Luật so sánh có ý nghĩa đối với Việt Nam hiện nay:Thực trạng: + Trình độ lập pháp của Việt Nam còn yếu kém+ Pháp điển hóa pháp luật chưa cao, nhiều điều luật chồng chéo hoặc không cần thiếtÝ nghĩa:+ Việc nghiên cứu tư duy pháp lý, kỹ thuật lập pháp các nước là rất cần thiết để bổ sung cho pháp luật hiện hành.+ Nước ta đang trong thời kỳ hội nhập kinh tế, nếu không hiểu biết pháp luật quốc tế rất dễ bị thua thiệt, việc học luật so sánh là điều vô cùng cần thiết và quan trọng.
Trang 1ĐỀ CƯƠNG LUẬT SO SÁNH
A.BÁN TRẮC NGHIỆM
Câu 1: Dòng họ pháp luật Anh – Mỹ chịu ảnh hưởng sâu sắc của luật
La Mã
Sai Vì dòng họ common law là dòng họ pháp luật trong đó các hệ thống pháp luật ít nhiều chịu ảnh hưởng của hệ thống pháp luật Anh và thừa nhận án lệ như nguồn luật chính thống, khi xam lược nước Anh thì người La Mã đã không cho người Anh được sử dụng hệ thốn gphasp luạt của mình, sau này thì pháp luật La Mã cũng chỉ được phục lại một phần rất nhỏ trên cơ sở những gì người La Mã để lại mà thôi
Câu 2: Thẩm phán trong hệ thống pháp luật thuộc dòng họ pháp luật Anh - Mỹ đóng vai trò quan trọng trong việc sáng tạo và phát triển các quy phạm pháp luật
Đúng Vì nghiên cứu cội nguồn dòng họ Comonlaw có thể thấy: pháp luật Anh không được pháp điển hóa như pháp luật của các nước thuộc dòng họ civilaw; nước Anh không có những bộ luật chứa đựng toàn bộ những quy phạm PL điều chỉnh các QHXH đặc thù; Việc cung cấp các giải pháp pháp lý để giải quyết nhiều vụ việc thuộc về các phán quyết do thẩm phán tuyên Sau này các phán quyết được ghi chép lại một cách cẩn thận làm cơ sở để giải quyết các vụ án sau đó
Câu 3: Án lệ được xem là nguồn luật chính thống quan trọng nhất trong dòng họ pháp luật Châu Âu
Sai vì dòng họ Civilaw do chịu ảnh hưởng sâu sắc của học thuyết phân chia quyền lực nên không thừa nhận vai trò lập pháp của cơ quan xét xử, án lệ chỉ được áp dụng một cách hạn chế như là hình thức khắc phục khiếm khuyết pháp luật thành văn
Câu 4: Dòng họ pháp luật XHCN là dòng họ pháp luật ra đời muộn nhất
Đúng Vì dòng họ pháp luật XHCN ra đời vào đầu thế kỉ XX, còn các dòng họ pháp luật khác như dòng họ pháp luật Hồi giáo ra đời từ thế
kỉ VII, Anh-Mỹ ra đời từ thế kỉ X, Châu Âu ra đời từ thế kỉ XIII
Câu 5: Nguồn luật của các quốc gia thuộc hệ thống pháp luật Châu
Âu không bao gồm án lệ
Sai Án lệ vẫn được coi là nguồn luật được áp dụng ở một số quốc gia thuộc hệ thống pháp luật Châu Âu (VD: trong lĩnh vực bồi thường
Trang 2thiệt hại ở Pháp, người ta chủ yếu dựa vào án lệ vì BLDS ít có quy định
về vấn đề này)
Câu 6: Dòng họ pháp luật XHCN chịu ảnh hưởng sâu sắc của học thuyết Tam quyền phân lập
Sai Vì đối với các nước thuộc dòng họ pháp luật XHCN thì quyền lực của NN là thống nhất, mọi quyền lực đều tập trung ở nơi dân, phân công quyền hạn là do dân Tuy không được tổ chức theo nguyên tắc tam quyền phân lập nhưng các nước thuộc dòng họ PL XHCN cũng có sự phân công, phối hợp và kiểm soát giữa 3 quyền: quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp để phân công, phối hợp, kiểm soát việc thực hiện các quyền hành của cơ quan nhà nước
