nói r ng:

Th ng Hai nó xin 5 ngàn ng nó tranh ch c Ban Bi n Má nó tính sao? Bà K hi n c i

mà áp r ng: Ông có b c d thì ông cho nó ch tôi có ti n b c gì âu mà ông h i tôi Mà tôi ngh

d i n y ham tranh ua v i ng i ta mà làm gì Làm Ban Bi n chém gi t ai c hay sao mà

ph i vác b c ngàn ra lo

Ông K hi n ng i l ng thinh m t h i r i nói v i con r ng: “Tao n m nay m c c t nhà có

c d âu Nh m y mu n làm Ban Bi n thì m y làm sao m y làm, ch tao không th giúpc.”

Th ng Chí bi t cha không thi u gì b c mà t i m gh nên cha không cho Anh ta bu n

ý, nên tr v nhà i vay 5 ngàn mà lo ch c Ban bi n Ai c ng bi t ông K hi n To i là m t nhà

i phú, b i v y con tr ng nam c a ông i vay b c, ai l i không cho Th ng Chí vay b c thi t

là d , mà có b c nhi u r i tranh ch c Ban bi n l i càng d h n n a

Bà K hi n nghe Th ng Chí c c p b ng Ban Bi n thì bà c i mà nói v i ch ng r ng: Tôi nghe nói th ng Hai nó gi n gay ông nên nó i vay ti n mà lo ch c Ban Bi n ó ó Nókhông c n ti n c a ông, nó c ng làm c Th ng thi t c ng c i quá! N u nó t p cái tánh ó, tôi

ch ng ông tr m tu i già ông ru ng t l i cho nó bao nhiêu, ch n h l y h t Ông còn s

ây mà nó dám i vay; ch ng ông ch t r i thì nó còn k gì n a

Ông K hi n châu mày áp r ng; kh n n n, nó mu n m t thây k nó! Thôi, tôi locho th ng T n h c, ng ngày sau nó n i nghi p cho tôi Th ng Chí nó mu n ng ngh ch thì

nó làm sao nó làm

Nhà giàu l n, con tr ng nam xin ít ngàn ng b c ng làm cho n m t n mày v i

ng i ta, mà ông không ch u cho, r i l i nghe l i v nh thêu d t mà t ý ghét con n a, baonhiêu ó c ng th y ông th ng v nh h n là con dòng l n, và s quán su t gia ình ã vtay bà v nh lâu r i Mà ông có thêm con trai nh , nên ông b t th ng con trai l n ã ành; có

t u ai c ng l y làm k là ông có m t chút con gái, là cô Tr n Th Ng c, ông g cho HàTrung H u, là con c a H i ng Th Ch G o, mà t ngày ông g l y ch ng r i, thì ông khôngngó ngàn gì t i n a ã bi t bên ch ng c a cô n giàu có l n c ng nh ông, nên cô ch ng h khinào v rút r a nh con ng i ta, nh ng mà ông ành lòng làm ng , con r t i th m ch ng có m t

n nào ông c m m t ng b c mà cho chúng nó i xe

Nói cho ph i ông K hi n To i b n s n v i m i ng i ch không ph i h p v i con dòng

n còn r ng v i con v nh Ch ng Th ng T úng tu i ông g i lên h c trên M Tho, m ingày ông cho phép n bánh có 5 xu mà thôi, mà chi u th b y i v thì ông b t i b , ch ôngkhông cho ti n i xe N u Th ng T không phi n, y là vì có m út nhét, cha cho m i tu n ba

c mà m lén a thêm ba ng b i v y bánh hàng ã ph phê mà chi u th b y l i m n xekéo mà v g n t i nhà r i m i ch u xu ng xe i b cho cha ng bi t

Ch ng Th ng T c 19 tu i, ng h c trên Sàigòn, thì ông K hi n phát b nh, Bà

hi n th y ông ã quá 60, mà ng y u nh v y thì bà lo s , nên bà òn khóc lóc xin ông hãytính giùm vi c t ng lai cho bà, ch n u ông không tính tr c r i ông c i h c ch u tr i, thì ch c

th y Ban Bi nTh ng Chí dùng quy n tr ng nam mà thâu h t s nghi p r i m con bà không

có ch mà dung thân

Ông K hi n l c u nói r ng:

- Tôi ch a ch t âu mà bà lo Nói cùng mà nghe, ví d u tôi có ch t i n a, bà là v th , cóhôn th hôn thú h n hòi, bà n huê l i mãn i r i các con m i có phép t ng phân tài

n c; th ng Chí nó nói gi ng gì c mà bà s

- Tôi là àn bà, tôi không bi t lu t phép Tôi s ki n th a l m N u ông th ng m con tôixin ông tính giùm tr c cho yên Thà là có gi y tr ng m c en v y cho d

- Bây gi bà mu n làm sao?

- Th ng ghét c ng nh ông, ch tôi âu dám mu n s gì

- Tôi ch t r i bà l y ch ng khác hay không?

Bà K hi n nghe ông h i nh v y thì bà khóc r ng lên, r i bà ng i t m t c t m t i mà nóing: “V cl ng v i nhau h n 20 n m nay, bây gi tôi m i bi t ông không th ng tôi Tôi ti c

vì con tôi nó còn kh d i quá, ch chi mà nó có gia th t nh ng i ta, thì tôi ch t ph t cho r i,

ng làm chi mà ch ng nghi nh v y, thi t x u h h t s c”

Ông K hi n nói r ng:

- Không ph i tôi không th ng bà Bà n m nay m i có 38 tu i, còn tr quá, tôi s góa mànuôi con không c, b i v y tôi ph i h i cho ch c ng tôi có tinh ch

- N u ông mu n tôi ch t thì tôi ch t li n bây gi cho ông coi, ng ông h t nghi n a!

- Ch t làm chi? Bà không hi u ý tôi Vì tôi lo cho ph n con, nên tôi m i h i nh tôi ch t bà

v y mà nuôi con hay là c i giá Tôi lo v sau ch nào ph i tôi ghen t ng gì hay sao?Tôi ch t r i thì bà làm sao t ý bà, d u bà l y ch ng khác, tôi l i c n c hay sao màghen

- Tôi th trên có tr i d i có t, h th ng T nó h c xong, tôi c i v cho nó r i thì tôi

ch t theo ông li n Tôi lo cho con, ch thân tôi mà k gì Tôi có ph i nh ng i ta v y

âu Tôi n c m v i mu i c ng c, tôi không ham vi c chi h t Tôi s là s cho th ng, ch ng ông nh m m t theo ông theo bà r i thân nó ói rách t i nghi p mà thôi ch

Ch a gì mà tôi coi ý anh v i ch nó h m h m, cha ch , ch ng ông m t r i nó ch u saoi

Ông n m thiêm thi p không nói n a Bà ng i m t bên thút thít khóc h i Ông th y v y bènnói r ng: “Thôi, th ng th ng ít b a r i tôi s tính”

Tuy ông nói ông tính mà không nghe ông tính v i ai h t, ch có nghe bà v c òn nói dây

ru ng n y t i dây ru ng kia x u, dây ru ng n y ph i chia cho con mình, dây ru ng kia ph i trí

ph n d ng lão Bà òn ít b a r i ông sai tr i m i H ng chánh Dung, là ng i thông th o 2

tu ng ch , n t giùm t chúc ngôn cho ông Bà K hi n th y H ng chánh Dung n thì bà

ni m n t t , bà lén h a v i H ng chánh h t t rành r thì bà s th ng công m t tr m

ng b c

ng chánh Dung nghe có l i thì ham, không k chi là công lý, b i v y ông K hi n nói s

c i ý c a ông cho anh ta nghe r i anh ta t t , ch ng nh ng là t y theo l i ông d n màthôi, mà anh ta l i còn thêu d t thêm chút nh cho bà có l i n a

chúc ngôn t tr n m t tu n l m i xong, i khái nói nh v y: “Các con tuy 2 dòng, song

n m t cha sanh ra, b i v y d u dòng chánh hay là dòng th c ng ng con h t th y nên h nggia tài ph i h ng ng v i nhau, ông K hi n ng b c ng h t th y c 500 m u n Ôngtrích ra 50 m u làm ph n h ng h a c a ông và bà v l n, trí cho Tr n Th ng Chí n huê l i

mà ph ng t Ông trích ra 50 m u n a làm ph n h ng h a cho ông bà, trí cho Tr n Th ng

n huê l i mà ph ng t Ông trích thêm 100 m u làm ph n d ng lão cho v th là Lý ThNho, h bà s ng thì bà h ng huê l i, ch ng nào bà ch t thì chia làm 2 ph n, m t ph n v Tr n

Th ng T n mà cúng qu y m , còn m t ph n thì v hai ng i con dòng chánh Còn l i 300

u ông chia ng cho ba con, trai gái m i a u c ng c h ng 100 m u”

chúc ngôn làm nh v y coi c ng ch ng thi t h i hai a con dòng chánh cho l m Nh ng

n sau ông l i bi u thêm m y câu r ng: Cái nhà ông ó l p làm nhà th giao cho Th ng T

mà ph ng t Còn nh ng ru ng t ông chia cho các con ó, tuy m i ng i u c c i tên

ng b ph n c a mình, nh ng mà huê l i ph i cho v th là Lý Th Nho h ng tr n i

ch ng nào Th Nho ch t r i, các con m i c h ng, n u các con a nào không tuân ý cha,

ch ng cha ch t r i mà sanh chuy n ki n th a, thì ph i mang t i b t hi u và b c t ph n n”

Ch ng t làm xong r i, ông K hi n m i cho kêu các con v ký tên và m i làng t ng n th

nh n Ng i con gái, là Tr n Th Ng c, c t r i cô khóc lóc than phi n cha chia không côngbình; cô nói r ng công m cô c c kh m i g y d ng ra s nghi p, mà bây gi anh c a cô h ngkhông b ng con dòng th Cô l i nói m gh c a cô còn tr tu i, l i giao ch ng nào m gh qua

i r i anh em cô m i c h ng huê l i, th thì anh em cô không trông mong h ng c a cha

tr c, b i vì cô s anh em cô ch t h t, mà bà k m u c ng ch a qua i Cô làm l y xin chagiao h t ru ng t cho bà k m u làm ch , anh em cô không lãng làm chi

Làng t ng ai nghe m y l i phi n y c ng cho là h u lý, duy có m t mình ông K hi n ng l icho là l i ng ngh ch, ng nhi c om sòm, làm gi n làm h n, r i l i r y lây n th y Ban bi n

Th ng Chí, ông nói r ng th y bày m u cho em kháng c v i ông

Th y Ban bi n l y làm phi n trong lòng, nh ng vì th y cha có b nh, th y không dám cãi l v icha Th y r y áp em, r i th y gi n l y, nên l y vi t ký tên ph t vào t chúc ngôn t ng phân cho

a lòng cha Hà Trung H u, là ch ng c a cô Ng c, s mang ti ng xúi v tranh gia tài, l i th y

Th ng Chí ã ký tên, nên nói v i v r ng: “Cha m là tr ì bi n, mình làm con ch ng nên phi ntrách Cha sanh mình và nuôi mình cho nên vai nên vóc, n y tr ng quá, mình ã có làm uchi mà n b i chút nh hay ch a? Nay cha có b nh sao mình l i làm cho cha bu n nh v y?May cha có ru ng t l i cho minh, mình chê nhi u chê ít, ví nh cha nghèo n l i chomình, r i mình nói th nào n a? Tôi khuyên mình ng có trái ý cha i, giàu nghèo t i ông

tr i, mình ham cho nhi u mà n u ông tr i không cho h ng, thì mình c ng không gi c âu

Ông K hi n To i ki n th c theo x a, c x theo x a, th m chí cái nhà c a ông ông c t

ki u coi c ng x a quá N m tr c ông c t cái nhà t n h n m i ngàn ng b c H i v g , ôngtính c t ba c n hai chái b t v n, nh có bà v ng n c n, nói r ng c t r ng minh mông nh nhà

ch sao cho h t, ông m i tóp b t cái vòng chung quanh, duy còn ba c n v i hai chái N nxây cao t i m t th c, c t gõ tròn n m tay, uôi kèo ch m bát tiên, c a cu n g ch bán nguy t.Nhà coi thì cao ráo kho n khoát, nh ng mà trong thì r ng minh mông Phía tr c d n ba bàn

th lót ba b ván gõ, g n c a cái m t b gh tr ng k Phía sau c ng lót ván gõ, hai cái

bu ng hai bên thì hai cái gi ng cây v i cái t áo và m t cái t s t l n ch ch ng có ch ng

n v t chi khác

khi ông m t r i, Th ng T m c h c trên tr ng, bà K hi n n i, phía sau, cònphía tr c bà óng c a h i, b i v y ván gh b i óng l p lâu l p m i coi m c thích

Hôm n Th ng T g i th v nói cho m hay r ng lúc n y chàng s a so n thi b ng c p

t nghi p Bà K hi n n m êm th m vái cho con thi u, ng có ti ng t m m t chút, r i bà lo cho con Bà vái và trông g n m i ngày r i bà không c tin t c chi h t

t bu i chi u, bà K hi n n c m r i, bà ng n m trên võng a tòn ten mà trông tincon, thình lình con Mang, là a c a bà, nó ch y vô th a cho bà hay r ng c u T v Bà l t t

ng d y b c ra c a sau, thi t qu th y Th ng T ng i c a ngõ ng xâm xâm i vô, sau

ng l i có m t ng i vác r ng i theo Bà c i ng n ngo n mà h i r ng: “Sao con v conkhông ánh dây thép cho má hay tr c ng má sai b y tr lên M ón xe l a mà r c?”

Th ng T th y m ã không m ng, mà nghe m h i c ng không tr l i, c l m l i i vônhà Bà K hi n và i theo con và h i n a r ng: “Hôm tr c con nói con thi, v y mà con thi uhay không, sao con không g i th n a cho má hay, má trông d quá” Thu ng T cùng qu n

áp r ng: “Thi r t r i, g i th làm gi ng gì” C u và nói và qu ng cái nón lên ván, r i ch p taysau ít i qua i l i, ti ng giày Tây ch m trên g ch tàu nghe l p b p Bà K hi n nghe tin ch nglành y thì bà ng ng n, li n b c l i ván ng i l y tr u têm n, mà m t mày bu n hiu

Ng i vác cái r ng b c r i lum khum d a c a Th ng T không thèm ngó t i, anh n ng x r m t h i lâu r i m i nói r ng: “Má cho m t ng b c ng tr ti n xe chútmá” Bà K hi n i m t l y b c mà trao cho con Th ng T cho ng i vác r ng ti n r i

ng i y xá mà lui ra

Th ng T n c m r i leo lên võng mà n m Bà K hi n n m trên b ván g n ó, ch c làtrong trí bà lo lung l m, nên bà gát tay qua trán mà ngó ng n èn, bà không nói chuy n chi h t

y a d n d p xong r i, bèn coi óng c a tr c c a sau ch t ch a ng i ng

Ch ng hi u bà K hi n lo tính làm sao, mà cách m t h i lâu bà vùng ng i d y và nói r ng:

- Thôi, n u con không ch u h c n a, con mu n c i v , thì má ki m v cho

- Má ki m âu? Nè, tôi nói tr c cho má bi t, tôi không thèm th con gái ng a má

Má ph i c i con gái ch , bi t nói chuy n, thông ch ngh a, tôi m i ch u Con gái ngquê mùa quá, ai ch u cho n i

- Má nghe h nói ch ch a ngó th y H nói con nh ó gi i d n khéo léo l m

- Không c âu má Con gái v n quê mùa khó ch u l m Tôi mu n má nói con ôngPhán H ng má c i cho tôi Cô y ng mà d th ng l m

- Ông Ph n H ng nào âu? Sao con bi t?

