Viện Vật lý Y Sinh họcCÁC CẢM BIẾN VÀ PHÉP ĐO QUANG HỌC... Viện Vật lý Y Sinh học Nguyên lý chung: khi chiếu nguồn sáng thích hợp vào cảm biến, tính chất dẫn điện của cảm biến thay đổi
Trang 1Viện Vật lý Y Sinh học
CÁC CẢM BIẾN VÀ
PHÉP ĐO QUANG HỌC
Trang 2Viện Vật lý Y Sinh học
Nguyên lý chung: khi chiếu nguồn sáng
thích hợp vào cảm biến, tính chất dẫn
điện của cảm biến thay đổi, làm mạch tín hiệu cảm ứng thay đổi theo Kết quả,
thông tin ánh sáng được chuyển thành
thông tin của tín hiệu điện
Trang 3Viện Vật lý Y Sinh học
- Tính chất: ánh sáng vừa có tính chất sóng, vừa có tính chất hạt
Trang 4Viện Vật lý Y Sinh học
Trang 5Viện Vật lý Y Sinh học
Các đơn vị đo quang
Trang 6Viện Vật lý Y Sinh học
Nguồn sáng
- Đèn sợi đốt vonfram
- Diod phát quang
- Laser
Trang 7Viện Vật lý Y Sinh học
Ưu điểm của cảm biến quang
- Không tiếp xúc với vật thể
- Có thể phát hiện vật từ khoảng cách xa
- Không bị hao mòn, có tuổi thọ cao
- Thời gian đáp ứng nhanh
- Có thể phát hiện mọi loại vật thể (vật chất)
Trang 8Viện Vật lý Y Sinh học
Trang 9Viện Vật lý Y Sinh học
Trang 10Viện Vật lý Y Sinh học
Cảm biến quang thu phát độc lập
Trang 11Viện Vật lý Y Sinh học
Cảm biến quang phát thu chung
Cảm biến quang phát thu chung
Trang 12Viện Vật lý Y Sinh học
Cảm biến quang phản xạ giới hạn
Trang 13Viện Vật lý Y Sinh học
Đặc tính chung của cảm biến quang
1. Dòng điện vùng tối
- Dòng điện I0 do các điện tích tự do, nhiệt
độ môi trường, tia bức xạ
- Ảnh hưởng đến độ nhạy của cảm biến
Trang 14Viện Vật lý Y Sinh học
Trang 15Viện Vật lý Y Sinh học
Nguyên tắc tổng quát của sự
thụ cảm quang học
• Nguyên lý sóng suy biến trong quang phổ
- Cường độ ánh sáng chiếu từ bên ngoài
vào giảm dần theo hàm mũ
- Phụ thuộc góc tới và bước sóng
Trang 16Viện Vật lý Y Sinh học
Nguyên tắc tổng quát của sự
thụ cảm quang học
Trang 17
Viện Vật lý Y Sinh học
Nguyên tắc tổng quát của sự
Trang 18Viện Vật lý Y Sinh học
Nguyên tắc tổng quát của sự
thụ cảm quang học
Trang 19Viện Vật lý Y Sinh học
Các cảm biến quang
1. Quang trở (photo resistor)
- Là điện trở phụ thuộc ánh sáng LDR
(light dependent resistor)
- Thường được làm bằng chất sulfit catmi
(CdS), Selenid Cadmium (CdSe), sulfit
chì (PbS),…
Trang 20Viện Vật lý Y Sinh học
Trang 21Viện Vật lý Y Sinh học
3 Quang transistor
- Gồm 1 quang diod và 1 transistor
- Quang diode cảm biến quang điện
- Transistor khuếch đại
Trang 22Viện Vật lý Y Sinh học
4 Sợi quang dẫn
Trang 23Viện Vật lý Y Sinh học
Bài tập 1: Cho quang diod có các thông
Trang 24Viện Vật lý Y Sinh học
Bài tập 2: Cho quang transistor có các
thông số: I0 = 40 μA; S = 1 μA/lux Tính dòng Ic qua transistor khi nhận độ rọi từ bên ngoài là 200 lux Biết hệ số khuếch
đại của quang transistor là 100
Trang 25
Viện Vật lý Y Sinh học
Ứng dụng trong kỹ thuật y sinh
1. Phương pháp so màu quang điện
- Định luật cơ bản về sự hấp thụ ánh sáng: I0 = I+Ia+Ir
Trang 26Viện Vật lý Y Sinh học
- Nội dung của phương pháp: xác định
nồng độ của dung dịch cần nghiên cứu
dựa trên việc so sánh cường độ màu với dung dịch tiêu chuẩn có nồng độ xác định dựa trên hiệu ứng quang điện
- Sơ đồ khối máy đo quang
Trang 27
Viện Vật lý Y Sinh học
Trang 28
Viện Vật lý Y Sinh học
2 Đo nồng độ oxy trong máu
Trang 29Viện Vật lý Y Sinh học
- Ống quang sợi nội mạch đo SpO2 trong
máu:
Trang 30Viện Vật lý Y Sinh học
- Đo oxy trong máu bằng phép đo không
xâm lấn:
Trang 31Viện Vật lý Y Sinh học
3 Phép đo PCO2, PO2, PH
- Cấu tạo ống nội mạch
Trang 32Viện Vật lý Y Sinh học
Trang 33Viện Vật lý Y Sinh học
Trang 34Viện Vật lý Y Sinh học
- Đo PO2
+ Sử dụng chất chỉ thị màu perylene
dibutyrate
+ Cho oxy thấm qua màng polystiren
+ Đo bước sóng xanh lục (515 nm) và
bước sóng xanh dương (470 nm)
I0/I = 1+ KPO2
Trang 35Viện Vật lý Y Sinh học
- Cảm biến Glucoza