Câu 7: Nhiệm vụ duy nhất của luật so sánh chính là cố gắng giải thích sự khác biệt giữa các hệ thống pháp luật
Sai Luật so sánh còn có nhiệm vụ so sánh các hệ thống pháp luật khác nhau để tìm ra điểm tương đồng và khác biệt giữa chúng, nghiên cứu có hiệu quả phương pháp so sánh trong quá trình nghiên cứu luật so sánh,
Câu 8: Kinh KORAN là nguồn luật quan trọng nhất của luật Hồi giáo
Đúng Bởi vì kinh Coran được xem như là những lời của thánh Alla tiết lộ cho nhà tiên tri Mohamet, do vậy, nó được xem là ý chí của thượng đế chứ không phải ý chí của NN Mặt khác, Kinh coran đề cập đến hầu hết các vấn đề trong xã hội chứ không phải chỉ những gì mà NN quan tâm Hơn nữa ta có thể thấy chỉ ở quốc gia nào theo tín ngưỡng là Hồi giáo thì ở đó mới tồn tại hệ thống pháp luật hồi giáo và ở các quốc gia này cũng song song tồn tại luật Nhà thờ và luật Nhà nước, còn những nguồn khác khác của Luật Hồi giáo có vai trò hạn chế chứ không như Kinh Coran
Câu 9: Án lệ hiện nay vẫn được xem là có giá trị cao hơn pháp luật thành văn ở Anh
Sai Theo pháp luật Anh hiện nay, nếu cùng một vụ việc mà có 2 nguồn cùng điều chỉnh là án lệ và pháp luật thành văn thì ưu tiên áp dụng pháp luật thành văn Mặt khác, Nước Anh là thành viên của Liên minh Châu
Âu, mà Liên minh Châu Âu đa phần sử dụng pháp luật thành văn, do vậy, khi trở thành thành viên thì nước Anh cũng phải ký kết rất nhiều điều ước Hơn nữa, xu hướng của các quốc gia trên thế giới hiện nay đa
Trang 3phần áp dụng pháp luật thành văn bởi nó có nhiều ưu điểm hơn so với việc áp dụng án lệ Do vậy, án lệ hiện nay không được xem là có giá trị pháp lý cao hơn pháp luật thành văn ở Anh
Câu 10: Án lệ được xem là nguồn luật chính thống, quan trọng nhất của dòng họ pháp luật xã hội chủ nghĩa.
Sai Vì dòng họ PL XHCN là dòng họ coi trong pháp luật thành văn
và không có truyền thống áp dụng án lệ Do đó, án lệ không được xem là nguồn chính thống và quan trọng nhất của dòng họ pháp luật này
B.LÝ THUYẾT
Câu 1: Nêu khái niệm Luật so sánh Phân tích đối tượng nghiên cứu Luật so sánh.
Khái niệm Luật so sánh.
Trình bày các quan điểm khác nhau khi thử định nghĩa môn học, ví dụ: “Luật so sánh là hoạt động trí tuệ về pháp luật có đối tượng là so sánh”;
Giải thích nguyên nhân chưa thể đưa ra một khái niệm thống
nhất, truyền thống về Luật so sánh (LSS ra đời vào các thời điểm khác nhau, mỗi quốc gia có ngôn ngữ khác nhau làm cho tên gọi đặt cho môn học cũng khác nhau, )
Xác định khái niệm “Luật so sánh” đang được chấp nhận và
sử dụng (khái niệm trong vở học)
Đối tượng nghiên cứu Luật so sánh.
Trình bày về các trường phái quan điểm khác nhau về đối tượng nghiên cứu của Luật so sánh Phân tích ưu và nhược điểm của mỗi quan điểm
Xác định quan điểm đang được áp dụng và chấp nhận một cách rộng rãi từ hai góc độ lý luận và thực tiễn Giải thích nguyên nhân của sự lựa chọn
Trang 4Bình luận về các đặc điểm mang tính đặc thù của đối tượng nghiên cứu của Luật so sánh
Câu 2: Phân tích những đặc điểm cơ bản của dòng họ pháp luật
Châu Âu Trình bày về chế định pháp nhân trong Luật Châu Âu.
Phân tích những đặc điểm cơ bản của dòng họ pháp luật Châu Âu.