- ng trên Xóm Gà, phía trong Bà Chi u m t chút Tôi có m t a anh em b n h c, nó

n nhà ng Chúa nh t tôi hay vô nhà nó tôi ch i nên tôi th y con c a ông Phán

- Ông Phán ó giàu hay nghèo?

- Má h i chuy n ó làm chi không bi t! Giàu làm chi, mà nghèo r i sao? H i tr c nglàm vi c s Tr ng ti n Bây gi ng h u trí r i v Xóm Gà Tôi th y ng m t cái

nhà lá ba c n, vách ván s ch s , th y v y thì hay v y, ch ai coi trong t ng c mà

bi t ng giàu hay nghèo

- Con là con nhà giàu có, con ph i l a ch cho x ng áng mà c i v Má nghe nói ông

i ng Th ng giàu h n mình nhi u l m, mà ng không có con trai, có hai a congái, a l n g l y ch ng r i, nó v theo bên ch ng nó, còn a nh , v ch ng ng

ng l m, tính g b t r , n u con sa vào ó con no l m

- Tôi nghèo c c gì mà ph i chui u theo bên v ng n ch c? Tôi không thèm âu

- Con ng có nói d i Con giàu mà c v giàu l n n a thì càng quí ch

- Ông H i ng ó g con mà mu n bát r , v y ch ng s c nuôi tôi hôn?

- Sao l i không s c! ng giàu l n l m mà; ng i ta nói ng giàu b ng ba mình l n

- Tôi xài l n l m a má à Tôi s ng ch u không n i ch

- u con xài l n, mà sao con l i òi c i con ông Phán nào ó, ng nghèo r i ti n b c

âu có cho con xài

- Thà là c i con ông phán nghèo, thì tôi xài ti n c a tôi, ch c i con ông H i ng giàu,

mà ng l i giành ph n nuôi r n a, thì ng ph i bao h t th y ch

- c mà Má nghe nói v ch ng ông H i ng c ng con nh ó l m, giao h t chìa khoácho nó c m, xu t phát trong nhà m t tay nó h t th y N u c i r i mà con làm cho v

ch ng ông H i ng th ng con, thì ti n b c thi u gì mà con lo Con n cho khôn khéothì ng i ta mua ru ng t cho v ch ng con ng b riêng n a a

- Tôi có v mà tôi theo bên v thì má nhà m t mình r i má làm sao?

- ây qua Ông V n mà xa x c gì Con ch y qua ch y l i d t, có sao âu mà lo

- Sao h i nãy má nói má tính c i v cho tôi ng nó coi sóc vi c nhà? N u c i mà nó bên nhà nó, thì có coi sóc vi c gì c?

- Nói thì ph i nói nh v y, ch vi c nhà mình c n gì ph i nó coi C n cho nó coi vi c nhàbên nó ó, thì c ng nh nó coi vì c nhà c a mình; b i vì nó không có anh em trai, gia tài

a cha rn nó ó t c th gia tài c a nó v i c a con

- Tôi hi u r i Má mu n c i gia tài c a ông H i ng Th ng cho tôi

- con có v giàu thì t nhiên con c h ng nh ch sao

- Má ham giàu qu !

- Giàu mà không ham, ch ham gi ng gì?

- Có ti n xài ch i cho s ng thân thì thôi, giàu mà làm gì!

- Thì ph i giàu m i có ti n mà xài ch !

- y ch mình không có ti n hay sao? Cha ch t cha ru ng t cho má h ng huê l i

i n m góp m i l m m i b y ngàn gi lúa thi u gì ti n mà ph i ham n a

- Mình có chút nh, n u có thêm n a thì càng t t ch sao con

- Có nhi u r i mà còn mu n có thêm n a, còn nh ng k nghèo kia h m i làm sao?

- làm sao h làm, h i âu mà lo cho h

Th ng T n m l ng thinh m t h i r i m i nói r ng: “Tôi th y h nghèo tôi th ng quá, nh

c trên tr ng có th ng Kh , con c a ai Gò Công không bi t, cha m nó nghèo nên nó h c

mà coi b kh không bi t ch ng nào Nó b n áo v i qu n v i mà rách r i ph i vá mi ng nào

mi ng n y b ng bàn tay T u n m n bãi tr ng không khi nào th y nó c m m t mi ng bánh

mà n Chúa nh t c tr ng ai c ng ra i ch i, nó c l c th c trong tru ng mà h c, không dám

i âu h t, có ti n âu mà i Hôm thi r i, nó c u mà nó không vui Tôi th y v y tôi h i nóthì nó nói nó không có ti n nên không bi t làm sao mà v , còn g i th xin cha m thì không bi tcha m có mà g i lên cho hay không nên không dám xin Tôi nghe nó than nh v y tôi nglòng, nên tôi còn tám ng b c tôi chia làm haì cho nó phân n a Nó cám n tôi quá mà nó l y cóhai ng, nói r ng bao nhiêu ó thì cho nó v t i nhà r i, không c n nhi u h n n a Không

bi t ch ng t i cha m th ng Kh nghèo, nên nó m i thi u ó a má a”

Bà K hi n th ra mà áp r ng :

- Con bi t th ng ng i ta, sao con không b t ch c ng i ta? Ng i ta nghèo c c mà

ng i ta còn h c c, còn con h c t n hao c a cha m không bi t bao nhiêu, mà sao con

c không nên?

- i má a

- Sao mà t i má?

- i má có ti n nhi u quá, má cho tôi hoài nên tôi m c lo n xài, có h c hành gì c

- Thôi, t rày s p lên má không cho con ng nào n a h t, cho con ti n thì con h ch cóích gì

- Ý, sao c! T h i nào t i bây gi tôi xài quen r i, má không cho n a sao c Mà bây

gi cha m t r i, ti n b c v m t tay má tr c sau gì má c ng ph i cho tôi ch cho

ai, chuy n gì mà hà ti n không cho tôi xài Má mua cho tôi m t cái xe h i i ch i má,mua xe nh nh , ch ng vài ba ngàn Có xe ng tôi t p c m bánh r i chi u chi u tôi ch

- Con khéo nói b y! Con ng có se sua n xài l m, ng i ta nói

- Ai nói? Nói cái gì?

- Con xài phí se sua l m r i anh Hai v i ch Ba con nó phân bì ch

- a tôi thì tôi xài, ch tôi xài c a nh ch hay sao mà nh ch nói?

- a thì là c a chung, nh cha con th ng m con mình, cho má n huê l i mãn i

mà nuôi con, n u mình làm quá anh ch con nó phi n bi t hôn?

- Má cho nh ch xài chung v i thì có phi n gì c

- Cha ch ! Ai có s c âu mà bao cùng h t v y cho n i

- Ti n b c c a cha làm ra, anh Hai v i ch Ba c ng là con, thì ph i cho nh ch h ng chút

nh ch

- Nói ch con v y sao c V y ch t di chúc c a cha con ó, con không th y hay sao?

Ch ng nào má ch t r i, ai mu n làm sao thì làm, ch má còn s ng thì má góp huê l i, mákhông cho ai h t

- Má làm nh v y thì anh Hai con nh l y gì nh xài?

- Nó làm sao nó làm, má bi t âu mãn tang r i má giao 50 m u t h ng h a cho nó

Nó n cái ó m i n m c ng c g n vài ngàn gi lúa, còn gì n a

- Còn ph n h ng h a c a tôi, má giao cho tôi không?

- Không c Con chung v i má thì má góp lúa ng cúng qu y ông bà, giao chocon làm gì?

- Má nói má c i v cho tôi r i tôi theo bên v V y thì tôi có nhà âu mà cúng

qu y ông bà?

- t i ám gi thì v ch ng con v cúng

- Thì má ph i cho tôi góp lúa ru ng ph n h ng h a, tôi cúng m i c ch N u mákhông cho tôi n ph n ó thì tôi l y gi ng gì tôi xài

- Con bên v thì con xài ti n bên v ch

- Coi k l m nà Má không cho tôi thì tôi không thèm c i v âu Mà không thôi ph i

i con, ông Phán H ng cho tôi thì tôi m i ch u, ch tôi không ng con ông H i ng

- , thôi má c i v cho con r i má s cho con n ph n h ng h a

- c nh v y thì tôi m i ch u

Hai m con nói chuy n v nhau t i khuya r i m i i ng

*

* *

Làm m ai c ng th ng con, mà bà m nào có m t a con mà thôi, thì s th ng d n

tr n v a con y, t nhiên c ng nó lung l m Nh ng mà cái th ng nó có nhi u cách: ng i

th ng con thì lo r n d y cho nó bi t ph i qu y d i khôn, ng ch ng nó l n r i, nó thông th o

ng i, nó ham vui nh n ngh a, nó bi t th cha kính m , nó bi t s anh th ng em Ng i

th ng con l i s con bu n lòng, b i v y nó mu n th nào c ng làm theo th n y, d u nó mu nlàm qu y c ng ch ng ch u la r y Còn có k th ng con l i lo làm cho có b c ti n ru ng t mà

l i cho con, d u làm nh nhu c danh giá hay là kh kh c ng i ta c ng bít lai nh m m t màlàm, mi n là cho có ti n c thì thôi, không k l ng tâm bây gi hay qu báo ngày sau chútnào h t

Bà K hi n Lý Th Nho thi t là th ng con, mà l i bà có m t mình Th ng T mà thôi,

i v y bà c ng thái quá Con c a bà thì bà th ng bà c ng, cái ó là l t nhiên c a tr i t, mà

ng là th ng tình c a con ng i, mình không có ch nào mà trách bà c Ti c vì bà th ngcon mà bà không bi t d y d con T khi sanh con ra r i thì bà c lo m u n y tính k n nglàm cho con ngày sau có s n gia tài l n mà h ng, song ch ng h khi nào bà d y cho nó bi tcách h ng gia tài miên vi n

Mình ã ngó th y Th ng T thi r t r i không ch u h c n a, bà K hi n ch ng r y con

t ti ng nào h t, mà bà còn xúi con c i v Mà c i v cho con ch ng ph i bà tính ki m connhà hi n c cho con k t ôi b n ng h h v i bà Không, không ph i nh v y C i v chocon, bà tính ki m thêm gia tài cho con n a, d u mà con ph i l i o ph ng t ông bà, d u màcon ph i b bà nhà tròi tr i m t mình, ng chui nh i theo n ch c c a v , bà c ng không n ,

mi n là con c ru ng t thêm nhi u thì bà vui lòng

Cách bà K hi n th ng con tuy không hi p v i o ngh a, song trùng theo cái thu t lýtài Mà cách c u Th ng T làm con c ng, tuy ch a th y l i ni m m con, song ã có mòi h i vtài s n

m i s a so n l p gia th t cho c u thì c u ã toan tính cách phá ti n Ch a gì mà c u

ã òi s m xe h i, c u mong h ng huê l i ru ng h ng h a M thì lo thâu con thì tính xu t,tánh ý hai m con khác nhau nh tr ng khác v i en Nh ng mà ngh cho chí lý thì c ng nênkhen th tr i khéo s p t, có ng i thâu thì ph i có ng i xu t ng ng ti n v n chuy n, chthâu mà không xu t thì ti n b c có ích gì, còn xu t mà không thâu thì l y gì mà xu t?

Mà ng i c ng con v i ng i con c ng i v i nhau thi t là ng l m, n trong nhà,

ng i n y x ng bày ra vi c nào thì ng i n nói trái li n, song trái thì m t chút mà thôi, chchung cu c r i vi c nào c ng xuôi thu n h t th y

Bà K hi n c y mai i nói tr c v i v ch ng ông H i ng Th ng, r ì d t Th ng Tqua coi con gái út c a ông là cô Ba M nh Tuy là con nhà giàu, nh ng mà cô Ba M nh so bnhan s c thì kém h n nhi u cô gái khác Cô to x ng l n vóc nên i không có dáng y u u Cô

da en trán th p, mà l i không bi t trang m, nên g ng m t coi không c sáng láng

Th ng T coi r i ch ng lên xe tr v thì c u nói v i m r ng: “Nhà ông H i ng t t,

mà con gái c a ng x u quá má à C i v nh v y coi không c Con n y sánh v i con c aông Phán H ng thì con kia m i còn n y không có m t” Bà K hi n châu mày áp r ng: “Con

so sánh t m b y hoài Nhan sác n c hay sao mà ham nhan s c Ng i ta nh v y mà

ng i ta nhi u ti n; con xài già i c ng không h t, con c u cho c v nh v y, khéo làm b ”

Th ng T thi t tình chê cô Ba M nh ch không ph i làm b , b i v y trong m y ngàysau m h i thì c u c không ng hoài Bà K hi n b o mai nh n h i d thì ý ông H i ng

Th ng ch u g , song nài xin nuôi r y nh l i thiên h nói b y lâu nay Bà nghe ng i ta ch u thì bà càng nôn h n n a, nên theo ép u ng con hoài Bà dùng cách, bà vi n l mà nói

i con Ban u bà òn khuyên d Th ng T không ch u Bà ph i làm gi n làm h n Th ng

c ng không ch u Bà ham cái gia tài c a ông H i ng Th ng lung quá, bà không th b mà

i ki m làm sui ch khác c Bà n ng không yên, bà lo tính hoài không bi t dùng ch c gì

mà làm cho con xuôi thu n Cùng th r i bà m i nói v i con nh con ng ch ó d u con mu n

vi c gì bà c ng cho h t th y Th ng T nói: “Nh má mu n cho tôi ng con ó thì má ph imua cho tôi m t cái xe h i li n bây gi i, ch ng tôi c i v r i má ph i cho tôi n ph n h ng

a ng tôi xài ch i, có v y thì tôi m i ch u”

Bà K hi n c i và nói r ng:

- M ki p nó ng nh quá! C i v cho nó ch ph i c i v cho tôi hay sao mà nó theochún ch n v i tôi nh v y không bi t!

- Mà má ch u hay không nè? Nh không ch u thì thôi

- Con th y c ng nó r i nó làm núng quá! Thôi má c ng chìu lòng con m t cái

- Nh má ch u thì sáng mai má i Sài Gòn v i tôi ng l a mua m t cái xe h i

- Mua thì th ng th ng r i s mua, ch mua làm gì mà g p d v y?

- Mua ng i ch i X a rày v nhà bu n quá

Mua xe h i ph i t n m y ngàn ng b c Bà K hi n d c d c, nh ng vì bà ngh mình mu nlàm sui ch giàu có, thì ph i s m xe h i coi m i rôm r , và làm nh v y con mình nó m i vuilòng B i v y bà d d vài b a r i bà i Sài Gòn v í Th ng T mà mua m t cái xe h i m i, 10

mã l c, 4 ch ng i

Mua xe r ì, Th ng T l y làm c ý, ki m m n m t ng i s p-ph , r i m con lên xe mà Bà K hi n ng i xe h i, bà c ng vui lòng, nên lúc i d c ng bà h i con r ng:

- Con òi xe h i má mua ó, con v a lòng hay ch a?

