Giọng thơ chính luận trữ tình ông đã nâng cao tầm tư tưởng ĐN của ND bằng ng ngữ đậm chất dân gian vv nên thơ NKĐ vừa quen vừa lạ và có sức thuyết phục cao I,Những cảm nhận về ĐN :.. “ta
Trang 1nhà thơ người Mỹ Robert Frost từng nói:Trong rừng có nhiều lối đi Và tôi chọn lối đi không có dấu chân người NKĐ cũng vậy, ông đã góp một tiếng nói rất riêng vài đề tài quen thuộc-ĐN Giọng thơ chính luận trữ tình ông đã nâng cao tầm tư tưởng ĐN của ND bằng ng ngữ đậm chất dân gian vv nên thơ NKĐ vừa quen vừa lạ và có sức thuyết phục cao
I,Những cảm nhận về ĐN :
Khi ta lớn lên ĐN đã có r
Làm nên ĐN muôn đời Thông thường khi nói về ĐN các nhà văn,nhà thơ đều chọn cho mình những h/ả hùng vĩ,mỹ lệ,những công trình nguy nga tráng lệ,sự nối tiếp của các vương triều và những sự kiện lịch sử vĩ đại,như NĐC “Một mối xa thư đồ sộ/Hai vầng nhật nguyệt chói lòa” Nhưng trong thơ NKĐ ĐN đã có
từ rất lâu,thật bình dị.TG đã tạo ra cuộc đối thoại giữa 2 nhân vật trữ tình A và E vs giọng điệu thủ thỉ tâm tình
1,ĐN đc cảm nhận qua chiều sâu văn hóa (9 câu đầu)
MĐ đoạn trích là 1 KG trầm lắng,nhuốm màu cổ tích như dẫn hồn ta ng TG trở về cội nguồn dân tộc,ĐN
Khi ta lớn lên ĐN đã có r
ĐN có trong những cái “ngày xửa ngày xưa” mẹ thường hay kể NKĐ đã đưa ĐN lên 1 kn rất thiêng liêng nhưng cũng rất bình dị,gần gũi “ta” là chủ thể trữ tình có thể là a,là e và cũng có thể là tất cả những ai đang sống trên ĐN này.ĐN của cta đã có từ rất lâu,rất xưa qua đó thể hiện niềm tự hào dân tộc về sự trường tồn của ĐN Từ “có” trong “đã có r” và “có trong những ngày ” đã làm cho ý thơ kđ,tỏa sáng niềm tin ĐN có trong những cái “ ngày xửa ngày xưa” mẹ kể bên đầu giường thơ bé gợi nên những phong tục tập quán,những sự tích của dân ta Bốn chữ “ ngày xửa ngày xưa” đc tg dùng rất tinh tế,gợi lên cái xa xăm của chiều dài lịch sử,từ thuở khai thiên lập địa nhưng lại thân quen trong kí ức,bởi ai cũng lớn lên từ vành nôi,từ lời tu của mẹ
NHững phát hiện của nhà thơ về ĐN làm chi ng đọc ngỡ ngàng bởi 2 câu thơ sau:
ĐN bđ vs miếng trầu bh bà ăn
ĐN lớn lên khi dân mình bk trồng tre mà đánh giặc Câu thơ mở rộng ra đến 11,13 câu, cùng vs cách gieo vần lưng Đầu-Trầu, ăn-dân đã tạo nên âm điệu cho câu thơ H/ả thơ dường như có điều gì đó k đúng bởi ĐN trong tiềm thức mn thì ĐN phải bđ
từ những thứ gì đó thật lớn lao nhưng ts ở đây lại là h/ả miếng trầu.Nếu ta suy ngẫm câu thơ kỹ hơn
ta sẽ thấy 1 tư tưởng sâu sắc của tg,ĐN dù có thiêng liêng đến đâu thì cũng bđ từ những điều bình dị nhất,nếuu k có miếng trầu nhỏ bé ấy thì sẽ chẳng có sự lớn lao của ĐN.Mỗi miếng trầu bà ăn đều mang nét phong tục tập quán riêng biệt của dân tộc VN ta H/ả miếng trâu gợi cho ta thành ngữ “ miếng trầu là đầu câu chuyện”,“miếng trầu nên dâu nhà người” hay sự tích Trầu cau Cụm từ “bk trồng
Trang 2tre mà đánh giặc” làm cho ng đọc nhớ tới truyền thuyết Thánh gióng Với 2 chữ “lớn lên” nhà thơ k chỉ muốn nói đến Thánh Gióng vươn vai thành 1 tráng sĩ oai phong,lẫm liệt mà còn muốn nói đến sự vươn mình của ĐN, kđ sức mạnh quật cường của ND ta
ĐN trong thơ NKĐ còn đc thể hiện ngay cả trong c/s của mỗi con ng,mỗi gđ và cả trong đạo lý tốt đẹp ngàn đời của dân tộc
Tóc mẹ thì bới sau đầu
Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn
ng PN VN với thói quen bới tóc làm ta liên tưởng đến vẻ đẹp dịu dàng mà rất đỗi bình dị Vị mặn của muối,vị cay của gừng đó là sự vĩnh hằng của trời đất,của tN và đó cũng chính là sự vĩnh hằng của t/c con ng.Phản phất trong câu thơ có âm hưởng của câu ca dao
“Tay bưng chén muối đĩa gừng
Gừng cay muối mặn xin đừng quên nhau”
Hay Muối ba năm muối đang còn mặn, Gừng chín thánggừng hãy còn cay Đôi ta nghĩa
nặng tình dày, Còn xa nhau đi nữa, cũng ba vạn sáu ngàn ngày mới xa
ĐN còn đc thể hiện qua mối quan hệ thủy chung son sắc giữa ng vs ng,điều đó đc minh chứng qua tình cảm giữa cha và mẹ,giữa chồng và vợ.H/ả đời thường bỗng thăng hoa trở thành tình nghĩa đời đời
Cái kèo,cái cột thành tên
Hạt gạo phải một nắng hai sương xay,giã,giần,sàng
Trong căn nhà của ng VN làm sao thiếu đc những cái kèo,cái cột qua đó cũng kđ nguồn gốc lâu đời của ĐN,mỗi vật dụng đều có một cái tên riêng,ghi dấu linh hồn Việt Hay cũng có cách hiểu khác là đặt tên con bằng những cái tên đơn giản để không phạm húy và cũng dễ nuôi ND ta có nghề trồng lúa nước bao đời tạo nên nền văn minh sông Hồng Câu thơ mang nghĩa biểu tượng đó là ĐN vất vả và gian lao Để làm ra hạt gạo,ng nông dân phải “ một nắng hai sương” , và trải qua rất nhiều công đoạn
“xay,giã,giần,sàng”.Ca dao có câu
“Ai ơi bưng bát cơm đầy
Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần”
Khép lại đoạn thơ,NKĐ đã nhẹ nhàng khắc sâu vào lòng ta
ĐN có từ ngày đó
→ Chỉ vs 9 câu thơ,k hề có 1 từ Hán Việt nào.NKĐ đã tái hiện ĐN một cách mới mẻ.TG đã biến ĐN vô hình thành cái hữu hình,ĐN tưởng rất xa hóa ra lại rất gần,tưởng mênh mông hóa ra lại ấm áp,gần gũi.SD ngôn từ bình dị,cách nói biểu cảm,thân mật.Hiện diện trong cả đoạn thơ là h/ả : ta,dân
mình,bà,cha,mẹ,miếng trầu,cây tre,cái kèo,cái cột,hạt gạo, Đoạn thơ đã “nhịp mãi lên 1 tấm lòng sứ điệp” để ta thêm yêu ĐN
2,ĐN cảm nhận qua địa lý,lịch sử (20 câu tiếp)
Trang 3Đất là nơi a đến trường
Cũng bk cúi đầu nhớ ngày giỗ Tổ
Đoạn thơ này NKĐ đã tách riêng 2 yếu tố ĐN và trình bày theo lối đn để kđ ĐN là sự hòa hợp giữa Đất và Nước Nó gắn bó mật thiết vs ng dân
Đất là nơi a đến trường
Nước là nơi e tắm
ĐN ghi dấu trc những kỉ niệm đẹp đẽ của con ng Ở những câu thơ trên,tg đã sd bp nt có thể coi
là chơi chữ khi tách ĐN thành 2 yếu tố.ĐN đều là từ ghép thì mang ý nghĩa trừu tượng.Khi tách ĐN là hai từ đơn thì Đất và Nước có kn cụ thể.Bp nt này góp phần đưa ĐN từ 1 kn trừu tượng thành những
gì gần gũi thân thương nhất.Đất cho a con đg rợp bóng hàng cây mỗi khi đến lớp,đất cho a mái trường
để mở ra chân trời kiến thức.Còn nước ở bến sông quê là nơi e xõa mái tóc dịu dàng.ĐN không chỉ đơn giản là đất nước mà còn gắn vs những kỷ niệm thuở cắp sách đến trường gắn vs ty đầu của thời hoa niên đẹp đẽ đầy thơ mộng
ĐN còn là kg lãng mạn thơ mộng của những đôi lứa yêu nhau
ĐN là nơi ta hò hẹn
ĐN là nơi e đánh rơi chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm
ĐN là nơi những đôi lứa yêu nhau hò hẹn,là nơi e đánh rơi chiếc khăn H/ả chiếc khăn trong đoạn thơ đánh thức tâm hồn ng đọc bằng cái nhạc điệu đầy mê hoặc của bài ca dao “ Khăn thương nhớ ai/ Khăn rơi xuống đất”
NKĐ đã viết về ĐN vs kg rộng lớn của núi rừng,sông bể.TG k sd những ng KH chuyên sâu,k kinh tuyến,vĩ tuyến mà mượn cách nói của dân gian
Đất là nơi con chim phượng hoàng bay về hòn núi bạc
Nước là nơi con cá ngư ông móng nước biển khơi
Từ những câu hò Bình Trị Thiên đc tg đưa vào 2 câu thơ khiến cho ĐN giàu đẹp Chim phượng
hoàng và cá ngư ông là 2 con vật lih thiêng đc ND thờ phụng,h/ả ấy xh trong thơ NKĐ khiến con ng và thần lih k còn k/c ĐN từ của thần linh chuyển sag ĐN là của ND
Với giọng thơ trầm lắng, tg đã thể hiện đc cảm nhận của mình về ĐN với kg và tg
Tg đằng đẵng
Kg mênh mông
ĐN là nơi dân mình đoàn tụ
ĐN đc cảm nhận qua tg “đằng đẵng”, kg “ mênh mông”.NKĐ cảm nhận về ĐN rất riêng,k phải là nhắc đến các triều đại như Ng Trãi từng làm
“từ Triệu,Đinh,Lý,Trần bao đời gây nền đlập
Cùng HÁn,Đường,Tống,Nguyên mỗi bên xưng đế một phương”
Trang 4Nói về tg lịch sử,tg gợi những thần thoại,truyền thuyết về dân tộc,quen thuộc vs mỗi ng dân VN như truyền thuyết “con rồng cháu tiên”
Đát là nơi Chim về
Nước là nơi Rồng ở
Lạc Long Quân và Âu Cơ
Đẻ ra đồng bào ta trong bọc trứng
ĐN gắn liền vs truyền thống con rồng cháu tiên dòng giống Lạc Hồng, tg xd h/ả ĐN vs vẻ đẹp vừa chân thực vừa lấp lánh huyền thoại về cội nguồn về dòng giống Tiên Rồng của chúng ta
Những ai đã khuất
Những ai bây giờ
Yêu nhau và sinh con đẻ cái
Gánh vác phần ng đi trước để lại
Dặn dò con cháu chuyện mai sau
Câu thơ thật tự nhiên và xao động lòng ng đem đến những nhận thức về mối liên hệ vô cùng chặt chẽ giữa các thế hệ ng VN,mối liên hệ ấy mật thiết như máu chảy về tim.Thế hệ sau tiếp tục sống
và bảo vệ,giữ gìn,xây dựng những thành tựu mới,tiếp nối những phần ng đi trc để lại Tuy là thể thơ chính luận nhưng k hề giáo huấn mà chỉ như 1 lời tự nhủ, tự dặn mình, chân thành, tha thiết
Hằng năm ăn đâu,làm đâu
Cũng bk cúi đầu nhớ ngày giỗ Tổ”
Câu thơ đánh thức t/c tổ tiên, t/c cội nguồn trong đáy tâm linh ng Việt Hai chữ “cúi đầu” thể hiện sự thành kín,ngưỡng mộ,thiêng liêng khơi dậy trong tâm hồn ng Việt về ngày giỗ Tổ
Với 1 loạt cấu trúc “Đất là ” , “Nước là ” , “ ĐN là ”,NKĐ đã góp thêm 1 kn giản dị và sâu xa của ĐN ĐN k phải đc đn bằng những đn ĐL,LS khô khan,trừu tượng cũng k dùng những h/ả kỳ vỹ, mỹ
lệ mang tính biểu tượng để thể hiện cảm nhận của mình về ĐN mà chiêm nghiệm bằng cái nhìn ms
mẻ, cảm nhận chiều sâu VHLS : ĐN là những thứ bình dị,quen thuộc,gần gũi đến k ngờ nhưng cũng rất đỗi lớn lao và thiêng liêng gây xúc động sâu sắc đvs ng đọc
3,Suy nghĩ của tg vê trách nhiệm của thế hệ mình đvs ĐN (13 câu)
“trong a và e hôm nay
Làm nên ĐN muôn đời”
ĐN có trong mỗi ng cta,vv mỗi cá nhân phải có trách nhiệm đvs ĐN
Trong a và e hôm nay
Đều có 1 phần của ĐN
Hai câu thơ là sự nhận thức về cội nguồn,truyền thống,lịch sử ĐN gần gũi và gắn bó tha thiết như “a và e” Ở đoạn thơ trc tg nhìn nhận ĐN từ bề dày văn hóa dân tộc qua hàng ngàn năm thì ở đây
Trang 5lại là những suy nghĩa của ĐN về c/s hiện tại Chỉ “một phần” thôi nhưng biết bao gần gũi,gắn bó,yêu thương và tự hào Từ kn “ Mỗi công dân là một phần tử của cộng đồng” được diễn tả một cách mềm mại qua lời nói tâm tình của đôi lứa yêu nhau “a và e”.ĐN k trừu tượng cũng k phải là 1 giá trị bất biến ĐN là 1 thực thể sống và sự sống ấy phụ thuộc vào những ng đang sống ở ĐN này
Khi hai đứa cầm tay
ĐN trong cta hài hòa nồng thắm
“hai đứa cầm tay” cái cầm tay giao duyên thể hiện sự gần gũi,yêu thương,cái cầm tay thể hiện niềm hp đã đơm hoa kết trái,ĐN còn là chứng nhân cho tình “A và e”.Chỉ có ty và hpgđ mới có thể tạo nên sự “hào hòa,nồng thắm”vs ty ĐN.Ý tưởng ấy đc Nguyễn Đình Thi thể hiện
“ A y e như A y ĐN
Vất vả đau thương tươi thắm vô ngần”
Hay trong thơ của Giang Nam
“Xưa y quê hương vì có chim có bướm
Có những lần trốn học bị đòn roi Nay y quê hương vì trong từng nắm đất
Có 1 phần máu thịt của e tôi
ĐN là sự gắn bó của cái riêng và cái chung,giữa cá nhân và cộng đồng, giữa thế hệ này và thế
hệ khác
Khi chúng ta cầm tay mn
ĐN vẹn tròn to lớn Hai chữ “cầm tay” ở đây sự đoàn kết,yêu thương đồng bào.Mọi ng có cầm tay nhau, yêu thương giúp đỡ nhau mới có h/ả ĐN “vẹn tròn,to lớn” Từ “hài hòa,nồng thắm” đến vẹn tròn to lớn
là cả một bước phát triển và đi lên của của cả dân tộc,ĐN ta ĐN đc cảm nhận là sức mạnh của khối đại đoàn kết dân tộc
Bốn câu thơ đã tạo nên phép đối xứng về ngôn từ : “khi 2 đứa cầm tay”, “khi cta cầm tay mn” hay “ ĐN hài hòa,nồng thắm”, “ĐN vẹn tròn to lớn”.Cách diễn đạt uyển chuyển,sinh động mang 1
ý nghĩa thẩm mỹ sâu sắc Phép đối xứng làm cho thơ liền mạch ,hài hòa,gắn bó,thể hiện rõ ý thơ: tình yêu lứa đôi,hpgđ,ty quê hương ĐN, tinh thần đại đoàn kết dân tộc
NKĐ đã thể hiện niềm tin vào thế hệ trẻ qua lời nhắn nhủ:
Mai này con ta lớn lên Con sẽ mang ĐN đi xa Đến những tháng ngày mơ mộng
ĐN k chỉ là của hôm qua, hôm nay mà của cả mai sau “con ta” chính là sự kết tinh tình yêu giữa a và e,cũng chính là thế hệ trẻ Tg biểu lộ niềm tin vào trí tuệ, bản lĩnh của thế hệ trẻ sẽ đưa ĐN
Trang 6trở thành một cường quốc phồn vinh “Mơ mộng” nghĩa là rất đẹp ngoài sức tưởng tượng của anh và
e về 1 VN cường thịnh Điều mà a và e hôm nay mơ mộng sẽ trở thành hiện thực vào “mai này”
Bốn câu thơ cuối đoạn, cảm xúc dâng trào mãnh liệt,giọng thơ ngọt ngào,say đắm khi nhà thơ nói lên những suy nghĩ sâu sắc đẹp đẽ của mình:
“E ơi e,ĐN là máu xương của mình Phải bk gắn bó và san sẻ
Phải bk hóa thân cho dáng hình xứ sở Làm nên ĐN muôn đời
MĐ lời tâm sự thiết tha là tiếng gọi “e ơi e”,1 tiếng gọi thân thương,giãi bày,san sẻ bao niềm vui sướng đang dâng lên trong lòng khi nhà thơ cảm nhận và định nghĩa về ĐN “ĐN là máu xương của mình”.ĐN k còn là “núi sông” ,” bờ cõi” mơ hồ xa xôi nữa mà là”máu xương” ĐN đã thành hình và lớn lên và hóa thân vào những gì quen thuộc nhất trong ta và trong chính bản thân chúng ta Thử hỏi làm sao con người có thể tồn tại đc nếu k cần “máu” và “xương”.Như z, ĐN là huyết hệ,thân thể ruột thịt thân yêu của mình,là mồ hôi,xương máu của tổ tiên,cha ông của dân tộc ngàn đời Vì ĐN là máu xương của mình nên Chế Lan viên từng viết:
“Ôi Tổ quốc! Ta yêu như máu thịt Như mẹ cha ta như vk như ck
Ôi Tổ quốc! Nếu cần ta chết Cho mỗi ngôi nhà,ngọn núi, con sông.”
Với NKĐ thì “gắn bó”,”san sẻ” , “hóa thân” là những biểu hiện của tình yêu nc,là ý thức,là nghĩa vụ cao cả và thiêng liêng Điệp ngữ “phải biết” như 1 mệnh lệnh phát ra từ con tim làm cho giọng thơ mạnh mẽ,chấn động “Hóa thân” là cách xd ĐN trong thời bình bằng cách nghĩ cách cảm bằng những tâm hồn đẹp hóa thân cho “dáng hình xứ sở”.Xuất phát từ qn nhà Phật,tg đã cm chính ND
đã hóa thân thành ĐN làm nên ĐN muôn đời
“ A đi bộ đội sao trên mũ Mãi mãi là sao sáng dẫn đường
E sẽ là hoa trên đỉnh núi Bốn mùa thơm mãi cánh hoa thơm (Vũ Cao)
→trở lại vs đoạn thơ của NKĐ,tứ thơ trên rất đẹp,mang vẻ đẹp lung inh của trí tuệ.ĐN gắn bó vs mn,lúc hòa bình phải bk đem trí tuệ để xd non sông ĐN,lúc có ctr phải đem xương máu để bv núi sông,bờ cõi VN Phải biết “gắn bó,san se,hóa thân” cho ĐN,đó là trách nhiệm, là nghĩa vụ thiêng liêng,cao cả,đó là ty ĐN của “a và e” hôm nay, của thế hệ VN “mai này”
→Đoạn thơ mang tính chất chính luận trữ tình.Giong thơ tâm tình,ngọt ngào,giàu cảm xúc NKĐ đã sáng tạo về ngôn từ,hình ảnh,đoạn thơ đã trở thành 1 lời tâm sự da diết về trách nhiệm của mỗi cá nhân đvs ĐN
Trang 7II,Tư tưởng “ĐN của ND”
Là 1 tư tưởng tiến bộ của thơ ca CM.Đoạn thơ này sẽ thể hiện 1 cách sâu sắc và cụ thể sự hóa thân của ND vào ĐN muôn đời
1, ĐN do nhân dân tạo ra (12 câu)
ĐN ta vs núi cao,sông dài,bể rộng vs những cánh đồng cò bay thẳng cánh Tên sông, tên núi đã thổi hồn vào nền thơ ca dân tộc Bạch Đằng Giang phú của Trương Hán Siêu, Đêm trăng trên sông Trà của Cao Bá Quát hay Côn Sơn ca của Ức trai NKĐ cũng ns về sông núi, về sông của ĐN vs 1 cách ns rất riêng
Những ng vk nhớ ck còn góp cho ĐN mình những núi Vọng Phu
Những cuộc đời đã hóa núi sông ta
Để nói lên công lao to lớn của ND ta trong quá trình dựng và giữ nc,NKĐ đã nhắc đến những địa danh,tên đất tên làng trên mọi miền ĐN từ Bắc chí Nam Những danh lam thắng cảnh ấy không còn là cảnh TN thuần túy nữa,mà đó chính là sự hóa thân của những ng dân vào ĐN
Những ng vk nhớ ck còn góp cho ĐN mình những núi vọng phu Cặp vk ck yêu nhau góp nên hòn Trống Mái
Nếu như ở đâu đó lòng thủy chung đc xem như là “1 món hàng xa xỉ” thì ở VN lòng thủy chung là thước đo phẩm chất của con ng Núi Vọng Phu ở Lạng Sơn, Thanh Hóa,quảng Nam,Bình Định,Khánh hòa, còn hòn Trống Mái ở Sầm Sơn,Thanh Hóa Cặp vck có yêu nhau, vợ có nhớ ck thì mới góp nên ĐN,góp nên những núi Vọng Phu,hòn Trống Mái Ty lứa đôi có thắm thiết,tình nghĩa vck có thủy chung thì ĐN mới có những hình tượng ngộ nghĩnh,đáng yêu ấy.Núi Vọng Phu,hòn Trống Mái là sự kết tinh của tình yêu chung thủy của bk bao ng vk chờ ck trong ctr liên miên,bất chấp mọi bão tố của thời gian
“k hóa thạch kẻ ra đi mà hóa thạch kẻ chờ đợi”
Hai câu thơ tiếp theo ca ngợi vẻ đẹp của ĐN về mặt lịch sử,truyền thống
Gót ngựa Thánh Gióng đi qua còn trăm ao đầm để lại Chín mươi chín con voi góp mình dựng đất Tổ Hùng vương
Nhà thơ đã tìm về cội nguồn để cảm nhận sâu sắc về dáng hình ĐN Những h/ả thân thuộc của non sông ĐN gợi lên qk hào hùng vs truyền thống đánh giặc giữ nc vs truyền thuyết Thánh Gióng Chính gót ngựa của Thánh Gióng đã để lại cho ĐN ta bn ao đầm ở Hà Bắc 99 con voi nghĩa ở Phong Châu đã quần tụ,chung sức,chung lòng dựng đất Tổ Hùng Vương Hai câu thơ thể hiện niềm tự hào dân tộc về khí phách a hùng,sức mạnh đại đoàn kết dân tộc của nhân dân ta trong xd và bv ĐN
Hình ảnh Cửu Long Giang cũng góp cho ĐN ta 1 danh thắng
Những con rồng nằm im góp dòng sông xanh thẳm
Những con sông quê hương đỏ nặng phù sa, nhiều tôm cá và cả những cánh đồng lúa mênh mông bát ngát góp phần tạo nên giang sơn gấm vóc VN
Trang 8Những học trò nghèo góp cho ĐN mình núi Bút,non Nghiêng NKĐ đã đưa ta về vs mãnh đất Quãng Ngãi- nơi địa linh sinh nhân kiệt,là quê hương của Trương Định,Tế Hanh,Bích Khê Ngắm nhìn núi Bút,non Nghiêng làm cho ng đọc nghĩ về truyền thống bốn ngàn năm văn hiến Nghèo nhưng cũng góp cho ĐN núi Bút,non Nghiêng,tuy nghèo về vật chất nhưng giàu về trí tuệ,tài năng
Con cóc,con gà quê hương cùng góp cho Hạ Long thành thắng cảnh
Đến cả những con vật gần gũi giản dị như “con cóc” , “con gà” cũng góp phần đưa Hạ Long trở thành kì quan,thắng cảnh
Chính những ng dân bt đã đem mồ hôi công sức khai phá đất hoang,lấn biển đào kênh, làm nên ĐN như bây giờ
Những ng dân nào đã góp tên Ông Đốc, Ông Trang, Bà Đen, Bà Điểm Ông Đốc, Ông trang, Bà Đen, Bà Điểm là tên những ng có công vs dân vs nc nay đã trở thành những Sơn danh,Địa danh ở Nam Bộ
→ tám câu thơ vs bao địa danh vs bao huyền thoại đc nhà thơ ns đến nhằm thể hiện lòng bk ơn sâu sắc vs ND ng đã tạo ra ĐN 8 câu thơ nhưng chỉ có 1 cấu trúc ngữ pháp, vế trc là nv thì vế sau là địa danh,danh thắng Đt “góp” lặp lại 7 lần thể hiện sự trân trọng những đóng góp thầm lặng của ND, và k chỉ 1 ng mà rất nhiều ng cùng chung tay tạo nên ĐN VN
4 câu thơ cuối đoạn vs giọng thơ say đắm, ngọt ngào Hình tượng thơ đc nâng lên tầm kq ,đây là đoạn thơ thể hiện rõ p/c thơ của NKĐ chính trị,trữ tình
Và ở đâu trên khắp ruộng đồng gò bãi Chẳng mang một dáng hình,một ao ước,một lối sống ông cha Thấp thoáng hình bóng quê hương vs ruộng đồng gò bãi, bất cứ đâu trên khắp ĐN VN đều
có sự góp mặt của ND trên từng hình sông thế núi ND k chỉ góp những danh lanh,thắng cảnh mà còn góp cả những giá trị tinh thần, phong tục,tập quán
Ôi ĐN sau 4000 năm đi đâu ta cũng thấy Những cuộc đời đã hóa núi sông ta
Kết lại đoạn thơ là hai câu thơ đầy trí tuệ,núi sông sở dĩ có đc là nhờ những cuộc đời đã hóa thân vào tạo nên ND k chỉ góp tên góp tuổi mà còn góp cả cuộc đời mình vào ĐN
→ chữ “một” đc điệp 3 lần, chữ “ta” đc láy 2 lần, KH thán từ ôi đã tạo nên giọng điệu du dương trầm bổng,vừa thiết tha lắng đọng,vừa đỉnh đạc du dương.ĐN hùng vĩ,ND a hùng,cần cù,hiếu học,ân nghĩa thủy chung đc nhà thơ cảm nhận với tất cả lòng yêu mến tự hào
2, ĐN do ND chiến đấu và bv ( 18 câu)
“E ơi e
Nhưng họ đã làm ra ĐN.”
Trang 9Tư tưởng của ND đc nói đến 1 cách sâu sắc, ĐN đã trường tồn qua 4000 năm lịch sử Chính nv đã
đổ mồ hôi và xương máu để chiến đấu và bv nền độc lập dân tộc Câu chuyện lứa đôi k nói về tình yêu
mà lại nói về tình nghĩa đối với ND,Đn
E ơi e Hãy nhìn rất xa Vào 4000 năm ĐN
MĐ là lời gọi thân thiết ngọt ngào để gửi gắm lời nhắn nhủ hãy nhìn lại ls của ND ta, nhìn nhận ls
1 cách rất riêng là 1 chạy tiếp sức của ND ta,có cả những ng vô danh và hữu danh
Năm tháng nào cũng ng ng lớp lớp Lặp từ “ng ng lớp lớp” đó như bức tranh hoành tráng đc chạm khắc nổi bật như những bức tranh phù điêu
Bằng cách nói giản dị,dân dã NKĐ đã khẳng định sự gắn bó to lớn của những con ng bt,lặng lẽ
Con gái con trai bằng tuổi chúng ta Cần cù làm lụng
Khi có giặc ng con trai ra trận
Ng con gái trở về nuôi cái cùng con Ngày giặc đến nhà đàn bà cũng đánh
Tg đề cao thế hệ trẻ vì họ chính là TL của ĐN Với đôi bàn tay vần cù nhẫn nại, họ khai phá đất hoang, mở mang bờ cõi K chỉ dựng nước mà họ còn giữ gìn và bv Tổ quốc Những ng con trai tự
nguyện vầm vũ khí ra trận để bv quê hương xứ sở Còn những ng vk, ng mẹ vượt lên mọi đau khổ,mất mát đảm đang, gánh vác việc nhà Đặc biệt là khi giặc đến nhà thì đàn bà cũng phải đánh Ng PN VN xứng đáng vs 8 chữ vàng mà BH tặng “a hùng- bất khuất- trung hậu- đảm đang”
NKĐ đã làm sống dậy h/ả lớp lớp những ng vô danh đã ngã xuống giành độc lập tuwự do cho dân tộc
Nhiều ng đã trở thành a hùng Nhiều a hùng cả a và e đều nhớ Nhưng e bk k
Có bk bao ng con gái,con trai Trong bốn nghìn lớp ng giống ta lứa tuổi
Họ đã sống và chết Giản dị và bình tâm
K ai nhớ mặt đặt tên Nhưng họ đã làm ra ĐN
NKĐ k nhắc lại tên của những ng đã làm nên ls ,vì cả a và e và mn đều nhớ,những a hùng này rất đáng đc ngợi ca, tôn thờ nhưng đây cũng là cái cớ để tg nhấn mạnh những ng a hùng vô danh Thế
Trang 10hệ ND VN làm nên ls đều là những ng vô danh, họ đã sống và chết bình thản để r hóa thân vào ĐN làm nên ĐN muôn đời Đó là sự hy sinh thầm lặng, cũng chính vì lẽ đó mà ND trở nên to lớn,vĩ đại Họ đã tạo dựng và gìn giữ cho ta tài sản vô giá Vẻ đẹp bình dị và thầm lặng này cũng đc Nguyễn Duy ca ngợi:
“Và vì thế ND thường ít nói Như mẹ tôi lặng lẽ suốt đời
Và như thế ND cao vời vợi Hơn những ngôi sao trơ trọi cuối trời”
3, Vẻ đẹp văn hóa truyền thống do ND tạo ra và gìn giữ lưu truyền cho các thế hệ
“Họ giữ và truyền cho ta hạt lúa ta trồng
Có nội thù thì vùng lên đánh bại”
K phải ngẫu nhiên mà hầu hết các dòng thơ đều bắt đầu bằng chữ họ nhằm khắc sâu ấn tượng và vai trò k thể thiếu của Nd
Họ giữ và truyền cho ta hạt lúa ta trồng Điệp khúc “ truyền cho” làm ta liên tưởng đến một cuộc tiếp sức vĩ đại trên hành trình lịch sử Bằng những h/ả ẩn dụ sâu xa, tg ngợi ca công lao của ND ta Hạt lúa tuy nhỏ be nhưng nó là sự kết tinh sức lực và trí tuệ của bao ng Ai là ng tìm ra cách gieo trồng, nuôi cấy để có đc vụ mú đầu tiên Ai
đã tìm cách xay, giã, giần, sàng để biến hạt lúa thành hạt gạo trắng ngần
Những ng dân giữ gìn và truyền cho ta ngọn lửa
Họ chuyền lửa qua mỗi nhà, từ hòn than qua con cúi
Ông cha ta đã phát hiện ra ngọn lửa và truyền từ đời này sang đời khác Đó cũng là ngọn lửa biểu tượng cho t/c cộng đồng ấm áp “tối lửa tắt đèn có nhau”
Họ truyền giọng điệu mình cho con tập nói Tiếng mẹ đẻ -linh hồn của dân tộc Đc thể hiện hết sức bình dị,thân quen vs h/ả ng cha ,ng mẹ dạy con mình bập bẹ những tiếng nói đầu tiên ND ta giuwxgifn tiếng mẹ đẻ như sự sống của ĐN qua chiều dài lịch sử từ thời Bắc thuộc, Pháp đô hộ,chúng tìm cách đồng hóa để xóa đi bản sắc dân tộc vậy
mà cha ông ta đã giữ gìn vẹn nguyên tiếng việt
Họ gắn theo tên xã tên làng trong những chuyến di dân Cta đã di dân từ đất Tổ hùng Vương đến tận cùng của ĐN Trên những cuộc di dân đó họ k chỉ mang theo những vật dụng cần thiết mà họ còn mang theo cả những tên xã, tên làng đó chsinh là sự quyến luyến,tình yêu quê hương ĐN
Họ đắp đập be bờ cho ng đời sau hái trái Dân VN ta k những bk gìn giữ bảo vệ những truyền thống, văn hóa lịch sử mà còn biết vì đời sau
Đó là một truyền thống đẹp đẽ, đáng trân trọng