Dòng họ Civil law là hệ thống pháp luật lớn nhất trên thế giới mà nền tảng của nó là luật La Mã cổ đại Nhìn một cách tổng quan, dòng họ civil law có các đặc điểm cơ bản sau:
Thứ nhất,chịu ảnh hưởng sâu sắc của luật La Mã: Các bộ luật lớn
của lục địa Châu Âu đều được hình thành trên cơ sở kết hợp luật tập quán địa phương và luật La Mã Đặc biệt ở Đức, các đế chế Đức tồn tại thời kì giữa các năm 962 và năm 1086 tự cho mình là sự kế thừa của đế chế La Mã Luật La Mã được nghiên cứu tại các trường đại học của Đức, Pháp và các nước lục địa Châu Âu và được coi là nguồn luật bổ sung, được áp dụng trực tiếp nếu luật pháp thành văn và tập quán pháp luật của họ chưa có quy định đối với quan hệ xã hội cần thiết phải điều chỉnh pháp luật
Thứ hai, các hệ thống pháp luật thuộc dòng họ civil law được phân chia thành công pháp và tư pháp:
Các hệ thống pháp luật thuộc dòng họ pháp luật Civil law được chia thành công pháp và tư pháp Công pháp bao gồm những nghành luật điều chỉnh các quan hệ xã hội giữa các cơ quan nhà nước với nhau hoặc giữa các cơ quan nhà nước với tư nhân Công pháp gồm các nghành luật như luật hiến pháp, luật hành chính, luật hình sự, luật ngân hàng, luật tài chính công Tư pháp bao gồm các nghành luật điều chỉnh các quan hệ giữa tư nhân với tư nhân.Tư pháp bao gồm các nghành luật như luật dân
sự, luật hôn nhân và gia đình, luật thương mại, luật lao động
Cơ sở phân chia pháp luật thành công pháp và tư pháp là phương pháp điều chỉnh Phương pháp điều chỉnh đặc trưng của luật tư là phương pháp tự do thỏa thuận ý chí và bình đẳng giữa các bên tham gia quan hệ pháp luật phương pháp điều chỉnh luật công chủ yếu là phương pháp mệnh lệnh
Trang 5Thứ ba,các hệ thống pháp luật thuộc dòng họ civil law coi trọng lí luận pháp luật: Các bộ luật của các nước Châu Âu lục địa thường đi từ
cái chung đến cái riêng Ở phần chung, các khái niệm được trình bày một cách rõ ràng, rành mạch Phần chung làm cơ sở cho phần riêng và thường được xây dựng trên cơ sở từ khái quát đến cụ thể, từ cái chung đến cái riêng, từ nguyên tắc chung đến các tình hướng cụ thể, từ lí luận đến thực tiễn
Thứ tư,các hệ thống pháp luật thuộc dòng họ civil law có trình độ
hệ thống hóa, pháp điển hóa cao: Ngoài các bộ luật thông thường như
bộ luật hình sự, dân sự, tố tụng dân sự, bộ luật lao động các quốc gia lục địa Châu Âu đã áp dụng nhiều bộ luật khác nhau như bộ luật đất đai, bộ luật tố tụng hành chính, bộ luật hàng không, bộ luật bầu cử……vv… Nhờ xây dựng được nhiều bộ luật, việc nghiên cứu, áp dụng và thực hiện pháp luật trở nên dẽ dàng hơn Các quy phạm pháp luật trong bộ luật thường rất cụ thể với các chế tài rõ ràng vì vậy có thể áp dụng trực tiếp vào các quan hệ xã hội mà không cần thông qua văn bản pháp luật trung gian như nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành
Thứ năm, dòng họ civil law không coi tiền lệ pháp luật là hình thức pháp luật thông dụng và phổ biến như pháp luật thành văn: Khác
với dòng họ common law, dòng họ này do chịu ảnh hưởng sâu sắc của học thuyết phân chia quyền lực nên không thừa nhận vai trò lập pháp của cơ quan xét xử Các luật gia lục địa Châu Âu cho rằng lập pháp là hoạt động của Nghị viện, tòa án là cơ quan áp dụng luật để xét xử chứ không phải bằng hoạt động xét xử tạo ra luật Án lệ là hình thức pháp luật không được khuyến khích phát triển và chỉ áp dụng một cách hạn chế như là hình thức khắc phục khiếm khuyết của pháp luật thành văn
Trình bày về chế định pháp nhân trong Luật Châu Âu.