- Tôi ch u l m v nhà r i tôi bi u s p-ph d y tôi c m tay bánh ch y ch i

- Con th y má c ng con là d ng nào Con mu n gì má c ng cho h t th y V y má inói v cho con, con ng có chún ch n n a a, nghe hôn

Th g T c i chúm chím

Th ng T có xe h i thì mê m n v i cái xe, s m m i h c c m bánh, bu i chi u ch y lênChâu Thành ch i

Bà K hi n th y con thu n tùng r i, thì lo c i v cho con; bà c y mai dong nói ri t v i v

ch ng ông H i ng Th ng, bên gái giao u gì bà c ng ch u h t th y, n n i giao b t r bà

ng ch u n a

i 3 b a r i, v ch ng Th ng T lo d n mùng m n qu n áo v bên nhà ông H i

ng Th ng, bà K hi n bi u con em luôn cái xe v b n ng v ch ng qua l i mà th m cho

Lúc n y Th ng T c m bánh xe h i ã gi i r i M i bu i chi u, h n c m r i thì c u bi u thay ng lên xe i ch i v i c u Khi thì lên M Tho, khi thì qua Tân An, mà d u i n inào c ng là i ch i, ch không có ích chi mà c ng không th m ai h t

Có khi bà H i ng th y lâu quá, bà nh c con v mà th m ch sui, thì Th ng T m i d t

v nhà, mà v nhà thì m t giây m t lát r i Th ng T ki m chuy n i, ch ch ng h ch u

ch tr n ngày v i m

Cô Ba M nh tuy kém ph n nhan s c, nh ng mà ph n c h nh cô có d Có ch ng ch ng

t tháng thì cô th u áo tâm tánh c a ch ng, cô bi t ch ng cô là m t ng i ham du hí, a xài

ti n, i v i v không có tình m n n ng, i v i m thi u sót ni m cung k nh Cô l y làm bu ntrong lòng, nh ng cô ngh ph n gái 12 b n n c g p trong thì nh , g p c thì ch u, nên cô ánh

li u nh m m t a ch n, cô không than phi n mà cô c ng không i ý Tuy v y mà cô không

mu n chi u theo ý ch ng n a, ch ng theo ch ng, cô theo cô Ch ng i ch i, cô không itheo, mà cô c ng không ng n c n Cô c l c th c xem xét vi c nhà, lo c m n c cho m cha, lothâu ti n góp lúa

không mà i ch i hoài, nh t là i ch i b ng xe h i, thì t nhiên hao t n lung l m Th ng

i ch i, ch ng nh ng là t n d u t n m theo cái xe h i mà thôi, mà i nhi u ngày r i l i còn

p bè c p b n d t vô khách s n, r c ra c u tàu, làm ch xe h i ph i xài theo b c sang giàu,

ng i ta kêu b ng “c u T ” ph i ch i cho úng n Nh s ti n c a anh ch bà con cho trong

a hi p c n và nh có ph c p thêm vài tr m ng b c ng v bên v , nên trong m y tu n l

u c u ch i h i thong th không c n ph i ngó ch ng cái túi ti n V cái túi ti n c a c u không

ng gì cho l m, mà cách n xài c a c u thì tháo h i h t, b i v y c u i ch i ch ng c baolâu thì túi ti n ã tr ng tr n C u v nhà h i m xin ti n thì m nói r ng: “Con xài vi c gì m i có

t tháng mà tiêu h t b n n m tr m ng b c? Con theo bên v , thì con xin ti n bên v màxài, ch ph i v i má hay sao mà xin ti n má”

Bà K hi n i c i v cho con, b n tâm bà mu n sang s t c a nhà sui em v nhà bà, có lnào c i r i mà bà còn ch u t n ti n thêm n a, b i v y Th ng T nói h t l i mà bà c ng khôngcho, bà c bi u v xin bên v mà xài

Th ng T th t v ng, nên cùng qu n nói r ng:

- Má c a cho ai n mà má không ch u cho tôi xài h ng bi t! Thôi, má giao ph n ru ng

ng h a cho tôi

- R ng ó con mu n b ng i âu thì b ng i, má có c n âu

- B ng i âu! Tôi mu n l y huê l i ch l y ru ng sao c Má giao huê l i cho tôi

- Lúa m i tr , có huê l i âu mà giao ra giêng góp ti n r i s giao ch

- Bây gi không có ti n xài ây, ra giêng sao c?

- Thì má bi u con xin ti n cha m v con mà xài nh ch giàu có, ti n b c thi u gì Con

mu n xài thì h i nh ch , ch sao l i v rút r a má?

- M i c i v mà xin ti n nh v y m c c quá, ai xin cho c

- Nh con không dám h i nh ch thì con h i con T mà xin Nó gi chìa khóa, b c ti ntrong tay nó, nó mu n cho con bao nhiêu không c Con d i quá, có v giàu mà khôngdám m mi ng h i v , ch y v xin ti n nhà! Con v h i nó i, con o b nó, con mu n

y ngàn c ng có mà

Th ng T nghe l i m , nên lên xe mà v ch Ông V n

a y nh m r m tháng 10, bu i chi u tr i trong, gió mát, làm cho ai c ng h n h tronglòng Con nít Ông V n t nhau l b y oàn ba, t p thì lên c u s t ng coi ghe, t p thì l i sân

ch ánh áo l , ng i l n c ng không trong nhà, àn ông thì i d o xóm mà nói chuy n, àn

bà thì b ng con ra c a ng i út c m

Thiên h vui v nh v y ó, th m chí v ch ng ông H i ng Th ng n c m chi u r i,

th y tr i t i c ng bi u tr nh c gh , ngoài sân ng ng i ch i Có m t mình c u Th ng, không bi t vui, c u vô trong bu ng n m dàu dàu không mu n nói chuy n v i ai h t

Cô Ba M nh tình c b c vô phòng, th y ch ng n m tr tr thì h i r ng: “B a nay sao mìnhkhông i ch i, l i n m nhà ó?”

Th ng T l ng thinh m t h i r i áp r ng:

- H t ti n r i, làm sao mà i ch i cho c

- i ch i mà c n gì ph i có ti n

- Không có ti n làm sao d u x ng cho xe ch y

Cô Ba M nh chúm chím c i Cô b c l i c a s mà ngó ra v n m t h i, r i cô day vônhìn ch ng r t nghiêm ch nh mà nói r ng: “Tôi không hi u t i sao mà mình a i ch i quá i

ch i làm chi v y? i ch i ã vô ích, mà có l còn b h i n a i ch i t n ti n t n b c ch ng nóilàm chi, tôi s b anh em r ren r i sa mê bài b c, cái h i m i thi t là l n Tuyth y má không nnói ra, ch tôi coi ý th y má th y mình i ch i hoài th y má không vui chút nào h t Tôi xinmình ng có i ch i n a, nhà coi sóc giùm nhà cho th y má”

Th ng T nghe v khuyên l n thì l m c m ng i d y h i r ng:

- Ai bi u mình d y khôn tôi ó? H ! i ã tr r i mà không hay n a ch ! Thu nay

ch ng d y v , bây gi v tr l i d y ch ng!

- Tôi nói chuy n ph i qu y cho mình nghe v y thôi ch d y gi ng gì

- Tôi không có d i h n ai âu Mình ng có làm th y tôi Thu nay tôi i ch i quen r i, nhà lúng túng tôi ch u không n i

- Thu nay mình ch a có v thì i ch i Bây gi có v r i thì lo làm n, ch ch i hoài r i

- y ch mình mu n làm n cách nào âu, mình nói cho tôi nghe th coi

- Tôi tính ra giêng th a v i th y má l i cho mình ít dây ru ng g n nhà ng mình làm.Mình m n b n mua trâu mà làm thì b nào mãn mùa c ng té ra c n m b y tr m ho c

t ngàn gi lúa Mình làm nh v y trong ít n m có v n r i mình s làm l n h n n a

- Thôi, thôi Tôi không ch u âu Ai bi t làm ru ng mà bày chuy n c c kh v y nà!

- t n y mu n có ti n thì ph i ch u c c Ch n u không ch u c c thì ti n âu có mà xài

Mà mình làm ru ng thì có b n bè, mình coi sóc mà thôi, ch cày c y gi hay sao mà sc

- Không có c Tôi bi t góp lúa, ch tôi không bi t làm ru ng

- Không ch u làm ru ng thì lúa âu có mà góp? Mình nói nghe k quá, mu n giàu màkhông ch u làm

- y k nghèo thì h ph i làm c c kh ng có c m mà n Mình là con giàu có, d i gì

Cô Ba M nh h t mu n nói chuy n v i ch ng n a Cô l c u r i xoay l ng mu n i ra.

Th ng T kêu cô l i mà nói r ng: “ a cho tôi ít tr m ng b c” Cô ch ng h ng, ng ngó

- Cho ai m n âu? Sao tôi không hay?

- Mình không phép tra v n tôi trong cu c tôi n xài Tôi không quen thói bo bo, có ngnào c c ca c c c m b ng ng n y nh h v y c i bày ng ti n ng b c ngcho mình xài, b i v y h có ti n thì xài, d i gì mà hà li n

- Xài thì xài, song xài ph i cho có có l ng, ch xài c m ng nó tiêu h t r i còn gì màn?

- Ch a h t âu mà lo!

- u bây gi ch a h t, thì m t lát n a nó c ng ph i h t

- Thây k , ch ng nào nó h t r i s hay Bây gi còn thì xài

- Mình còn thì mình xài i, sao h i tôi n a làm chi?

- a tôi h t r i

- t thì thôi Tôi có ti n b c gì âu mà mình bi u tôi a cho mình?

- Mình gi chìa khóa sao l i không có ti n?

- c tôi gi ó là b c c a th y má, ch ph i b c c a tôi hay sao?

- c c a th y má t c th b c c a mình ch c a ai?

- Mình nói sao v y? B c c a th y má là b c c a th y má, ch c a tôi sao c? Mình coi

a thiên h là c a mình h t hay sao nên mình nói nh v y?

- Mình là con trong nhà; b c c a cha m là b c c a mình, tr c sau gì mình c ng xài, bây

- Mình không dám xin thì tôi làm sao dám cho

- Th i, mình xin gìùm cho tôi i

- Ý, ai dám! Xin bây gi bi t nói sao mà xin

- Làm sao thì làm, không bi t Ph i có ti n cho tôi i ch i, b ng không thì tôi bu n ây tôiánh mình ch t

- ánh thì ánh ch bi t làm sao cho có ti n

Th ng T x m t châu mày mà nói l m b m r ng: “ m i, bi u a ít tr m ng b c,nhi u l m hay sao? Khéo làm b chó ch t”.

Cô Ba M nh th y ch ng tr mòi thô l thì cô ch ng h ng; cô ngó ch ng m t cách r t khinh, r i cô b i ra ngoài Tr i t i ã lâu r i, m t tr ng r m ã ló m c, v ch ng ông H i ng còn

ng i tr c sân mà ch i Cô Ba M nh ng d a c a, ngó cha m r i ngó m t tr ng, cô l y làm

bu n cho m cha mà cô c ng l y làm th n v i bà Nguy t

*

* *

Cô Ba M nh là con gái nhà giàu thôn quê, h i nh có i h c t i tr ng trong làng, bi t

ch qu c ng v i b n phép toán mà thôi, ch cô không có h c Nhà tr ng hay là N h c ng

mà bi t nói ti ng Tây, bi t d i son ph n, bi t i giày cao gót, bi t xách bóp tòn ten nh con gáikhác Nh ng mà cô nh có cha hi n c, l i nh có m chín ch n, ng i d y luân lý, k t p n t

na nên d u ch ki n th c c a cô không c r ng xa, ch lòng cô kính th cha m , cách cô giao

ti p ng i trong xóm trong làng, cùng là cách cô c x v i b n bè tôi t , m i m i u úng n

t th y Trong gia ình ch ng có m t vi c nào mà cô không dòm ngó, cô coi n u n ng d inhà d i, cô coi quét d n trên nhà trên, b i v y t khi cô m i 15 tu i thì cha m ã giao h t vi ctrong nhà cho cô qu n su t Ngày th ng thì cô c m chìa khóa t cây t s t h t th y, n mùa lúathì cô coi th mà thâu lúa ru ng vào kho B c ti n bao nhiêu m t tay cô gi gìn; lúa thóc baonhiêu c ng m t tay cô c m s , thu nay nh ng ng i trong làng trong t ng th y ông H i ng cócon gi i gi n nh v y thì ai ai c ng cho ông là ng i có ph c

ng m t ng i ó mà i v i cha m thì cha m có ph óc, còn i v i ch ng sao ch ng

i m ng là m i r

Thu nay cô Ba M nh ch a t ng nghe ai nói v i cô m t ti ng n ng n Cô có ch ng ch a

c m y ngày, l i cô c ng ch ng có làm vi c chi qu y m y mà ch ng m ng là “ m i”; cô

nh t i hai ti ng y thì cô au n t c t i trong lòng, ch ng khác nào nh chim b tên, nh hoahéo n ng S au n t c t i n y có nên t cho cha m bi t, hay là ph i gi u gi m than tr mkhóc th m? T cho cha m bi t thì làm bu n cho cha m , gi u gi m khóc th m thì càng nh ccho trí mình

Th ng T gi t hai t m gi y b c xé tan xé nát mà qu ng d i t và nói r ng: “Tao có

ph i n mày âu, nên xin n m m i ng b c ng có khinh d tao M t n y s ng l m mà,

i coi thì bi t”

Ch ng v t ch t b b t nh v y mà cô Ba M nh không gi n, cô c i ng n ngo n và nói êm áing:

- Tôi có bao nhiêu thì tôi a bao nhiêu Tôi không có nhi u n a, tôi bi t làm sao

- Nín ng có t ng m t n y mê n c a v Không thèm âu

- Tôi có nói mình n c a v bao gi âu mà mình gi n tôi

Th ng T ng i d y r i mang giày và l y áo qu n Tây mà m c Cô Ba M nh th y b ch ng

qu u qu , s ng ó ch ng kh i b m ng n a, nên cô quày qu b i ra Th ng T thay r i

u i xu ng nhà sau, quây máy xe h i mà i, không thèm trình cho cha m v bi t c u i âu.

Bà H i ng ngó théo cái xe và nói r ng : “Th ng i âu mà b a nào nó c ng i hoài v y không

bi t” Ông H i ng th ra mà ông không tr l i Ông ng d y b i vô nhà, bà kêu tr bi u d p

gh r i c ng theo ông mà vô

Bà b c t i c a, bà th y con ng ng i trên ván mà lau n c m t, thì bà h i r ng : “Th ng

Ba nó i âu v y con? B a nay t i r i t ng nó nhà, té ra nó c ng i n a”

Cô Ba M nh ng khóc th m cho thân ph n, thình lình th y cha m vô và nghe h i nhvây, cô l t t gi u bu n gi vui mà áp r ng:

- i v bên nhà hay là i ch i không bi t n a

- Con làm gi ng gì mà b a nay b con bu n d v y? Th khi v ch ng gây l n v i nhau

ây ch gì, ph i hôn?

- Th a, không

- y ch sao mà th ng ngoe ngo y lên xe mà i, còn con ng i ây con khóc? Hay là con

th y nó i hoài nên con bu n?

Cô Ba M nh ng i nín khe, không tr l i

Ông H i ng ng i bên b gh gi a v n thu c mà hút, ông nghe bà h i nh v y thì ông dayqua ngó con mà nói r ng: “Th y nghe th ng ó c p bè c p b n, r i ch i b y b l m Sao conkhông khuyên d t nó? i n y ch i ri t r i h thân ch có ích gì”

Cô Ba M nh thi t mu n gi u tâm s , ng t vì cô ng c trong lòng mà m cha l i theo b imóc ch u t y n a, làm cho cô không th d n c, nên cô và khóc và nói r ng: “Con khuyên

t sao c Con m i m mi ng thì m ng tr c con, có nói ph i qu y gì c âu M i bi ucon m t l y a ít tr m ng b c ng i ch i, con không nghe l i, gi n m ng con r i b i

ó con trao chìa khóa cho má gi , ch con gi c theo bi u m t a ti n hoài, con ch ukhông n i”

Ông H i ng th ra r i b i ra c a mà ng Cô Ba M nh móc túi l y xâu chìa khóa

tr c m t m r i cô i vô buông Bà H i ng ng i ngó ng n èn r i l c u nói r ng: “Con vô

- Con ng có ánh phách, có v c nh v y còn kêu ng i ta th kia th n n a!

- Nó quí v i má, ch quí v i ai!

