Phân tích bài thơ : “ Viếng Lăng Bác’’của Viễn Phương

Phân tích bài thơ : “ Viếng Lăng Bác’’của Viễn Phương . Bài thơ được mở đầu như một lời tự sự:“Con ở miền Nam ra thăm lăng BácĐã thấy trong sương hàng tre bát ngátÔi Hàng tre xanh xanh Việt NamBão táo mưa sa đứng thẳng hàng.” Cách xưng hô “ConBác” là cách xưng hô của người Nam Bộ thể hiện tình cảm gần gũi, thân thiết như tình cha con. Từ “ miền Nam” trong câu thơ cho ta biết xuất xứ của tác giả. Onng là người con miền Nam ra ngoài Bắc vào lăng viếng Bác. Đầu câu thơ ta nhận thấy tác giả đã có ý thay từ so với nhan đề đó là thay từ “thăm” vào từ “viếng” đây là cách nói giảm nói tránh mong giảm nhẹ nỗi đau mất Bác. Nhưng bài thơ cũng không dấu được sự ngậm ngùi của cảnh tử biệt sinh ly. Cùng đoàn người vào thăm lăng Bác trong màn sương tác giả thấy: “Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát” Hàng tre hiện lên trong sương sớm của quảng trường Ba Đình lịch sử gợi không khí linh thiêng huyền thoại. Xung quanh lăng Bác có biết bao nhiêu loài cây, hoa từ mọi miền đất nước hội từ về đây khoe sắc, phô hương đâm chồi. Xong hình ảnh ấn tượng với người đọc nhất vẫn là hình ảnh cây tre. Tre luôn gắn bó, thân thuộc với con người Việt Nam :“ Tre ăn ở với con người đời đời kiếp kiếp. Tre bao bọc xóm làng. Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín.” Bởi vậy, khi đến với lăng Bác ta không phải đến một nơi xa lạ mà như được về với quê hương xứ sở cội nguồn. Lúc sinh thời Bác sống gần gũi với nhân dân, giờ đây Bác yên nghỉ đời đời. Nhân dân vẫn đứng canh cho Người giấc ngủ ngàn thu. Ngắm nhìn hàng tre bát ngát bao quanh lăng, nhà thơ đã xúc động thốt lên:“Ôi Hàng tre xanh xanh Việt NamBão táp mưa sa đứng thẳng hàng”

Đề

bài : Phân tích bài thơ : “ Viếng Lăng Bác’’của Viễn Phương Mẫu 1:

Bài Làm

Viễn Phương là nhà thơ, người con của An Giang là một trong những cây bút có mặt sớm nhất của lực lượng văn học, văn nghệ ở Nam Bộ trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp và Mĩ Một trong những tác phẩm hay nhất của ông là bài “ Viếng Lăng Bác” Năm

1976, khi thời kì kháng chiến chống Mĩ kết thúc thắng lợi, đát nước được giải phóng, cùng lúc đó, lăng Bác vừa được khánh thành, Viễn Phương cùng đàn con của mình ra ngoài Bắc và vào viếng lăng Bác Bài thơ đã được ra đời vào dịp này và xuất bản trong quyển “Như mây mùa xuân” (1978) Bài thơ là cảm xúc kính trọng và xúc động của tác giả cũng như những người vào viếng lăng Bác

Bài thơ được mở đầu như một lời tự sự:

“Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác

Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam Bão táo mưa sa đứng thẳng hàng.”

