BAI TAP THUC HANH QUY HOACH PHAN BO SU DUNG DAT DAI

BÀI TẬP THỰC HÀNH QUY HOẠCH PHÂN BỐ SỬ DỤNG ĐẤT ĐAI SỬ DỤNG TRONG MÔN HỌC QUY HOẠCH PHÂN BỐ DỬ DỤNG ĐẤT ĐAI CỦA LỚP ĐẠI HỌC QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI. GỒM: BÀI 1: THIẾT LẬP MỤC TIÊU VÀ CÁC TƯ LIỆU CÓ LIÊN QUAN BÀI 2: TỔ CHỨC CÔNG VIỆC BÀI 3: PHÂN TÍCH VẤN ĐỀ BÀI 4: XÁC ĐỊNH CƠ HỘI CHO SỰ THAY ĐỔI VÀ ĐÁNH GIÁ ĐẤT ĐAI BÀI 5: XÂY DỰNG PHƯƠNG ÁN: PHÂN TÍCH KINH TẾXÃ HỘI MÔI TRƯỜNG ĐÁNH GIÁ VÀ LỰA CHỌN CÁC CHỌN LỌC TỐT NHẤT BÀI 6: CHUẨN BỊ QUY HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT ĐAI

MỤC LỤC

BÀI 1: THIẾT LẬP MỤC TIÊU VÀ CÁC TƯ LIỆU CÓ LIÊN QUAN 2

1 Dựa vào tình huống bài thực tập đưa ra ta xác định được: 2

* Mục tiêu quy hoạch theo quan điểm của người dân địa phương 2

* Mục tiêu chung cho vùng quy hoạch 3

2 Các tài liệu cần có để hổ trợ cho công tác quy hoạch và nguồn cung cấp các tài liệu đó 3

BÀI 2: TỔ CHỨC CÔNG VIỆC 5

1 Các công việc thực hiện theo trình tự từng bước và theo thời gian: 5

2 Lược đồ PERT cho các công việc đã được liệt kê 5

BÀI 3: PHÂN TÍCH VẤN ĐỀ 7

1 Tình hình quản lí đất đai hiện nay: 7

2 Trong điều kiện hiện tại chúng ta không thay đổi mô hình mà chúng ta chỉ tác động vào mô hình đó thôi: 7

3 Đề xuất các kiểu sử dụng đất đai có chuyển vọng cho vùng nghiên cứu là: 8

4 Những ảnh hưởng bất lợi về mặt kinh tế- xã hội, tự nhiên- môi trường của các LUT đã đề xuất ở câu c là: 9

5 Những đề xuất hàng năm nhằm đạt được hiểu quả kinh tế cao 10

6 Đối những khoảng đầu tư hàng năm đã đề xuất ở câu e nếu thực hiện đúng như những đề xuất phía trên thì chúng ta có thể gia tăng về năng suất, chất lượng củng như là giá cả 10

7 Để chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất đai ở hiện tại sang cơ cấu có triển vọng, chúng ta phải cần thiết có những thay đổi: 10

8 Những đề xuất cố định cho sự thay đổi đó là: để tạo được một vùng canh tác rộng lớn, đa dạng hóa cây trồng, đem lại năng xuất cao, củng như khai thác hết tiềm năng đất đai, không cách nào khác ngoài việc đắp đê ngăn lũ Chỉ có vậy ta mới có thể đưa ra những đề xuất khác mới có khả quan 11

BÀI 4: XÁC ĐỊNH CƠ HỘI CHO SỰ THAY ĐỔI VÀ ĐÁNH GIÁ ĐẤT ĐAI 12

1 Cơ hội cho sự thay đổi: 12

2 Đánh giá thích nghi đất đai: 12

BÀI 5: XÂY DỰNG PHƯƠNG ÁN: PHÂN TÍCH KINH TẾ-XÃ HỘI- MÔI TRƯỜNG ĐÁNH GIÁ VÀ LỰA CHỌN CÁC CHỌN LỌC TỐT NHẤT 13

BÀI 6: CHUẨN BỊ QUY HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT ĐAI 19

BÀI 1: THIẾT LẬP MỤC TIÊU VÀ CÁC TƯ LIỆU CÓ LIÊN QUAN

1 Dựa vào tình huống bài thực tập đưa ra ta xác định được:

Mục tiêu quy hoạch theo quan điểm của chính quyền địa phương

- Đối với từng cơ cấu sử dụng đất đai riêng biệt

- Phát triển vườn chuyên canh cây ăn trái với chất lượng cao, song song đẩy mạnh phát triển nuôi trồng thủy sản và chăn nuôi gia súc, gia cầm

- Đối với cây lúa: Trước hết là ổn định diện tích hiện có, chủ yếu là nâng cao chất lượng sản phẩm, thâm canh, tăng năng suất và giá trị kinh tế trên cùng một diện tích, áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất Đẩy mạnh việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế, gắn sản xuất cây lúa với nuôi trồng thủy sản, áp dụng rộng rãi các mô hình kết hợp (VACR, VAC…) ở những khu vực

có đủ điều kiện

- Đối với cây màu: Từng bước hình thành tập quán trồng màu, vừa giải quyết thời gian nông nhàn, vừa tận dụng diện tích đất vườn để trồng xen cây màu ngắn ngày

- Đối với hệ thống sử dụng đất đai

- Đối với những vùng đất sâu trong nội đồng, không có điều kiện phát triển các mô hình kết hợp và khó khăn trong việc vận chuyển vật tư và sản phẩm nông nghiệp thì mô hình canh tác được ưu tiên là cơ cấu 3 vụ lúa

- Đối với những vùng có điều kiện tự nhiên thuận lợi, có điều kiện vận chuyển dễ dàng, cần xây dựng các mô hình đa canh, kết hợp nhiều thành phần sản xuất, phá thế độc canh cây lúa

- Đối với những vùng cao, thoát thủy tốt: Cần phát triển mô hình lúa – màu

- Đối với những vùng thấp, ngập vào mùa lũ: Cần phát triển mô hình lúa – thủy sản

* Mục tiêu quy hoạch theo quan điểm của người dân địa phương

- Hoàn chỉnh hệ thống đê bao và hệ thống kênh, rạch, thủy lợi đễ phát triển nông nghiệp

và nuôi trồng thủy sản ở vùng có nước ngọt quanh năm

- Có nơi tiêu thụ sản phẩm và giá cả ổn định

- Cần sự hổ trợ đồng đều của nhà nước đối với phát triển nông nghiệp ở địa phương

- Hổ trợ vốn đầu tư cho người dân để chuyển đổi kỹ thuật canh tác, cần thiết lập mô hình

- Cần có sự hổ trợ về mặt kỹ thuật, tập huấn kỹ thuật…để áp dụng tốt các biện pháp kỹ thuật mới vào sản xuất nông nghiệp

- Người dân khá cởi mở đối với các tiến bộ khoa học mới (nếu như các tiến bộ này mang lại hiệu quả trong sản xuất và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân) Ngoài ra, người dân cũng rất sẵng sàng để học hỏi các tiến bộ khoa học kỹ thuật mới khi địa phương tổ chức các đợt tập huấn

- Ngăn chặn nguy cơ suy thoái đất do làm lúa 3 vụ, tìm biện pháp khắc phục chiều hướng suy giảm chất lượng môi trường

