Xưa nay đã có rất nhiều nhà thơ mượn hình ảnh sóng để nói về ty,như Hữu Thỉnh Gió k phải là roi mà vách núi phải mòn E k phải là chiều mà nhuộm a đến tím Sóng chẳng đi đến đâu nếu chẳn
Trang 1Xưa nay đã có rất nhiều nhà thơ mượn hình ảnh sóng để nói về
ty,như Hữu Thỉnh
Gió k phải là roi mà vách núi phải mòn
E k phải là chiều mà nhuộm a đến tím Sóng chẳng đi đến đâu nếu chẳng đưa e đến
Dù sóng có làm a nghiêng ngã vì e”
Hay của Xuân Diệu
“ A xin làm sóng biếc
Hôn mãi cát vàng e Hôn thật khẽ thật êm Hôn êm đềm mãi mãi”
XQ cũng đã đi vào đề tài muôn thuở , đề tài tình yêu được sử dụng một cách quen thuộc vs hình tượng sóng nhưng thi sĩ đã có những nét độc đáo riêng XQ cũng là thi sĩ mạnh dạn chủ động nói lên KV ty chân thành, cháy bỏng Bài thơ là ty đẹp của ng con gái yêu chân thành tha thiết, nồng nhiệt thủy chung TY trẻ trung ấy là một kv về 1 hp trọn vẹn của đôi lứa
Song là hình tượng mang nghĩa ẩn dụ, gắn liền vs hình tượng sóng
là hình tượng “em” Hai hình tượng này đã đi dọc suốt chiều dài bài thơ
1,Khổ 1: Những cung bậc của sóng, như những trạng thái bất thường của trái tim ng phụ nữ đương yêu và KV ty lớn lao.
Trang 2Sóng là hình tượng mang nghĩa ẩn dụ, gắn liền vs hình tượng sóng
là hình tượng “em” Hai hình tượng này đã đi dọc suốt chiều dài bài thơ
Ồn ào và lặng lẽ Ngay trong 2 câu đầu thôi,nhưng ta đã thấy cách sd rất nhuần nhuyễn nt liệt kê và hình thức lặp cấu trúc, các tính từ đc sắp xếp thành từng cặp đối lập nhau gợi lên bản chất, tính khí của sóng Trong sự cảm nhận của nhà thơ, sóng có nhiều thái cực, lúc “dữ dội”, khi “dịu êm”, lúc
“ồn ào”, khi “lặng lẽ” Con sóng có những lúc ồn ào, dữ dội và những ngày biển động, nhưng lại có những khi êm đềm, mênh mang bờ cát trắng vào những khi lặng gió Hai câu thơ k có chủ ngử, ngắt nhịp 2/3 như từng đợt sóng nối tiếp nhau vỗ vào bờ.Liên từ “và” trong câu
không hề dư, nó như liên từ chỉ sử tương phản tạo nên sự nối kết,
những cặp từ đối lập ấy luôn song hành làm nên vẻ đẹp phong phú của sóng và cũng chính là tâm hồn của ng phụ nữ đang yêu
“e gần gũi e xa xôi
Sao e như thể chân trời trc a
Đưa tay tưởng với đc tình
Bước đi tới mãi mà tình vẫn xa” (tế Hanh)
Tâm hồn ng con gái đang yêu có rất nhiều biểu hiện, muôn
màu,vạn trạng Có những khi bồng bột sôi nổi, có khi kín đáo,sâu xa, đến cả bản thân mình cũng chẳng thể nào lí giải đc
Ng PN sống trong sự trái ngc ấy họ luôn khao khát vượt ra ngoài những giới hạn chật chội tầm thường để đến vs chân trời rộng lớn
Sông k hiểu nổi mình Sóng tìm ra tận bể
Trang 3Trong tương quan với biển, “sông” là một hiện thân của 1 kg nhỏ hẹp, chật chội, k có sự cảm thông,thấy hiểu đc bản tính và kv lớn lao của sóng Hành trình của sóng từ “sông” đến “bể” chính là sự giã từ thế giới chật hẹp, nhỏ bé tìm đến một thế giới lớn lao, kỳ vĩ Đó là một kk mãnh liệt của sóng cũng như ng PN kk sự đồng điệu, tri âm, nhưng k vì
