Phân tích sự tích hợp ngang trong sách, phân tích sự tích hợp dọc trong sách choVD cụ thể : Bài làm : Trong các môn học ở Tiểu học, hai môn Toán và Tiếng Việt là hai môn nồng cốt trong
Trang 11
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA GDĐB – HỆ VỪA HỌC VỪA LÀM
LỚP 15_20
BÀI KIỂM TRA GIỮA KỲ
PHƯƠNG PHÁP DẠY
TI
TIẾNG VI NG VI NG VIỆT T T T T TIIIIỂU H U H U HỌC C C
Giảng viên : Cô Trương Thị Thu Vân
Sinh Viên : Võ Nhã Hoà
Trang 22
CÂU HỎI :
Anh chị hãy đọc lại một trong các quyển Sách Giáo Khoa bậc tiểu học và thực hiện các yêu cầu sau Phân tích sự tích hợp ngang trong sách, phân tích sự tích hợp dọc trong sách choVD cụ thể :
Bài làm :
Trong các môn học ở Tiểu học, hai môn Toán và Tiếng Việt là hai môn nồng cốt trong đó môn Tiếng Việt giữ vai trò quan trọng hàng đầu Việc giảng dạy và học tập môn Tiếng Việt đã góp phần hình thành và phát triển ở học sinh các kĩ năng sử dụng tiếng Việt và thông qua môn học này các em được rèn luyện các thao tác để phát triển tư duy Ngoài mục tiêu cung cấp những kiến thức sơ giản về tiếng Việt, về tự nhiên, xã hội và con người, môn Tiếng Việt còn giúp các
em hiểu biết về văn hóa văn học của Việt Nam và của nước ngoài
Ngoài ra môn Tiếng Việt còn bồi dưỡng tình yêu tiếng Việt và hình thành thói quen giữ gìn sự trong sáng, giàu đẹp của tiếng Việt, góp phần hình thành nhân cách tốt đẹp học sinh ngay khi còn rất nhỏ
Hiện nay chương trình môn Tiếng Việt bậc Tiểu học đã đổi mới về nội dung chương trình, phương pháp giảng dạy Hình thành và rèn luyện kĩ năng cảm thụ văn học cho học sinh Tiểu học
là một trong những mục tiêu quan trọng được đặt ra Nâng cao chất lượng học môn Tiếng Việt ở Tiểu học bằng việc áp dụng phương pháp dạy “tích hợp” và phương pháp này bao gồm : Tích hợp ngang và tích hợp dọc Dạy học tích hợp góp phần nâng cao chất lượng giáo dục là mục tiêu lớn được Bộ Giáo dục và Đào tạo nêu ra và hướng dẫn cho giáo dục phổ thông các cấp Và việc tích hợp đòi hỏi giáo viên phải có kiến thức nhất định về phương pháp tích hợp này , tích hợp cái phù hợp chứ không phải tích hợp đại trà , đụng cái gì cũng tích hợp Sách giáo khoa đã biên soạn thông qua hệ thống các chủ điểm
Tích hợp ngang :
Tích hợp ngang là tích hợp kiến thức giữa tiếng Việt với các mảng kiến thức về văn học, thiên nhiên, con người và xã hội theo nguyên tắc đồng quy nghĩa là tích hợp giữa môn Tiếng Việt với các môn học khác liên quan
Khi xem các chủ điểm của lớp 2 trong SGK Tiếng việt chúng ta thấy có tổng cộng là 15 chủ điểm , tập một bao gồm chủ điểm “Em là học sinh – Bạn bè – Trường học – Thầy cô – Ông bà – Cha mẹ - Anh em – Bạn trong nhà Tập hai bao gồm “Bốn mùa – Chim chóc – Muôn thú – Sông biển – Cây cối – Bác Hồ - Nhân dân”
Như vậy tập một tập trung vào các mảng học sinh, nhà trường, giáo dục… thì tập 2 tập trung vào các mảng thiên nhiên và cây cối…Như vậy thông qua các chủ điểm cụ thể , ví dụ như chủ điểm
“em là học sinh” , ngoài việc luyện đọc , tăng cường vốn từ , rèn khả năng diễn đạt trôi chảy … thì chủ điểm này còn mở rộng mối quan hệ của các em học sinh ra ngoài mối quan hệ gia đình là mối quan hệ bạn bè , thầy cô , trường lớp …
Trang 33
Trước đây khi chưa áp dụng phương pháp tích hợp thì các phân môn như: Tập đọc, kể chuyện, tập viết, tập làm văn, luyện từ và câu sẽ ít gắn bó với nhau hoặc không hề có thì nay được tập hợp lại xung quanh trục chủ điểm các bài đọc dẫn đến các nhiệm vụ cung cấp kiến thức và rèn kỹ năng gắn bó chặc chẽ với nhau hơn trước Khi phân tích bài tập đọc lớp 2 trong sách Tiếng Việt tập 1 “ có công mài sắt có ngày nên kim” chúng ta thấy ngoài việc bài này dạy học sinh tập đọc , rèn kỹ năng đọc trôi chảy , cảm xúc , luyện viết chính tả , … thì bài này dạy tích hợp được đạo đức cho học sinh , đó là dạy các em tính kiên trì , tính chăm chỉ , tính cần cù …
Hay Tiếng Việt 3 - Tập 2 – với “Chủ điểm Bảo vệ Tổ quốc” có bài tập đọc “Hai Bà Trưng” chúng ta tích hợp môn tập đọc này với môn lịch sử , giáo dục các em niềm tự hào dân tộc và qua
đó đã biết được dân tộc ta từng có những vị nữ tướng anh hung như thế …
Cũng vậy , trong sách Tiếng Việt lớp 5 , tập 1 có bài “Nghìn năm văn hiến”đã tích hợp dạy toán, thống kê triều đại Lý, Trần, Hồ, Lê, Mạc, Nguyễn Số khoa thi Lý là 6, số tiến sĩ lá 11, số trạng nguyên là 0………
Tích hợp theo chiều dọc:
Tích hợp theo chiều dọc là tích hợp một đơn vị kiến thức và kỹ năng với đơn vị kiến thức và kỹ năng đã học trước đó theo nguyên tắc đồng tâm , càng lên cao càng đào sâu , từ đơn giản đến phức tạp … Cụ thể là: kiến thức và kỹ năng của lớp trên, bậc học trên bao hàm cả kiến thức và
kỹ năng của lớp dưới, nhưng cao hơn, sâu hơn kiến thức và kỹ năng của lớp dưới, bậc học dưới
Về mảng kiến thức , chúng ta thấy ở các lớp tiểu học , từ lớp 1 đến lớp 5 , các chủ điểm của phân môn tập đọc về Nhà trường – gia đình – Xã Hội – Tự Nhiên đã được dạy cho các em nhưng đến lớp 2 , 3 , …thì từ các chủ điểm ban đầu đã được chia thành nhiều chủ điểm nhỏ hơn , từng chủ điểm được phân nhỏ lại được khai thác , giảng dạy chuyên sâu vào
Về kỹ năng , từ chỗ biết đọc trơn và đọc nhẩm ở lớp 1, học sinh lớp 2 được rèn luyện kỹ năng đọc thầm và bước đầu biết đọc lướt nắm ý trả lời câu hỏi ; từ chỗ biết nói một số câu đơn giản gắn với âm, vần đã học, học sinh đã có thể đặt câu theo mẫu và từ các câu mẫu các em đã có thể nói về bản thân mình , kể về gia đình mình , bạn bè, trường lớp
Nếu như lớp 2 là bài “Em là học sinh” chỉ mối tương quan với Thầy cô, gia đình, ông bà, cha mẹ, cộng đồng hàng xóm thì lên lớp 5 với bài “người công dân số 1” các em sẽ phát triển về mặt nhân cách , vươn ra xã hội , sự hiểu biết ngày càng rộng hơn
Ưu điểm của dạy học tích hợp là mục tiêu của việc học được người học xác định một cách rõ ràng ngay tại thời điểm học , nội dung dạy học tránh những kiến thức, kỹ năng bị trùng lặp; phân biệt được nội dung trọng tâm và nội dung ít quan trọng , các kiến thức gắn liền với kinh nghiệm sống của học sinh Với tích hợp dọc càng về sau học sinh càng có nhiều tri thức để nắm bắt các kiến thúc chuyên sâu , và thông qua việc tích hợp ngang học sinh có thể hình thành ngay từ lớp thấp nhất của bậc tiểu học các kiến thức về đạo đức , xã hội , thiên nhiên …
Trang 44
Tuy nhiên trong tích hợp rất cần “điểm nhấn”, không nắm được “điểm nhấn” này giáo viên dễ
hiểu lệch yêu cầu tích hợp, dẫn tới sa đà, Chúng ta không thể cái gì cũng tích hợp , nếu với bài thơ “làm anh khó lắm phải đâu chuyện đùa” mà giáo viên tích hợp với môn lịch sử giáo dục tình yêu quê hương đất nước thì không phù hợp Để nắm vững trọng tâm của mỗi tiết học, bài học, Giáo viên nên đọc kỹ phần Mục đích yêu cầu của mỗi tiết, mỗi bài nêu trong sách giáo khoa, bám theo chủ đề chủ điểm không nên tách rời nó ra ( Nội dung các bài đọc được thiết lập theo chủ điểm và chương trình là một hệ thống các chủ điểm về các vấn đề gần gũi với trẻ như gia đình, trường học)
Ngoài việc hướng dẫn cho người giáo viên có trình độ chuyên môn hiểu rõ , hiểu đúng phương pháp tích hợp thì trong thực tế người giáo viên còn gặp nhiều khó khăn trong lúc giảng dạy , đó
là thời gian quy định 1 tiết dạy là cộng trừ 35 phút có nhiều Giáo viên gặp nhiều khó khăn trong vấn dạy học về thời gian quy định Có nhiều Giáo viên tích hợp rất nhiều môn học trong một tiết dạy cuối cùng tích thật nhiều mà hiệu quả chẳng thấy đâu Nhưng bên cạnh những khó khăn vừa nêu thì phương pháp tích hợp có nhiều ưu điểm vì không chỉ dạy Tiếng việt mà còn tích hợp kiến thức, kỹ năng các môn học khác, thông qua việc thảo luận nhóm, về nội dung của bài học, học sinh được tăng thêm vốn từ, học được nhiều cách sử dụng bằng Tiếng việt và quy tắt sử dụng Tiếng việt theo các phong cách chức năng đã được dùng để viết ra chúng, do đó học sinh có nhiều cơ hội để ứng xử bằng tiếng việt thích hợp với những ngữ cảnh khác nhau