Nêu khái niệm: pháp nhân; chế định pháp nhân
Lợi ích của việc hình thành pháp nhân theo quan điểm của các luật gia lục địa Châu Âu
Phân loại pháp nhân trong Luật Châu Âu:
+ pháp nhân công pháp: bao gồm tổ chức nào? nhiệm vụ là gì?
+ pháp nhân tư pháp: bao gồm tổ chức nào? Hoạt động vì mục đích gì?
Trang 6Liên hệ chế định pháp nhân theo pháp luật Việt Nam ( BLDS 2005).
Câu 3: Phân tích những đặc điểm cơ bản của dòng họ pháp luật Anh – Mỹ Trình bày chế định ủy thác trong dòng họ pháp luật Anh – Mỹ?
Dòng họ pháp luật Anh – Mỹ là dòng họ pháp luật có cội nguồn từ
hệ thống pháp luật Anh – quốc gia ở Châu Âu nhưng dòng họ pháp luật này có một số điểm khác biệt căn bản với dòng họ pháp luật của đại đa
số các nước ở Châu Âu – dòng họ Civil Law:
Thứ nhất,common law là dòng họ pháp luật trong đó các hệ thống pháp luật trực thuộc ít, nhiều chịu ảnh hưởng của hệ thống pháp luật của Anh và thừa nhận án lệ như nguồn luật chính thống, tức là thừa nhận học thuyết tiền lệ pháp: Học thuyết tiền lệ pháp ở các hệ thống
pháp luật này đều ít, nhiều chi phối hệ thống luật án lệ theo hướng: Các phán quyết đã tuyên của tòa án cấp dưới trong quá trình xét xử các vụ việc hiện tại Học thuyết này được triển khai áp dụng trên thực tế thông qua việc xuất bản các phán quyết của tòa án có giá trị ràng buộc tạo điều kiện thuận lợi và tạo nguồn tài liệu có hệ thống, đáng tin cậy cho việc áp dụng thống nhất tiền lệ pháp tại các tòa án trên toàn quốc trong công tác xét xử Tuy nhiên, trong vài thập kỉ gần đây, trong hệ thống pháp luật này, án lệ không còn là nguồn luật duy nhất mà luật thành văn ngày càng trở thành nguồn luật quan trọng đặc biệt là đối với những lĩnh vực không
có án lệ
Thứ hai,thẩm phán trong hệ thống pháp luật thuộc dòng họ common law đóng vai trò quan trọng trong việc sáng tạo và phát triển các quy phạm pháp luật:
Nghiên cứu hệ thống pháp luật Anh, cội nguồn của dòng họ common law có thể thấy: pháp luật Anh không được pháp điển hóa như pháp luật của các nước thuộc dòng họ Civil law, nước Anh không có những bộ luật chứa đựng toàn bộ những QPPL điều chỉnh lĩnh vực quan
hệ xã hội đặc thù nào đó
Theo quan điểm phố biến của người Anh, luật thành văn mặc dù được thừa nhận là nguồn luật ở Anh nhưng thực chất chỉ được ban hành dựa trên án lệ nhằm chắt lọc, hợp nhất các QPPL nằm rải rác ở các bản
án khác nhau Các thẩm phán Anh cho rằng chức năng cơ bản của mình
Trang 7là phán xét, giải quyết tranh chấp, họ thường đặc biệt chú ý tới những tình tiết đặc thù của vụ việc, nghiên cứu kĩ lưỡng vấn đề pháp lí cần giải quyết và phán xét trên cơ sở xác định chính xác tất cả những vụ việc đã được xét xử trong quá khứ có tình tiết tương tự với vụ việc đang được giải quyết thời điểm hiện tại Khi thấy có những tình tiết ấy thì họ sẽ tìm đến phần nguyên tắc pháp lý mà các thẩm phán tiên bối đã sáng tạo ra trong các bản án đã tuyên trong quá khứ để áp dụng, giải quyết vụ việc hiện tại Do vậy, các QPPL do các thẩm phán xây dựng là trong khi đưa