v mà chấp nhận những ràng buộc, những gắng gượng
Cá cắn câu bk bh gở Chim vào lồng bk thuở nào ra
Hai câu thơ rất nữ tính nhưng cũng rất quyết liệt Kiêu hãnh trong
vc lựa chọn ty cho mình dẫu bk rằng đó k phải là vc dễ dàng Ty của ng
PN vừa truyền thống và hiện đại Truyền thống bởi sự kk đồng điệu tri
âm, hiện đại bởi bản lĩnh chủ động trong lựa chọn ty cho riêng mình
2, Khổ 2: Sự trường tồn của sóng của ty
Ôi con con ngày xưa
Và ngày sau vẫn thế Nỗi kv ty
Bồi hồi trong ngực trẻ
XQ k cảm nhận và khắc họa hình tượng sóng trong giây lát mà cảm nhận sóng trong thời gian muôn thuở, vĩnh hằng.Nếu 2 chữ “ngày xưa” gợi chiều sâu của thời gian QK thì “ngày sau” lại gợi lên tg vĩnh viễn của
TL Từ “ vẫn thế” vừa thể hiện sự bất biến, vĩnh hằng, cũng vừa là phép thế đại từ, có khả năng thay thế ý nghĩa toàn bộ khổ thơ đầu Trong suy ngẫm và cảm nhận về “sóng” , Xq lại khéo léo liên tưởng đến kv ty cũng khi dữ dội dịu êm lặng lẽ ồn ào TY chân chính k chấp nhận những điều
bé nhỏ, tầm thường, vị kỷ, mà luôn khát khao hướng đến những gì lớn
Trang 4lao,vĩnh hằng Đứng trc biển nhìn những con sóng cứ vô hạn vô hồi trên mặt nc tựa như nhịp đập yêu đương ,còn biển thì còn sóng, còn con ng thì còn ty
“làm s sống đc mà k yêu
K nhớ k thương 1 kẻ nào” (XD)
Hay trong thơ Tự hát XQ
“e trở về đúng nghĩa trái tim e
Là máu thịt đời thường ai chẳng có
Sẽ ngừng đập khi cuộc đời chẳng còn nữa
Bk yêu a kể cả khi chết đi r
→Giống như sóng, ng PN khi yêu cũng mang trong mình 1 kv lớn lao,cao
cả, kk sự thấu hiểu,tri âm Đó chính là sự đáng quý đáng trân trọng của
ng PN trong ty
3, Khổ 3+4 : cắt nghĩa nguồn gốc của sóng,bí ẩn của ty
Hình tượng sóng trong những vần thơ ngọt ngào, tha thiết, gợi cảm, mang tính nhân văn,
Trc muôn trùng sóng bể
E nghĩ về a, e
E nghĩ về biển lớn
Từ khi nào sóng lên?
Sóng đc phát hiện theo 1 khía cạnh khác Là sự bí ẩn của ty Trong tâm trạng “như đứng đống lửa, như ngồi đóng than” lẽ tất nhiên là có nhu cầu giãi bày, bộc bạch, chia sẻ như con sóng k chịu đc sự gò bó,chật
Trang 5hẹp của sông nên tình ra tận bể Khi ty đến 1 tâm lý tự nhiên và thường tình ng ta thg có nhu cầu muốn đc cắt nghĩa ty nhưng làm sao có thể giải thích 1 cách rõ ràng bởi “ty đến,ty đi ai bk đc”
Sóng bđ từ gió Gió bđ từ đâu
E cũng k bk nữa Khi nào ta yêu nhau
Ty là sự sống muôn thuở nơi “vườn trần” câu thơ “ e cũng k bk nữa” dùng để giải thích cho “gió bđ từ đâu” và “khi nào ta yêu nhau” nhưng trọng tâm vẫn là câu “ KNTYN” Đọc giả có thể cảm nhận h/ả ng con gái đang cố gắng lý giải về cội nguồn của ty nhưng đành bất lực câu thơ như đong đầy cảm xúc của cô gái trc ty Nhà thơ Nguyễn Đình thi cũng đã từng viết:
Tôi yêu là bởi tôi yêu Cầm tay cô hỏi hỏi nhiều làm chi?
Tư tưởng phương Đông cho rằng Nhận thức bản ngã là nhận thức khó nhất cũng có ng cho rằng trên đời này có lắm kho bí mật nhưng k có kho bí mật nào bằng bộ óc của con ng Ty là cõi tâm linh sâu kín nhất trong con ng nên nhận thức về ty là nhận thức vô cùng khó
4
, Khổ 5 : Sóng nhớ bờ - Lòng e nhớ đến a
Trong bài thơ này , nỗi nhớ niềm thương của ng đang yêu đc XQ diễn tả thật chân thật và đầy cảm động Nỗi nhớ bao trùm lên cả kg, tg
Con sóng dưới lòng sâu Con sóng trên mặt nc
Trang 6Ôi con sóng nhớ bờ Ngày đêm k ngủ đc
Câu thơ tràn ngập tiếng sóng, gợi âm hưởng dồn dập, hăm hở tiến vào bờ vs nỗi nhớ nhung Có những con sóng dưới lòng đại dương
nhưng cũng có những con sóng trên mặt nc đó là 2 h/ả trái ngc nhau, tạo nên khoảng kg rộng, chứa đầy nỗi nhớ Quả thực có kg nào đo đc chiều dài nỗi nhớ, có khoảng mênh mông nào sâu thẳm hơn ty Hình ảnh sóng tượng trưng cho nỗi nhớ, là 1 nỗi nhớ tràn ngập cả kg, nỗi nhớ âm thầm giấu kín nơi sâu thẳm trong trái tim Từ cảm “ôi” xuất hiện trong đoạn thơ như 1 tiếng lòng chấn động rung lên Nỗi nhớ k chỉ bao trùm lên kg mà cả tg, dù ở tg nào, dù có là ngày hay đêm thì sóng vẫn nhớ bờ,nhớ đến bồn chồn, thao thức, k ngủ đc
Lòng e nhớ đến a
Cả trong mơ còn thức
Từ h/ả sóng nhớ bờ, nữ sĩ liên tưởng đến nỗi nhớ “e nhớ đến a”, h/ả của a luôn ngự trị trong trái tim e cả ngày lẫn đêm,cả trong mơ, cả khi thức Nỗi nhớ k chỉ ở ý thức mà còn thấm sâu vào tiềm thức, vô thức Sóng là quy luật vận động của vũ trụ, của đại dương Tưởng
tượng sóng nhớ bờ r liên hệ “e nhớ đến a” thật bất ngờ và thú vị Ty luôn đồng hành vs nỗi nhớ Và tương tư là căn bệnh phổ biến của tất cả những ng đang yêu Ng Bính, 1 thi sĩ nổi tiếng đa tình cũng từng viết
Nắng mưa là bệnh của trời Tương tư là bệnh của tôi yêu nàng
Và XD,ông hoàng của tình yêu cũng từng viết:
Uống xong lại khát là tình
Trang 7Gặp r lại nhớ là mình với ta
→XQ đã nói lên thật táo bạo và chân thành, yêu 1 cách chủ độngmà k
sợ ngta coi thường, k hề giấu diếm kv ty mãnh liệt Có thể nói rằng đó là minh chức sinh động cho sức mạnh ty khiến ngta vượt qua mọi khó khăn, thử thách Nhạc của thơ, vị ngọt của ty đc hòa quyện trong kg cả
tg và cả trog lòng ng
5, khổ 6: yêu là phải thủy chung.
Sóng đã bày tỏ nỗi lòng ng con gái mong đc sống hết mình vs “a” trong 1 ty thủy chung son sắc.
Dẫu xuôi về phương Bắc Dẫu ngc về phương Nam Nơi nào e cũng nghĩ Hướng về a- 1 phương
Một lần nữa, bp điệp cấu trúc đc sd để nói đến sự thủy chung trong ty Cặp đối: xuôi-ngc,B-N gợi kg rộng lớn,xa xôi,gợi sự trắc trở gian nan Dường như có điều gì đó k đúng, thông thường vẫn nói xuôi Nam,ngc Bắc nhưng ở đây lại là xuôi Bắc,ngc Nam gợi những gian nan trong ty và thấp thỏm những linh cảm, tai họa về cuộc đời đầy bất trắc Nữ sĩ ý thức đc rằng đời ng thì hữu hạn mà ty thì mong manh dễ vỡ nhưng ng PN vẫn trc sau như 1, vẫn k hề thất vọng, nhân hậu, bao dung, thủy chung, son sắc hướng về ty bất tử đó cũng chính là vẻ đẹp truyền thống trong tâm hồn ng PN Điệp từ “dẫu” đc sd 2 lần và điệp cấu trúc câu thể hiện sự bất chấp khó khăn,bản lĩnh kiên cường của ng PN trong ty Phương a là phương quan trọng nhất trong cuộc đời ng Dẫu muôn trùng cách trở, dẫu vật đổi sao dời thì trong trái tim ng PN đang yêu vẫn hướng đến ty duy nhất.
“Dù cho sông cạn đá mòn Còn non còn nước hãy còn thề xưa” (tản đà)
Trang 86, Khổ 7: Sóng luôn hướng vào bờ, e sẽ vượt mọi gian khổ để đến bên a.
Để trấn an nỗi lo về những cách trở có thể đến vs mình và để kđ thêm ty tha thiết hướng về a XQ lại lấy sóng để củng cố niềm tin
Ở ngoài kia đại dương Trăm ngàn con sóng đó Con nào chẳng tới bờ
Dù muôn vời cách trở
Khổ thơ thể hiện một niềm tin nồng nàn nhưng đồng thời cũng rất nông nổi của trái tim thời tuổi trẻ Bởi lẻ chỉ cần một chút từng trải thôi,
ta cũng có thể thấy niềm tin ấy k hề ảo tưởng Trên thực tế, con sóng nào cũng tới bờ nhưng k phải ty nào cũng đến đc hp nhưng dù cho gặp kk,gian khổ thì e cũng sẽ vượt qua hết để đến vs a, bởi ty đã cho e sức mạnh, niềm tin và nghị lực
“Yêu nhau tam tứ cũng trèo Ngũ lục sông cũng lội,thất bát đèo cũng qua”
7,Khổ 8+9 : KV về ty vĩnh cửu
Cuộc đời là hữu hạn, còn kv hp,ty là vô hạn nhận thức đc điều này nên XQ thoáng chút lo âu
Cuộc đời tuy dài thế Năm tháng vẫn đi qua Như biển kia dẫu rộng Mây vẫn bay về xa
Trang 9Cuộc đời ẩn dụ cho tg ngắn ngủi,hạn hẹp Năm tháng ẩn dụ cho dòng tg Cuộc đời dù có dài bn thì năm tháng vẫn đi qua cuộc đời
Tg như là gió Mùa đi theo tháng năm Tuổi theo mùa đi mãi
Biển tuy rộng lớn trong cảm nhận của con ng tuy nhiên lại nhỏ bé dưới mênh mông trời đất Con ng cũng bé nhỏ trc cái vòng nghiệt ngã của sinh lão bệnh tử, k ai có phép màu cản đc bc chân của tg Những câu thơ như chùn xuống trc khi nghĩ đến kv, ty tuổi trẻ sẽ bị quy luật nghiệt ngã của tg đào thải Nữ sĩ ý thức đc rằng sự sống đáng quý bk bao,phải sống thật trọn vẹn để k phải nuối tiếc trong TL
Khổ cuối là giấc mơ của e về 1 ty thủy chung bền vững
Làm s đc tan ra Thành trăm con sóng nhỏ Giữa biển lớn ty
Để ngàn năm còn vỗ
“làm sao” gợi lên mong ước cháy bỏng tâm hồn đc sống vs ty muôn thuở tan ra là Kv đc hòa nhập vĩnh viễn,tuyệt đối E kk đc hóa thân thành trăm ngàn con sóng cho ty của biển muôn đời “trăm con sóng nhỏ” rì rào vỗ, xôn xao reo giữa “ biển lớn ty” mang vẻ đẹp của ty
Đó niềm mong ước của thiếu nữ đc sống trong ty hp như những con sóng biển vỗ mãi trên “biển lớn ty” đến ngàn năm sau Con số ước lệ tượng trưng “ngàn năm”, “nghìn năm” là kv hòa nhập đến muôn đời
Nghìn năm giao ước kết đôi Non non nước nước k nguôi lời thề