Bà K hi n ch ng h ng, trong lòng nghi con v i dâu gây l n r i, song bà ch a k p h i, thì

Th ng T nói r ng: “Má cho tôi n m tr m, má” Bà càng ch ng h ng h n n a Bà h i r ng:

- m tr m gì?

- Má nói không có, thôi má a chìa khóa cho tôi m t coi có hay không.

- Chuy n gì l i ph i cho m y xét t n a! V m y thi u gì ti n, tao bi u h i nó l y màxài, d i không dám m mi ng thì thôi, ai có ti n âu mà xin

- Thôi, không thèm Má cho ti n tôi xài hè, l y ti n c a v h khi d

- Con d i quá! Có nhi u ng i l n i mà h còn n ch c c a àn bà kia sao, th con làcon nít ai khinh d mà s N u con s h c i, thôi con ng có i ch i

- Không i ch i sao c

Bà K hi n không tr l i n a.Th ng T ng i ngó m m t h i r i nói r ng:

- Thôi, má cho ba tr m mà thôi

- Ta nói không có ti n! S m xe h i làm ám c i, t n hao th t kinh Ti n âu còn mà xin

- Tr i i! Th ng T nó r a tôi ch ! Con quá r i!

Th ng T ngoe ngo y b leo lên xe mà i, không thèm nói n a Cái thái c a con i v i

d ng y mà bà K hi n c i c, s c m t bà không l m t chút gi n nào h t

Trong s b u b n c a Th ng T hay ch i b i trên ch M Tho, dúy có th y thông Hàng thì

Th ng T a h n h t Th y thông Hàng tu i ã trên 30, th y có v có con, th y l ch lãm n

ch i, hút á phi n c ng bi t, bài b c th nào c ng bi t, mà b n bán ph n buôn h ng a nào

th y c ng bi t h t th y Th ng T a th y là t i s thông th o c a th y ó, mà nh t là t i tánh

th y ôn hòa, trong m y cu c ch i, d u ng i u ng r u, hay là n m nghe n, th y u êm ái

nghiêm trang, không c i l l i, không nói thô t c, mà l i hay ch ch khôn ch d i cho anh em,

ng kh i mang ti ng quê mùa và kh i b ng i l a g t

Th ng T b a ó xin ti n v không c, r i xin ti n m c ng không c n a thì n i gi n,

i v y dông xe tu t lên M Tho mà ki m th y thông Hàng C u v a ng ng, xe tr c c a, thì

th y th y thông Hàng mình m c l a, tay c m ba ton, mi ng ng m xi gà, u i nón n , trongnhà b c ra mà i ch i Anh em chào h i m ng r , r i Th ng T m i th y thông Hàng lên xe

ng ch y xu ng c u tàu ng i h ng mát

Lúc y ã g n 9 gi Trên tr i m nh tr ng v c v c, i sông dòng n c nao nao, tr ng d i

c lòa lòa, n c g p gió d n d n Cái c nh gió tr ng tr i n c y, khách thanh tao ai nh mvào c ng u h n h trong lòng Th ng T m c có m t vi c riêng trong trí, b i v y c u ch ng

c nh, c u ch ng ng tình chút nào h t; xe v a u ngay c u tàu, c u li n nói v i th y thôngHàng r ng:

- Tôi gi n v tôi quá, nên tôi xách xe tôi i ây

- Sao mà gi n?

- Th y ngh ó coi, mình h t ti n xài, bi u nó a ít tr m ng b c, nó a 10 ng! Tôighét tôi xé tôi qu ng r i tôi i

- u xài quá, mà c u trách m n i gì N u c u h i bao nhiêu m a b y nhiêu, tôi s

a kho b c ây c ng không mà a cho c u

- Gi ng gì mà t i c a Kho b c l n! Ông già v tôi thi u gì ti n, t i nó khinh th tôi ch Mà

bà già tôi c ng v y n a Tôi v tôi xin c ng không ch u cho Tôi nh t nh không thèmxin ai n a, tôi vay tôi xài coi h làm sao Th y bi t bên này co ai cho vay hay không?

Th y bi t x n ch giùm cho tôi vay m t ngàn

- Có ti n xài ch i, không ti n thì thôi Vay h i ng i ta làm chi c u

- Thây k tôi mà

- Không có c Thu nay ch i v i anh em, tôi không ch u cho anh em làm nh v y

Có ng i ta cho vay thi u gì Nh t là c u giàu có, bên c u c ng giàu, mà bên v c nggiàu, c u l i có ng b ru ng t riêng n a, bây gi c u mu n vay m t muôn c ng có

ng i cho, ch ng lu n là m t ngàn Song c u ng có làm nh v y T ng là mu n buônbán làm n thì vay ch ng nói chi ch vay ng xài ch i thì b y quá mà

- Tôi c ng bi t vay ti n ng xài b y là m t u không t t Nh ng mà tôi ngh s xài b y

a tôi ó c ng có ch h u ich l m ch

- Xài b y mà h u ích n i gì?

- y, tôi c t ngh a cho th y nghe Tôi còn nh tu i, mà tôi là con nhà giàu Tôi ã có

t cái gia tài r i, mà v tôi m t ngày kia nó l i lãnh thêm m t cái gia tài bên nó còn l n

n c a tôi n a Ai c ng th y trong n m m i n m n a tôi s tr nên m t ng i giàu l n

ó ã ch c ch n r i, b i v y cho nên tôi lo l m Làm m t anh chàng giàu ph i bi tkhôn bi t d i ch n u l kh thì h l t da còn gì Mình c ng th ng th y có nhi u c unhà giàu ló n âu u b h hi p áp l a g t Cái ó là t i không ch u h c tr c cáingh nhà giàu nên m i b h i Tôi mu n tránh cái h i y, nên tôi tính bây gi còn nh

ph i ch i b i cho bi t d i bi t khôn v i ng i ta, ng sau kh i b ng i ta l a g t Th yngh ó coi, bây gi mình ch u t n m t ôi ngàn mà mua cái khôn, r i sau mình kh i m t

m b y muôn, không ph i t n chút nh bây gi ó là h u ích hay sao?

- u nh tu i mà trí c u cao quá Thi t tôi ph c c u ngay! Ph i! Câu nói ph i l m Nhi u

ng i giàu có, vì không ch i b i, không giao ti p không thông th o, nên m i b h m u

mà c p h t gia tài C u tính khôn thi t, v y mà m v i bác không hi u, l i c n tr

u ch !

- Th y là anh em, th y ph i nói cho ngay, ng có v b ng tôi Tôi ch i x a rày ó có qu y

ch nào hay không?

- Theo nh c u tính ó, thì c u ch i có ích v sau ch qu y cái gì

- y thì th y ph i ki m ch vay b c giùm cho tôi

- y thì c ng c, nh ng, mà tôi mu n c u v c t ngh a l i h i cho m ho c bác hi u r i

y ti n nhà mà xài, ti n h n là i vay c a ng i ta

- Tôi ã nh t nh không thèm xin ti n nhà n a H coi ng b c b ng cái bánh xe, h ilàm gì?

- ây có ông Giáo Chu t ng cho vay l n Có ng i vay n n m b y ngàn ho c m tmuôn ng c ng cho n a, song ng hay bu c th b ng khoán t quá

- Tòi có t mà tôi không có b ng khoán làm sao mà th ?

- Không Tôi nghe nói ông h i tr c có làm chúc ngôn t ng phân r i C u em b n t

ng phân c u a cho ng thì xong, có khó gì

- Tr i i t t ng phân má tôi gi , tôi l y sao c N u tôi h i thì b chuy n còn gì

- c, c Tôi tính c C u li u t n ít ng b c, c u làm n em vô Tòa b mà xinsao l c t t ng phân H có b n t r i c u th cho ai c ng c h t th y

- y thì xin sao l c ti n h n Bây gi còn s m, thôi hai anh em mình l i nhà ông GiáoChu t mà nói chuy n coi ng ch u cho hay không Nh ng ch u mà ng bu c ph i

ng khoán th ch n thì sáng mai tôi s làm n tôi xin

- ng hút nên ng th c khuya l m C u mu n t i nhà ng li n bây gi c ng c Nè, ônggià ó có m t a con gái m i tám m i chín tu i coi b nh l m Tôi d n tr c c u, h

vô ó thì ng có o nhãn con ng nghe hôn N u c u o nhãn, ng ghét ng khôngcho vay thì c u ch u a

- Ai mà thèm

- u nói ch c hôn? Câu nói gi i c u th y r i coi c u có thèm hay không mà!

Th ng T c i r i quây xe mà i vô nhà ông Giáo Chu t

*

* *Ông Giáo Chu t làm th y giáo h i nào, d y tr ng nào âu không ai bi t Cách ch ng

20 n m tr c, ng i ta th y ông l i h i m n m t mi ng t phía trên ch M Tho, d a mé sông

u Quây, r i ông c t m t cái nhà lá nh mà Lúc y không th y có v con chi h t, mà nóichuy n v i ng i trong xóm ông hay khoe tài ông d y b c gi i, b t lu n con nít sáng d hay là

i d , h giao cho ông d y trong ba tháng thì bi t c ch qu c ng l làng, b i v y ng i ta

ch c ông làm th y d y h c, nên kêu ông là “th y giáo” Nay ông ã trên 50 tu i r i, tóc b c hoarâm, r ng r ng h t m y cáì, mà ông l i mang b nh hút, làm cho hình d ng ông m, da

Ông Giáo Chu t làm th y giáo h i nào, d y tr ng nào âu không ai bi t Cách ch ng

20 n m tr c, ng i ta th y ông l i h i m n m t mi ng t phía trên ch M Tho, d a mé sông

u Quây, r i ông c t m t cái nhà lá nh mà Lúc y không th y có v con chi h t, mà nóichuy n v i ng i trong xóm ông hay khoe tài ông d y b c gi i, b t lu n con nít sáng d hay là

i d , h giao cho ông d y trong ba tháng thì bi t c ch qu c ng l làng, b i v y ng i ta

ch c ông làm th y d y h c, nên kêu ông là “th y giáo” Nay ông ã trên 50 tu i r i, tóc b c hoarâm, r ng r ng h t m y cáì, mà ông l i mang b nh hút, làm cho hình d ng ông m, da m t ôngdùn, coi b ông già nên ng i ta m i kêu ông là “ông Giáo”

Khi ông m i v ó, thì nhà c a ông d n d p t m th ng, cách n ông không h i h tcho l m Ông ó c vài n m, r i ông d t m t ng i àn bà v v i ông, mà ng i àn bà y

i có b ng m t a con gái m i sanh ch ng m t vài tháng Ng i l i xóm c ng không bi t

ng i àn bà y là ai, song cách ít ngày nghe ông kêu ng i y b ng “mình”, nghe kêu con y

ng “con” thì ng i ta m i hay là v c a ông

ngày có hai m con ng i àn bà y v , thì ông mua s m t trong nhà l n l n;cách ít n m ông tri t cái nhà lá mà c t nhà ngói ba c n, n n úc, c a cu n, vách t ng, ông cho

i bây gi ó Còn a con gái tên là H u, c chín m i tu i, thì ng i m ch t, con nh

i cho ông nuôi T y ông m i kh i cho vay t n , nhà ông khách m i th ng t i lui, songkhông th y ông em ng i àn bà nào khác v nhà mà n a n ngày nay cô H u ã c

i tám tu i r i, cô kêu ông b ng “ba”, ông kêu cô b ng “con”, cha con v i nhau, khôngnghe ông tính g cô l y ch ng, mà c ng không nghe cô phi n trách ông vi c gì h t

Th y thông H ng d t c u Th ng T vô nhà ông Giáo Chu t, i d c ng th y s ông GiáoChu t ã óng c a ng r i Ch ng xe ng ng, th y dòm vô nhà, th y c a còn m , èn còn sáng,

th y bèn nói v i c u r ng: “May quá, ông già còn th c xe ây, hai anh em mình vô” Th ng

d c d c, mu n cho th y thông Hàng vô m t mình Th y thông không ch u, th y ép c u

ph i i theo và th y h a h vô nhà th y lãnh nói giùm, c u kh i nói ti ng chi h t

Hai ng i b c vô t i sân, th y cô Hai H u m c qu n l c so n tr ng, áo bà ba c ng b ng l a

tr ng, ng ng i trên m t cái gh mây d a b i cau vàng mà n mía Th y thông Hàng t i luinhà n y th ng, b i v y th y ngó th y cô Hai H u thì th y h i r ng: “Có ông Giáo nhà haykhông cô Hai?” Cô Hai H u ng d y cúi u mà chào và áp r ng: “Th a, có ba tôi trongnhà”

Tr ng t r ng, l i thêm bóng èn trong nhà d i ra n a, b i v y c u Th ng T th y m t cô Hai

u rõ ràng, thi t là qu c s c thiên h ng, cái ti ng “b nh” c a th y thông Hàng nói h i nãy ó

là úng ch không ph i nói d i

Hai anh em b c vô nhà, th y ông Giáo Chu t n mvích c trên cái gi ng phía tay trái nglàm thu c á phi n mà hút, mình m c áo lá, còn qu n thì vén ng lên trên b p v Ông Giáo Chu t

th y có khách, l t t buông ng hút, ngóc u d y mà dòm

Th y thông Hàng li n h i r ng: “Ông m nh gi i ông Giáo há?” Ông Giáo l m c m ng i d y, rút

p m t ki ng và ngó th y thông Hàng mà nói r ng: “ a! Th y thông! V y mà tôi không bi t

ch !” Ông th y có m t th y l i theo th y thông, ông không bi t là ai, ông s th t l nên l t t

c l i giá áo1 l y m t cái áo l a tr ng mà m c, r i m i khách ng i l ng x ng Th y thôngHàng nói r ng: “Ông ng có làm ch n r n th t công Ông n m xu ng ó mà hút i, hai anh

1

N i máng áo

em tôi nh c gh l i ng i d a bên gi ng ây nói chuy n ch i c ng c mà” Th y ba ton v inón n trên bàn, r i hai tay xách hai cái gh mây mà i l i ch ông Giáo hút.

Ông Giáo c i và nói r ng: “ , mu n nh v y c ng c Thôi m i hai th y i ngay l i ây nóichuy n ch i Xin l i, cho tôi làm u thu c cho r i, k o lâu nó chai” Th y thông Hàng ápng: “ c, c, ông c vi c làm i mà” Ông Giáo leo lên gi ng, mang c p m t ki ng vô

i n m xu ng c m cây tiêm mà nh i ti p u thu c Th y thông Hàng hai cái gh d a bên

gi ng, th y m i c u Th ng T ng i ó, còn th y leo lên gi ng n m ngang v i ông Giáo.Ông Giáo tay c m thu c, mà mi ng h i r ng: “Th y ây m i i l i hay là âu l i th m th y?”

Th y thông áp r ng: “C u T ây là em c a th y Ban Bi n Chí d i M H i, ông không bi thay sao?”