- Cần được quan tâm từ phía nhà nước như sức khỏe cộng đồng, số khẩu trong nông hộ,

tỷ lệ thất nghiệp, nạn trộm cắp…

- Lũ là yếu tố gây trở ngại cho hoạt động sản xuất nông nghiệp, nhưng do có đê bao khá tốt ở một số khu vực và do người dân đã tìm ra được biện pháp “sống chung với lũ” nên đây không còn là vấn đề thực sự quan trọng nữa Tuy nhiên cung cần có biện pháp khắc phục đối với những năm đỉnh lũ thật sự cao thì các họat động sản xuất nông nghiệp tại địa phương có thể

bị đe dọa

* Mục tiêu chung cho vùng quy hoạch

- Đẩy mạnh phát triển kinh tế như trồng luân canh màu – lúa, phát triển vùng chuyên canh cây ăn trái, nuôi trồng thủy sản Bên cạnh đó, áp dụng thành tựu khoa học kỹ thuật nhằm nâng cao chất lượng, tăng năng suất và giá trị kinh tế cho cây lúa

- Nhà nước tạo mọi điều kiện phát triển cho những vùng có điều kiện tự nhiên thuận lợi phát triển mô hình đa canh, kết hợp nhiều thành phần sản xuất phá thế độc canh của cây lúa

- Nhà nước cũng cần quan tâm, hổ trợ vốn đầu tư cũng như tìm đầu ra ổn định sản phẩm của người dân

- Hoàn thiện hệ thống đê bao ngăn mặn và có biện pháp khắc phục khi lũ tràn về

2 Các tài liệu cần có để hổ trợ cho công tác quy hoạch và nguồn cung cấp các tài liệu đó

- Các văn bản quy phạm trong quy hoạch

+ Luật đất đai 2013

+ Nghị Định số 43/2014/NĐ-CP;

+ Thông tư số 29/2014/TT-BTNMT;

+ Thông tư 19/2009/TT-BTNMT ngày 02/11/2009 của Bộ Tài nguyên và Môi trường

về việc quy định chi tiết việc lập, điều chỉnh và thẩm định quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất;

+ Thông tư số 09/2015/TT-BTNMT;

+ Các nghị định, chỉ thị, thông tư, hướng dẫn của ngành, liên ngành để chỉ đạo công tác quy hoạch sử dụng đất các cấp do Bộ, Ngành ban hành

+ Các nghị quyết, quyết định do Hội đồng nhân dân, UBND cấp tỉnh, huyện ban hành cũng là những văn bản mang tính pháp lí để chỉ đạo việc xây dựng quy hoạch sử dụng đất ở địa phương

- Tài liệu bản đồ

+ Bản đồ

+ Bản đồ đất

+ Bản đồ hiện trạng sử dụng đất

+ Bản đồ hành chính của địa phương

- Tài liệu thống kê về quàn lí và sử dụng đất có thể thu nhập ở huyện và trực tiếp ở xã, bao gồm

+ Tổng diện tích tự nhiên của xã ( theo kết quả thống kê đất)

+ Diện tích tưng thửa (theo sổ mục kê diện tích)

+ Tài liệu về diện tích đất sử dụng có thời hạn

+ Tài liệu về đất xâm, phụ canh

- Các tài liệu điều tra, khảo sát đã tiến hành trước đây về thổ nhưỡng, xói mòn đất, thủy nông, lâm học, giao thông nhằm tận dụng triệt để các kết quả đã làm, đồng thời xác định mức

độ càn bổ sung các tài liệu trên trong công tác khảo sát thực địa của các

- Tài liệu về điều kiện tự nhiên: vị trí địa lí, khí hậu, địa hình,

- Tài liệu về kinh tế: dân số lao động ở địa phương, kiến trúc cơ sở hạ tầng, tình hình kinh doanh

- Tài liệu về môi trường: phân tích, đánh giá, dự báo trong đánh giá môi trường chiến lược (ĐMT) nhằm mục đích đề xuất các phương án, giải pháp giảm thiểu, khắc phục các tác động tiêu cực đến môi trường khi thực hiện quy hoạch

BÀI 2: TỔ CHỨC CÔNG VIỆC

1 Các công việc thực hiện theo trình tự từng bước và theo thời gian:

- Công việc 1: Công tác chuẩn bị

- Công việc 2: Tổ chức thu thập thông tin, tài liệu, bản đồ

- Công việc 3: Đánh giá điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên

- Công việc 4: Đánh giá thực trạng kinh tế - xã hội gây áp lực đất đai

- Công việc 5: Đánh giá tình hình quản lí và hiện trạng sử dụng đất

- Công việc 6: Đánh giá tiềm năng và nhu cầu sử dụng đất đai

- Công việc 7: Xây dựng và luận chứng phương án quy hoạch sử dụng đất đai

- Công việc 8: Xây dựng kế hoạch sử dụng đất đai

- Công việc 9: Xây dựng báo cáo tổng hợp hoàn chỉnh hồ sơ, trình duyệt

- Công việc 10: Thực hiện quy hoạch

2 Lược đồ PERT cho các công việc đã được liệt kê

Thời gian: 60 ngày

TG

CV

1

2

3

4

5

6

8

9

10

Ghi chú:

- Công việc 1: do Đội quy hoạch và chính quyền địa phương

- Công việc 2: do Đội quy hoạch

- Công việc 3: do Đội quy hoạch

- Công việc 4: do Đội quy hoạch

- Công việc 5: do Đội quy hoạch

- Công việc 6: do Đội quy hoạch, người dân địa phương

- Công việc 7: do Đội quy hoạch và chính quyền địa phương

- Công việc 8: do Đội quy hoạch và chính quyền địa phương

- Công việc 9: do Đội quy hoạch và chính quyền địa phương

- Công việc 10: do Đội quy hoạch và chính quyền địa phương

BÀI 3: PHÂN TÍCH VẤN ĐỀ

1 Tình hình quản lí đất đai hiện nay:

Tình hình quản lí đất đai không được chặt chẽ cho lắm, mặt dù địa phương củng đã có những định hướng chủ trương rất rõ ràng Sự quản lí đất đai không rõ ràng đó dẩn tới một số hiện trạng như sau:

Mặc dù điều kiện tự nhiên khá thuận lợi cho việc phát triển nhiều dạng hình sử dụng đất nhưng người dân gần như độc canh cây lúa, vườn cây lâu năm đa số là vườn tạp với hiệu quả kinh tế thấp Ngoài ra, mật độ dân số cao, quá trình giải quyết việc làm cho người lao động ở địa phương còn nhiều hạn chế, mức sống và thu nhập của người nhìn chung dân còn thấp…

Những gì sẽ xảy ra khi tình trạng quản lý đất đai không thay đổi:

- Không hiệu quả kinh tế, lãng phí nguồn tài nguyên đất, không tăng thu nhập …ví dụ như: mô hình ươn cá bột, mô hình này đang được nhân rộng vì thích nghi với điều kiện tự nhiên địa phương và mang lại lợi nhuận kinh tế cao, ai củng thực hiện mô hình này hết dẩn đến cung lớn hơn cầu

- Môi trường: đất không canh tác hay canh tác không họp lý, không có thảm thực vật che phũ trên bề mặt dẩn đến xói mòn đất, đất kém phì nhiêu, ô nhiểm nguồn nước, giảm đa dạng sinh học

- Xã hội: không giải quyết được việc làm, những lao động nhàn, dẩn đến xuất hiện các tệ nạn trong xã hội

2 Trong điều kiện hiện tại chúng ta không thay đổi mô hình mà chúng ta chỉ tác động vào mô hình đó thôi:

- Kỹ thuật canh tác: chúng ta phải nâng cao trình độ canh tác trong người dân bằng cách

mở các lớp truyền đạt những kiến thức kinh nghiệm canh tác tiên tiến hiện nay, hay giải đáp những thắt mắc trong quá trình canh tác

- Tiến hành đầu tư: cái gì củng vậy hết chúng ta bỏ công ra đầu tư mới đem về lợi nhuận được ví dụ như những vùng đất thường hay ngập lục thì ta phải đấp đê bao, đầu tư về phân bón thuốc trừ sâu…

- Tập quán canh tác: nông dân thì hay sợ, không tin tưởng vào các loai giống mới, mà chỉ gieo trông những giống truyền thống, kỹ thuật canh tác củng vậy, quen lao động bằng chân tay khi đưa máy móc vào đồng ruộng thì rất là khó, vì vậy chúng ta phải dần dần thay đổi tập quán canh tâc của họ

3 Đề xuất các kiểu sử dụng đất đai có chuyển vọng cho vùng nghiên cứu là:

- LUT1: 3 vụ lúa (Đông Xuân – Hè Thu – Thu Đông)

3 vụ lúa có những thuận lợi sau:

- Về mặt kinh tế: thị trường tiêu thụ lớn, hiểu quả kinh tế cao, giá cả ít biến đổi, ít bị rũi ro

- Về mặt xã hội: phù họp trình độ lao động, tập quán canh tác, phong tục và văn hóa

- LUT2: 02 vụ lúa + 01 vụ cá (Lúa Đông Xuân – Lúa Hè Thu – Cá)

2 vụ lúa + 1 vụ cá có những thuận lợi sau:

- Về mặt kinh tế: đối với cây lúa: thị trường tiêu thụ lớn, hiểu quả kinh tế cao, giá cả ít biến đổi, ít bị rũi ro đối với cá: có thể tiêu thụ phục vụ cho sản xuất lúa, có thể bán ra những

vùng phụ cận, đối với nuôi cá hiệu quả kinh tế rất cao

- Về mặt xã hội: phù họp trình độ lao động, tập quán canh tác, phong tục và văn hóa, đa đạng hóa mô hình canh tác

- LUT3: Chuyên màu

Thuận lợi của chuyên màu:

- Về mặt kinh tế: vườn nhằm tăng thêm thu nhập cho người dân và giải quyết vấn đề lao động nông nhàn Thời gian thu hồi vốn khá nhanh do thời gian thu hoạch ngắn

- Về mặt xã hội: giải quyết lao động nông nhàn, vừa tận dụng đất vườn để trồng xen canh cây ngắn ngày góp phần làm đa dạng sản phẩm nông sản và tạo nguồn thu nhập thêm cho nông hộ…

- LUT4: Cây ăn trái

Trồng cây ăn trái có những thuật lợi sau:

- Về mặt kinh tế: tận dụng được các vùng đất trống, lợi nhuật tương đối lớn mặc dù chí phi đầu tư ban đầu khá cao

- Về mặt xã hội: đây thuộc vào chín sách của chính quyền: Chính quyền xã đẩy mạnh công tác cải tạo vườn tạp, vườn kém hiệu quả để nâng cao chất lượng vườn cây ăn trái và nâng dần diện tích vườn chuyên canh có giá trị kinh tế cao, nhà nước hổ trợ phần kỹ thuật: tổ chức các lớp tập huấn giúp người dân nâng cao chất lượng vườn chuyên canh

4 Những ảnh hưởng bất lợi về mặt kinh tế- xã hội, tự nhiên- môi trường của các LUT đã đề xuất ở câu c là:

- LUT1: 3 vụ lúa (Đông Xuân – Hè Thu – Thu Đông)

Bất lợi về:

- Mặt kinh tế- xã hội: một số giống lúa cho năng suất cao, chất lượng gạo tốt, thích nghi rộng, thị trường ưa chuộng và có khả năng xuất khẩu thì giá lại cao Đa số nông dân trong Xã

sử dụng giống lúa do vụ trước để lại vì vậy làm cho giống mới đưa vào sử dụng rất khó khăn Giá lúa ngay sau khi thu hoạch thường thấp

- Tự nhiên- môi trường: Phải có sự cải tạo hệ thống thủy lợi, đối với những vụ gần tới tháng lũ, ta phải tranh thủ trồng những loại giống ngắn ngày

- LUT2: 02 vụ lúa + 01 vụ cá (Lúa Đông Xuân – Lúa Hè Thu – Cá)

Bất lợi về:

- Mặt kinh tế- xã hội: Tương tự cơ cấu 03 vụ lúa, thời gian thu hồi vốn tương đối chậm hơn so với cơ cấu chuyên màu và cá bột, người dân trong vùng chưa thật sự hiểu rõ được qui trình sản xuất vì đây là cơ cấu khá mới, do người dân sử dụng giống từ vụ trước để lại nên hạt giống có chất lượng kém, lẫn tạp nhiều

- Tự nhiên- môi trường: Đây là cơ cấu không thể canh tac được ở một số nơi gặp khó khăn về vấn đề nước (ví dụ: đê bao tập thể), ruộng xa nhà không quản lý được

- LUT3: Chuyên màu

Bất lợi về:

- Mặt kinh tế- xã hội: Có rủi ro về năng suất khá lớn do bị sâu bệnh tấn công nhiều Hơn nữa, người dân trong vùng chưa có tập quán canh tác màu do đó việc phổ biến cơ cấu này là vấn đề khó khăn

- Tự nhiên- môi trường: Đây là cơ cấu khá nhạy cảm đối với những biến động của thời tiết, đê bao chưa được khép kín, trong vùng thương có lũ nên diện tích cho chuyên màu rất thấp

- LUT4: Cây ăn trái

Bất lợi về:

- Mặt kinh tế- xã hội: Chưa có thị trường tiêu thụ ổn định, giá cả còn bấp bênh Đây là

cơ cấu có thời gian thu hồi vốn chậm và chi phí đầu tư ban đầu khá cao

- Tự nhiên- môi trường: chưa thống nhất được một khu vực nào cụ thể, diện tích còn nhỏ, mang tính chất đơn canh lẽ tẽ…

5 Những đề xuất hàng năm nhằm đạt được hiểu quả kinh tế cao

LUT1: 3 vụ lúa (Đông Xuân – Hè Thu – Thu Đông):

- Lựa chọn những giống lúa ngắn ngày, lịch thời vụ, để tránh ngập nước, mạnh dạng đưa những loại giống lúa mới cho năng xuất cao, ngắn ngày vào sữ dụng

- Thị trường: có sự điều chỉnh sau cho phù họp, tránh trường họp được mùa lại mất giá

- Điều kiện ngoại cảnh: ta phải làm đất thật kỹ, tránh và hạn chế các bệnh vàng lùng, xoán lá

LUT2: 02 vụ lúa + 01 vụ cá (Lúa Đông Xuân – Lúa Hè Thu – Cá)

- Thị trường: có sự điều chỉnh sau cho phù họp về giá cả

- Mở các lớp nhằm đào tạo hoặc truyền đạt nhũng mô hình mới trong sản xuất

- Phải có hệ thống thủy lợi để dẩn nước tưới, và đê bao nhằm giữ nước (có thể la đê bao tập thể)

LUT3: Lúa _ màu

- Đầu tư về thuốc hóa học nhằm ngăn chặn các loai bệnh tấn công

- Cần có đê bao chống lũ

- Đưa mô hình này phổ biến trong nhân dân nhằm cải thiện tập quán

- Thị trường tiêu thụ phải ổn định

- Mở rộng thêm diện tích

6 Đối những khoảng đầu tư hàng năm đã đề xuất ở câu e nếu thực hiện đúng như

những đề xuất phía trên thì chúng ta có thể gia tăng về năng suất, chất lượng củng như là giá cả

7 Để chuyển đổi cơ cấu sử dụng đất đai ở hiện tại sang cơ cấu có triển vọng, chúng

ta phải cần thiết có những thay đổi:

- Thay đổi trong nhận thức của người dân: Bởi lẽ người dân quen với phong tục tập quán canh tác từ xa xưa nên ta phải dần dần thay đổi những cái gì xem là lạc hậu, không còn quan trọng hay không áp dụng được nửa