SÓNG DỪNG 1 Khảo sát sự tạo thành sóng dừng trên dây Giả sử tại thời điểm t sóng tới truyền đến B một dao... SÓNG DỪNG 1 Khảo sát sự tạo thành sóng dừng trên dây Phương trình dao động
Trang 1BÀI 9 SÓNG DỪNG
BÀI GIẢNG VẬT LÝ LỚP 12
Trang 2Câu hỏi Viết biểu thức tính độ lệch pha của hai dao
động tại hai điểm cách nhau một đoạn d trên cùng
Trang 4I SỰ PHẢN XẠ SÓNG
Xét một sóng truyền trên một sợi dây đàn hồi căng thẳng từ đầu A đến B, đầu B gắn vào một điểm cố định
Trang 5I SỰ PHẢN XẠ SÓNG
Một biến dạng truyền từ A đến đầu cố định B rồi truyền ngược lại về phía A biến dạng bị phản xạ
Khi phản xạ thì biến dạng bị đổi chiều (li độ bị đổi dấu)
Một sóng truyền từ A đến B gọi là sóng tới Sau đó sóng truyền ngược lại từ B về A gọi là sóng phản xạ:
Sóng phản xạ tại B cùng phương, cùng tần số và li độ ngược dấu với sóng tới tại B
Trang 6QUAN SÁT HIỆN TƯỢNG (SÓNG CHẠY)
Trang 7-QUAN SÁT HIỆN TƯỢNG (SÓNG CHẠY)
Trang 8-II SÓNG DỪNG
1) Khảo sát sự tạo thành sóng dừng trên dây
Giả sử tại thời điểm t sóng tới truyền đến B một dao
Trang 9II SÓNG DỪNG
1) Khảo sát sự tạo thành sóng dừng trên dây
Phương trình dao động tại B do sóng phản xạ gây ra là:
Trang 10II SÓNG DỪNG
1) Khảo sát sự tạo thành sóng dừng trên dây
Phương trình dao động tại M là tổng:
Trang 11II SÓNG DỪNG
1) Khảo sát sự tạo thành sóng dừng trên dây
Biến đổi, rút gọn ta được: u = acos t
Trang 13II SÓNG DỪNG
2) Nhận xét kết quả
Những điểm trên dây cách điểm B một đoạn thoả
(1) sẽ đứng yên (biên độ dao động bằng không )
Trang 15 Những điểm trên dây cách điểm B một đoạn thoả
(2) sẽ có biên độ dao động cực đại (là 2A)
Trang 22II SÓNG DỪNG
3) Quan sát hiện tượng (so sánh)
Trang 23B
A
Sóng tới Sóng phản xạ
II SÓNG DỪNG
3) Quan sát hiện tượng (sóng dừng)
Trang 24B
A
Sóng tới Sóng phản xạ
II SÓNG DỪNG
3) Quan sát hiện tượng (sóng dừng)
B
A
Trang 25B
A
Sóng tới Sóng phản xạ
II SÓNG DỪNG
3) Quan sát hiện tượng (sóng dừng)
Trang 26B
A
Sóng tới Sóng phản xạ
II SÓNG DỪNG
3) Quan sát hiện tượng (sóng dừng)
Trang 27II SÓNG DỪNG
3) Quan sát hiện tượng
Như vậy: với tần số thích hợp trên dây xuất hiện những điểm đứng yên xếp xen kẽ đều đặn với những điểm dao động với biên độ cực đại Đó là hiện tượng sóng dừng
Những điểm đứng yên gọi là điểm nút
Những điểm dao động với biên độ cực đại gọi là điểm bụng
Trang 28II SÓNG DỪNG
Đối với dây có hai đầu cố định hay một đầu dây cố định và một đầu dao động với biên độ nhỏ
Khi có sóng dừng thì hai đầu dây là hai nút
Khoảng cách giữa hai nút liên tiếp bằng một nửa bước sóng
Trang 30II SÓNG DỪNG
4) Điều kiện để có sóng dừng
Đối với dây có một đầu tự do
Trang 31II SÓNG DỪNG
4) Điều kiện để có sóng dừng
Đối với dây có một đầu tự do
Một biến dạng truyền từ A đến đầu B (đầu B tự do) rồi truyền ngược lại về phía A
Biến dạng bị phản xạ Khi phản xạ thì biến dạng không bị đổi chiều (li độ không đổi dấu)
Trang 32II SÓNG DỪNG
4) Điều kiện để có sóng dừng
Đối với dây có một đầu tự do
Một sóng truyền từ A đến B (đầu B tự do) gọi là sóng tới Sau đó sóng truyền ngược lại từ B về A gọi là sóng phản xạ
Sóng phản xạ tại B cùng phương, cùng tần số và li độ cùng dấu với sóng tới tại B
Trang 35II SÓNG DỪNG
4) Điều kiện để có sóng dừng
Đối với dây có một đầu tự do
Chiều dài của dây bằng một số bán
nguyên lần nửa bước sóng
Trang 36II SÓNG DỪNG
5) Ứng dụng
Có thể ứng dụng hiện tượng sóng dừng để đo vận tốc truyền sóng trên dây
Trang 37III CỦNG CỐ
Một sợi dây đàn hồi chiều dài AB = l = 1,6m đầu B bị
kẹp chặt , đầu A buộc vào một nguồn rung với tần số
500Hz tạo ra sóng dừng có 4 bụng và tại A và B là hai
nút Xác định vận tốc truyền sóng trên dây
Đáp án
V = 400m/s
Trang 38III VẤN ĐỀ SUY NGHĨ MỞ RỘNG
một đuờng thẳng như đã khảo sát ở trên Hãy suy nghĩ kết quả sẽ như thế nào nếu hai sóng truyền cùng chiều trên một đường thẳng? Có thể có sóng dừng hay không?
ngược chiều nhau như đã khảo sát ở trên nhưng lại khác nhau về biên độ thì có nút dao động không? Kết quả sẽ như thế nào?