ra quy định về các vụ án cụ thể, họ đo thử vụ việc cụ thể với các án lệ xét xử giống nhau đang hiện có
Thứ ba,hệ thống pháp luật thuộc dòng họ common law không có
sự phân biệt giữa luật công và luật tư:
Luật công là hệ thống các nghành luật điều chỉnh các quan hệ giữa
cơ quan công quyền với nhau và giữa cơ quan công quyền với tư nhân Luật tư là hệ thống các nghành luật điều chỉnh các quan hệ giữa tư nhân với tư nhân Các HTPL thuộc dòng họ common law ra đời thực tiễn xét
xử lưu động của các thẩm phán ở các địa phương bằng việc áp dụng các tập quán và sau đó nâng lên tập quán quốc gia Sau này thay vì áp dụng tập quán, các thẩm phán đã áp dụng án lệ trên cơ sở tuân thủ tiền lệ pháp Vì vậy, HTPL thuộc dòng họ này không có sự phân biệt giữa luật công và luật tư Tất cả các quyền công tư đều được xác định thống nhất một quyền lợi chung đó là quyền lợi về tài sản Tuy nhiên, sự phân biệt giữa luật công và luật tư ở Anh không có cùng mục đích như ở các nước thuộc dòng họ Civil law Ở Anh, việc phân biệt hai mảng này nhằm xác định thủ tục tố tụng nào cần áp dụng để giải quyết vụ việc có liên quan trong khi các nước thuộc dòng họ Civil law nhằm xác định thẩm quyền tòa án giải quyết vụ việc cần đưa ra tòa
Thứ tư, chế định pháp luật tiêu biểu của hệ thống pháp luật thuộc dòng họ common law là chế định ủy thác – chế định đặc thù của hệ thống pháp luật Anh:
Chế định ủy thác là chế định đặc thù được khởi nguồn từ nước Anh
do quá trình đi xâm chiếm thuộc địa Vì vậy với những vùng đất đai rộng lớn của các nước thuộc địa thì cách duy nhất mà nước Anh có thể quản lý tốt là phải ủy thác công việc Và sự ra đời của chế định ủy thác
sẽ đảm bảo công bằng cho người ủy thác và người được ủy thác, có lẽ vì
Trang 8vậy chế định ủy thác trở thành một chế định tiêu biểu của dòng họ pháp luật này và là chế dịnh đặc thù của HTPL Anh Chế định làm giàu bất chính trong dòng họ civil law được thiết kế nhằm mục đích ngăn chặn những hành vi của cá nhân với dụng ý giữ lại nhằm chiếm đoạt tiền hoặc lợi ích vật chất của người khác trái với lương tâm và giáo lí Trong khi
đó, chế định ủy thác trong dòng họ common law ra đời gắn liền với nhu cầu giải quyết tranh chấp đất đai phát sinh từ hợp đồng ủy thác đất đai ơ Anh thời trung cổ nhằm đưa ra giải pháp công bằng đối với người được
uỷ thác có hành vi chiếm dụng đất đai của người ủy thác trong quá trình thực hiện hợp đồng ủy thác đất đai Ngày nay, chế định ủy thác ở dòng
họ common law không còn chỉ giới hạn phạm vi điều chỉnh những quan
hệ ủy thác đất đai mà còn mở rộng sang nhiều quan hệ xã hội thuộc các lĩnh vực khác như thương mại và hàng hải
Câu 4: Nêu tư tưởng chủ yếu của trường phái pháp luật thúc đẩy sự
ra đời của dòng họ pháp luật Châu Âu Trường phái pháp luật tự nhiên có vai trò như thế nào đối với dòng họ pháp luật Châu Âu?
Nêu tư tưởng chủ yếu của trường phái pháp luật thúc đẩy sự ra đời của dòng họ pháp luật Châu Âu.