Cách xưng hô “Con-Bác” là cách xưng hô của người Nam Bộ thể hiện tình cảm gần gũi, thân thiết như tình cha con Từ “ miền Nam” trong câu thơ cho ta biết xuất xứ của tác giả Onng là người con miền Nam ra ngoài Bắc vào lăng viếng Bác Đầu câu thơ ta nhận thấy tác giả đã có ý thay từ so với nhan đề đó là thay từ

“thăm” vào từ “viếng” đây là cách nói giảm nói tránh mong giảm nhẹ nỗi đau mất Bác Nhưng bài thơ cũng không dấu được sự ngậm ngùi của cảnh tử biệt sinh ly

Cùng đoàn người vào thăm lăng Bác trong màn sương tác giả thấy:

“Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát”

Hàng tre hiện lên trong sương sớm của quảng trường Ba Đình lịch sử gợi không khí linh thiêng huyền thoại Xung quanh lăng Bác có biết bao nhiêu loài cây, hoa từ mọi miền đất nước hội từ về đây khoe sắc, phô hương đâm chồi Xong hình ảnh ấn tượng với người đọc nhất vẫn là hình ảnh cây tre Tre luôn gắn bó, thân thuộc với con người Việt Nam :“ Tre ăn ở với con người đời đời kiếp kiếp Tre bao bọc xóm làng Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín.” Bởi vậy, khi đến với lăng Bác ta không phải đến một nơi xa lạ mà như được về với quê hương xứ sở cội nguồn Lúc sinh thời Bác sống gần gũi với nhân dân, giờ đây Bác yên nghỉ đời đời Nhân dân vẫn đứng canh cho Người giấc ngủ ngàn thu

Ngắm nhìn hàng tre bát ngát bao quanh lăng, nhà thơ đã xúc động thốt lên:

“Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng”

“Ôi” là một từ cảm thán bộc lộ cảm xúc dâng tròa của nhà thơ

Từ “ hàng tre xanh” liên tưởng đến “xanh Việt Nam”, đây là hình ảnh ẩn dụ tượng trưng cho con người Việt Nam thanh cao, giàu đẹp Thành ngữ “Bão táp mưa sa” là thành ngữ tượng trưng cho khóc khăn gian khổ Nếu như trong bão táp mưa sa tre đứng thẳng hàng cũng như tre trong khó khăn gian khổ, con người Việt Nam vẫn kiên cường, bất khuất, ngay thẳng, thủy chung

Hình ảnh hàng tre là khúc dạo đầu để mở ra các hình ảnh tiếp theo sâu lắng hơn Nối tiếp dòng suy tư ấy, nhà thơ đã sử dụng 1 loạt những hình ảnh tượng trưng để nói lên suy nghĩ của mình khi đứng trước lăng Bác:

“Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân.”

Khổ thơ được bắt đầu bằng hai hình ảnh đối xứng nhau đó là hình ảnh mặt trời “Mặt trời đi qua trên lăng” là mặt trời của thiên

nhiên tạo hóa “Mặt trời trong lăng rất đỏ” là hình ảnh ẩn dụ ví Bác

Hồ của chúng ta Thực ra đây không phải lần đầu tiên Viễn Phương ví Bác với mặt trời mà trước đây Tố Hữu đã từng viết:

“Người rực rỡ như Mặt trời cách mạng”

Xong cách sáng tạo riêng xuất thân của Viễn Phương là để cho mặt trời thiên nhiên phát hiển ra có một mặt trời trong lăng đã yên nghỉ rồi mà vẫn còn rất đỏ Ví Bác với mặt trời nhà thơ muốn ca ngợi công lao to lớn, vĩ đại của Bác đối với dân tộc ta Bác chính là người đem cho dân ta cuộc sống độc lập, tự do, hạnh phúc, ấm no

Ví Bác với mặt trời, nhà thơ còn muốn khẳng định sự trường tồn vĩnh cửu của Bác trong trái tim mỗi con người Việt Nam Bác luôn sống mãi trong mỗi người Ngắm nhìn dòng người vào lăng viếng Bác, nhà thơ liên tưởng đến hình ảnh độc đáo:

“Ngày ngày dòng người đi qua thương nhớ Kết tràng gia dâng bảy mươi chín mùa xuân.”

Điệp từ: “ngày ngày” thể hiện niềm tiếc thương vô hạn của nhân dân đối với Bác Từ hình ảnh dòng người, tác giả liên tưởng đến tràng hoa - hình ảnh ẩn dụ bởi người ta là hòa là đất Cho nên mỗi người đến đây là một bông hoa đẹp dâng lên Bác- cuộc đời 79 mùa xuân niềm tiếc thương và lòng thành kính “ Bảy mươi chín mùa xuân” là cách nói rất thơ,, hình ảnh ca ngợi cuộc đời của Bác đẹp như những mùa xuân Có lẽ mọi người đến đây không chỉ để viếng một thi hài mà là viếng một người đã dâng trọn cuộc đời mình cho dân, cho nước

Trong niềm xúc động, bồi hồi với tình cảm dồn nén từ lâu, lần đầu được nhìn thấy Bác bằng sương, bằng thịt Hình ảnh nhà thơ như được ngưng hết lại trong sự im lặng trang nghiêm nơi Bác yên nghỉ đời đời:

“Bác nằm trong giấc ngủ bình yên Giữa một vầng trăng dịu hiền Vẫn biết trời xanh là mãi mãi

Mà sao nghe nhói ở trong tim.”

Vẫn trong lăng, tác giả nâng niu, trân trọng giấc ngủ của Người

“Bác nằm trong giấc ngủ bình yên”

Đó là giấc ngủ bình yên thanh thản của người đã trọn cuộc đời cống hiến cho dân, cho nước Và giờ đây Bác không phải lo nghĩ

gì nữa vì nguyện ước cuối cùng của Bác đã được thực hiện, miền Nam đã được giải phóng, đát nước được thông nhất một nhà, non sông được liền một dải, một giấc ngủ bình yên, thanh thản Cho nên gờ đây, Bác có thể ngủ, ngủ một giấc ngủ bình yên, thanh thản

Từ ánh sáng đèn nhà thơ liên tưởng tới: “Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền”

Hình ảnh vầng trăng trong câu thơ làm ta liên tưởng tình yêu thiên nhiên của Bác Trong cuộc đời của mình Bác luôn coi trăng như những người bạn Lúc Bác ở chiến khu Việt Bắc hay khi ở nhà tù Tưởng Giới Thạch rồi đến khi Bác trở về phủ chủ tịch Trăng luôn gần gũi bên người Bởi vậy, khi Bác đã yên nghỉ đời đời, trăng luôn canh cho Người giấc ngủ ngàn thu

Trong tâm trí của nhà thơ, Bác như trời xanh tồn tại mãi trên đời:

“Vẫn biết trời xanh là mãi mãi”

Trời xanh là hình ảnh ẩn dụ nhằm khẳng định sự trường tồn bảo thủ của Bác trong tình cảm con người VIệt Nam Bác luôn sống mãi Đúng nhưu nhà thơ Lê Anh Xuân đã viết:

“Bác là non nước trời mây

Việt Nam có Bác mỗi ngày đẹp hơn”

Nhưng cứ nghĩ đến thực tế Bác nằm đó, đang nằm ngủ một giấc ngủ ngàn thu không trở dậy, nhà thơ lại cảm thấy:

“Mà sao nghe nhói ở trong tim”

Ẩn dụ chuyển đổi cám giác diễn tả nỗi đau quặn thắt vô cùng không diễn tả được thành lời Sự ra đi của Bác là một mất mát lớn lao không thể bù đắp được của dân tộc Việt Nam, của quê hương, của đất nước “Vẫn – Mà” giúp chúng ta nhận ra sự độc lập của lý trí và tình cảm Lý trí mách bảo Bác vẫn còn sống mãi Nhưng về mặt tình cảm không thể không đai xót Bác đã trở về với thế giới

người hiền Càng nhận ra sự vĩnh hằng của Bác, nỗi đau của Bác càng lớn Bác ra đi chưa thỏa nguyện thăm miền Nam, thăm bến cảng Nhà Rồng, thăm quê hương Còn nhân dân miền Nam day dứt không nguôi vì trong ngày thống nhất đất nước không được “đón Bác vào thăm thấy Bác cười” Bác đã hóa thân vào non sông xứ sở

và trường tồn mãi mãi với dân tộc Việt Nam

Trong niềm xúc động bồi hồi nhà thơ đã nghĩ đến giây phút chia xa:

“Mai về niềm Nam thương trào nước mắt Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác Muốn làm bông hoa tỏa hương đâu đây Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này

Câu thơ “Mai về miền Nam thường trào nước mắt” đã diễn tả cảm xúc dâng trào của nhà thơ khi phải ra về trong nỗi nhớ buồn thương Tình cảm kìm nén bấy lâu nay đã vỡ òa thành dòng lệ tuôn trào Trong lúc về, nhà thơ có những ước nguyện giản dị:

“Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác Muốn làm bông hoa tỏa hương đâu đây Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này”

Điệp từ “muốn làm” đứng đầu ba câu như những đợt sóng trào dâng trong nhà thơ Tác giả muốn làm con chim hót cho lăng Bác thêm vui, muốn làm bông hoa tỏa hương cho lăng Bác thêm đẹp, muốn làm cây tre trung hiếu canh cho Bác giấc ngủ ngàn thu Hình ảnh hàng tre ở đầu tác giả đã liên tưởng đến phẩm chất con người Việt Nam thì ở cuối bài thơ thì lại theo chiều ngược lại từ hình ảnh con người tác giả muốn hóa thân thành cây tre để mãi ở bên Bác Bài thơ kết thúc trong xa cách và không quên nhưng lại tạo được

sự gần gũi về tình cảm và tấm lòng con người Bởi vậy, cuộc viếng thăm lăng Bác của con người Việt Nam chưa kết thúc

Sau hơn bốn mươi năm, Bác Hồ mãi mãi ra đi nhưng hình ảnh của người, sự nghiệp của người còn sống mãi trong trái tim người Việt Nam Với giọng điệu trang nghiêm, hình ảnh đẹp, gợi cảm, ngôn ngữ bình dị, cô đúc, bài thơ “Viếng lăng Bác” đã thể hiện lòng kính yêu, xúc động của tác giả và những người con đất Việt khi đến thăm lăng Bác Bài thơ là nén hương thơm mà Viễng Phương thành kính dâng lên người Là con cháu của Bác, em thấy mình phải học tập thật giỏi, chăm chỉ để trở thành một bông hoa

Mẫu 2 :

Bài làm

Bác Hồ là một huyền thoại sáng tác trong thơ văn, đặc biệt con người Bác ra đi là nỗi mất mát lớn lao ấy đã làm xót đau tất cả trái tim người dân Việt Nam và muôn triệu con người trên toàn thế giới Có lẽ không có một nhà thơ nào không có bài thơ về Bác Thơ ca viếng Bác cứ tuôn trào không ngừng và trong dòng chảy ào

ào ấy bạn đã chợt nhận ra bài thơ khóc Bác rất muộn màng nhưng vẫn tạc được chỗ đứng trong lòng bạn đọc Đó là bài: “Viếng lăng Bác” của Viễn Phương Bài thơ được sáng tác năm 1976, khi cuộc kháng chiến chống Mĩ kết thúc thắng lợi, khi đó lăng Bác vừa được khánh thành, Viễn Phương cùng con của mình ra thăm lăng Bác Bài thơ được ra đời vào dịp này và in trong quốn “Như mây mùa thu” năm 1978 Bài thơ thể hiện niềm xúc động của tác giả khi vào lăng Bác

Bài thơ được mở đầu bằng cảm xúc của tác giả khi đứng trước lăng Bác:

“Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác

Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam Bão táo mưa sa đứng thẳng hàng.”

Cách xưng hô “Con-Bác” là cách xưng hô của người Nam Bộ thể hiện tình cảm gần gũi, thân thiết như tình cha con Từ “ miền Nam” trong câu thơ cho ta biết xuất xứ của tác giả Onng là người con miền Nam ra ngoài Bắc vào lăng viếng Bác Đầu câu thơ ta nhận thấy tác giả đã có ý thay từ so với nhan đề đó là thay từ

“thăm” vào từ “viếng” đây là cách nói giảm nói tránh mong giảm nhẹ nỗi đau mất Bác Nhưng bài thơ cũng không dấu được sự ngậm ngùi của cảnh tử biệt sinh ly

Cùng đoàn người vào thăm lăng Bác trong màn sương tác giả thấy:

“Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát”

Hàng tre hiện lên trong sương sớm của quảng trường Ba Đình lịch sử gợi không khí linh thiêng huyền thoại Xung quanh lăng Bác có biết bao nhiêu loài cây, hoa từ mọi miền đất nước hội từ về đây khoe sắc, phô hương đâm chồi Xong hình ảnh ấn tượng với người đọc nhất vẫn là hình ảnh cây tre Tre luôn gắn bó, thân thuộc với con người Việt Nam :“ Tre ăn ở với con người đời đời kiếp kiếp Tre bao bọc xóm làng Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín.” Bởi vậy, khi đến với lăng Bác ta không phải đến một nơi xa lạ mà như được về với quê hương xứ sở cội nguồn Lúc sinh thời Bác sống gần gũi với nhân dân, giờ đây Bác yên nghỉ đời đời Nhân dân vẫn đứng canh cho Người giấc ngủ ngàn thu

Ngắm nhìn hàng tre bát ngát bao quanh lăng, nhà thơ đã xúc động thốt lên:

“Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng”

“Ôi” là một từ cảm thán bộc lộ cảm xúc dâng tròa của nhà thơ

Từ “ hàng tre xanh” liên tưởng đến “xanh Việt Nam”, đây là hình ảnh ẩn dụ tượng trưng cho con người Việt Nam thanh cao, giàu đẹp Thành ngữ “Bão táp mưa sa” là thành ngữ tượng trưng cho khóc khăn gian khổ Nếu như trong bão táp mưa sa tre đứng thẳng hàng cũng như tre trong khó khăn gian khổ, con người Việt Nam vẫn kiên cường, bất khuất, ngay thẳng, thủy chung

Hình ảnh hàng tre là khúc dạo đầu để mở ra các hình ảnh tiếp theo sâu lắng hơn Nối tiếp dòng suy tư ấy, nhà thơ đã sử dụng 1 loạt những hình ảnh tượng trưng để nói lên suy nghĩ của mình khi đứng trước lăng Bác:

“Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân.”

Khổ thơ được bắt đầu bằng hai hình ảnh đối xứng nhau đó là hình ảnh mặt trời “Mặt trời đi qua trên lăng” là mặt trời của thiên nhiên tạo hóa “Mặt trời trong lăng rất đỏ” là hình ảnh ẩn dụ ví Bác

Hồ của chúng ta Thực ra đây không phải lần đầu tiên Viễn Phương ví Bác với mặt trời mà trước đây Tố Hữu đã từng viết:

“Người rực rỡ như Mặt trời cách mạng”

Xong cách sáng tạo riêng xuất thân của Viễn Phương là để cho mặt trời thiên nhiên phát hiển ra có một mặt trời trong lăng đã yên nghỉ rồi mà vẫn còn rất đỏ Ví Bác với mặt trời nhà thơ muốn ca ngợi công lao to lớn, vĩ đại của Bác đối với dân tộc ta Bác chính là người đem cho dân ta cuộc sống độc lập, tự do, hạnh phúc, ấm no

Ví Bác với mặt trời, nhà thơ còn muốn khẳng định sự trường tồn vĩnh cửu của Bác trong trái tim mỗi con người Việt Nam Bác luôn sống mãi trong mỗi người Ngắm nhìn dòng người vào lăng viếng Bác, nhà thơ liên tưởng đến hình ảnh độc đáo:

“Ngày ngày dòng người đi qua thương nhớ Kết tràng gia dâng bảy mươi chín mùa xuân.”

Điệp từ: “ngày ngày” thể hiện niềm tiếc thương vô hạn của nhân dân đối với Bác Từ hình ảnh dòng người, tác giả liên tưởng đến tràng hoa - hình ảnh ẩn dụ bởi người ta là hòa là đất Cho nên mỗi người đến đây là một bông hoa đẹp dâng lên Bác- cuộc đời 79 mùa xuân niềm tiếc thương và lòng thành kính “ Bảy mươi chín mùa xuân” là cách nói rất thơ,, hình ảnh ca ngợi cuộc đời của Bác đẹp như những mùa xuân Có lẽ mọi người đến đây không chỉ để viếng một thi hài mà là viếng một người đã dâng trọn cuộc đời mình cho dân, cho nước

Trong niềm xúc động, bồi hồi với tình cảm dồn nén từ lâu, lần đầu được nhìn thấy Bác bằng sương, bằng thịt Hình ảnh nhà thơ như được ngưng hết lại trong sự im lặng trang nghiêm nơi Bác yên nghỉ đời đời:

“Bác nằm trong giấc ngủ bình yên Giữa một vầng trăng dịu hiền Vẫn biết trời xanh là mãi mãi

Mà sao nghe nhói ở trong tim.”

Vẫn trong lăng, tác giả nâng niu, trân trọng giấc ngủ của Người

“Bác nằm trong giấc ngủ bình yên”

Đó là giấc ngủ bình yên thanh thản của người đã trọn cuộc đời cống hiến cho dân, cho nước Và giờ đây Bác không phải lo nghĩ

gì nữa vì nguyện ước cuối cùng của Bác đã được thực hiện, miền Nam đã được giải phóng, đát nước được thông nhất một nhà, non sông được liền một dải, một giấc ngủ bình yên, thanh thản Cho nên gờ đây, Bác có thể ngủ, ngủ một giấc ngủ bình yên, thanh thản

Từ ánh sáng đèn nhà thơ liên tưởng tới: “Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền”

Hình ảnh vầng trăng trong câu thơ làm ta liên tưởng tình yêu thiên nhiên của Bác Trong cuộc đời của mình Bác luôn coi trăng như những người bạn Lúc Bác ở chiến khu Việt Bắc hay khi ở nhà tù Tưởng Giới Thạch rồi đến khi Bác trở về phủ chủ tịch Trăng luôn gần gũi bên người Bởi vậy, khi Bác đã yên nghỉ đời đời, trăng luôn canh cho Người giấc ngủ ngàn thu

Trong tâm trí của nhà thơ, Bác như trời xanh tồn tại mãi trên đời:

“Vẫn biết trời xanh là mãi mãi”

Trời xanh là hình ảnh ẩn dụ nhằm khẳng định sự trường tồn bảo thủ của Bác trong tình cảm con người VIệt Nam Bác luôn sống mãi Đúng nhưu nhà thơ Lê Anh Xuân đã viết:

“Bác là non nước trời mây Việt Nam có Bác mỗi ngày đẹp hơn”

Nhưng cứ nghĩ đến thực tế Bác nằm đó, đang nằm ngủ một giấc ngủ ngàn thu không trở dậy, nhà thơ lại cảm thấy:

“Mà sao nghe nhói ở trong tim”

Ẩn dụ chuyển đổi cám giác diễn tả nỗi đau quặn thắt vô cùng không diễn tả được thành lời Sự ra đi của Bác là một mất mát lớn lao không thể bù đắp được của dân tộc Việt Nam, của quê hương, của đất nước “Vẫn – Mà” giúp chúng ta nhận ra sự độc lập của lý