Ông Giáo ngóc u mà dòm Th ng T r i nói r ng:

- y hay sao? Tôi bi t th y ban l m, th y ghé th m tôi hoài, còn c u ây thu nay tôi

ch a g p l n nào, nên tôi không bi t

- u lên i ch i v i tôi; xe ch y ngang qua ây, th y ông còn th c, nên tôi r c u ghé

th m ông ch i

- Tr ng b a nay t quá

- Ông mu n i ch i hay không? Nh ông mu n thì hút h t ít u r i i ch i v i hai atôi Có xe h i c a c u T ây

- Tôi già c r i, theo m y ông sao k p Hút ã r i thì lo ng , ch ch i b i gi ng gì

Ông l ng u thu c úng r i, ông g n vô n i và m i hai th y hút Khách c t hoài, ông m i

y ông hút h t u thu c r i ông li n nói v i th y thông H ng r ng:

- Còn m t tr m ng b c c a tôi ó th y tính sao th y thông? Quá k ã g n n a tháng r i,

th y cho tôi ng tôi xài ch

- Thua mu n ch t, làm sao mà tr c, ông! Xin ông ch u phi n u n m lãnh ti n vi t b

i tôi s tr , ch bi t làm sao bây gi

- Lúc này tôi túng quá Th y ph i lo cho tôi xài ch

- Ông mà túng n i gì không bi t

- Thi t ch

- i! Ông nói ai mà tin cho n i! Ông a chìa khóa cho tôi m t s t, n u không có trên

i ngàn ng b c thì chém tôi, tôi c ng ch u

- âu mà có Tháng này mà ti n b c âu có nhi u d v y

- Ph i Tháng này h ch a tr b c cho ông Mà tôi bi t trong nhà ông có b c nhi u l m mà

y, ông Giáo, c u T ây có chuy n c n dùng g p, nên c u c y tôi nói v i ông làm ngiúp cho c u m t ngàn ng b c Ông tính coi có giúp c hay không?

Ông Giáo Chu t ng i d y, rót m t h p n c trà mà u ng, ông li c ngó Th ng T r i nói r ng:

“Tháng này tr quá, b c tôi cho ra h t r i còn âu mà giúp Sao không h i Xã tri, nó có b c thi ugì?”

Th y thông Hàng c ng ng i d y áp r ng:

- i th Chà khó lòng quá, ai mà thèm h i Ông giúp giùm cho c u T i mà B ông shay sao? C u là con c a ông K hi n d i M H i Ông K hi n m t r i, bây gi ph n

n c a c u t i m y tr m m u n, ch ph i ít hay sao Còn bên v c u còn giàu h n bên

u n a; tr i i, cho vay ch nh v y mà ông d c d c, v y ch ông i ai vay ông m icho?

- u T ây có v r i hay sao?

- Ch sao! C u c i con c a ông H i ng bên ch Ông V n ã h n m t tháng nay, ôngkhông nghe hay sao?

- Ông H i ng nào? Ông H i ng Th ng ph i hôn?

- Ph i

- À, à, hôm tr c tôi có nghe nói B t nh n quá, v y mà tôi quên ch

Ông Giáo Chu t ngó Th ng T m t h i r i h i c u r ng:

- u h i b c làm chi? nhà thi u gì ti n, c u c n dùng sao không l y b c nhà mà xài, l i

- Ông cho vay m t ngàn; qua tháng giêng tháng hai, h góp lúa bán r i, thì tôi tr cho ông

- Tôi cho vay thu nay thì tôi bu c ph i có v ch ng ng gi y; mà h vay t m t ngàn

p lên thì ph i th ch n b ng khoàn t N u v không ng gi y thì khó quá Còn tôinghe nói ông K hi n có l p di chúc chia ru ng t cho các con r i, song trong t ông l igiao huê l i cho bà K hi n n mãn i r i các con m i c h ng N u v y thì c u

ng b ru ng t, mà c u có góp lúa c âu

- Không Má tôi ã giao huê l i ph n ru ng h ng h a 50 m u cho tôi r i Mùa này tôigóp huê l i ó tôi xài

- Khó quá! Tôi mu n có m ng gi y v i c u thì t t h n

- Không Không c Nh ông ng i, thì tôi l c t t ng phân tôi giao cho ông

- Cái ó t nhiên ph i có m i c Mà tôi còn mu n cho có v ch ng ng gi y n a

ch

Th y thông Hàng nghe ông Giáo c nài v c a Th ng T ng gi y hoài, th y m i xen vô màcan r ng:

- Ông Giáo né, không ph i c u T tính sang t c a ông nên c u không ch u cho m ng

gi y Y vay mà d t v theo lòn thòn coi k quá, t i v y nên c u không ch u Nh ông

ng i, thôi tôi ng b o lãnh cho, c hôn?

- Th y n ch u vào âu mà b t th y b o lãnh?

- Ph i Tôi không n ch u vào âu Mà nh ông có s thì tôi ký tên giùm cho c u ng ôngtin.

Ông Giáo Chu t ng i suy ngh m t h i lâu r i ông nói ch m ch m ít ngày cho ông tính l i coi

i ông s tr l i Hai ng i khách xin ông làm n tính giùm cho g p r i ng ng d y cáo t

mà v Th ng T li c m t ki m cô Hai H u, mà không th y cô, thì c u l y làm th t v ng, nênlên xe mà còn ngó ch ng vô nhà

Xe ch y kh i nhà, Th ng T m i nói v i th y thông Hàng r ng: “Ông già có con thi t ng , mà

i b c ng làm khó quá, không bi t ch ng nói con ng, ng làm khó n b c nào n a”

Th y thông c i mà áp r ng:

- u coi tôi nói láo hay nói thi t h ? Tôi nói cô Hai H u ng l m mà C u mu n hôn?

- Tr i ôi! H i b c còn không xong, mu n con ng sao c

- i b c thì h i, còn mu n con ng thì mu n, có h i gì mà s

- Mu n l m ch , ng t vì tôi có v r i, s cô ó c không ch u

- u th ng th ng r i tôi s tính cho i n y h có ti n thì mu n cái gì mà l i không

Th ng T nghe nói nh v y, có l c u th t v ng nên c u không nói n a, c c m tay bánh xe mà

ch y xu ng phía nhà ga xe l a Th y thông Hàng bi u c u ng ng ng vô nhà hàng u ng r u

ch i Trong túi c u T còn hai ng b c, song c u ngh hai ng i u ng hai ly r u không l trên

ti n y c, b i v y c u u xe d a l ng r i d t th y thông vô nhà hàng

Th y thông kêu b i bi u em hai cái c-ten2 n c su i, Th ng T nói mình không bi t u ng

u nên bi u cho xi-rô3 Th y Thông la l n r ng: “Ê! Cái gì l i u ng xi-rô! àn ông ph i t p

ng r u n i ng i ta ch B i, c vi c em m c-ten ây” Th ng T nghe nói nh v y thìkhông t n a, ph i ráng mà u ng ng t p làm ng i th o i

Th y thông Hàng th y Th ng T u ng mà châu mày thì th y c i và nói r ng:

- u m i u ng l n u, c u ch a bi t ngon c u u ng ít l n ây r i c u coi, khoái l m

- ng, tôi s say r i c m bánh xe v không c ch

- À! Ph i a Ch a bi t u ng thì t nhiên ph i say i! Mà có say thì trên n y ch i r isáng mai s v , h i gì

- a nay tôi ch i không c

- Sao v y? C u c ng húy ph n a hay sao?

- Không ph i húy ph Tr i i, tôi ch ph i ai hay sao Th v mà tôi k gì, thây k 4 nó.

i b a nay tôi có vi c riêng ch i không c ch ng tôi vay b c c r i th y coitôi ch i mà

- À, cái chuy n h i b c ó, c u tôi lo cho Ông Giáo Chu t làm b , b t quá ng n ti n

i m c, ng bu c tôi b o lãnh, ch gì sáng mai tôi xin sao l c t ng phân5 giùmcho c u r i tôi em cho ng coi Trong vài b a c u lên ây r i tôi tr l i cho c u Mà c u

nh t chúc ngôn t ng phân làm h i nào hay không? Ph i bi t ngày tháng xin sao l c

i c

- Làm h i tháng giêng, tháng hai gì ó, tôi không nh ch c

- c, c Bi t tháng thì r i H tôi chi ít ng b c thì h ki m nh ch i, có khó gì

u ng lo, ó tôi tính cho

- Th y làm n tính giùm mau mau nghé

- Mau mà …

Hai ng i nói chuy n t i ó, k có ba th y i ngang, th y th y thông Hàng ng i trong nhà hàngthì ghé vô mà b t tay Th y thông Hàng ti n d n c u Th ng T cho ba th y y mà nói r ng:

“C u ây là c u T M H i, em c a th y Ban bi n Chí, m y th y bi t hôn? Thôi, ng i ây u ng

u nói chuy n ch i” Ba th y chào Th ng T r i kéo gh mà ng i Th y thông Hàng kêu b ivang rân mà bi u em ly l y r u thêm

Th ng T trong túi có hai ng b c, mà th y th y thông Hàng m i anh em b n u ng r u l ng

ng, thì trong lòng không an, b i v y c u nha nh m mu n cáo t mà v Th y thông Hàng v i

ba ng i kia nói chuy n không d t, ã v y mà ng i này ti p v i ng i n theo x ng t ng sgiàu có c a c u hoài, h i c u m i n m góp lúa ru ng c bao nhiêu, mua xe h i m y ngàn

ng, ng b t m y tr m m u, làm cho c u không th ng d y c, mà ng i ó thì c uchín ru t chín gan

Ch ng b t nói chuy n, Th ng T ng d y cáo t thì th y thông Hàng nói r ng: “C u v thìanh em tôi c ng i, ch ây làm gì Thôi, u ng cho h t r i i” M y th y b ng ly u ng c n r i

i nón ng d y m t l t Th ng T li u không ti n mà tr ti n r u, nên c u làm l Th ythông Hàng ngó ch ng c u, không th y c u móc bóp ph i, th y bèn v túi và nói r ng: “Tr i t

i, cái bóp tôi m t r i! Báo h i d hôn! Ch c là r t âu ngoài xe” Th y l t t ch y ra xe mà

ki m Ki m có hay không không bi t, mà th y dòm s sài r i tr vô nói r ng: “Ch c là r t trênnhà ông Giáo h i nãy Có vài ch c ng b c, không nhi u nhõi gì Thây k , sáng tôi lên tr ntôi ki m N u r t ó thì còn ó, ch không l m t C u T , c u cho tôi m n 5 ng b c tr

ti n r u r i b a nào tôi s hu n l i cho”

Vi c tính xong r i, m y ng i m i b t tay t giã nhau Th ng T lên xe còn kêu vói mà nói v i

th y thông Hàng r ng: “Chuy n ó th y ráng giúp giùm mau mau nghe th y thông Tôi trông

m a”

Th y thông Hàng g c u; xe rút ch y lên c u quây

Th ng T ch y tr v nhà m mà ng Mây a m c a gi ng mùng l p c p làm cho bà K

hi n gi t mình th c d y Bà th y con s a so n ng thì bà h i r ng: “Sao b a nay không v b n,

mà l i v ây?” Th ng T không tr l i, c c i áo c i giày mà i ng

Th ng T n m lim dim, nh cô Hai H u m t sáng r , má mi ng b u, m t láo liên, tóc láng

t, t ng i y u u, mi ng nói nh c i, gò má tr ng t hoa sen, n c da m n mà coimát r i, thì trong lòng c u khoan khoái, c th m ch chi có ng i ó n m m t bên mình, ch c

là mình vui v ch ng có chi b ng C u nh cô Hai H u r i c u nh t i v nhà; c u so sánh hai

ng i, thì c u chê v nhà th , chê n c da không tr ng, chê c p m t không lanh, chê gi ngnói không có duyên, chê tánh ý hay hà ti n C u nh chuy n gây g v i v h i chi u, nhchuy n không ti n mà tr nhà hàng h i nãy thì c u l y làm t c gi n, quy t th nào c ng ph i vaycho c m t ngàn ng b c ng ch i b i v i anh em; mà xài h t s ó r i không bi t ch ng

ki m thêm n a Mình ti ng con r nhà giàu, ng i ta kêu mình là “C u T M H i”, mình là

ng i có h c th c, mình ch i v i th y ký th y thông, mà trong bóp ph i không có n m ba t m

gi y x n7, thì còn gì là danh giá Ph i có ti n, làm sao c ng ph i có ti n m i c Còn có v thìthây k v , làm sao c ng ph i trai gái v i cô Hai H u, nh cô nài ph i c i thì mình c i, làmhôn thú b c nhì, v nói sao c mà s , mà nh v mu n sanh u thì mình p ít, không ti c

gì C u suy ngh ri t m t trí nên m màng r i ng quên

Sáng b a sau, Th ng T th c d y i ra i vô, vì c u có vi c lo tính riêng trong trí, nên c ukhông mu n nói chuy n v i m , mà c ng không tính tr v bên v Ch ng n c m r i, bà K

hi n m i nói v i con r ng:

- m n c r i, thôi con s a so n i v b n i Con i t h i hôm cho n bây gi , anh chkhông bi t con i âu, ch c là anh ch trông l m

- Trông thì trông, có h i gì mà lo

- y ch h i hôm con i, con có nói con v bên nây hay không?

- Không

- Con không nói cho ng i ta hay, con i bi t nh v y, ng i ta lo ch

- lo gi ti n, ch có bi t lo gi ng gì

- Con nói sao v y! D u mà h có lo gi ti n i n a, y là cái ph c c a con, ch sao con

i trách ng i ta C u cho h gi ng ngày sau có mà l i cho v ch ng con ch

- Má c ham ti n hoài! T i má ham ti n, nên tôi m i m c m t con v nh v y ó!

- sao? Cha ch ! V nh v y, con còn chê n i gì! Ph i, nó en úa thi t, nh ng mà coi

n mòi, ch không ph i x u xa gì ó!

- t v i má ch t t v i ai i ra th y ng i r i dòm l i nó mà m c c

- Sao mà m c c ? Tuy nó không có bóng s c, song nó hi n c, nó gi i vi c nhà, nó có

ti n nhi u, nó có ch gì mà chê c âu Con ng có nói b y i v x u m i ch c là

c a mình a con, ch bóng láng có ra gì âu

Th ng T nghe m khuyên l n ã không cám n, mà l i rùn vai r i b i ra phía tr c, coi b

vô l h t s c Bà K hi n vì th ng con nên không th y cái qu y c a con, con ng ngh ch mà bàkhông gi n, l i c theo khuyên d bi u con v hoài Th ng T th y v y bèn làm núng, xin bà

7

(cent) gi y b c m t tr m ng

ph i cho n m tr m c u m i ch u v Bà nghe nói ti n thì bà la ó; c u làm gi n, c u th khôngthèm v v n a Bà cùng th , tuy bà r y om sòm, song r t cu c r i bà c ng ph i lòi cho c u h t

t tr m ng b c

Th ng T l y t m gi y x n b vào bóp ph i r i c u m i thay áo mang giày lên xe mà i Bà

ng con bi t nghe l i nên th y con i trong b ng m ng th m, ch ng dè ra kh i c a ngõ r i, c ukhông ch y v ch Ông V n, mà c u l i qu o lên M Tho

Lúc y ã ba gi chi u, Th ng T bi t th y thông Hàng m c làm vi c, nên c u không ghé nhà

mà ki m C u ng ng xe d u x ng y thùng mà i t m gi y b c, r i ch y theo ng mésông c u quây Ch y ngang nhà ông Giáo Chu t, c u cho xe ch y ch m ch m ng có li c m tngó vô nhà mà ki m cô Hai H u B n ch y qua thì không th y tâm d ng, mà ch ng tr l i thì c u

th y cô n ng tr c c a C u d nón chào cô; cô c ng cúi u áp l , mà cô l i chúm chím

i, làm cho c u hân hoan, quên bóp kèn, g n cán con x m ghánh n c C u xu ng nhà hàng

tr ti n r u h i hôm, r i ng i ó u ng s a á mà i 5 gi s i ón th y thông Hàng

Th y thông Hàng ch i v i anh em, h th y h a giùm giúp vi c gì, thì th y h t lòng lo l ng H ihôm th y h a v i c u Th ng T m y u, thì sáng ra th y lo làm li n, ch không dám tr

Bu i s m m i th y lên s b ng khoán mà xin sao l c t chúc ngôn t ng phân c a ông K hi n

To i Tr a v n c m r i th y không thèm ngh , th y kêu xé kéo tu t lên nhà ông Giáo chu t mà

a t t ng phân cho ông coi

Ông Giáo chu t ã m i m y n m chuyên ngh cho vay t n , ông lành ngh c a ông l m; ông

m t chúc ngôn t ng phân coi t u chí cu i r i nói r ng: “C u Th ng T bây gi ng b

100 m u ru ng th c, 50 m u h ng h a, r i ngày sau c u c 50 m u trong ph n d ng lão

a C u có 200 m u n mà c u vay có m t ngàn, thì cho vay không ph i s gì Ng c vì, theo

i chúc ngôn, ch ng nào bà Lý Th Nho qua i r i thì c u m i c h ng huê l i C u có

ru ng mà không có huê l i, cho c u vay r i c u l y gì c u tr ? N m ngoái tôi th y th y Ban bi nChí là con nhà giàu, tôi làm b ng cho th y vay n m ngàn Hôm tháng giêng th y tr ti n l i,còn v n th y tr không n i K tôi nghe ông già th y chúc ngôn chia ru ng t mà không cho nhuê l i, tôi ch t ng x a rày, không bi t làm sao mà òi v n l i Tôi b ng i anh mà m c k t

t n m ngàn ng b c, tôi r u quá, giúp cho ng i em n a sao c”

Th y thông Hàng c i mà áp r ng: “Tôi nghe nói ông th o ngh cho vay l m, mà sao ông l i s

nh v y Ông c u mà cho anh em th y Ban bi n Chí vay ch Phàm cho vay thì c t l y ti n l i.Cho m y ch ch c ch n mình c u h ng tr v n, cho mình l y ti n nhi u n m Ví nh ôngcho m t ngàn, ông l y ti n l i trong 3 n m thì s v n r i, mà s m t ngàn c ng còn ó, coikhông ph i là l i nhi u hay sao ã bi t th y Ban bi n Chí v i c u Th ng T tuy ng b làm

ch ru ng t, song ch a n huê l i Ru ng t nh v y m i ch c ch , b i vì có em bán cho ai

c, mà mình s m t n Còn nh ông có mu n cho ch c n a thì ông cho vay nhi u nhi u r iông bu c ph i làm t treo cho ông Ông v i tôi là anh em quen bi t nhau lâu r i, tôi t thi t v iông: c u Th ng T còn nh mà tôi coi c u ham phá nhà quá Ông th nh mà a cho c u

ch ng m i ngàn ng b c thì ông l y ru ng t c a c u h t Tôi h a tôi s làm m i giùm choông C u tin c y tôi l m, tôi nói gi ng gì c u c ng nghe h t th y Ông cho l n m t ngàn mà nh

u i Ông c tính ti n l i theo b c m i b n N u ra giêng c u không tr , thì ông b t ch ng

n l i mà thay gi y Ông ch ng nh v y trong n m ba n m và n u c u h i thêm thì ông athêm n a, thì ông s l y ru ng c a c u”

Ông Giáo Chu t n m xu ng làm thu c mà hút ít u; ông suy h i tính l i ã c n r i, song ôngcòn làm b d c d c mà nói r ng:

- u Th ng T còn con nít, tôi không n toan m u k mà gi t s nghi p c a c u Thà là

u vay c a ai c u vay, ch thi t trong b ng tôi không mu n giúp cho c u ng nào h t

Mình l n, c u nh , mình dính d p v i c u s e mình ph i mang ti ng ch Ng t vì c u làanh em c a th y, th y nói giúp giùm mà tôi không ch u, thì th t th di n th y ch ng?

- Thôi i bác Bác ng có ánh o

- Không ph i ánh o Thi t tình nh v y ch

- Thôi, chi u nay nh c u qua, thì tôi d t c u lên làm gi y l y b c a

- ng c Mà th y ph i nói tr c v i c u, ti n l i tính b c 14 a, nghe hôn Ch u nh

i nghi p cho “c u T M H i”, ng i ta s p t nh v y mà c u không dè, c u ng i nhà hàng

ng s a, khí s c hân hoan, khi thì nh g ng m t c a cô Hai H u tròn tr a b nh bao, khi thì ngó

ch ng ng h ng i ón th y thông Hàng mà h i th m chuy n vay b c

ng h gõ 5 gi Th ng T lên xe mà i Xe ch y v a kh i nhà ga xe l a thì g p th y thôngHàng trên ng hàng gáo ng l n t n i xu ng Th ng T ng ng xe, anh em m ng r , r i nhau ch y m t vòng ch i

Th y thông Hàng v a b c lên xe thì Th ng T nói r ng:

- Tôi khoái quá, th y Tôi m i g p m t cô Hai h i nãy

- Cô Hai nào?

- Cô Hai H u

- , âu mà c u g p?

- Tôi ch y ngang nhà Cô ng tr c c a cô chào tôi, mà cô l i c i n a ch , khoái quá!

- u n y a tình thi t mà! C u dám quá!

- Tôi ch y ngoài l , có ng t i ai mà không dám

- Ông Giáo khó l m, nói cho c u bi t

- Con ng khó thì tôi m i lo, ch ng khó hay là d , nh m c ng không h i gì

- u mu n vay b c c a ng, mà c u làm l n x n ây ng ghét, ng không giúp b c cho

u ch

- À! Th y xin sao l c giùm t ó r i ch a?

- i, n i bu i s m m i Mà r i c ng không ích gì, b i vì h i tr a tôi g p ông Giáo, tôi

a cho ng coi th ng coi r i ng nói ru ng c u làm ch mà c u không c n huêi; c u l y b c r i c u l y gì mà tr Ông già thi t là khó ch u Tôi n n n tr n m t bu i

tr a Tôi nói ri t r i ng mu n xiêu lòng, song ng òi ti n l i t i m i b n m i l m

- Thì h cho vay h n l i nh v y ch sao Nh n ngh a l m thì ít n a c ng là b n tr m

ng b c l i Vì lúc n y mu n r i, không ai còn b c mà cho, nên ng m i làm ng t

- n n v i ng n ch ng b n tr m ng b c l i c hôn? Bây gi tháng m i r i, t

ây cho t i tháng giêng tháng hai, có ba b n tháng mà gì

- tôi nói l i v i ng coi ng còn bu c tôi ph i b o lãnh n a a c u

- Không h i gì, th y làm n b o lãnh giùm cho tôi

- Tôi v i c u không ng i gì Lãnh thì lãnh ch sao Không l c u b n cho tôi tr

- âu có nh v y Ch ng nào làm gi y l y b c c?

- mình n c m r i d t lên nhà ng nói l i coi Nh ng ch u thì làm gi y l y b c li n

- Ch c ng ch u mà ng là cha v tôi, ng mu n n l i bao nhiêu ng n, tôi không c n

Th y thông Hàng nghe nói nh v y thì th y c i, Th ng T t ng th y c i v m y l i nói

ch i c a mình có duyên, ch nào dè th y c i là c i mi ng m i th y th ra mà cá ã táp nu t.Hai ng i ch y xe ch i ít vòng r i ghé l i nhà hàng n c m Th ng T b a nay có s n g n m t

tr m ng b c trong túi, ã m i th y m t cô Hai H u, mà l i ch c s có thêm m t ngàn n a, b i

y c u hân hoan, nói nói c i c i không ng t Th y thông Hàng c ng vui v vi c c a th y,nên c ng nói c ng c i, mà th y ch ng nói vi c chi khác h n là vi c ông Giáo Chu t cho vay,

th y ch ng c i vi c chi h n là c i c u T mê Hai H u

n c m xong r i, th y thông Hàng m i kêu b i bi u em cái bông thi u ti n r u h i hôm ng

th y tr luôn th C u T nói c u ã tr ti n r u r i, mà c u l i giành c u tr ti n c m, c ukhông cho th y thông hao t n v i c u Th y thông làm gi n làm h n, ngoe ngo y b i tr c ra

xe mà ng i, ch ng c u T ra theo th y m i nói r ng: “M a gi n toa quá, m a mu n không thèm

t toa lên ông Giáo, toa nh cô Hai êm nay toa khóc cho bi t ch ng …” C u T c i mà

áp r ng: “T i nghi p tôi mà, th y thông Th y mu n tôi ch t hay sao? N u êm nay mà tôikhông ngó th y m t cô Hai c, ch c là tôi ph i t v n quá” Th y thông c i ng t r i bi u

ch y xe vô nhà th y mà l y t sao l c t ng phân ng có lên ông Giáo cho s m

Ch ng hi u cô Hai H u có bi t tr c b a nay s có khách t i nhà hay không, mà g n èn cô

u b i láng nhu t, cô d i ph n m t tr ng , cô m c áo màu tr ng gà, cô b n qu n l a tr ngbông h ng, cô i dép quai nhung en, s c cô ã p mà cô còn tô m thêm n a, nên b m háo

c ai th y c ng ph i mê m n

Khi th y thông Hàng v i c u Th ng T b c vô nhà, cô Hai H u m c d i nhà sau ÔngGiáo ti p khách m i ng i, r i kêu a mà bi u em n c u ng Vì ông phân c , ban êm

th ng tám gi ông m i hút, b i v y bên cái gi ng ch a th y n i èn Ông ng i t i b gh gi a

mà nói chuy n v i khách Con nh b ng n c trà v a trên gh , thì cô Hai H u trong c a

bu ng b c ra, cô cúi u chào hai ng i khách r i cô vói tay m t gói thu c v i cái h p qu ttrên d a, d a hai tách n c ó.

Th ng T ph n thì kh p v h ng tr i s c n c, ph n thì s ông Giáo th u áo b ng c a mình,

i v y c u ng i trân trân, c u không dám ngó m t cô Hai H u khi cô gói thu c trên d a, c u

li c th y bàn tay c a cô tr ng nõn, ngón tay nh xíu, phao tay ng h ng, thì c u h i h p trong

ng c, l n x n trong trí, n u ai c c c h i ó h i c u t i sao mà v y, thì ch c c u c ng không bi tsao mà nói c

Cô Hai H u l i gh xít u mà n m, và nói chuy n nho nh v i con Cái gh xít u nh m phíasau l ng c u Th ng T , c u không dám day u l i mà ngó cô, c u l y làm t c vì s vô ý c a

u, ch chi h i m i vô c u ng i phía bên kia thì bây gi li c ngó d bi t ch ng nào C u m c

ti c v s ó, nên c u quên t ng chuy n vay b c May nh có th y thông Hàng lanh l i, th y

kh i u mà nói v i ông Giáo giùm cho c u

Ban u ông Giáo làm khó, không ch u cho, ông nói r ng ông có coi t chúc ngôn t ng phân

i, ru ng t l n x n l m, làm ch mà không n huê l i, vay b c r i l y gì mà tr , n u ông ki nông l y ru ng, ông c ng không cho m n c Th y thông theo n n n trót n a gi ng h ,ông m i ch u cho, song ông bu c n i tháng giêng ph i tr v n tr l i, ti n l i tính b n tr m, mà

ph i có th y thông ng b o lãnh m i c Th ng T nghe nói ng òi ti n l i theo b c m i

m, t ra bây gi ng tính theo b c m i b n, thì c u m ng nên c u ch u li n

Ông Giáo bi u làm gi y ph i biên nói vay m t ngàn b n tr m ng, giao qua tháng giêng AnNam n m sau thì tr , n u t i k mà không tr s , thì ch n ki n òi s y và òi ti n l i theophép k t ngày làm gi y L i c ng ph i khai trong gi y r ng ng i vay có giao cho ch n m t

n sao l c chúc ngôn t ng phân c m làm b ng, n u ch a tr s n mà lén bán ru ng tcho ng i khác thì ch n c phép ki n n tòa Hình mà bu c t i sang t

Th ng T quy t l y cho c m t ngàn ng b c, nên bu c th nào c u c ng ch u h t ÔngGiáo bèn kêu con l y gi y m c r i ông xin l i v i khách ng ông n m hút ít u

Ông Giáo qua bên gi ng n i èn n m chinh chòng Th y thông ng i vi t cái não gi y n C u

Th ng T không, c u ng d y làm b coi th y Thông vi t, mà k thi t c u qua ng phíabên nây ng li c ngó cô Hai H u ch i Cô Hai H u n m trên gh xích u, cô t nhiên, không ái

ng i chi h t, c u ngó cô thì ngó, cô c lúc l c cái gh , ho c nói c i v i con nh nh th ng

Th y thông làm não t xong r i m i em a cho ông Giáo coi Ông b t b thêm b t m t hai câucho rành, r i ông a cho Th ng T chép l i và ký tên Th y thông c ng ng b o lãnh m tbên ó, th yvà ký và nói8 r ng: “T nh t i bây gi tôi m i lãnh n l n n y là l n th nh t Vtôi nó hay ây ch c nó c n nh n d l m Cô có g p nhà tôi, cô ng có h c i h c l i, nghehôn cô Hai” Cô Hai H u c i và áp r ng: “B m th y, th y làm n cho anh em, em t ng d u

cô thông có hay, cô c ng vui lòng, ch sao mà th y lo Tuy v y mà th y d n tr c, thì em âudám h c.”

Th ng T nghe ti ng nói m m m ng, khôn ngoan, trong ng n, l nh lót, thì c u ng n ng tronglòng, nên c u ng ngó cô mà mi ng chúm chím c i Ông Giáo c cái gi y r i ông i m t

t l y m t ngàn ng b c mà trao cho Th ng T

Th y thông Hàng bi t ý Th ng T mu n chà l t mà ngó cô Hai H u ch i, nên th y leo lên

gi ng n m i ông Giáo làm thu c cho th y hút vài u r i m i ch u t giã mà i Th ng T

ra v , c u chào cô Hai H u mà c u c i a tình Cô c ng áp l và c ng c i, song không hi u

cô có rõ th u ý t c a c u Th ng T hay không

8

v a ký v a nói

Th ng T lên xe mà i, c tr m tr cô Hai H u hoài, c mong làm sao ph i nói chuy n c

i cô m t l n m i ph d Th y thông Hàng khuyên c u ch m ch m r i th y s li u giùm Th y

ép c u ch i m t êm, r i th y bày t m n m t cái phòng, kêu hai cô ca nhi, d n mâm áphi n, mua r u sâm banh s p t các cu c vui cho Th ng T C u Th ng T vui thì vui,

mà m t lát c u nh c cô Hai m t l n, d ng nh cái hình c a cô ã ch m vào trí c u r i, ch ng cógiây phút nào mà c u quên c

Ch i n sáng bét r i, Th ng T m i cho ti n s p ca nhi, tr ti n phòng, ti n r u và t giã

th y thông Hàng mà v

* *

êm r m, c u Th ng T leo lên xe mà i, thi t c u gi n v cành hông, song gi n là gi n vkhông m t a b c cho c u xài, ch c u không có trách v v chuy n gì khác n a C u tính vnhà xin ti n m , r i tr qua th nh c v ch i, nào dè xin ti n bà K hi n không cho, c u th t

ng, c u phi n luôn m , nên m i tính i vay b c mà xài cho m và cho v bi t ch ng

Khi t i nhà ông Giáo Chu t, thì tâm s c a c u ch có bao nhiêu ó mà thôi; tr i khi n c u l i

p cô Hai H u, mà g p r i c u l i phát ái tình trong lòng, làm cho c u ng ng n ng n ng , r i

u so sánh cô n v i v nhà; h i t i c u m i h n v mà thôi, mà t i khuya cái h n y nó sâuthêm r i hóa thành cái ghét

Có c m t ngàn ng b c trong bóp ph i r i, c u ch a tính dùng mà xài cách nào, c uquy t tr v nhà qu ng trên m t v mà nh c nó ch i ã, b i v y t giã th y thông Hàng t ikhách s n r i thì c u lên xe ch y th ng qua ch Ông V n, i ngang M H i c u không thèm ghénhà

Bu i s m m i, cô Ba M nh tay b ngqu u9 lúa ra ng gi a sân mà r i cho b y gà n Gà tr ng,

gà mái, gà m , gà con u ch y vù l i mà bao chung quanh cô, gà c v a l m lúa v a vè pmái, gà m v a lo n v a túc túc kêu con M y con chim dòng d c trên cây c ng áp xu ng r ichen l n v i gà mà n lúa, vì m i b a c n nh v y ã quen r i, nên cô Ba M nh ng ó,

mà gà v i chim không s chút nào h t

Có l cô Ba M nh c ng vui mà ãi cái ti c s m m i y, nên cô ng vãi lúa cho gà chim n mà

mi ng cô chúm chím c i Thình lình cô nghe ti ng xe h i ch y phía ngoài l , ch c là cô ã

có ý trông xe ch ng v , nên cô ng ng tay, không vãi lúa n a, m t l i day ra ngoài c a mà ngó

ch ng Cách ch ng bao lâu, thi t qu xe c a ch ng qu o vô c a ngõ r i ch y th ng vô nhà xe

Cô Ba M nh l t t vãi cho mau h t qu u lúa ng có vô nhà

u Th ng T c t xe r i, c u i x n x m vô c a, c u th y v ng ó mà c u không thèm ngó

Cô Ba M nh không h n v s l t l o y, mà cô l i ngó ch ng mà c i, r i trút h t qu u lúa trên

ng m y con gà ng g n và xây l ng i vô c a nhà sau Cô móc cái qu u trên vách, cô d n

y a s a so n nhúm l a n u c m, cô bi u g t trái b u mà n u canh, hái trái u mà làm

i, r i cô th ng th ng b c lên nhà trên Cô th y cha m ng ng i u ng n c trà, không nóichuy n chi h t, mà c ng không có ch ng cô ó, thì cô i tu t vô bu ng

Th ng T ã thay mát r i, c u ng n m ng a trên gi ng Cô Ba M nh v a ngó th y

ch ng thì cô h i r ng:

- m nay mình v bên nhà hay là i âu?

- Tôi mu n i âu tôi i, mình không c phép tra h i

- Tôi h i coi có ph i mình v bên nhà th m má hay không, ch tôi tra làm chi

Th ng T mu n gây, mà b v nói xuôi quá, c u không có c gây c, b i v y c u nín thinh

mà m t coi qu u l m Cô Ba M nh mu n dã lã cho ch ng h t gi n, nên cô c i và h i r ng:

“Ch c b a h m mình bi u tôi a b c, tôi không a, mình gi n nên mình i ó ch gì, ph ihôn?”

Th ng T vùng ng i d y mà nói r ng: “Còn nh c t i chuy n ó n a à! Tôi nói cho mà bi t,

ng có t ng tôi m t, nên bòn ti n c a v mà n Cái giàu c a mình ó tôi xài m t vài b a là

t, không giàu bao nhiêu âu, ng có làm phách Mu n xin ti n ng thêm vô t hôn? Nh

mu n tôi cho” C u và nói và m bóp ph i l y x p gi y x n li ng trên gi ng nghe m t cái x ch

9

thúng nh , qu u g o: thúng nh ng g o, qu u may: thúng ng d ng c may vá

Cô Ba b ch ng nhi c mà cô c ng c i và áp r ng: “Tôi có khoe v i mình tôi giàu h i nào âu

mà mình m ng tôi … Mình có ti n nhi u thì mình xài, mình cho tôi làm chi Thu nay tôi có bi txài vi c gì âu”

- Kêu nó ra cho má h i th m chút coi nào

Cô Ba M nh không dám không v ng l i m , nên c c ch ng ã cô ph i tr vô bu ng, song truy n

Bà ng i nín thinh ngó ra ngoài sân m t h i r i bà h i n a r ng: “Con gi n v con nên con i

m nay ó ph i hôn? Con ng có d i nh v y Con có c n dùng ti n mà mua s m v t chi, saocon không h i th y c a con, ho c h i má, con l i bi u v con m t l y mà a cho con? V c acon nó thi t thà l m Thu nay má cho ti n nó nhi u khi nó c ng không l y n a; tuy là nó gichìa khóa, ch ch ng bao gi nó dám l y m t ng xu trong t Con bi u nh v y, nó âu códám nghe l i con Con ng có d i nh v y n a Con bên nhà thì có ch ; v bên nây thì có th y

má Con mu n làm vi c gì, con ph i th a cho cha m bi t, Con bi u nó a ti n cho con chiy?”

Th ng T ngh n c , không có s n l i mà áp, c u ng suy ngh m t chút r i m i nói r ng:

- Th a, tôi mu n th b ng v tôi, nên tôi bi u ch i coi nó nghe l i hay không, ch có ph i

là tôi thèm ng ti n c a nó âu

- Con th b ng nó, mà nó không ch u a ti n, sao con l i m ng nhi c gi n h n nó r i b

mà i v b n?

- i tôi th b ng nó mà nó tr l i khinh khi tôi quá Nó tr ng ng ti n, coi ng b c l n

ng bánh xe, nó không bi t nh n ngh a gì h t Nó t ng tôi c i nó ng t gia tài

a nó hay sao không bi t Tôi có ph i m t âu, mà nó khinh khi tôi quá

- Con ng có nói nh v y Con c a má , má nuôi nó nh l n, má không bi t tánh ý nóhay sao Con M nh có bao gi mà nó khi d ai R t i là a trong nhà ho c là tá n

tá th , mà nó c ng ch ng h khinh th ai, có lý nào ch ng nó mà nó khinh khi… V

ch ng còn nh , nói ch i v i nhau, m t a h n m t ti ng t nhiên sanh xích mích Thôi,

chuy n ó i, ng có gi n h n chi n a h t Con có mu n xin ti n làm chi, thì nói v i

má ây; n u nên cho thì má cho, b ng không nên thì thôi, ch con ng có h i v con

a, nó không có ti n riêng t gì âu mà h i

- Tôi h i nó ch i, ch tôi thi u gì ti n ây

Th ng T và nói và phành bóp ph i a x p gi y x n cho m v coi

Ông H i ng Th ng nãy gi ng i l ng thinh nghe v nói chuy n v i r , n n i r ki m l inói gay g t con gái c a ông, ông c ng không thèm can d n Ch ng ông th y r phành b pkhoe b c, phát bi u cái thái vô l v i cha m ông không th d n lòng n a c, ông m i nóing: “Con giàu, th y v i má c ng v n bi t, con ph i khoe làm chi i l ngh a m i quí, chgiàu hay là nghèo c ng không có ngh a gì Con v bên nây h n m t tháng nay, th y coi concòn thi u xót o làm ng i nhi u l m Con có v r i, nay mai ây con s có con, ch không

ph i còn con nít, mà con không tính làm n chi h t, b a nào c ng leo lên xe i ch i hoài i

y ch i thì h thân, ch ch i mà có ích gì i ch i t nhiên ph i c p bè c p b n, ng i t t thì ít,

ng i x u thì nhi u, h r bài b c, r u chè, th , h sa mê vô th nào c ng ph i ch t h t th y.Con là con r , bây gi con v i th y nên th y ph i ch ch qu y c a con cho con ch a Con

ng có i ch i n a; th y nói ch c, h con i ch i hoài thì con ph i h … B a nay s n d p, th y

ng ch luôn cái tánh x u c a con cho con bi t mà s a mình Th y dòm coi con trong nhà i

i v con, thì con l mãng, còn i v i cha m thì con ngang tàng l m Con là con nhà t t ,con ph i gi l phép, con ph i n nói cho úng n, ng có vút v t nghinh ngang ng i ta c i.Con ph i coi cách n c a thiên h mà b t ch c D u con giàu, con c ng ph i gi l ngh a, chkhông nên giàu mà nghinh ngang Th y ít hay nói, mà vì th y th y con làm quá, nên th y ph inói cho con bi t”

Th ng T g c m t mà nghe, nh ng vì ông H i ng nói ph i mà ông nói n ng l i, b i v y c u

ch b , coi b không vui nghe chút nào h t

Bà H i ng th y v y bà bèn nói r ng: “T nh chí l n nó m c i h c, nó ch a hi u vi c làm n,

nó ch a th o cách i, nên nó m i nh v y ó th ng th ng t p l n nó … Con ph i ráng mànghe l i th y con d y Con ph i coi cách n c a anh Hai con ó mà b t ch c D u con h c

ch Tây, ch con c ng là ng i An nam, ph i n theo An nam coi m i c Cha m th ngcon nên m i d y con N u con bi t th ng cha m thì con ph i nghe l i, ng có ham ch i b i,

i sa b c vào ng không ph i r i ch bên nhà phi n trách cha m Thôi, con coi nh t trìnhhay là làm vi c gì thì làm i”

Th ng T b i vô bu ng, mà s c m t coi qu u l m C u i qua i l i mà b c u h m h m, c u

gi n v , gi n cha v , gi n m v , gi n m ru t, gi n h t th y C u trách v sao h c chuy n mình

bi u a b c cho cha m nó hay chi v y? Cha v có quy n gì mà c r y mình? M v không

bi t d y con mà còn nói h i binh con ch ! T i m mình ép u ng nên mình m i v ng cái b n

kh n n n n y! C u i vòng m t h i m i ch n, r i c u lên gi ng mà n m, c u p g i h t m nnghe ùng ùng May lúc y bà H i ng m c i ra sau v n, nên không hay cách cùng qu n

a c u ó Vì c u th c ch i m t êm ã m t r i, nên tuy c u gi n, song c u n m m t lát r i c u

ng quên

m d n xong r i, bà H i ng bi u con vô bu ng kêu r ra mà n Cô Ba M nh b c vô th y

ch ng n m nghinh ngang trên gi ng mà ng khò, cô l i g n n m tay mà lúc l c! Th ng T m

t th y v thì h i r ng: “Mu n cái gì” Cô Ba M nh c i mà áp r ng: “D y n c m C m d n

i, th y má ch ngo i”

Th ng T day m t vô vách Cô Ba M nh s cha m ch i c c lòng, nên cô kêu n a, khuyên

ch ng d y n c m m t chút r i s ng l i Ti ng cô khuyên ch ng thi t là d u ng t, ti c vì ti ng

y nói v i Th ng T ch ng khác nào n c cam l mà rót trên c c á, rót thì u ng n c, ch á

có bi t mùi ngon ng t chút nào âu

Cô Ba M nh khuyên v a d t ti ng, thì Th ng T n t r ng: “ n u ng gì thì n i Không aithèm n âu: Kêu n a ánh th y cha a!” Ph n làm ph n , may g p ch ng t t thì nh , r i g p

ch ng l mãng thì ch u, song l mãng thì nhi c m ng r y rà ch ng nói làm chi, ch l mãng mà

i ch i cha thì phàm nh n còn n ch l c c n l c tr n, có th nào mà nín cho c Cô Ba M nh

gi n run, cô ng ngó ch ng mà nói r ng:

- Tôi có qu y, hay là mình có gi n, thì mình m ng nhi c tôi, ch cha tôi có can ph m gì màmình nói ng t i cha tôi!

- ! Tao nói v y a Làm sao tao?

- Té ra mình là quân du côn mà!

- Du côn h ? …

Th ng T v a nói v a ng i d y, vói tay ánh m t thoi, trúng ngay con m t bên t c a v Ba

nh ôm m t kêu tr i và ch y ra Hai v ch ng ông H i ng nghe con la, không bi t chuy n

gì, nên b mâm c m, l t t ch y lên nhà trên: Ông th y con y con m t mà khóc, thì ông bi tcon ã b ch ng ánh, nên ông b c vô c a bu ng mà h i r ng: “M y l m cái gì v y h ? V

ch ng d u ph i d u qu y c ng l y ti ng nói mà nói v i nhau, ch sao m y l i ánh nó? M y thi t

vô phép quá! Cha ch ! R t i bên nây mà m y còn nh v y, n u c i mà em v b n thì m y

gi t nó còn gì”

Bà H i ng g tay con mà coi, thì th y con m t bên t lòm, mà phía trên ch n mày l i u m t

c n a Bà ch t l i than r ng : “Tr i t i! Nó ánh nh v y, may hôn l t tròng còn gì!” Ôngnghe nói “l t tròng”, ông l t t tr ra mà coi Ông th y th ng tích, ông càng thêm au lòng,nên ông la l n r ng : “Bà i M H i, bà m i ch sui qua ây Nghinh ngang quá nh v y không

ai ch u n i! Tôi coi mòi tôi ã bi t tr c T i bà g p l m, bà s con M nh ch ng, nên bà gi c

gi ó, bà th y hay ch a, h ?”

Bà hu n ãi áp r ng :

- ch ng con nít, sao cho kh i r y rà v i nhau Ông nóng quá Chuy n gì c ng th ng

th ng mà nói, ch làm om sòm chi v y

- Nó n nh v y, bây gi tôi ph i n n n nó hay sao? H ! Còn binh n a ch !

- Không ph i binh Nó là con r , nó có qu y thì th ng th ng mà nói cho nó bi t La ó làmchi?

- Bà i n c m i Thôi, ng thèm nói gì n a h t Có th ng Ti u hay a nào ó, bây l i

ch m n m t c xe ng a qua M H i m i ch K hi n qua ây i i cho mau

- Thôi mà! Chuy n chút nh, mình nói v i nó, m i th nh ch sui làm gì?

- i ch qua ây, coi ch x làm sao ch x i cho xong

- Làm nh v y v l cùng h t Xin ông ng có nóng n y mà mích lòng sui gia Ch có xúicon nh v y hay sao mà mình m i qua ng trách móc ch b a nào g p ch r i tôi snói chuy n cho ch nghe c ng c mà … B y tr , ng có i M H i a bây.

Ông H i ng c ng con, ông th y con b ánh thì ông n i nóng, nên ông r y quá Mà ng i nóngmau thì ngu i c ng mau, b i v y bà nói m t h i thì ông b t gi n, ông không bi u i m i ch sui

a, ông h i con ch t i sao mà ch ng ánh Cô Ba M nh và khóc và nói r ng : “Tôi kêu ra n

m, ch tôi có làm sao âu Khi không r i òi ánh th y cha tôi Tôi gi n tôi c , r i nh y thoitôi”

Ông nghe nói ông n i gi n h n n a; ông tr n m t nói r ng : “ ó, bà nghe hay không?”

Bà nói : “Thôi, thôi” r i bà h i con r a m t Hai v ch ng ông H i ng c ng i xu ng nhà d i

i ng i l i bàn n c m, ông còn gi n r , th ng con, bà m c lo tính gi i hòa, nên hai ông bàkhông nói chuy n chi n a h t Cách ch ng bao lâu, b ng nghe ngoài nhà xe có ti ng xe h i lênmáy r i ch y ra c a Bà H i ng kêu th ng Ti n là, a , mà h i r ng :

ch ông nóng quá, ông b gãy còn gì

- Tôi coi r i, th ng ó ho c may ông tr i s a nó, ch ai mà s a nó c Bà ngh ó coi,tôi m i nói ph i qu y cho nó nghe ó, nó vô bu ng nó ánh v nó r i nó ch i tôi Tôi

hi u mà, nó ánh v nó ó là nó ánh g i cho tôi a Ch a nó trong nhà ây mai m t nóánh t i tôi n a

- i g con, ông giao b t r Bây gi không ch a nó trong nhà sao c

- t t thì mình nuôi nó, ch th r nh v y mà nuôi làm gì!

- u ông không ch u nuôi nó n a, ông tr nó v b n, thì ông ph i cho con M nh i theo

- Ý! c âu! R t i bên nây mà nó còn dám làm nh v y, cho theo v b n nó gi tcon nh còn gì

- Ch v ch ng con nít, mà ông bi u m t a m t n i v y sao c

Ông ng i l ng thinh mà n h t chén c m r i ông qu ng a ng d y mà nói r ng : “T i bà a!

i bà gi c g l m, bây gi nh v y ó cho sáng con m t bà”

i 9 gi s m mai mà con Mang ã b ng mâm c m lên trên ván, r i ch y ra v n ki m ch

vô ng cho nó n v i bà, k o n ngu i h t Bà vô t i sân, thi t th y xe nhà, song Th ng T

ã vô nhà r i nên bà không g p Bà vô t i trong nhà m i th y Th ng T m c m t b l a

tr ng, ng ng r a m t Bà v a c i v a nói r ng :

- Th ng qu này nó có cái xe nó i mãi n c m r i ch a?

- Ch a

- Thôi, r a m t r i i n c m luôn th Mang a, l y thêm chén a, con

Bà b c l i d l ng bàn lên mà d p m t bên, r i bà b ng tô n c mà súc mi ng Con Mang b i

m và em thêm m t cái chén m t ôi a M con ng i n c m Bà nói chuy n dong dài, song

bà không dè nên bà không nói t i con dâu C u còn gi n mà l i m t, nên c u h c m ch ng v i, và ri t h t chén c m r i c u i u ng n c

u ng ng t i c a sau, c u th y th ng Ng ngoài v n i vô, c u kêu mà nói nh ít ti ng

Th ng Ngô vác th ng cái r ng vô bu ng mà Bà K hi n b c vô d nh m n p r ng bà

th y r ng khóa ch t, nên bà tr ra b ván gõ gi a mà n m Cái r ng y nó làm cho bà ph i suyngh hoài, nên bà n m không yên, m t lát ng i d y n tr u r i n m xu ng, bà không i ra ngoài

- Th ng qu n y, khéo nói nhi u chuy n hôn! Giao b n, thì ph i ch nói chúng ch ng

i ai v y?

- Má mu n thì má qua ó má Tôi không thèm n a âu kh n n n quá, ai cho

c

- Cha ch ! Con gì mà ngang tàng quá nh v y không bi t! Ai kh n n n? Kh n n n làm sao

âu nói nghe th coi?

- t l kh n n n h t th y Con ó c ng v y, mà cha m nó c ng v y

- Tr i i! Nó nói h i d ng u xu ng t, tr c ng lên tr i, ai ch u n i thì ch u th coi nè!

Ai i cha m v nó mà nó dám kêu là m t l kh n n n ch ! Kh n n n làm sao âu, tao

bi u m y nói cho tao nghe sao m y không nói?

- gì mà h m mi ng ra thì binh con T i má a, t i má cho tôi b n, h t ng âu tôi

t r i, theo n ch c c m c a h , nên h m i làm phách nh v y ó

- Tr i t i! Ng i ta hi n lành h t s c, v ch ng c n c m không b , mà nó dám nóinhi u chuy n nh v y ch Ý h ! Vô ph c quá … Tao bi u m y ph i tr qua b n mà

i v giao bên v thì ph i , tao không ch a m y âu

- a! Mà không ch a sao c Nhà c a tôi thì tôi , má có phép gì má i?

- , tao i m y qua bên v mà , tao không cho trong nhà tao

- Nhà gì mà nhà c a má? Má d t di chúc c a cha ra mà coi Cha trí nhà n y làm nhà th ,cha giao cho tôi mà ph ng t ông bà, má i tôi cái gì?

Bà K hi n nghe nói t i câu ó thì bà gi n mu n ói m t Bà ngh n c , a n c m t, bà nói không

c n a, nên bà vói tay kéo ô tr u l i g n têm mà n Th ng T b i vô bu ng Bà K hi nleo lên võng n m a lúc l c, tay gát qua trán, mi ng nhóc nhách nhai tr u, m t lát nghe bà thdài m t cái, thì bi t bà lo r u lung l m

Cách m t h i lâu, Th ng T trong bu ng b c ra, mình m c m t b tây tút xo, u i

t cái nón n xám s m, mùi d u th m bay bát ngát Bà K hi n ng i dây h i r ng:

- Bây gi tính i âu mà thay tây ó h ?

- i lên ch ch i

- Ch i hoài! Ch i làm chi không bi t! N y con, con ng i ó, má nói cho con nghe Con

ng có d i nh v y V ch ng có gi n nhau, con nói v con làm sao con nói, con ng

có h n v i cha m v ch Con nói b y nói b , sui gia ng i ta phi n t i má, bi t hôn?Thôi, con i v i má v b n, ng má giáp m t con T , má h i coi t i sao mà r y rà v inhau nh v y Con ng i ó ch má g u r i má i v i con

- Má i âu má i Tôi lên ch tôi ch i Tôi nh t nh không thèm b c ch n t i nhà ó

a âu; tôi th n u tôi tr v ó n a thì l nh ông Quan v n h ng tôi i

- Ê! ng có nói b y nà! Chuy n gì mà th Nhà cha v con mà con không t i, v y chcon t i nhà ai?

- Tôi không thèm v con gì n a h t

- a! Không thèm sao c? V y ch v c a con ó, con b cho ai?

- Nó l y ai nó l y, tôi b , tôi không thèm n a

- Con nói cái gì v y?

- nh chúa ôn, mà cha m nó nói h i c u cao; tôi ghét l m; tôi nh t nh b , ki m khác coi có h n nó hay không mà.

- Ý h ! Có v nh v y mà còn chê ng i ta t m ng, thi t má không bi t nói sao n a c

Má ngh má vô ph c quá! Mà sanh có m t mình con, m i vi c má u lo cho con h t

th y, n n i u n y oán, u kia thù c ng vì con, mà bây gi con không bi t th ng

má, thi t má ti c l m

- Tôi có nói má gi ng gì âu, mà má nói tôi không th ng má?

- Con th ng má sao má nói con không ch u nghe l i

- Má bi u gi ng gì bây gi tôi c ng ch u h t th y, duy có tr v bên v , thi t là không

c H k quá mà; h nói tôi nghe tôi ghét quá, ch u sao n i

- Má bi u con có m t vi c ó…

- Không c, tôi có th r i

Th ng T nói d t ti ng li n b c ra c a leo lên xe mà i

Bà K hi n l c u, th y con nh v y bà bu n quá, nên n m chèo queo trên võng, n m t t

m sáu mi ng tr u, mà bà không nói v i m y a m t ti ng chi h t

êm ó Th ng T không v ng , mà sáng b a sau n chín m i gi c ng không th y c u v

Bà K hi n ch h t h i mà không c, cùng th bà bi u d n c m cho bà n, r i bà m n m t

xe ng a mà i qua ch Ông V n, bà tính qua tr c th m ch sui, sau h i coi t i làm sao màcon dâu b t hòa v i nhau nh v y

Tr i n ng chang chang, gió th i phay pháy Xe ch y c c k ch trên b l , m t lát ng i xa phu

ph i gi t c ng, tróc l i, ho c ph i l y roi mà qu t nh nh m t cái trên ít, con ng a m i

nh m ch y mau mau, mà mau ó là mau theo s c ng a d mà thôi, b i vì bà K hi n ng i trên

xe bà bu n, nên bà trông ch ng hoài, mà không th y t i Ch chi i ng có ai nói chuy n,

ho c có c nh chi l mà ngó ch i, thì có l c ng gi i khuây c; ng t vì bà ng i m t mình v itên xa phu, hai bên ru ng lúa, tr c m t c ng ru ng, sau l ng c ng ru ng, ám lúa ng tr thìcoi màu xám xám, ám lúa g n chín thì coi màu vàng vàng, trên l không th y k i ng, ngó

ch ng m y xóm xa xa ch nào c ng d a v i cau ch ch ng có chi l m t Bà bu n ch ng nào, bàcàng nh t i chuy n con, mà nh t i chuy n con bà còn lo r u h n n a

Xe ng ng ngoài c a ngõ, bà K hi n th ng th ng che dù i vô M y con gà ng r o tr c sân

t, cô d i nhà d i i lên chào m ch ng, b vui v nh th ng Cô xin v i m trao con dao

i trái cau l i cho cô b a B a cau r i cô ng c t cu ng tr u; bà K hi n li c dòm cô, bà ch ng

th y có v chi l

Ông H i ng n c m r i ông ngh tr a trong bu ng Ông nghe nói có khách ch n r n, ông b c

ra chào h i ch sui, r i ông ng i bên b gh gi a, v n thu c mà hút

Hai bà sui, bà nào c ng mu n em chuy n con mà nói, song không bà nào dám kh i u, b i v y

ng i u ng n c n tr u nói chuy n v i nhau r t lâu, mà ch ng nghe nói chuy n chi khác h n là

i th m mùa màng, h i ru ng trúng hay th t, h i lúa chín hay ch a

Ông H i ng tánh ch n ch t, ít nói mà nóng n y, ông ng i ch hoài ông l y làm khó ch u, nênvùng h i ch sui r ng:

- Th ng Ba nó có v bên ch hay không?

- Th a, nó v b n

- Hôm qua nó ánh v nó r i nó ch i, nó không thèm nói v i v ch ng tôi m t ti ng

gì h t

- t nh n d hôn! Sao mà t i ánh v nó l n? Hèn chi nó v b n b nó bu n hiu Tôi h i

nó v chi mà v hoài v y: nó nói v ch i Tôi t ng thu nay nó nhà nó quen, qua bên nây nhà l nó nh nhà nên nó bu n, ch tôi có dè chuy n gì âu

- Th ng quá qu c l m mà Tôi nói tr c cho ch bi t, nó ph i h Tôi coi r i, th ng b t tr

m, làm th nào nó c ng không nên c

Ông H i ng nói v n t t mà châm h m l m, làm cho bà K hi n ng i ng n ng , không bi t sao

mà tr l i

Bà H i ng th y v y, bà mu n s a câu chuy n nghe cho d u ng t, nên bà nói r ng: “Th ng Ba

nó v bên nây h n m t tháng nay, tôi coi ý nó còn ham ch i quá B a nào nó c ng xách xe i

ch i hoài, không nghe nó tính làm n chi h t i n y thiên h h ma qu lung l m i ch i làm

gi ng gì Mình có n, mình i ch i r i k không ph i nó rù qu n b y b , có ph i h i cho mìnhhay không …”

Bà K hi n không i cho ch sui nói h t câu chuy n, bà ch n mà áp r ng:

- Ch nói ph i l m i ch i thì h i ch có ích l i gì Tôi th a thi t v i anh ch , tôi có m tmình nó, tôi c ng nó quá, nên t h i nh cho t i bây gi nó chúng ch ng mu n ngangnào c ngang n y Nay nó v bên nây v i anh ch , tôi xin anh ch r n d y nó giùm chotôi Nó s anh ch có l nó s a tánh c

- Th ng b t nh n quá! V y mà tôi có hay âu! Nó v b n m y b a, nó có nói gi ng gì

âu mà bi t Tôi có cho nó m y tr m ng b c, sao nó không l y b c ó mà xài, l i h i

nó chi v y kia Có l nó mu n th b ng con T hay sao ch ?

- Th a ph i S m m i hôm qua nó v Th y nó có nói chuy n ph i qu y cho nó nghe Nónói nó mu n th b ng v nó, ch không ph i nó mu n xài ng ti n c a v ch ng tôi

Nó phành b p, ch ng gi y x n v i v ch ng tôi, coi ng l m …

- Th ng d i quá!

- Th a, nó d i thi t B i th y nó d i, nên v ch ng tôi c ng không ch p gì

- Th a, ph i N là con r trong nhà, nó kh d i thì anh ch trong nhà r y la nó, ch có lnào mà ch p nh t

- Ch a có r y la Th y nó m i gi ng ch ph i ch qu y cho nó nghe mà thôi T ng là nó

bi t nghe, té ra m i nói v i nó ó, r i nó vô bu ng nó ch i v nó nát tan h t Con nh

tôi nó không bi t ch i, mà th ng c theo ch i cha nó hoài Nó gi n nên nói i nói l i,

i th ng nh y n m u thoi p nó g n ch t ó, b a nay mà con m t còn , trán còn u

t c c ó … Con M nh m i ây b i âu m t r i? Lên bi u ây con

Cô Ba M nh d i nhà d i i lên, c p m t cô t r t Bà K hi n ngó m t dâu và nói r ng :

“Th ng b t nh n ác nghi t quá! Thi t nó là du côn r i! tôi v tôi bi u b y tr c ng dùi n c,tôi ánh nó cho nó t n D u qu y, d u ph i, c ng th ng th ng l y ti ng nói mà nói, ch sao l iánh ng i ta”

Bà K hi n v n bi t tánh n t con; bà nghe nh v y thì bà ch c là có, nên bà bu n lung l m Bà

y tr u têm mà n, mà ba suy ngh coi ph i dùng l i nào mà ch a l i cho con Bà ng i m t h ilâu r i nói r ng : “Con tôi nó bên nây, mà nó không kiêng n anh ch , nó ánh v nó nh v y,thi t nó l i l m Tuy v y mà tôi xin anh ch ngh nó còn d i kh mà tha l i cho nó; v ch ng nócòn con nít, sao cho kh i xích mích v i nhau N u anh ch không th ng, anh ch ch p trách, thì

i nghi p cho nó tôi v tôi r y nó, r i tôi bi u nó qua l y anh ch mà xin l i Hèn chi h i

m m i tôi bi u nó i qua bên nây v i tôi, nó rút c không dám”

Ông H i ng châu mày nói r ng : “Nó ghét v ch ng tôi, nó tính không thèm bên nây n a.Hôm qua nó i, nó ch t i h t Nó không ch u tr qua n a âu mà ch bi u nó cho th tcông”

Bà K hi n g ng c i mà áp r ng :

- Th a anh, anh gi n anh nói nh v y, ch có l nào mà nó không ch u tr qua bên nây Nó

i nó ánh v nó, r i nó s anh ch r y, nên nó tr n ch y v b n ó ch

- , tôi nói v y, n u ch không tin thì ch bi u th coi r i bi t mà

- Thi t th ng nh tôi có tánh cang c ng nh ng mà áo m c sao qua kh i u Tôi xin anh

ch th ng, anh ch h x cho nó thì m i c X a rày l n nào v b n nó c ng nói nó sanh ch quá, nó không dám nói chuy n gì v i anh ch h t Nó mu n xin v i anh ch cho

ch ng nó v bên tôi mà Tôi r y nó, tôi nói anh ch có m t mình con T , n u d tnhau v bên tôi thì anh ch bu n

- b n sao c H i tôi g con M nh, v ch ng tôi có giao nó ph i v i tôi Bây gitôi có ch u cho i âu

- v y tôi m i r y nó

Bà K hi n v n ã bi t ý con bà r i, song nói chuy n v i sui gia bà ph i môi mi ng chút nh Bà

ý, th y anh sui quy t không cho con dâu c a bà i v b n thì bà l y làm bu n Chàng rkhông ch u v i bên v , anh sui gái không ch u cho con theo ch ng, bây gi ph i làm sao? Bà

hi n lo li u trong trí lung l m, song bà ph i g ng g ng làm vui mà nói chuy n v i sui giacho ng i ta kh i th y cái bu n cái lo c a mình

Cô Ba M nh lo c m n c d i b p l ng x ng, n x m i d n m t mâm c m b ng lên ãi m

ch ng : Bà K hi n n c m r i m i t giã sui gia mà v Cô Ba M nh a bà ra xe Lúc s a so n

c lên xe, bà nói v i dâu r ng : “Ch ng con nó ng ngh ch l m, nh ng mà má khuyên con

ng có phi n Má s e nó làm b y r i, nên nó không dám léo hánh qua bên nây n a Nh nókhông qua, thì vài b a con v b n mà th m má, nghe hôn con”

Cô Ba M nh cúi u, mà cô a n c m t Bà K hi n lên xe r i ng a rút ch y, l c l c khua l n

n …

*

* *