Giải thích nguyên nhân ra đời các trường phái pháp luật
Năm trường phái pháp luật, gồm:
1.Trường phái Glossator- trường phái pháp luật chú giải:
+ Xuất hiện: thế kỷ XIII ở Bologme
+Tư tưởng: tập trung nghiên cứu vào việc giải thích các chế định pháp luật La Mã theo nghĩa gốc nguyên thủy, bãi bỏ một số chế định không phù hợp hoặc đã được điều chỉnh bởi Luật giáo hội có nhiều thành tựu trong nghiên cứu, chú giải Luật la mã
2.Trường phái Post Glossator- trường phái nhà bình luận
+ Xuất hiện: thế kỷ XIV
Trang 9+ Tư tưởng:Tìm cách giải thích các quy định của Luật La Mã phù hợp với những điều kiện mới Việc nghiên cứu không chỉ tập trung vào corpus juris civilis mà còn cả luật giáo hội, không chỉ nghiên cứu lý thuyết mà còn cả phương diện áp dụng pháp luật Đóng góp nhiều trong lĩnh vực thương mại và pháp luật
3.Trường phái humanists- trường phái nhân văn:
+ Xuất hiện: thế kỷ XV
+ Tư tưởng: chú trọng phương pháp nghiên cứu lịch sử nhằm khôi phục lại những khái niệm nguyên thủy của Luật La Mã cổ đại Trường phái này có quan điểm nghiên cứu rất gần với trường phái Glossator
+ Trường phái Usú Modernus Pandectarium- trường phái của các nhà pháp điển hiện đại
+ Xuất hiện: thế kỷ XVI
+ Tư tưởng: hiện đại hóa pháp luật La Mã nhằm làm cho pháp luật phù hợp với những hoàn cảnh, điều kiện mới
4.Trường phái The Natural Law School- trường phái pháp luật tự nhiên
+ Xuất hiện: thế kỷ XVII, XVIII
+Tư tưởng:
Bên cạnh pháp luật do NN ban hành, còn có pháp luật cao hơn là pháp luật tự nhiên do đấng tạo hóa sáng tạo ra
Theo trường phái pl tự nhiên, quyền đc sống, tự do, an toàn, mưu cầu hạnh phúc, quyền sở hữu tư nhân là các quyền tự nhiên thiêng liêng
và bất khả xâm phạm
Luật pháp do NN xây dựng phải phù hợp với pháp luật tự nhiên Trường phái PL tự nhiên đấu tranh cho các quyền công dân và quyền con người, chống lại sự lạm dụng của cơ quan NN.\
Trường phái pháp luật tự nhiên có vai trò như thế nào đối với dòng họ pháp luật Châu Âu?
Đặt nền móng cho việc phân chia luật công và luật tư cùng nhiều môn khoa học pháp lý
Ảnh hưởng to lớn đến sự phát triển của Luật La mã, đặt ra các chế định hạn chế quyền lực NN, đảm bảo quyền tự do cá nhân, thúc đẩy pháp điển hóa
Trang 10Trường phái pháp luật tự nhiên đấu tranh cho các quyền công dân của con người, chống lại sự lạm dụng quyền lực của các cơ quan nhà nước Tư tưởng này đặt nền móng cho việc xây dựng các luật trong lĩnh vực công pháp nhằm hạn chế, kiểm soát quyền lực nhà nước, bảo vệ các quyền tự do của cá nhân
Câu 5: Nêu và phân tích chức năng của luật so sánh Luật so sánh có
ý nghĩa như thế nào đối với Việt Nam hiện nay?
Chức năng, mục đích của Luật so sánh
Chức năng của Luật so sánh, gồm:
So sánh các hệ thống pháp luật trên thế giới nhằm tìm ra những điểm tương đồng và khác biệt
Đánh giá, so sánh các giải pháp của pháp luật các nước
Phân nhóm pháp luật
Nghiên cứu sự hiệu quả của phương pháp so sánh trong nghiên cứu luật so sánh
Mục đích của Luật so sánh:
+ Nâng cao hiểu biết về các hệ thống pháp luật trên thế giới
+ Hỗ trợ cải cách pháp luật quốc gia
+ Tìm ra các giải pháp cho luật thực định
+ Hỗ trợ cho việc thực hiện và áp dụng pháp luật
Luật so sánh có ý nghĩa đối với Việt Nam hiện nay:
Thực trạng:
+ Trình độ lập pháp của Việt Nam còn yếu kém
+ Pháp điển hóa pháp luật chưa cao, nhiều điều luật chồng chéo hoặc không cần thiết
Ý nghĩa:
+ Việc nghiên cứu tư duy pháp lý, kỹ thuật lập pháp các nước là rất cần thiết để bổ sung cho pháp luật hiện hành
+ Nước ta đang trong thời kỳ hội nhập kinh tế, nếu không hiểu biết pháp luật quốc tế rất dễ bị thua thiệt, việc học luật so sánh là điều vô cùng cần thiết và quan trọng
Câu 6: Những đặc điểm cơ bản của luật so sánh?
Khái niệm Luật so sánh
Đặc điểm cơ bản của luật so sánh: